A.Phần thứ nhất: đặt vấn đề
I. Lý do chọn chuyên đề
1. Cơ sở lý luận
Về mặt lý luận cũng nh trong thực tiễn dạy học không ai có thể
phủ nhận tác dụng to lớn của đồ dùng trực quan trong việc hình
thành tri thức cho học sinh. Đặc biệt với môn lịch sử thì trực quan
sinh động là điều kiện kiên quyết, là " Con bài chiến lợc" để ngời giáo
viên " Khôi phục " lịch sử đúng nh nó đã tồn tại.
Cho đến nay, mọi cố gắng để có đợc những "Phòng học lịch sử"
trong hệ thống trờng, lớp của những ngời làm sử có tâm huyết cũng
không nằm ngoài mục đích trên, việc in nhiều kênh hình trong sách
giáo khoa lịch sử qua mỗi lần thay sách đã chứng minh sự cần thiết
của việc sử dụng kênh hình trong Dạy- Học lịch sử để góp phần hình
thành tri thức lích sử cho học sinh.
2. Cơ sở thực tiễn
Tuy nhiên trong thực tế việc sử dụng kênh hình trong Dạy- Học
lịch sử nh thế nào sao cho có hiệu quả mới là điều đáng phải bàn.
tình trạng sử dụng mang tính hình thức, hời hợt còn khá phổ biến.:
Một phần do năng lực của ngời giáo viên còn có giới hạn. Mặt khác
sự quan tâm của các cấp quản lý lãnh đạo trong ngành đối với bộ
môn cha cao, bên cạnh đó đồ dùng trực quan để đáp ứng yêu cầu
học tập của học sinh còn bất hợp lý là một trong những nguyên nhân
cơ bản để một bộ phận không nhỏ giới trẻ Việt Nam không có kiến
thức lịch sử dân tộc và thế giới.
Hệ quả làm "Thui Trột" tinh thần dân tộc, tự tôn, ý thức tự cờng dân
tộc, tạo ra một thế hệ trẻ sống thực dụng, thiếu lý tởng và trách
nhiệm.
Xuất phát từ thực tế trên, tôi mạnh dạn góp phần bàn về vấn đề này
rất mong nhận đợc sự góp ý của đồng nghiệp. đặc biệt với các đồng
nghiệp có cùng chuyên môn.
II. Mục đích nghiên cứu.
dạy Lịch sử 6
Chúng ta thấy rằng hệ thống kênh hình trong SGK Lịch sử thông
thờng có thể phân làm 3 dạng:
+/ Dạng thứ 1 là trang ảnh, các hình vẽ( Công cụ lao động, các công
trình kiến trúc, điêu khắc, các loại vũ khí, đồ gốm...
+/ Dạng thứ hai là tranh ảnh chân dung các nhân vật lịch sử
+/ Dạng thứ ba là các loại bản đồ, lợc đồ, sơ đồ trong những tiết dạy
có nội dung các cuộc khởi nghĩa
1. Biện pháp sử dụng tranh ảnh, hình vẽ trong SGK Lịch sử
6
Chúng ta đều biết bản thân các bức hình, bức vẽ hay bức ảnh chỉ là
những tài liệu câm nếu chúng không đợc ngời giáo viên đặt vào các
tình huống có vấn đề để giúp học sinh quan sát theo các bớc sau:
+Hớng dẫn học sinh quan sát
+Dùng hệ thống câu hỏi đặt học sinh vào tình huống có vẫn đề mà
nội dung cần khai thác
+Rút ra kết luận, bài học lịch sử
Ví dụ 1
Khi dạy : Bài 3: X Hội Nguyên Thuỷã
Để khai thác hình 4, hình 4 trong SGK có hiệu quả ngời giáo viên
phải thực hiện một số thao tác sau.
Mục đích của hai bức hình này là giúp học sinh hình dung đợc
phần nào cuộc sống của ngời nguyên thuỷ. Từ đó hớng học sinh rút
ra một số nhận xét:
- Cách đây hàng chục triệu năm đã có loài vợn cổ sinh sống.
- Cách đây 6 triệu năm một loài vợn cổ có thể đi, đứng bằng hai
chân, dùng hai tay cầm nắm thức ăn. Họ sống trong các hang động ,
mái đá, sống thành bầy, cuộc sống chủ yếu là săn bắt và hái lợm.
Để săn đợc thú với những con thú to khoẻ họ phải đoàn kết hợp
nhau lại lùa những con thú rơi xuống vực rồi dùng đá lao xiết chết
2. Một số biện pháp khai thác chân dung nhân vật lịch sử.