BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔ THỊ HỒNG QUÝ

PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO SƠ CẤP
NGHỀ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP THEO HƯỚNG
NĂNG LỰC THỰC HIỆN CHO MỘT SỐ CƠ SỞ
DẠY NGHỀ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
S

K

C

0

0

3

9

5

9

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401


KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP THEO HƯỚNG NĂNG LỰC
THỰC HIỆN CHO MỘT SỐ CƠ SỞ DẠY NGHỀ
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401
Hướng dẫn khoa học:
TS. PHAN LONG

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 04/ 2013


PHẦN MỞ ĐẦU
----------

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
3. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
4. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
7. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU


PHẦN NỘI DUNG
----------

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ THEO HƯỚNG
NĂNG LỰC THỰC HIỆN
Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN ĐỂ PHÁT TRIỂN

1.3.6. Chuẩn bị xây dựng CTĐT theo module NLTH
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1


Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN ĐỂ PHÁT TRIỂN
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ KẾ TOÁN
DOANH NGHIỆP CHO TP.HCM
----------

2.1. TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ
XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội Thành Phố Hồ Chí Minh
2.1.3. Về giáo dục và đào tạo
2.2. THỰC TRẠNG VỀ LAO ĐỘNG VÀ NGUỒN NHÂN
LỰC TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.2.1. Dân số
2.2.2. Lao động và nguồn nhân lực của Thành Phố Hồ
Chí Minh
2.3. ĐỊNH HƯỚNG ĐÀO TẠO, PHÁT TRIỂN NGUỒN
NHÂN LỰC KẾ TOÁN CHO CÁC DOANH NGHIỆP
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.3.1. Thực trạng về công tác kế toán ở Việt Nam
2.3.2. Nhu cầu nguồn nhân lực kế toán tại TP.HCM
2.3.3. Yêu cầu về chất lượng nghề KTDN
2.4 THỰC TRẠNG VỀ TÌNH HÌNH ĐÀO TẠO, TUYỂN
DỤNG; NHU CẦU NHÂN LỰC, NHU CẦU HỌC TẬP
NGHỀ KTDN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.4.1. Công cụ khảo sát


PHẦN KẾT LUẬN
----------

1. KẾT LUẬN
2. TỰ ĐÁNH GIÁ TÍNH MỚI VÀ GIÁ TRỊ THỰC TIỄN
CỦA ĐỀ TÀI
2.1. Về mặt lý luận
2.2. Về mặt thực tiễn
2.3. Khả năng triển khai ứng dụng vào thực tế
3. HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI
4. KIẾN NGHỊ


LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:
Họ & tên: NGÔ THỊ HỒNG QUÝ

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 10-02-1981

Nơi sinh: Đồng Nai

Quê quán: Quảng Nam

Dân tộc: Kinh

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 37/2/5a, Đường số 7, KP5, P. Linh Xuân,
Quận Thủ Đức, TP.HCM.

Thời gian
2009-2011

Nơi công tác

Công việc đảm nhiệm

Công Ty TNHH Điện Tử DGS

XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN CỬ ĐI HỌC
(Ký tên, đóng dấu)
i

Kế toán tổng hợp
Ngày 28 tháng 04 năm 2013
Người khai ký tên


LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 04 năm 2013
(Ký tên và ghi rõ họ tên)

ii


Lời cám ơn
Tôi xin chân thành cám ơn:

TÓM TẮT
Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, nhu cầu nhân lực của xã hội ngày càng đòi hỏi
cao về chất lượng và số lượng đào tạo. Đáp ứng nhu cầu đó là một thách thức lớn
đối với các cơ sở đào tạo. Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực là góp phần
nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, để đáp ứng các yêu cầu trên, kinh nghiệm
của các nước trên thế giới: hệ thống giáo dục nghề nghiệp đang tiếp cận theo
phương thức đào tạo theo “ Năng lực thực hiện”. Cách tiếp cận này chỉ ra rằng
trong đào tạo nghề người lao động tương lai không chỉ cần kiến thức, kỹ năng
chuyên môn mà còn cần cả kỹ năng về phương pháp tiếp cận giải quyết vần đề và
các năng lực xã hội cần thiết thực sự cho một nghề nghiệp tại vị trí lao động cụ thể
của mình.
Hiện nay, nhu cầu về người làm kế toán, về đào tạo người làm kế toán là rất lớn,
thường xuyên, liên tục và ngày càng đòi hỏi chất lượng cao hơn. Do đó việc Phát
triển chương trình đào tạo sơ cấp nghề kế toán doanh nghiệp là điều hết sức cần
thiết trong giai đoạn hiện nay.
Trên cơ sở này, người nghiên cứu đã:
(1) Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển và xây dựng chương trình.
(2) Khảo sát tình hình đào tạo, nhu cầu nhân lực, nhu cầu học tập, nhu cầu tuyển
dụng nghề kế toán tại thành phố hồ Chí Minh.
(3) Phát triển chương trình đào tạo sơ cấp nghề Kế toán doanh nghiệp theo hướng
năng lực thực hiện cho một số cơ sở dạy nghề tại thành phố Hồ Chí Minh.
Nội dung chương trình gồm: 7 module
Thời gian đào tạo là: 490 giờ, trong đó lý thuyết: 143 giờ tỉ lệ 29.2%,
thực hành: 319 giờ tỉ lệ 65.1%, kiểm tra: 28 giờ tỉ lệ 5.7%.
(4) Xây dựng chương trình chi tiết cho chương trình đào tạo sơ cấp nghề kế toán
doanh nghiệp (7 module)
(5) Xây dựng tài liệu hướng dẫn thực hiện module 4
Mặc dù chưa được thực nghiệm, nhưng qua kết quả khảo sát của các chuyên gia:
giáo viên tham gia giảng dạy, nhà quản lý và kế toán trưởng ở các đơn vị/doanh
nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh đã đánh giá chương trình này hoàn toàn khả thi,

Minh City.
- The content of the curriculum includes 7 module
-

The training duration is 490 hours: + 143 hours of theory (29.2 percent)
+ 319 hours of practice (65.1 percent)
+ 28 hours of tests (5.7 percent)
4. Developing the syllabus of primary training program for professional business
accounting (7 modules).
5. Developing the instructional materials for module 4
Although the curriculum has not yet experimented, but it was evaluated by several
experts: teachers of vocational training units, the managers and chief accountants in the
firm/business in Ho Chi Minh City. The evaluation results show that the curriculum is
available, enough knowledge and it meets the requirements in the accounting practices in
Ho Chi Minh City.
If this curriculum is supported enough material base, equipment, and academic, it will
promotes its effectiveness in training the qualified human resource to meet the demand of
society.
v


MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
Lý lịch khoa học
Lời cam đoan
Lời cám ơn
Tóm tắt
Mục lục
Danh sách các chữ viết tắt

1.2. KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ CƠ BẢN ....................................................... 11
1.2.1. Một số khái niệm và thuật ngữ về giáo dục nghề nghiệp .......................... 11
1.2.2. Thuật ngữ về phát triển và xây dựng chương trình ................................... 13
1.2.3. Thuật ngữ về kế toán ................................................................................. 16
1.3. HƯỚNG TIẾP CẬN ĐỂ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ......... 17
1.3.1. Tiếp cận đào tạo theo năng lực thực hiện .................................................. 17
1.3.2. Các thành phần cấu trúc của năng lực thực hiện các hoạt động chuyên
môn ………………………………………………………………………………...18
1.3.3. Các mức độ của năng lực thực hiện........................................................... 19
1.3.4. Đặc điểm của phương thức đào tạo nghề theo module năng lực thực
hiện…………………………………………………………………………………20
1.3.4.1. Định hướng đầu ra ............................................................................... 20
1.3.4.2. Cấu trúc của đào tạo nghề theo năng lực thực hiện............................. 20
1.3.4.3. Đặc điểm về tổ chức, quản lý quá trình dạy học ................................. 23
1.3.5. Các bước phát triển chương trình đào tạo nghề......................................... 24
1.3.6. Chuẩn bị xây dựng CTĐT theo module năng lực thực hiện ..................... 30
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.......................................................................................... 33
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN ĐỂ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO
TẠO SƠ CẤP NGHỀ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP ......................................... 35
2.1. TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ................................................................................. 35
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên .............................................................. 35
2.1.2. Điều kiện kinh tế-xã hội tại Thành Phố Hồ Chí Minh ............................. 35
2.1.3. Về giáo dục - đào tạo ................................................................................. 36
vii


2.2. THỰC TRẠNG VỀ LAO ĐỘNG VÀ NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TP.HCM
……………………………………………………………………………….....36
2.2.1. Dân số ........................................................................................................ 36

CHƯƠNG 3. PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO SƠ CẤP NGHỀ
KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP THEO HƯỚNG NĂNG LỰC THỰC HIỆN
CHO MỘT SỐ CƠ SỞ DẠY NGHỀ TẠI TP.HCM ............................................ 64
3.1. PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO SƠ CẤP NGHỀ KẾ TOÁN
DOANH NGHIỆP. ................................................................................................... 64
3.1.1. Phân tích nghề ........................................................................................... 64
3.1.2. Phân tích công việc ................................................................................... 71
3.1.3. Xác định module và đơn nguyên học tập .................................................. 71
3.1.3.1. Xác định module ................................................................................. 71
3.1.3.2. Xác định đơn nguyên học tập .............................................................. 71
3.1.4. Thiết kế nội dung chương trình đào tạo nghề KTDN................................ 75
3.1.4.1. Cấu trúc module của chương trình ...................................................... 76
3.1.4.2. Nội dung từng module ......................................................................... 80
3.1.5. Đề cương chi tiết chương trình đào tạo nghề KTDN ................................ 83
3.1.5.1. Thông tin chương trình đào tạo nghề Kế toán doanh nghiệp .............. 83
3.1.5.2. Thông tin chi tiết các module .............................................................. 88
3.2. ĐÁNH GIÁ CỦA CHUYÊN GIA VỀ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CỦA
CHƯƠNG TRÌNH. ................................................................................................. 115
3.2.1. Cách thực hiện ......................................................................................... 115
3.2.2. Cách chọn mẫu ........................................................................................ 116
3.2.3. Nội dung tiến trình thực hiện .................................................................. 116
3.2.4. Kết quả khảo sát ý kiến đóng góp của các chuyên gia ........................... 116
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3........................................................................................ 123

PHẦN KẾT LUẬN ..............................................................................................
1. KẾT LUẬN ......................................................................................................... 125
2. TỰ ĐÁNH GIÁ TÍNH MỚI VÀ NHỮNG GIÁ TRỊ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ
TÀI………………………………………………………………………………..127
2.1. Vế mặt lý luận ............................................................................................. 127
2.2. Về mặt thực tiễn ......................................................................................... 127


Doanh nghiệp

3

GDĐT

Giáo dục đào tạo

4

GDP

Tổng sản phẩm nội địa (Gross Domestic Product)

5

ILO

Tổ chức lao động quốc tế

6

KT

Kiểm tra

7

KTDN


Phường 1….., quận 1

13

TCN

Trung cấp nghề

14

TH

Thực hành

15

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

16

TP.HCM

Thành phố Hồ Chí Minh

17

SIM


BIỂU ĐỒ .................................................................................................................
Biểu đồ 2.1: Phân bố tuổi của người lao động đang làm kế toán tại thành phố Hồ
Chí Minh .................................................................................................................. 42
Biểu đồ 2.2: Trình độ chuyên môn của người lao động đang làm kế toán tại Thành
Phố Hồ Chí Minh ..................................................................................................... 43
Biểu đồ 2.3: Vị trí công tác củangười lao động đang làm kế toán tại Thành Phố Hồ
Chí Minh .................................................................................................................. 43
Biểu đồ 2.4: Vị trí của người lao động khi mới được tuyển dụng vào DN ............. 44
Biểu đồ 2.5: Đánh giá về mức độ đáp ứng công việc của người lao động đã qua đào
tạo…………………… .............................................................................................. 44
Biểu đồ 2.6: Đánh giá về nội dung các khóa đào tạo mà người lao động phải tham
gia khi đang làm kế toán tại các đơn vị, doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh
………………………………………………………..…………………………….45
Biểu đồ 2.7: Đánh giá của người lao động về yếu tố quan trọng nhất để có thể đáp
ứng yêu cầu công việc .............................................................................................. 46
Biểu đồ 2.8: Ý kiến đánh giá về chất lượng đào tạo nghề của cơ sở dạy nghề mà
người lao động đã học .............................................................................................. 47

xii


Biểu đồ 2.9: Đánh giá của người lao động về mối quan hệ giữa chương trình học ở
trường với thực tế làm việc ở tại doanh nghiệp……………………………….…...47
Biểu đồ 2.10: Thâm niên công tác của quản lý các đơn vị, Doanh nghiệp ........ ….48
Biểu đồ 2.11: Các lĩnh vực hoạt động của các đơn vị/DN được khảo sát…………49
Biểu đồ 2.12: Tỷ lệ DN có số lượng nhân viên đang làm việc ........................... ….49
Biểu đồ 2.13: Đánh giá mức độ DN ưu tiên tuyển dụng trình độ người lao động
hành nghề kế toán .................................................................................................... 50
Biểu đồ 2.14: Việc bố trí người lao động tốt nghiệp nghề kế toán khi mới được

của cơ sở đào tạo nghề mà học viên đang theo học ................................................. 60
Biểu đồ 2.28: Ý kiến đề xuất của học viên về vấn đề thực hành tại cơ sở đào tạo mà
học viên đang học ..................................................................................................... 60
Biểu đồ 2.29: Đánh giá mức độ giáo viên áp dụng các phương pháp giảng dạy trong
khóa học ................................................................................................................... 61
Biểu đồ 2.30: Ý kiến đánh giá của học viên về nội dung giảng dạy của giáo viên ở
các cơ sở dạy nghề mà học viên đang theo học tại TP.HCM .................................. 61
Biểu đồ 2.31: Các nội dung học viên đề xuất được bồi dưỡng thêm ....................... 62
Biểu đồ 3.1: Mô tả nghề nghiệp của chuyên gia đánh giá chương trình đào tạo ... 116
Biểu đồ 3.2: Mô tả thâm niên của chuyên gia đánh giá chương trình đào tạo ....... 117
Biểu đồ 3.3: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về mô tả và cấu trúc module
của chương trình ..................................................................................................... 117
Biểu đồ 3.4: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về kết quả chương trình ..... 117
Biểu đồ 3.5: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 1 ......... 118
Biểu đồ 3.6: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 2 ......... 118
Biểu đồ 3.7: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 3 ......... 119
Biểu đồ 3.8: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 4 ......... 120
Biểu đồ 3.9: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 5 ......... 120
Biểu đồ 3.10: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 6 ....... 121
Biểu đồ 3.11: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về nội dung module 7 ....... 121
Biểu đồ 3.12: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về thời lượng chương trình
………………………………………………………………………………….…122
Biểu đồ 3.13: Mô tả kết quả đánh giá của chuyên gia về tính khả thi của chương
trình.…………………………………………………………………………………….123

xiv


BẢNG…………...................................................................................
Bảng 2.1: Dự báo nhu cầu nhân lực về ngành nghề của TPHCM giai đoạn 20122015………………………………………………………………………….…….37

Bảng 3.13: Phân phối chương trình module “Kế toán doanh nghiệp sản xuất – phần

1”………………………………………………………………………………… ..95
Bảng 3.14: Phân phối chương trình module “Kế toán doanh nghiệp sản xuất– phần

2”………………………………………………………………………………..….99
Bảng 3.15: Phân phối chương trình module “Kế toán doanh nghiệp thương mại dịch
vụ”……………………………………………………………………………….. 104
Bảng 3.16: Phân phối chương trình module “Phân tích hoạt động kinh doanh” ... 107
Bảng 3.17: Phân phối chương trình module “Thực hành khai báo thuế” .............. 111
Bảng 3.18: Phân phối chương trình module “Báo cáo tài chính” .......................... 114
Bảng 3.19: Tiêu chí khảo sát chương trình đào tạo nghề “Kế toán doanh
nghiệp”……………………………………………………………………………115

xvi