BÀI TẬP CÁ NHÂN
Môn học: Quản trị Marketing
Chủ đề: Những đặc điểm của Doanh nhân Việt nam

Mặc dù sự hội nhập kinh tế thế giới ngày càng diễn ra sâu và rộng nhưng do có sự khác
biệt về hệ thống chính trị - văn hoá – kinh tế ở mỗi quốc gia nên vẫn tồn tại sự khác biệt
về Doanh nghiệp cũng như Doanh nhân của mỗi quốc gia/ nền văn hoá trên thế giới.
Nền kinh tế Việt nam trong vài thập kỷ vừa qua đã có bước chuyển mình mạnh mẽ,
chuyển đổi từ cơ chế tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường với vô số cơ hội kinh
doanh cùng với sự cạnh tranh ngày càng sòng phẳng, quyết liệt giữa các thành phần kinh
tế nói chung, giữa các doanh nhân nói riêng và cũng đã sản sinh ra không ít doanh
nghiệp/ doanh nhân thành công/ thành đạt trên thương trường.
Vậy đâu là đặc điểm của các doanh nhân Việt nam?
Từ đặc điểm chung của nền kinh tế còn kém phát triển, luật pháp còn chưa hoàn thiện;
trao đổi thông tin với thế giới bên ngoài còn hạn chế với nhiều doanh nghiệ; kỹ năng,
kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp còn thấp; chất lượng nhân sự chưa cao; văn hoá
doanh nghiệp còn chưa hình thành rõ nét; … các doanh nhân Việt nam đã bằng mọi cách
vượt qua các khó khăn, rào cản, vượt lên chính mình để tồn tại và phát triển.
Có thể phân loại các doanh nhân Việt nam hiện nay thành hai nhóm theo quá trình hình
thành như sau:
Nhóm thứ nhất là các doanh nhân trưởng thành từ trong thời kỳ nền kinh tế tập trung,
bao cấp. Nhóm này nhìn chung có tuổi đời tương đối cao, được đào tạo trong nền kinh tế
tập trung, tuy nhiên cũng có nhiều doanh nhân đã rất nhạy bén trong việc chuyển sang
quản lý doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường và đã dạt được nhiều thành tựu nhất
định.


Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp khởi nghiệp từ khi đất nước đã bước sang nền kinh tế
thị trường. Nhóm này chiếm đa số trong lực lượng các doanh nhân Việt nam, có tuổi đời
còn tương đối trẻ, tự học hỏi, tiếp thu tương đối nhanh các kinh nghiệp, kỹ năng quản lý
thông qua sự hội nhập của Việt nam vào thế giới nói chung, hoặc đã được đào tạo tương


Chủ động, nhạy bén với các cơ hội kinh doanh;

-

Biết cách hưởng thụ cải cải, vật chất do mình tạo ra;

-

…

Theo khuôn khổ của bài viết, tôi sẽ tập trung phân tích những đặc điểm của doanh nhân
Việt nam trên ba khía cạnh sau:
1. Mức độ dám chấp nhận rủi ro trong kinh doanh
Rủi ro đối với doanh nghiệp là những sự kiện sảy ra không được mong đợi mà khi
sảy ra thì gây tổn thất cho doanh nghiệp.


Thông thường thì cơ hội cũng đi cùng với rủi ro, cơ hội càng cao thì rủi ro cũng càng
cao, một doanh nghiệp không dám đối mặt với rủi ro thì khó có thể có cơ hội phát
triển. Thực tế cho thấy, môi trường kinh doanh Việt nam hiện nay có rất nhiều cơ hội
để doanh nhân có thể tận dụng, làm giàu. Mặt khác, do đặc điểm về cấu trúc tuổi của
các doanh nhân Việt nam (hầu hết còn khá trẻ - theo các kết quả điều tra, khoảng
70% doanh nhân lãnh đạo các doanh nghiệp dân doanh ở độ tuổi dưới 45 (đối với
doanh nghiệp nữ, tỷ lệ đó là 62%, với doanh nghiệp quốc doanh là 20 – 25%) nên
việc chấp nhận rủi ro là đặc tính thường thấy ở các doanh nhân Việt nam.
Việc chấp nhận rủi ro cũng có thể được nhìn nhận dưới hai mức độ: Chấp nhận rủi ro
một cách chủ động hoặc chấp nhận rủi ro một cách bị động.
Một số doanh nhân hiện nay đã rất chủ động trong việc chấp nhận rủi ro. Họ đã tìm
cách phân tích các nguyên nhân gây ra rủi ro để cố gắng giảm thiểu các điều kiện tác

hai thái cực:
-

Một bộ phận không nhỏ các doanh nhân thiếu đi tính đổi mới, sáng tạo. Hoặc đi
theo lối mòn đã định sẵn, hoặc copy lại mô hình tổ chức/ kinh doanh, ý tưởng về
sản xuất/ sản phẩm của các doanh nghiệp đang thành công khác. Những doanh
nhân này cũng mang “tâm lý bầy đàn” họ cho rằng doanh nghiệp khác đang thành
công ở lĩnh vực kinh doanh/ sản phẩm này thì có thể copy y nguyên mô hình kinh
doanh/ sản phẩm đó cho mình. Trên thực tế, chúng ta đã thấy không ít những
Slogan na ná giống nhau, những chiêu tiếp thị hay quảng cáo sản phẩm tương tự
về mặt nội dung của một số doanh nghiệp.

-

Bên cạnh đó, một số các doanh nhân, hầu hết tuổi đời còn trẻ, đã tiếp thu, học hỏi
được tri thức, kiến thức tiên tiến, hiện đại đã đi tiên phong trong việc sáng tạo,
đổi mới đối với hoạt động của doanh nghiệp, trong tất cả các lĩnh vực: quản lý,
quản trị doanh nghiệp; chiến lược đối với sản phẩm mới, kênh phân phối sản
phẩm; … Những doanh nhân này luôn hiểu rằng, trong thế giới ngày nay bằng
lòng với hiện tại nghĩa là chấp nhận thất bại. Họ luôn hướng đến cái mới, tìm tòi


những cái mới, tạo ra sự khác biệt với đối thủ cạnh tranh để tạo dựng lợi thế cho
mình.
+ Sự đổi mới, sáng tạo đối với sản phẩm: Ngày nay, không ít các doanh nghiệp
đã thành lập nên bộ phận “Nghiên cứu & Phát triển – R&D”, đây chính là tiền đề
cho sự đổi mới về sản phẩm. Với sự tiến bộ về khoa học, kỹ thuật & công nghệ,
nhìn chung các sản phẩm có vòng đời ngày càng ngắn đi và “sự khác biệt” là điều
mà khách hàng tiềm năng nhắm tới khi lựa chọn một sản phẩm trong vô số các
sản phẩm cùng loại. Nhận thức được điều này, một số doanh nghiệp đã có hẳn

nước ngoài để thực hiện các hoạt động khuếch trương cho sản phẩm của mình.
Chúng ta đã chứng kiến ngày càng nhiều chương trình quản cáo rất ấn tượng; các
chương trình xúc tiến bán hàng rất hiệu quả; nhiều công ty đã thành lập hẳn bộ
phận “quan hệ cộng đồng – PR” điều mà trước đây vài năm còn có ít doanh nhân
nghĩ tới.
Chúng ta đã có hẳn một lý luận về “Quản trị sự thay đổi”. Sự thay đổi diễn ra hàng
ngày xung quanh chúng ta, nếu chúng ta không bắt kịp sự thay đổi bằng cách hiểu
quy luật của nó, nắm bắt lấy nó, biến nó thành động lực và cơ hội cho mình thì khả
năng tụt hậu là hiện hữu, dĩ nhiên những doanh nhân hành xử như vậy sẽ khó có
được thành công.

3. Tính chủ động, tiên phong đi trước đối thủ trong các hoạt động kinh doanh:
Việc chủ động, đi tiên phong của doanh nghiệp có thể được thực hiện dưới nhiều
hình thức khác nhau: tiên phong về sản phẩm mới; tiên phong về công nghệ sản xuất;
tiên phong về phương pháp quản lý; …
Đối với mỗi doanh nghiệp, đi tiên phong trong việc tung ra sản phẩm mới sẽ đem lại
lợi thế vô cùng to lớn. Mỗi khi một sản phẩm mới xuất hiện, doanh nghiệp có thể áp
dụng chiến lược hớt váng với giá bán cao để tối đa hoá lợi nhuận. Khi các đối thủ bắt


kịp, tung ra các sản phẩm tương tự thì doanh nghiệp có thể hạ thấp giá bán để cạnh
tranh và lại chuẩn bị tung ra sản phẩm mới tiếp theo. Cứ như vậy, việc đi tiên phong
trước đối thủ là một ưu thế mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng muốn có.
Tiên phong về mặt công nghệ cũng đem lại lợi thế cạnh tranh không nhỏ. Khi đầu tư
được công nghệ mới, doanh nghiệp sẽ nâng cao được chất lượng sản phẩm, đồng
thời cũng làm giảm được giá thành do công suất cao hơn, cuối cùng doanh nghiệp sẽ
có được lợi thế cạnh tranh một cách toàn diện trước dối thủ của mình.
Ở Việt nam, hiểu được tầm quan trọng của việc đi tiên phong trước đối thủ cạnh
tranh, nhiều doanh nhân đã chủ động đầu tư mạnh công tác R&D để liên tục tung ra
sản phẩm mới; đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại tầm cỡ thế giới. Chúng ta có thể