I-Lí do chọn đề tài:
Là giáo viên ai cũng mong học sinh mình học giỏi, hứng thú học tập, phát huy tính chủ động
sáng tạo trong giờ học. Do đặc điểm sinh lí lứa tuổi học sinh lớp 2 và đặc điểm nhận thức đi từ
trực quan sinh động đến tư duy trìu tượng. ở giai đoạn này, các em có cách nhìn thiên nhiên và
cuộc sống xung quanh dưới dạng tổng thể đơn giản, năng lực phân tích, suy luận còn hạn chế. Khi
giảng dạy môn TNXH tôi thấy một số thuận lợi như: giáo viên nhiệt tình giảng dạy, tìm hiểu kỹ bài
và chuẩn bị chu đáo theo nội dung, yêu cầu của sách giáo khoa. Học sinh trong lớp đều chăm, có
ý thức học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp. Song giáo viên và học sinh cũng gặp
không ít khó khăn. Với lượng kiến thức truyền thụ cho học sinh nhiều nhưng bài giảng thì đơn
điệu, chỉ là phần bài học được đóng khung và một vài tranh minh hoạ mà thời gian tiết dạy dài
bốn mươi phút. Học sinh ngồi học rất trầm, ít phát biểu, chủ yếu phụ thuộc vào giáo viên và chỉ
biết quan sát tranh xem đẹp hay xấu mà chưa hiểu sâu nội dung bức tranh. Để từng bước nâng
cao chất lượng dạy và để đáp ứng đổi mới phương pháp dạy môn TNXH chuyển hướng mạnh mẽ
từ cách dạy học truyền đạt thông tin của giáo viên sang dạy học coi trọng hoạt động học tập của
học sinh là chủ thể trong hoạt động học không thể thiếu đồ dùng học tập. Phương pháp khai thác
đồ dùng dạy học trong các bài học là phương pháp rất quan trọng vì đồ dùng dạy học chứa đựng
các thông tin cần học, kích thích hứng thú học tập, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của
học sinh khi được sử dụng trực tiếp hoặc quan sát các đồ dùng đó. Qua các đồ dùng học tập giúp
học sinh hiểu kĩ thêm và nhớ lâu bài, hứng thú và yêu thích môn học TNXH. Theo tôi việc sử dụng
đồ dùng học tập có hệ thống trong nội dung các bài TNXH là rất cần thiết.
II-Cơ sở lí luận và thực tiễn để giải quyết đề tài:
Môn TNXH lớp 2 hình thành và phát triển ở học sinh những thái độ và thói quen ham hiểu
biết khoa học và vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống hàng ngày. Các em biết
yêu thiên nhiên, con người, đất nước và cái đẹp, có ý thức và hành động bảo vệ chúng. Các em
biết sử sự đúng với bản thân, gia đình và sống hoà hợp với môi trường và cộng đồng. Qua thực tế
giảng dạy môn TNXH từ các năm học trước tôi thấy giáo viên giảng dạy bằng phương pháp hỏi
đáp và tranh ảnh thì học sinh hiểu bài song giờ học còn trầm và không gây hứng thú học tập cho
học sinh. Sau mỗi chương, khi bài ôn tập thì những kiến thức đã học các em quên rất nhiều. Năm
học 2000-2001, tôi lại tiếp tục chủ nhiệm lớp 2. Khi nhận lớp tôi thấy các em đều ngoan và chăm
học nhưng trong giờ học thì không khí học tập không sôi nổi và chủ yếu các em chờ vào giáo viên
giảng bài. Để phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh lớp 2 do tư duy còn thiên về cụ thể mà

c-Các bài sử dụng phiếu học tập, trò chơi là các bài ôn tập chương:
Bài 17: Ôn tập gia đình-trường học, quận (huyện)
Bài 21: Ôn tập động vật
Bài 26: Ôn tập hệ động vật
Bài 30: Ôn tập bầu trời, ban ngày, ban đêm
Bài 31: Mặt trời
d-Các bài sử dụng tranh, quan sát thiên nhiên và trò chơi:
Bài 27: Mặt trời
Bài 28: tìm phương hướng bằng mặt trời
2-Tranh ảnh với màu sắc đẹp, hấp dẫn sẽ thu hút sự tập trung chú ý của các em, kích thích
hứng thú học tập, tăng năng lực quan sát trong học sinh, tạo cho các em có ấn tượng tốt với nội
dung bài học đó. Giáo viên phải chuẩn bị tranh ảnh chụp, vẽ phóng to và khi đưa ra cho các em
quan sát, tìm hiểu bài phải để một vị trí cố định mà tất cả học sinh đều nhìn rõ. Giáo viên phải
hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ cho học sinh quan sát tranh ảnh. Trong khi hướng dẫn học sinh quan sát,
giáo viên đưa ra những câu hỏi để giúp các em quan sát và khái thác đúng hướng phù hợp với nội
dung bài. Sau khi quan sát tranh và các câu hỏi giáo viên đặt ra, các em thảo luận và ghi ý kiến
nhận xét. Cho học sinh phát biểu ý kiến của các nhóm sau đó cho các nhóm khác nhận xét. Giáo
viên tổng kết lại và bổ sung ý kiến cho hoàn chỉnh. Cuối cùng giáo viên chia nhóm xếp tranh ảnh
sưu tầm của học sinh theo từng loại cho học sinh quan sát rồi trả lời câu hỏi của giáo viên để củng
cố bài giúp học sinh hiểu và nhớ bài lâu.
Ví dụ: Khi dạy bài: Trật tự kỉ luật ở trường
Chuẩn bị: Giáo viên có tranh ảnh phóng to ghi lại các hoạt động trong trường để học sinh
quan sát.
Học sinh học thộc nội quy và sưu tầm tranh, ảnh về học sinh có tính kỉ luật, không kỉ luật,
các trò chơi.
a-Để rèn nếp sống đúng giờ giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát tranh. Đi học đúng giờ
và nêu câu hỏi, khi nào cần phải đúng giờ? Vì sao? Sau đó cho các em thảo luận nhóm và nêu ý
kiến của mình và các bạn nhận xét, giáo viên kết luận. Đi học đúng giờ, tan học về nhà ngay giờ
nào việc đó. Đó là chúng ta đã thực hiện nếp sống đúng giờ và chấp hành nội quy nhà trường,cho
nhiều học sinh nhắc lại để nhớ kiến thức.

kả năng tư duy, óc sáng tạo, rèn cho học sinh thói quen làm việc độc lập. Nên đối với các bài ôn
tập chương rất cần đến việc sử dụng phiếu học tập. Qua các câu hỏi cần trả lời và đánh giá đúng
sai để từng bước giúp các em nhớ lại và khắc sâu kiến thức đã học.
Ví dụ: Khi dạy bài 26: Ôn tập hệ vận động
Giáo viên chuẩn bị phiếu học tập để các em học sinh làm bài, qua giờ học giúp các em hệ
thống lại những kiến thức đã học về hệ vận động, các cơ quan của hệ vận động, tính chất, hoạt
động và vai trò của hệ vận động. Các em chỉ được trên cơ thể người các bộ phận của hệ vận động,
có ý thức bảo vệ, rèn luyện hệ vận động.
Các năm trước, tôi dạy bài này chỉ dùng phiếu học tập thì giờ học trầm và các em nhớ bài rất
chậm. Năm nay, ngoài việc học bằng phiếu học tập, tôio chon các em lấy ví dụ về các trò chơi và
đòi hỏi sự vận động nhanh nhẹn: mèo đuổi chuột, chạy đổi chỗ, nhanh lên bạn ơi, ...cho học sinh
chơi các trò chơi trên. Sau đó hỏi học sinh trả lời câu hỏi: Khi chơi các em đã sử dụng những bộ
phận nào? thuộc hệ nào?é giáo viên nhận xét.
Nếu một bộ phận trong hệ vận động phát triển kém, cơ thể sẽ ra sao? - Muốn cơ thể khoẻ
mạnh, phát triển cân đối cần phải làm gì? écho nhiều học sinh phát biểu - giáo viên chốt ý chính
để học sinh nhớ kĩ bài ôn tập. Sau giờ ôn tập tôi thấy các em hiểu bài hơn, thoải mái vui vẻ mà
không gò bó trong giờ học và trò chơi cũng góp phần không nhỏ vào kết quả giờ học.
5-Ngoài việc quan sát tranh ảnh, vật thật hoặc phiếu học tập được sử dụng trong các tiết
dạy mà giáo viên nên cho các em kết hợp quan sát thiên nhiên và cuộc sống xung quanh giúp các
em học tập tốt và thích thú với môn học.
Ví dụ: Khi dạy bài 27: Mặt trời
Với bài dạy năm ngoái dạy bằng tranh ở trên lớp tôi thấy các em hiểu bài không sâu. Các em
nhận xét về màu nắng và màu sắc của mặt trời không chính xác. Năm nay tôi cải tiến cách dạy,
tôi nghĩ các em ra học ngoài trời và tôi đã làm như sau:
Giáo viên ra câu hỏi cho học sinh suy nghĩ và trả lời kết hợp cho học sinh quan sát thiên
nhiên.
- Hàng ngày em nhìn thấy mặt trời vào lúc nào, ở đâu?
- ánh sáng mặt trời và cảnh vật xung quanh như thế nào?
- So sánh cảnh vật khi có mặt trời và cảnh vật vào buổi tối.
Mặt trời hình gì? cho học sinh so sánh với hình ảnh cụ thể. Vậy ánh sáng mặt trời có tác