BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
PHAN GIA PHƯỚC

TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN ACCESS THEO
HƯỚNG TÍCH HỢP TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG
CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC
S

K

C

0

0

3

9
6

5
1

9
3



Ngày, tháng, năm sinh: 30/10/1985

Nơi sinh: Đồng Nai

Quê quán: Xuân Lộc – Đồng Nai

Dân tộc: Hoa

Địa chỉ liên lạc: 3/3 đƣờng 319, Phƣờng Tân Phú, Quận 9, TP. HCM
Điện thoại riêng: 0974660075

Email:

II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
1. Trung học phổ thông:
Thời gian đào tạo: từ 09/2000 đến 06/2003
Nơi học: Trƣờng Trung học phổ thông Xuân Lộc, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.
2. Đại học:
Hệ đào tạo: Chính quy

Thời gian đào tạo: từ 09/2004 đến 02/2009

Nơi học: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngành học: Công nghệ thông tin.
Khóa luận tốt nghiệp: Xây dựng ứng dụng web – ứng dụng
bán hàng mỹ nghệ qua mạng.
Nơi bảo vệ Khóa luận tốt nghiệp: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP. HCM.
Ngƣời hƣớng dẫn: Th.S Nguyễn Minh Đạo
III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP


i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 07 năm 2012
(Ký tên và ghi rõ họ tên)

Phan Gia Phƣớc

ii


LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn Cô hướng dẫn:TS. Nguyễn Thị Thu Lan,
Cô đã tận tình chỉ bảo và cung cấp những kinh nghiệm, những kiến thức
quý báu để em hoàn thành Luận văn thật tốt. Xin kính chúc Cô luôn luôn
mạnh khỏe, vui vẻ và hạnh phúc.
Xin chân thành cảm ơn bộ phận Sau đại học – Phòng Đào tạo, Khoa
Sư Phạm Kỹ Thuật trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh và
đặc biệt là quý Thầy Cô giảng dạy lớp Cao học Giáo dục học khóa 18B.
Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu trường Cao đẳng Công
nghệ Thủ Đức và các bạn đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và
giúp đỡ nhiệt tình trong thời gian học tập và hoàn thành Luận văn.
Xin cảm ơn các anh , chị lớp Cao học Giáo dục học khóa


tại trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức” với nội dung chính gồm có 3 chƣơng
sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
Chương 3: Tổ chức dạy học môn Access theo hướng tích hợp tại Trường
Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức
Cuối cùng là kết luận và các kiến nghị.

iv


ABSTRACT
Nowadays, our country has developed in all aspects, such as economy, culture,
society, education, health care,…. A quality labor force have changed to gain this
developmental demand. Therefore, universities, colleges and vocational schools
play a vital role in training these human resources.
Integrated teaching has been applied widely in many colleges and vocational
school in Vietnam in order to contribute to the training progress of the new labor
force with skills, satified the demands of manufacturers or business premises as well
as the development progress. Integrated teaching can be seen as a teaching method
which combines both practice and theory in the same time and space. That is, when
teaching a certain skill, any related technical knowledge part shall be taught and
students shall practice right away.
Until now, integration method is the trend of teaching in our sociaty, However,
many teachers in the colleges and vocational schools have faced up to applying this
method , such as organizing or planning the lecture in this approach – integration.
Thus, in order to improve oneself as well as other teachers who implement this
method more smoothly, the researcher decide to choose thesis “Organizing
Integrated teaching to the Access subject at Thu Đuc College of technology”.
This thesis is divided into three chapters:

6.2.2 Phƣơng pháp quan sát: ........................................................................5
6.2.3 Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm:...................................................5
6.2.4 Phƣơng pháp thống kê: .......................................................................5
Chƣơng 1 ...................................................................................................................8
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .................................................8
1.1 Lịch sử của vấn đề nghiên cứu: ......................................................................8
1.1.1 Trên thế giới: ............................................................................................8
1.1.2 Ở Việt Nam: .............................................................................................9
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài: ..................................................................12
1.2.1 Dạy học: .................................................................................................12

vi


1.2.2 Bài học: ...................................................................................................12
1.2.3 Phƣơng pháp dạy học: ............................................................................13
1.2.4 Tổ chức dạy học: ....................................................................................13
1.2.5 Khái niệm tích hợp (Integration): ...........................................................13
1.2.6 Dạy học tích hợp (Integrated Teaching/Instruction): .............................15
1.2.7 Bài giảng tích hợp: .................................................................................15
1.2.8 Khái niệm hoạt động tích hợp: ...............................................................16
1.3 Đặc điểm của dạy học tích hợp:....................................................................17
1.4 Các quan điểm tích hợp trong giáo dục hiện nay: ........................................19
1.4.1 Tích hợp về chƣơng trình: ......................................................................19
1.4.2 Tích hợp về nội dung:.............................................................................20
1.4.3 Tích hợp về phƣơng pháp:......................................................................21
1.5 Cấu trúc bài giảng tích hợp: ..........................................................................23
1.6 Vai trò của tích hợp trong dạy học: ..............................................................24
1.7 Nguyên tắc thiết kế hoạt động tích hợp theo chủ đề trong dạy học: ............24
1.8 Nguyên tắc thiết kế môi trƣờng hoạt động tích hợp của học sinh: ...............28

Công nghệ Thủ Đức:............................................................................................46
2.3.1 Nhiệm vụ khảo sát: .................................................................................46
2.3.1.1 Khảo sát học sinh đã và đang học môn Access: ............................46
2.3.1.2 Khảo sát giáo viên đang giảng dạy môn Access: ...........................47
2.3.2 Phƣơng pháp khảo sát: ...........................................................................47
2.3.3 Tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả khảo sát: ....................................48
2.3.3.1 Đối với học sinh đã và đang học môn Access tại Trƣờng Cao đẳng
Công nghệ Thủ Đức: ...................................................................................48
2.3.3.2 Đối với các giáo viên giảng dạy môn Access tại trƣờng Cao đẳng
Công nghệ Thủ Đức: ...................................................................................58
Chƣơng 3 .................................................................................................................68
TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN ACCESS THEO HƢỚNG TÍCH HỢP TẠI
TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC ..............................................68
3.1 Mục tiêu dạy học của môn học Access theo hƣớng tích hợp: ......................68
3.1.1 Về năng lực nhận thức:...........................................................................68
3.1.2 Về lập luận kỹ thuật: ..............................................................................68

viii


3.1.3 Về kỹ năng chuyên môn: ........................................................................68
3.1.4 Về khả năng sáng tạo: ............................................................................68
3.1.5 Về kỹ năng giao tiếp:..............................................................................68
3.2 Thiết kế bài giảng môn học Access thành các chủ đề: .................................68
3.3 Thiết kế hoạt động dạy học tích hợp: ...........................................................73
3.4 Thực nghiệm sƣ phạm – Đánh giá kết quả. ................................................102
3.4.1 Mục đích của thực nghiệm sƣ phạm: ...................................................102
3.4.2 Nội dung thực nghiệm: .........................................................................102
3.4.3 Đối tƣợng thực nghiệm: .......................................................................103
3.4.4 Phƣơng pháp kiểm tra đánh giá kết quả thực nghiệm: .........................105


Giáo viên

GV

3

Hoạt động

HĐ

4

Hoạt động dạy học

HĐDH

5

Học sinh

HS

6

Lao động thƣơng binh xã hội

LĐTBXH

7


Phƣơng pháp dạy học

PPDH

x


DANH SÁCH CÁC BẢNG
BẢNG

TRANG

Bảng 1.1: Tổng hợp các PPDH áp dụng trong dạy học tích hợp. ............................23
Bảng 1.2: Cấu trúc cơ bản của giáo án tích hợp. ......................................................32
Bảng 1.3: Nội dung đánh giá bài dạy tích hợp. ........................................................35
Bảng 2.1: Chƣơng trình khung đào tạo môn học Access. ........................................46
Bảng 2.2: Sở thích của học sinh khi học môn Access. .............................................48
Bảng 2.3: Sự cần thiết của môn học Access trong chƣơng trình đào tạo của ngành.
...................................................................................................................................49
Bảng 2.4: Những khó khăn khi học môn Access. ....................................................50
Bảng 2.5: Các phƣơng tiện để học tập môn Access. ................................................51
Bảng 2.6: Các biện pháp giáo viên thƣờng sử dụng để tạo điều kiện cho học sinh
tham gia vào các hoạt động học ở lớp. ......................................................................53
Bảng 2.7: Các phƣơng pháp dạy học mà giáo viên thƣờng sử dụng khi giảng dạy
môn Access. ..............................................................................................................54
Bảng 2.8: Sự mong muốn đổi mới phƣơng pháp dạy học môn Access của học sinh.
...................................................................................................................................56
Bảng 2.9: Tính thiết thực của nội dung chƣơng trình môn học Access hiện đang áp
dụng tại trƣờng. .........................................................................................................58

đánh giá đối với mức độ hiểu bài học môn Access của các em học sinh. ..............115
Bảng 3.12: Kết quả thi kết thúc môn Access của lớp đối chứng và thực nghiệm..117
Bảng 3.13: Phân phối xác suất (Fi: SHS; Xi: điểm đạt). ........................................117
Bảng 3.14: Phân phối tần suất hội tụ (Fi %: % SHS; Xi: điểm đạt). .....................117
Bảng 3.15: Phân phối tần suất hội tụ tiến (Fa %: % SHS; Xi đạt điểm lớn hơn hoặc
bằng Xi). ..................................................................................................................117
Bảng 3.16: Tổng trung bình nhóm đối chứng. .......................................................118
Bảng 3.17: Tổng trung bình nhóm thực nghiệm. ...................................................119
Bảng 3.18: So sánh giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. .........................120

xii


DANH SÁCH CÁC HÌNH
HÌNH

TRANG

Hình 1.1: Mối quan hệ giữa lĩnh vực/nhiệm vụ nghề, mô đun đào tạo năng lực và
bài dạy trong mô đun.................................................................................................20
Hình 1.2: Các giai đoạn tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh. .......................27
Hình 2.1: Trƣờng Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức....................................................37
Hình 2.2: Sơ đồ tổ chức Trƣờng Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức. ...........................41
Hình 3.1: Sơ đồ quá trình tổ chức dạy học tích hợp. ...............................................75
Hình 3.2: Giờ học môn Access của học sinh lớp đối chứng. .................................103
Hình 3.3: Giờ học môn Access của học sinh lớp thực nghiệm. .............................104
Hình 3.4: Hoạt động học tập môn Access của học sinh lớp đối chứng. ................104
Hình 3.5: Hoạt động học tập môn Access của học sinh lớp thực nghiệm. ............104
Hình 3.6: Buổi dự giờ giáo viên dạy thực nghiệm lớp C10KT2............................107
Hình 3.7: Giờ thi môn Access của học sinh lớp đối chứng và lớp thực nghiệm. ..116

giảng dạy môn học Access. .......................................................................................64
Biểu đồ 2.14: Những khó khăn khi tiến hành tổ chức dạy học môn Access theo
hƣớng tích hợp. .........................................................................................................66

xiv


Biểu đồ 3.1: Đánh giá của Giáo viên dự giờ sau giờ giảng thực nghiệm...............108
Biểu đồ 3.2: Thái độ học tập của học sinh. ............................................................109
Biểu đồ 3.3: Mức độ hiểu bài của học sinh khi giáo viên giảng dạy môn Access
theo cách giáo viên thuyết trình, sau đó làm mẫu, học sinh bắt chƣớc...................110
Biểu đồ 3.4: Mức độ hiểu bài của học sinh khi giáo viên tổ chức dạy học môn
Access theo cách giáo viên định hƣớng, học sinh tự thực hiện. .............................111
Biểu đồ 3.5: Ý kiến của học sinh về hiệu quả của làm việc theo nhóm. ................112
Biểu đồ 3.6: Thái độ của học sinh khi thực hiện các nhiệm vụ đƣợc nhóm giao. .113
Biểu đồ 3.7: Kết quả khảo sát cách giải quyết của học sinh khi gặp các bài tập hay
vấn đề khó trong môn học Access...........................................................................114
Biểu đồ 3.8: Kết quả khảo sát tác dụng của việc tự lập kế hoạch, tự thực hiện và tự
đánh giá đối với mức độ hiểu bài học môn Access của các em học sinh. ..............115
Biểu đồ 3.9: Biểu đồ tần suất hội tụ của lớp thực nghiệm và đối chứng. ..............122
Biểu đồ 3.10: Biểu đồ tần suất hội tụ tiến của lớp thực nghiệm và đối chứng. .....122

xv


PHẦN MỞ ĐẦU

1



1.2 Lý do chủ quan:
Hiện nay, phƣơng pháp dạy học đáp ứng một cách hiệu quả nhất việc kết hợp lý
thuyết và thực hành để ngƣời học nắm vững kiến thức là phát huy tối đa năng lực
thực hiện chính là phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích hợp. Phƣơng pháp dạy học
theo hƣớng tích hợp là sự phối hợp linh hoạt giữa phƣơng pháp dạy học lý thuyết
với phƣơng pháp dạy học thực hành vào cùng một quá trình dạy học, sao cho sau
quá trình học tập, ngƣời học vừa làm đƣợc vừa hiểu đƣợc nội dung khoa học đã
đƣợc truyền thụ. Bản chất của tổ chức dạy học tích hợp là kết hợp giữa dạy lý
thuyết và thực hành trong cùng một không gian, thời gian. Điều này có nghĩa khi
dạy một kỹ năng nào đó, phần kiến thức chuyên môn liên quan đến đâu sẽ đƣợc dạy
đến đó và đƣợc thực hành kỹ năng ngay. Cả hai hoạt động này đƣợc thực hiện tại
cùng một địa điểm.
Trong lĩnh vực Công nghệ thông tin – một lĩnh vực đòi hỏi ngƣời học phải hiểu
rõ lý thuyết và làm tốt thực hành, ví dụ nhƣ trong bộ môn phần mềm, ngƣời học
phải hiểu đƣợc đoạn chƣơng trình này có ý nghĩa gì và nó khởi chạy nhƣ thế nào và
khi thực hành thì phải biết đƣợc những lỗi phát sinh là do đâu và biết cách sửa lỗi.
Do đó lý thuyết và thực hành phải luôn luôn đi đôi với nhau, trong lý thuyết ngƣời
học sẽ phải tƣởng tƣợng ra nó sẽ chạy nhƣ thế nào và trong thực hành họ phải biết
đƣợc lỗi phát sinh là do đâu từ đó có thể bổ sung vào lý thuyết.
Là một giáo viên giảng dạy trong ngành Công nghệ thông tin, nhận thấy đƣợc
tầm quan trọng của việc kết hợp giữa dạy lý thuyết và thực hành trong cùng một
không gian, thời gian để giúp ngƣời học hiểu rõ đƣợc vấn đề khoa học, đặc biệt là
trong môn học Access mà ngƣời nghiên cứu đang giảng dạy. Do đó, ngƣời nghiên
cứu đã mạnh dạn chọn đề tài: “Tổ chức dạy học môn Access theo hướng tích hợp
tại Trường Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức” làm đề tài nghiên cứu Luận văn tốt
nghiệp của bản thân.

3




4


5. Giới hạn nội dung nghiên cứu:
Hiện nay có nhiều quan điểm về tổ chức dạy học tích hợp (chương trình, nội
dung, phương pháp, phương tiện,..) nhƣng trong Luận văn của mình, ngƣời nghiên
cứu chỉ tập trung nghiên cứu tổ chức dạy học theo hƣớng tích hợp về phương pháp
và áp dụng vào dạy thực nghiệm cho một số bài học trong môn Access 2 của lớp
trung cấp Kế toán – Tin học tại Trƣờng Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức.

6. Phƣơng pháp nghiên cứu:
6.1 Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận:
- Tìm hiểu các sách, báo, tạp chí …, các website có liên quan để tổng hợp nội
dung cần thiết làm cơ sở lý luận cho phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích hợp.
- Qua các nguồn tài liệu, văn kiện, các nghị quyết để phân tích và chọn lọc vận
dụng vào đề tài.
6.2 Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn:
6.2.1 Phương pháp điều tra, phỏng vấn:
Ngƣời nghiên cứu phỏng vấn, trao đổi với các giáo viên bộ môn về việc sử
dụng phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích hợp và phát phiếu hỏi cho học sinh
để điều tra mức độ yêu thích của học sinh đối với phƣơng pháp dạy học theo
hƣớng tích hợp khi áp dụng vào thực nghiệm. (Xin xem phụ lục 2)
6.2.2 Phương pháp quan sát:
Dự giờ, quan sát việc dạy và học môn Access của giáo viên và học sinh tại
Trƣờng Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức.
6.2.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm một số bài giảng tích hợp môn Access có
đối chứng tại Trƣờng Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức để kiểm tra tính khả thi
của luận văn.

UNESCO, đã tổ chức tại Varna (Bungari) "Hội nghị tích hợp việc giảng dạy các
khoa học". Hội nghị này đặt ra 2 vấn đề:
- Vì sao phải dạy học tích hợp các khoa học ?
- Dạy học tích hợp các khoa học là gì ?
Tiếp theo, UNESCO lại tổ chức Hội nghị đào tạo giáo viên để dạy học tích hợp
các khoa học vào tháng 4/1973 tại Đại học tổng hợp Maryland.
Dạy học tích hợp bắt đầu đƣợc đề cập đến vào cuối những năm 1980 – đầu những
năm 1990. Vào giai đoạn này, giáo dục ở nhiều nƣớc bị phê phán là đã không chuẩn
bị học sinh trở thành những công dân hữu ích, đáp ứng đƣợc yêu cầu của thế kỉ 21.
Một phần nguyên nhân ngƣời ta cho là chƣơng trình dạy học chƣa phù hợp, học sinh
không thích học do chúng không tìm thấy ý nghĩa cá nhân trong các môn học. [10]
Các nghiên cứu về não bộ cũng cho thấy, quá trình nhận thức có hiệu quả hơn
khi có sự kết nối với nhau. Robert Ornstein và Richard F. Thompson đã từng nói:
“Có lẽ có tới một trăm tỷ nơ ron, hoặc tế bào thần kinh trong bộ não ngƣời, và trong
mỗi bộ não ngƣời số lƣợng mối liên kết có thể giữa các tế bào thần kinh này còn lớn
hơn cả số lƣợng nguyên tử trong vũ trụ”. Ngƣời ta cho rằng những mối liên kết
trong bộ não ngƣời là vô tận và những mối liên kết giữa các môn học cũng vậy.
Với những kết quả mới thu đƣợc từ việc nghiên cứu bộ não ngƣời (Caine, 1991)
và biết cơ chế hoạt động của bộ não (Gardner, 1983), và do khối lƣợng tri thức của
loài ngƣời ngày càng tăng lên, các nhà giáo dục Hoa Kỳ cho rằng việc tích hợp
chƣơng trình học (To integrate the curriculum) cần phải đƣợc thực hiện rộng rãi.

8