ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN

uế

--- &&&---

tế
H

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
ĐỀ TÀI:

h

HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT DƯA HẤU Ở XÃ QUẢNG LỢI -

Tr

ườ

ng

Đ
ại

họ

cK


khóa luận này.

h

Tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến ban lãnh đạo UBND xã Quảng Lợi

in

huyện Quảng Điền đã cho phép và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá

cK

trình thực tập và điều tra tại địa phương. Xin chân thành cám ơn Bác Tường
chủ tịch UBND xã đã tận tình giúp đỡ tôi.

họ

Tiếp theo tôi cũng xin chân thành cám ơn đến các chủ nhiệm các HTX,
các bác trưởng thôn và các hộ gia đình trồng dưa đã giúp đỡ, cung cấp các

Đ
ại

thông tin cần thiết cho đề tài nghiên cứu này.
Đồng thời tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến các bạn bè, người thân đã trao
đổi và chia sẽ kinh nghiệm trong quá trình thực tập và hoàn thành đề tài này.

ng

Do hạn chế về mặt thời gian cũng như những khả năng và những điều

Chương I : TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU...............................................5
1.1. Cơ sở lý luận.............................................................................................................5

h

1.1.1. Lý luận cơ bản về hiệu quả kinh tế........................................................................5

in

1.1.1.1. Khái niệm hiệu quả kinh tế.................................................................................5
1.1.1.2. Bản chất của hiệu quả kinh tế.............................................................................6

cK

1.1.1.3. Các phương pháp xác định hiệu quả kinh tế ......................................................6
1.1.1.4. Ý nghĩa của nâng cao hiệu quả kinh tế...............................................................8

họ

1.1.2. Đặc điễm của sản xuất dưa hấu. ............................................................................9
1.1.2.1. Đặc điểm sinh học của cây dưa hấu. ..................................................................9
1.1.2.2. Đặc điểm kỹ thuật............................................................................................10

Đ
ại

1.1.2.3. Vai trò của sản xuất dưa hấu ............................................................................14
1.1.3. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả sản xuất ....................................16
1.1.3.1. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất.....................................................16


2.1.3. Đánh giá chung về tình hình cơ bản của xã.........................................................30

tế
H

2.1.3.1. Thuận lợi...........................................................................................................30
2.3.1.2. Khó khăn...........................................................................................................31
2.2. Tình hình chung về sản xuất dưa hấu của xã Quảng Lợi .......................................32
2.2.1. Sự biến động về diện tích, năng suất, sản lượng dưa hấu của xã Quảng Lợi giai

h

đoạn 2009-2011 .............................................................................................................32

in

2.2.2. Tình hình canh tác và gieo trồng dưa hấu của xã năm 2011 ...............................34

cK

2.3.Tình hình cơ bản của các hộ điều tra (Năng lực sản xuất của các hộ điều tra) .......36
2.3.1. Tình hình về dân số, lao động của các nông hộ điều tra .....................................36
2.3.2. Tình hình trang bị vật chất kỹ thuật phục vụ sản xuất của nông hộ....................38

họ

2.3.3. Tình hình sử dụng đất và sản xuất dưa hấu của các hộ điều tra năm 2011 .........42
2.3.4. Tình hình sử dụng giống dưa hấu của các hộ điều tra.........................................44

Đ

2.6. Tình hình tiêu thụ dưa hấu của các hộ điều tra.......................................................74
Chương III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHO SẢN XUẤT DƯA HẤU

uế

Ở XÃ QUẢNG LỢI HUYỆN QUẢNG ĐIỀN THỈNH THỪA THIÊN HUẾ .............78
3.1. Định hướng cho phát triển sản xuất dưa hấu của xã ..............................................78

tế
H

3.2. Những giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất dưa hấu ở xã Quảng Lợi .................79
3.2.1. Giải pháp về kỹ thuật...........................................................................................79
3.2.1.1. Giải pháp về giống...........................................................................................79
3.2.1.2. Giải pháp về phân bón .....................................................................................79

h

3.2.1.3. Giải pháp về thời vụ .........................................................................................80

in

3.2.1.4. Giải pháp về khâu chăm sóc.............................................................................80

cK

3.2.1.5. Giải pháp cho công tác làm đất .......................................................................80
3.2.1.6. Giải pháp về phòng bệnh ..................................................................................81
3.2.2. Các giải pháp về cơ chế chính sách nhà nước .....................................................81



TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tình hình sản xuất dưa hấu của các
nông hộ trong xã.

uế

- Tìm hiểu, đánh giá đúng thực trạng và tiềm năng sản xuất dưa hấu của các
nông hộ thuộc xã Quảng Lợi huyện Quảng Điền trong những năm vừa qua.

tế
H

- Phân tích hiệu quả sản xuất của hộ nông dân trồng dưa hấu tại xã Quảng Lợi

- Đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất dưa
hấu cho các nông hộ điề tra nói riêng và cho toàn bộ nông hộ trồng dưa hấu của xã
 Phương pháp nghiên cứu

h

Quảng Lợi nói chung.

in

- Phương pháp duy vật biện chứng được dùng làm cơ sở phương pháp luận cho

cK


- Tìm hiểu nắm bắt được về tình hình kinh tế xã hội của xã Quảng Lợi
- Đánh giá được tình hình sản xuất dưa hấu của các nông hộ trên địa bàn xã.
- Đề xuất được các giải pháp cho bà con nông dân cũng như chính quyền địa

phương để góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả sản xuất dưa hấu trong vùng.

iv


DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

Bình quân

BQC :

Bình quân chung

BVTV :

Bảo vệ thực vật

CC :

Cơ cấu

tế
H

CSHT:



HTX :

Hội đồng nhân dân

cK

HĐND :
HQKT :

Hiệu quả kinh tế
Hợp tác xã
Chi phí trung gian
Lao động
Lợi nhuận

NK:

Nhân khẩu

NKBQ:

Nhân khẩu bình quân

NS :

Năng suất

NTTS :


v


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1: Tình hình sử dụng đất đai của xã Quảng Lợi giai đoạn 2009-2011 ................24
Bảng 2: Tình hình dân số, lao động và phân bố dân cư của xã năm 2011 ....................27

uế

Bảng 3: Diện tích, năng suất, sản lượng dưa hấu của xã giai đoạn 2009-2011 ............33
Bảng 4: Thời vụ và diện tích trồng dưa hấu của xã năm 2011.....................................35

tế
H

Bảng 5:Tình hình đất đai, nhân khẩu, lao động của các nông hộ điều tra ....................36
Bảng 6: Tình hình trang bị vật chất, công cụ của các nông hộ điều tra ........................39
Bảng 7: Tình hình sử dụng đất đai cho các loại cây trồng của các hộ điều tra ............42

h

Bảng 8: Diện tích, năng suất và sản lượng dưa hấu của các hộ điều tra .......................43

in

Bảng 9: Tình hình sử dụng giống dưa hấu của các hộ điều tra .....................................45
Bảng 10: Chi phí và cơ cấu chi phí sản xuất dưa hấu của các nông hộ .......................47

cK


100kg

1 tấn:

1000kg

1 ha:

20 sào

1sào:

500m2

Tr

ườ

ng

Đ
ại

họ

cK

in

h

một nước có thế mạnh về sản xuất nông sản trong nhiều năm qua Việt Nam đã từng
bước thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng,đưa các loại cây trồng có giá trị kinh

tế cao vào sản xuất đại trà trên nhiều địa phương,mà trong đó điển hình là cây dưa hấu.

h

Một số địa phương khi trồng loại cây này đã đạt được nhiều hiệu quả kinh tế cao, nhờ

hiệu quả để sang trồng cây dưa hấu.

in

vậy mà càng ngày người dân càng mạnh dạn chuyển đổi một số loại cây trồng kém

cK

Dưa hấu là cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Tuy là cây chịu hạn nhưng nếu
không đủ ẩm, năng suất sẽ bị hạn chế, thậm chí mất trắng nếu gặp hạn hán. Hiện nay,

họ

dưa hấu được trồng ở nhiều nơi với số lượng ngày càng nhiều, đòi hỏi phải có sự
nghiên cứu chuyên sâu hơn cho mỗi vùng, mỗi chất đất khác nhau. Bên cạnh đó áp

quả kinh tế.

Đ
ại


GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

dưa hấu nông dân thu được 8-10 tạ với mức giá trung bình khoảng 3000-4000đ/kg thì
mỗi sào dưa hấu người dân thu được 3-4 triệu đồng, sau khi trừ chi phí cũng cho thu
nhập từ 1-1,5 triệu đồng. Theo nhiều người dân cho biết, dưa hấu là lọai cây rất dễ
trồng, công chăm sóc ít nhưng hiệu quả kinh tế khá lớn, bình quân mỗi ha dưa hấu cho

uế

thu nhập từ 60 - 80 triệu đồng.

Việc phát triển sản xuất cây dưa hấu trong xã nhiều năm qua đã mang lại những

tế
H

hiệu quả không nhỏ cho người nông dân cũng như cho sự phát triển chung của toàn xã,

cây dưa hấu đã góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, cải thiện đời sống, góp
phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, ngoài ra việc mở rộng diện tích canh

h

tác cây dưa hấu cũng có vai trò to lớn trong quá trình cải tạo đất đai, tiêu diệt các mầm

in

móng sâu bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình luân canh các loại cây trồng khác.
Dự kiến trong thời gian tới xã Quảng Lợi sẽ tiếp tục khuyến khích vận động người dân



nâng cao hơn nữa hiệu quả kinh tế của cây trồng này là rất cần thiết. Xuất phát từ
những lý do đó tôi đã lựa chọn đề tài: “Hiệu quả kinh tế sản xuất dưa hấu tại xã
Quảng Lợi, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế” để làm khóa luận tốt nghiệp.
2. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu
* Mục tiêu nghiên cứu:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tình hình sản xuất dưa hấu của các
nông hộ trong xã.
Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

2


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

- Tìm hiểu, đánh giá đúng thực trạng và tiềm năng sản xuất dưa hấu của các
nông hộ thuộc xã Quảng Lợi huyện Quảng Điền trong những năm vừa qua.
- Phân tích hiệu quả kinh tế sản xuất của hộ nông dân trồng dưa hấu tại xã
Quảng

Lợi

uế

- Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất dưa hấu tại xã
Quảng Lợi

tế

ại

- Phương pháp điều tra,thu thập thông tin, số liệu:
+ Mẫu nghiên cứu gồm 60 hộ được chọn ngẩu nhiên từ các hộ của hai vùng đất
đai khác nhau của xã, 30 hộ được chọn từ vùng trũng, 30 hộ từ vùng cao.

ng

• Vùng Trũng: bao gồm các thôn Mỹ Thạnh (18 hộ), Cư Lạc (12 hộ) đây là

vùng gồm các hộ nông dân sản xuất dưa hấu trên đất thấp, đất cát pha thịt, là phần diện

ườ

tích đất trồng lúa và hoa màu luân canh với cây dưa hấu.
• Vùng Cao: bao gồm các thôn Thủy Lập (15 hộ), Cổ Tháp ( 15 hộ) đây là

Tr

vùng gồm các hộ nông dân sản xuất dưa hấu trên diện tích đất cao, đất cát trắng và đất
có tính chất cứng hơn, chất dinh dưỡng kém có hơn vùng trũng.
+ Số liệu thứ cấp: số liệu công bố trên báo, mạng internet và từ các báo cáo tình
hình kinh tế xã hội của xã Quảng Lợi qua các năm...
+ Số liệu sơ cấp: Điều tra phỏng vấn trực tiếp 60 hộ nông dân trồng dưa hấu của
mẫu nghiên cứu.
Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

3



X2: là lượng giống (gam/sào)
X4: là lượng phân Kali (kg/sào)

cK

X5: là lượng phân lân (kg/sào)

X6: là lượng phân NPK (kg/sào)

họ

X7: là số ngày công lao động (công/sào)
X8: Chi phí thuốc BVTV (1000đ/sào)

Đ
ại

X9: kiến thức kỹ thuật

+ X 9 = 1: có tập huấn,
+ X 9 = 0: không được tập huấn.

- Phương pháp phân tổ thống kê.

ng

- Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo: Tham khảo ý kiến của các chuyên gia,

các cán bộ xã, thôn, các nhà sản xuất, thu mua dưa hấu, những người có kinh nghiệm


1.1.1.1. Khái niệm hiệu quả kinh tế

tế
H

Trong sản xuất nông nghiệp nói riêng và trong sản xuất kinh doanh nói chung,

hiệu quả kinh tế được xem là mối quan tâm hàng đầu của các nhà sản xuất kinh doanh
và cũng là mối quan tâm hang đầu của toàn xã hội.

Hiệu quả kinh tế là thước đo chất lượng của các hoạt động sản xuất kinh

h

doanh, phản ánh trình độ tổ chức, quản lý sản xuất, trình độ sử dụng các nguồn nhân

in

lực, vật lực là vấn đề sống còn của các doanh nghiệp.

Hiệu quả kinh tế (economic efficiency) là một phạm trù kinh tế phản ánh chất

cK

lượng của các hoạt động kinh tế, là thước đo trình độ tổ chức quản lý của các doanh
nghiệp. Nâng cao chất lượng hoạt động kinh doanh, hoạt động kinh tế có nghĩa là tăng

họ

cường trình độ lạm dụng các nguồn lực sẵn có trong một hoạt động kinh tế. Đây là đợn


5


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

được thể hiện thong qua mối quan hệ đầu vào đầu ra, giữa các đầu vào với nhau và
giữa các sản phẩm khi nông dân ra quyết định sản xuất. Hiệu quả kỹ thuật phụ thuộc
nhiều vào bản chất kỹ thuật và công nghệ áp dụng vào sản xuất nông nghiệp,kỹ năng
của người sản xuất cũng như môi trường kinh tế xã hội khác mà trong kỹ thuật được

uế

áp dụng.

 Hiệu quả phân bổ (allocative efficiency) là chỉ tiêu hiệu quả trong các

tế
H

yếu tố giá sản phẩm và giá đầu vào được tình để phản ánh giá trị sản phẩm thu thêm

trên một đồng chi phí thêm về đầu vào hay nguồn lực. Thực chất của hiệu quả phân bổ
là hiệu quả kỹ thuật có tính đến các yếu tố về giá của đầu vào và giá của đầu ra sản

h

phẩm. Vì thế hiệu quả phân bổ còn được gọi là hiệu quả giá (price efficiency). Việc

ườ

quan so sánh giữa lượng kết quả thu được với lượng hao phí lao động xã hội bỏ ra.

Tr

1.1.1.3. Các phương pháp xác định hiệu quả kinh tế
HQKT của các tiến bộ kỹ thuật, các phương án sản xuất hoặc các mô hình kinh

tế (gọi tắt là các mô hình) … được biểu hiện bằng nhiều chỉ tiêu. Các chỉ tiêu này chịu
tác động của những nhân tố khác nhau và với những cường lực không giống nhau.
Thậm chí cùng một loại nhân tố nhưng thời kỳ này tác động mạnh, thời kỳ khác lại có
thể yếu hơn. Mặt khác, có loại chỉ tiêu trị số càng lớn càng tốt (được gọi là chỉ tiêu
thuận), lại có chỉ tiêu trị số càng nhỏ càng tốt (được gọi là chỉ tiêu nghịch). Trong đánh
giá HQKT không thể sử dụng một chỉ tiêu mà phải sử dụng một hệ thống chỉ tiêu. Các
Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

6


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

chỉ tiêu này lại không trực tiếp cọng lại được với nhau và mỗi chỉ tiêu biểu hiện
HQKT ở một khía cạnh riêng biệt, do đó cũng không thể sử dụng một chỉ tiêu làm đại
diện để so sánh. Bởi vậy, người ta đã đưa ra cách tính chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp. Chỉ
tiêu này có tác dụng tổng hợp được các chỉ tiêu bộ phận để biểu hiện thành một chỉ

uế

hiệu quả thành phần. Mô hình nào có chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp lớn nhất chứng tỏ
HQKT của mô hình đó là cao nhất và ngược lại.
Hiệu quả kinh tế được xác định bằng việc so sánh những kết quả đạt được với

Đ
ại

các nguồn chi phí bỏ ra để thu được kết quả đó. Việc xác định hiệu quả kinh tế chủ yếu
được xá định theo các phương pháp chủ yếu sau:
Phương pháp 1: Hiệụ quả kinh tế được xác định bằng tỷ số giữa kết quả thu

ng

được và chi phí bỏ ra trong quá trính sản xuất hoặc ngược lại
Dạng thuận:

Tr

ườ

Trong đó:

H =Q/C
H : Hiệu quả
Q : Kết quả
C: Chi phí bỏ ra

Ý nghĩa của công thức: Công thức này nói lên một đơn vị chi phí bỏ ra sẽ mang lại

bao nhiêu đơn vị kết quả, công thưc này còn phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực

H : Hiệu quả
∆Q : Phần tăng (giảm) của kết quả
∆C : Phần tăng (giảm) của chi phí
Dạng nghịch:
∆h : Hiệu quả

h

Trong đó:

∆h = ∆c / ∆q

tế
H

Trong đó :

uế

Dạng thuận:

in

∆q : Kết quả
∆c : Chi phí

cK

1.1.1.4. Ý nghĩa của nâng cao hiệu quả kinh tế


quan hệ kinh tế. Việt Nam nằm trong điều kiện thiếu vốn trầm trọng để tăng trưởng,
đang trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,
đồng thời việc gia nhập WTO cũng đem lại cho Việt Nam không ít những khó khăn,
thách thức và cơ hội.
Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

8


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

1.1.2. Đặc điễm của sản xuất dưa hấu.
1.1.2.1. Đặc điểm sinh học của cây dưa hấu.
Cây dưa hấu có thời gian sinh trưởng ngắn và kỹ thuật canh tác giống như các
cây họ bầu bí nên được xếp vào nhóm cây rau ăn trái với các đặc điểm sinh học sau:

uế

- Rễ: Cây dưa hấu có bộ rễ tương đối phát triển, trong điều kiện canh tác bình
thường rễ ăn rộng quanh gốc trong phạm vi 50-60cm, sâu 20-30 cm. Vì vậy cây dưa

tế
H

hấu có khả năng chịu đựng hạn tốt, nhưng chịu úng kém và không thể hục hồi khi bị
đứt.

- Thân: Thuộc loại thân thảo hằng niên, mềm, có góc cạnh, có nhiều lông ngắn,


ng

Cây dưa hấu có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới nên chịu được nhiệt độ cao, nhiệt

độ thích hợp cho cây sinh trưởng và phát triển từ 20 – 30oC, tối thích 25 – 30oC, nhiệt

ườ

độ thấp dưới 18oC cây sinh trưởng kém.

Tr

Hạt dưa hấu nẩy mầm tốt ở nhiệt độ 28 – 30oC, nhiệt < 18oC hạt khó nẩy mầm.
Thời kỳ cây con, nhiệt độ ban ngày thích hợp để cây phát triển từ 28 – 30oC,

nhiệt độ ban đêm là 20oC.
Thời kỳ ra hoa nhiệt độ thích hợp là 25oC, ở giai đoạn này thời tiết nóng quá

hay khô quá ảnh hưởng đến sự thụ phấn.
Thời kỳ cây cho trái, phát triển trái và chín, nhiệt độ thích hợp từ 28 – 30oC.
Nhiệt độ thấp trái phát triển chậm, vỏ dầy, ruột có màu lợt làm giảm phẩm chất và
năng suất trái.
Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

9


Khóa luận tốt nghiệp


cK

trái to, chín sớm và đạt năng suất cao. Thiếu ánh sáng thân bò dài, cây dễ nhiễm bệnh,
khó đậu trái và trái non dễ rụng, năng suất giảm. Trong suốt thời gian sinh trưởng và

- Gió:

họ

phát triển của cây dưa hấu cần thời gian chiếu sáng tối thiểu 600 giờ.

Cần chú ý đến hướng gió khi trồng dưa hấu, tùy theo mùa mà bố trí cây dưa bò

Đ
ại

xuôi theo chiều gió, không nên bố trí hướng cây bò thẳng gốc với chiều gió (ngược
chiều gió), vì gió mạnh dễ làm lật dây, gẫy ngọn, làm rụng hoa, trái non.
- Đất trồng dưa hấu:

ng

Dưa hấu ít kén đất từ đất thịt nhẹ đến đất sét nặng đều trồng dưa được. Nhưng

đất trồng dưa hấu thích hợp nhất là trên đất thịt nhẹ, đất cát pha có tầng canh tác dầy,

ườ

hoặc đất phù sa ven sông, đất thoát nước tốt, pH thích hợp cho cây dưa hấu phát triển 6


Dưa hấu tết: Gieo hạt khoảng 5-15/10 âm lịch, năm nay tương ứng với 23/11-

tế
H

3/12 dương lịch, thu hoạch vào dịp tết Nguyên Đán. Vụ này thời tiết thuận lợi cho sự
ra hoa, đậu trái nhưng dễ bị bù lạch gây hại do chúng lan truyền từ vụ dưa hấu Noel.

Dưa lạc hậu: Thường được trồng ở những vùng có đủ nước ngọt để tưới, bị bù

h

lạch gây hại nặng nề nhất trong năm.

in

- Chọn giống:

Tùy theo mùa vụ chúng ta chọn giống thích hợp để đạt năng suất sản lượng

cK

cao.Hiện nay thị trường có nhiều loại giống, sự lựa chọn tùy theo yêu cầu thị trường
tiêu thụ.

họ

Giống Sugar baby: Hiện có bán trên thị trường là giống nhập từ Mỹ (, Thái Lan
(Chia Tai, Trái Bầu). Trái tròn, trung bình 3-5 kg, vỏ màu xanh đen, ruột đỏ, thời gian
sinh trưởng 65-70 ngày, đây là giống thụ phấn tự do.



Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

15 cm. Ngoài ra cũng có thể trồng dưa hấu trên đất gò, đất liếp, bờ kinh miễn sao có
đầy đủ nước tưới tiêu.
Xử lý đất với vôi bôt 50 kg/1.000 m2 trước khi xắn liếp 5-7 ngày. Đất được
đào rảnh sâu 1 lớp leng và đào từng lớp đất mỏng 2-3 cm để cho đất mau khô và dể tơi

uế

ra, mương đào rộng 30-50 cm. Đất đào được bỏ lên 2 bên tạo thành liếp dưa rộng 80-

khoảng cách giữa 2 tim mương xuống còn 3,5 m
- Gieo hạt
+ Xử lý hột giống

h

- Trên 1 ha cần khoảng 400-500gram hạt giống.

tế
H

90 cm. Nhưng để tăng năng suất trái dưa hấu có thể trồng dầy bằng cách rút ngắn

in


Cây con được 7-10 ngày, vừa lú lá nhám đem trồng ngay. Đào hốc sâu 5-7 cm,

rộng 10 cm, bón phân lót, xong rãi một lớp đất mịn, rồi rãi một lớp tro trấu. Pha

Tr

Copper B nồng độ 4% tưới lên hố để phòng ngừa bệnh trước khi đặt cây con hoặc gieo
hột thẳng; để ngừa dế, sâu cắn phá cây con cần rãi Basudin 10H 1-2 kg/1.000 m2 xung
quanh gốc. Khoảng cách trồng giữa 2 cây trung bình 50-60cm (mật độ 600-7200
cây/1.000 m2), nhưng để có dưa cặp để chưng trái to, mỗi trái từ 6-7 kg trở lên để
chưng tết nên trồng thưa, khoảng cách giữa các cây khoảng 70 cm (mật độ 500
cây/1.000 m2).

Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

12


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

- Bón phân:
Dưa hấu cần nhiều Đạm và Kali. Trong đó, Đạm có tác dụng giai đoạn đầu giúp
cây phát triển tốt, nếu cuối thời kỳ bón nhiều phân đạm sẽ làm cho quả phát triển
nhanh, nắng suất có thể cao nhưng quả nứt ngay trên ruộng, quả tích luỹ nhiều nước

uế

làm giảm lượng đường trong quả, phẩm chất quả kém và dễ bị thối sau khi thu hoạch.


- Thúc lần 1 (10-15 ngày sau khi trồng): 80kg Urê + 40 kg KCL. Khi dưa bắt

Đ
ại

đầu bò, đánh rãnh cách gốc 20 – 30cm theo hưóng dưa bò, bón phân rồi lấp lại. Trên
đất ruộng lúa nên rải phân lên trên mặt sau đó lấp bùn quanh gốc dưa.
- Thúc lần 2 (20-25 ngày sau trồng): 50kg Urê + 20kg KCL . Khi dưa bắt đầu ra

ng

hoa, đánh rãnh cách gốc 30-45 cm theo hướng dưa bò, bón xong rồi lấp lại như bón lần 1.
- Thúc nuôi trái (sau khi đã để trái): 70kg Urê + 70kg KCL

ườ

- Chăm sóc:

Tr

+ Mỗi lần bón nên kết hợp làm cỏ vun gốc.
+ Tưới nước: Dưa hấu ưa ẩm , chịu hạn nhưng rất sợ bị ngập úng. Vì vậy, cần

tưới đủ nước trong thời gian sinh trưởng và đảm bảo độ ẩm của đất 70 – 75%, chỉ
giảm lượng nước tưới khi gần thu hoạch. Khi cây lớn có thể tưới thấm bằng cách cho
nước vào rãnh và không để ngậm mặt liếp, trước khi thu hoạch 7 ngày để ruộng dưa
khô (độ ẩm đất 50-60%).
+ Tỉa nhánh, chỉnh dây: Để 1 dây chính và 1-2 dây phụ từ những nhánh to khoẻ
ra sớm nhất, tính từ gốc lên trên tỉa bỏ các nhánh khác.


in

Dưa hấu là sản phẩm dễ tiêu thụ, không chịu ảnh hưởng của sâu bệnh mà giá cả
ổn định, mang lại giá trị kinh tế cao người nông dân trồng dưa, ở nước ta dưa hấu là

cK

loại mặt hàng xuất khẩu có tỷ trọng khá cao và góp phần thu ngoại tệ đáng kể, sản
xuất dưa hấu còn góp phần thực hiện việc đa dạng hóa các sản phẩm nông nghiệp,

họ

chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Sản xuất dưa hấu ở nước ta trong những năm qua đã mang lại những hiệu quả
không nhỏ cho các hộ nông dân trồng loại cây này, trung bình cứ 1 ha dưa hấu sẽ

Đ
ại

mang lại thu nhập từ 50-60 triệu đồng/vụ.Cụ thể như trong vụ xuân 2006, các hộ trồng
dưa ở Nghệ An đều thu nhập từ dưa hấu đạt trên 50 triệu đồng/ha. Tại tỉnh Quảng Trị,
trồng dưa hấu đã đạt giá trị 50 triệu đồng/ha/năm, cao hơn rất nhiều lần so với trồng

ng

các loại cây khác cây khác trên cùng một diện tích (nếu trồng sắn nông dân chỉ thu
được 3 triệu đồng/ha, khoai lang được 6 triệu đến 7 triệu đồng/ha).


uế

rộng diện tích, quy mô, cơ cấu của sản xuất dưa hấu cũng như việc tìm ra các giống

dưa mới có giá trị đã đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường trong

tế
H

nước cũng như đáp ứng cho nhu cầu xuât khẩu.

Việc mở rộng diện tích canh tác để trồng cây dưa hấu còn có tác dụng giúp cải
tạo đất đai, nâng cao độ phì nhiêu cho đất,đảm bảo tuần hoàn các chất dinh dưỡng

h

trong đất để có thể trông luân canh với một số cây trồng khác, đặc biệt là rau màu.

in

- Giá trị dinh dưỡng và công dụng của cây dưa hấu.

Theo y học cổ truyền: dưa hấu có vị ngọt, tính hàn, có công hiệu thanh nhiệt

cK

giải thử; lợi niệu trừ phiền. Trong các loại quả, dưa hấu chứa dịch quả phong phú nhất,
hàm lượng nước đạt trên 96%. Trong nước dưa hấu chứa nhiều acid malic; acid

họ

căng mọng, không bị rộp trong mùa hè. Dưa hấu tươi nghiền nát, lấy nước bôi nhiều
lần trong ngày chữa những vết nẻ trên môi và những nốt mẩn đỏ ở da.
Vỏ dưa hấu: Có tác dụng giải nhiệt, tiêu thũng, làm se.
Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

15


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Thầy Nguyễn Lê Hiệp

Ruột dưa hấu: Có tác dụng thanh nhiệt, chỉ khát, lợi tiểu, chữa cảm nắng, cảm
nóng, say rượu.
Hạt dưa hấu: Có tác dụng thanh phế, nhuận tràng, giảm đau, cầm máu. Để chữa

rượu khoảng 10 ngày.
1.1.3. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả sản xuất

tế
H

1.1.3.1. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất

uế

đau lưng, phụ nữ hành kinh quá nhiều, lấy hạt dưa hấu 100 g tách vỏ lấy nhân, tẩm

- Chỉ tiêu 1: Tổng giá trị sản xuất (GO): Là chỉ tiêu phản ánh kết quả sản
xuất (giá trị của những sản phẩm vật chất và dịch vụ) của toàn bộ nền kinh tế trong

- Chỉ tiêu 2: Chi phí trung gian trên 1 đơn vị diện tích (IC/sào)

ng

Chi phí trung gian phản ánh toàn bộ các loại chi phí vật chất và dịch vụ được sử

dụng trong quá trình sản xuất ( ở đây được tính bình quân cho 1 sào dưa hấu). Chi phí

ườ

trung gian cho 1 sào dưa hấu bao gồm: Chi phí giống, chi phí phân bón, chi phí nilông,
vôt bột, phân chuồng, thuốc bảo vệ thực vật,ngoài ra còn có thêm các chi phí khác (

Tr

thuê đất, vận chuyển...)
- Ý nghĩa: Chỉ tiêu này cho biết để tiến hành sản xuất một sào dưa hấu thì cần

tốn bao nhiêu chi phí.
- Chỉ tiêu 3: Tổng giá trị gia tăng trên 1 đơn vị diện tích (VA/sào dưa hấu)
VA = GO-IC

Phan Thanh Huấn_K42AKTNN

16