SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH LỚP 12 CỦA
TRƯỜNG THPT U MINH THƯỢNG HIỆN NAY"


A- PHẦN MỞ ĐẦU
I- Bối cảnh của đề tài:
Trong những năm gần đây nền kinh tế Việt Nam đã có sự khởi sắc về nhiều mặt
không ngừng. Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Để hoà chung vào
xu thế đó, đòi hỏi mỗi người phải luôn trau dồi kiến thức và lựa chọn một hướng đi đúng
đắn trong tương lai cho mình. Đặc biệt là đối với học sinh lớp 12 của Trường THPT U
Minh Thượng hiện nay, lựa chọn nghề nghiệp đã trở thành mối quan tâm thường xuyên,
chi phối suy nghĩ và hành động của các em. Việc lựa chọn nghề của học sinh không chỉ
xác định hướng đi cuộc đời của mỗi cá nhân mà còn có tác dụng tới toàn xã hội vì sau đó
nó thúc đẩy hoặc kìm hảm sự đóng góp của cá nhân đối với xã hội. Chọn nghề phù hợp
với năng lực, nguyện vọng, hứng thú sẽ tạo một động lực lớn thúc đẩy cá nhân say sưa,
miệt mài, tích cực khám phá và sáng tạo để hoạt động tốt trong nghề, ngược lại họ sẽ băn
khoăn day dứt trong suốt cuộc đời. Nhưng để có sự lựa chọn đúng thì quả là vấn đề rất
khó đối với lứa tuổi này vì kinh nghiệm vốn có của học sinh chưa đủ để các em quyết
định con đường lao động tương lai. Sự lựa chọn nghề của học sinh lớp 12 không chỉ phụ
thuộc vào các đặc điểm tâm, sinh lý của các em và những tác động sư phạm của nhà giáo
dục mà còn phụ thuộc vào yếu tố xã hội. Trước đây học sinh chỉ được phép chọn và thi
một trường, một nghề, nhiều khi bị “ ép” nghề, thì những năm gần đây học sinh được thi


vào nhiều trường đào tạo nghề mà các em có khả năng dự tuyển. Việc thi vào nhiều
trường có tác dụng góp phần mở rộng cánh cửa nghề cho các em, nhưng để các em có
hoạt động hiệu quả trong nghề sau này thì đó là vấn đề khó. Chính vì thế hoạt động giáo


hoạt động giáo dục Hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 của trường THPT U Minh
Thượng hiện nay”.
III- Phạm vi và đối tượng của đề tài:


- Phạm vi nghiên cứu tại trường THPT U Minh, thời gian thực hiện đề tài từ tháng
11 năm 2010 đến tháng 4 năm 2012.
- Đề tài phục vụ cho công tác dạy - học hoạt động giáo dục Hướng nghiệp cho học
sinh lớp 12 của trường trung học phổ thông U Minh Thượng.
IV- Mục đích của đề tài:
- Nhận thức và định hướng chọn nghề của học sinh lớp 12 Trường THPT U Minh
Thượng hiện nay.
- Thực trạng của hoạt động giáo dục Hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 ở Trường
THPT U Minh Thượng.
- Một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức để các em lựa chọn nghề phù hợp.

B- PHẦN NỘI DUNG


I- Nhận thức và định hướng chọn nghề của học sinh lớp 12 tại trường THPT U Minh
Thượng hiện nay:
Như chúng ta đã biết, việc lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai hết sức quan
trọng. Đặc biệt là các em học sinh chưa có cách nhìn đúng đắn về nghề nghiệp. Đôi khi
giáo viên làm công tác hướng nghiệp hay giáo viên giảng dạy bộ môn lồng ghép giáo dục
hướng nghiệp cũng phải ngỡ ngàng và suy nghĩ:
- Hướng nghiệp là gì?
- Tại sao phải hướng nghiệp?
Hướng nghiệp là các hoạt động nhằm hỗ trợ mọi cá nhân ( học sinh ) chọn lựa và
phát triển chuyên môn nghề nghiệp phù hợp nhất với khả năng của cá nhân, đồng thời

việc học nghề và hành nghề; những bệnh, tật mà nghề không chấp nhận.
- Những điều kiện bảo đảm cho người người lao động làm việc trong nghề.
+ Tiền lương tối thiểu và tháng lương trong nghề.
+ Chế độ bồi dưỡng độc hại, làm ca kíp, làm việc ngoài giờ.
+ Chế độ bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao tay nghề, sự tiến bộ trong
nghề nghiệp.
+ Những phúc lợi mà người lao động được hưởng.
- Những nơi có thể theo học nghề
+ Những trường đào tạo công nhân cho nghề.
+ Những trường trung học chuyên nghiệp thuộc lĩnh vực nghề.
+ Những trường đại học có đào tạo kỹ sư, cử nhân… cho nghề
(Ghi rõ địa điểm trường, các khoa đào tạo của trường, thời gian đào tạo trong trường,
những chế độ học tập, học bổng và học phí)
- Những nơi có thể làm việc sau khi học nghề: tên một số cơ quan xí nghiệp, doanh
nghiệp; địa chỉ của các cơ sở đó…


Nhận thức của phụ huynh và học sinh về việc chọn nghề còn rất phiếm diện,
tâm lý chọn nghề của học sinh mang tính mang rủi, thiếu thông tin, chọn nghề theo sự áp
đặt của người lớn, theo thời thượng; chọn nghề ở bậc đại học, chọn nghề theo “nhãn”
theo “mác”, chọn nghề nổi tiếng, nghề dễ kiếm tiền,… mà quên mất một điều: không biết
có phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện bản thân hay không. Hiện nay, học sinh
thường hướng vào các ngành như: quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng, kế toán, công
nghệ thông tin, y khoa, kinh tế, công nghệ sinh học, luật… Trong khi đó, nhiều lĩnh vực
quan trọng khác phục vụ quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước nhưng các
trường lại thiếu sinh viên vì thí sinh quá thời ơ, lựa chọn nghề nghiệp chỉ là một giai đoạn
đầu trong tiến trình hướng nghiệp của mỗi người. Ở một góc độ khác, hướng nghiệp có
hiệu quả tạo ra một lực lượng lao động có định hướng rõ ràng, do vậy họ có năng lực
nghề nghiệp tốt, làm tăng năng suất lao động, góp phần cho sự phát triển về kinh tế xã
hội.

mẹ,

thầy

cô....

Vậy thì điều đáng quan tâm ở đây là gì? Vào Đại học là phải thi vào các trường
Kinh tế quốc dân, Học viện tài chính, Ngoại thương, Bưu chính viễn thông, Bách khoa...
Đó quả thực là những suy nghĩ hết sức tiêu cực và thực dụng. Mặt khác, không phải ai ai
trong mỗi chúng ta cũng đều có khả năng bước qua được cánh cổng trường Đại học. Mỗi
người đều có những hạn chế riêng của bản thân. Và đâu phải chỉ có mỗi con đường Đại
học là duy nhất? Chúng ta còn có rất nhiều con đường khác để lựa chọn sao cho phù hợp
với trình độ và năng lực bản thân như vào các trường Cao đẳng, trung cấp, các trường
hướng nghiệp dạy nghề... Vậy, điều quan trọng ở đây là gì? Quan trọng là bạn phải có sự
say mê, hứng thú với nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn! Một điều đáng nói nữa ở đây,
đó là một số phụ huynh coi việc con cái mình thi đỗ các trường Đại học nổi tiếng là danh
dự của cả gia đình. Có trường hợp còn bắt buộc con mình phải thi trường nọ, trường kia
mà không hề nhìn vào thực lực học tập của con cái. Đây đúng là một vấn đề mà tất cả
chúng ta cần phải nhìn nhận và xem xét lại một cách nghiêm túc và khách quan hơn. Chỉ
mới đây vài năm thôi, chúng ta đã thấy tình trạng là rất nhiều bạn trẻ đổ xô vào các
trường như: Đại học Luật, Đại học Bách Khoa, Đại học Kinh tế... Họ ngày đêm học tập,
dùi mài kinh sử. Kẻ trượt thì không nói làm gì, nhưng những người đỗ thì cũng thật đau


xót không kém khi mà suốt bao năm miệt mài đèn sách, để rồi cầm tấm bằng tốt nghiệp
loại ưu trong tay, nhưng vẫn thất nghiệp, không xin được việc làm.
Hiện nay, chúng ta đều đặt ra vấn đề là phải học, học để có nghề nghiệp, có thu
nhập để ổn định cuộc sống. Ai cũng biết thế! Nhưng khi đặt vấn đề trên lớp 12 đầu năm
bằng phiếu thăm dò: Sau khi học xong THPT các em sẽ chọn ngành nghề nào?
Kết quả:

24 – 72,72% 04 – 12,12

03 – 9,37%

%
12A3

34

04 – 11.76%

21 – 61.76% 09 – 26.47%

12A4

31

03 – 9.67%

18 – 58.06% 10 – 32,25%

Thực tế hiện nay, mặc dù công tác tư vấn chọn trường cho học sinh đã được
nhiều trường Đại học, Cao đẳng trong và ngoài tỉnh chú trọng và “triển khai” đến tận
trường học mặc dù trường vùng sâu. Thông qua tư vấn mùa thi, thế nhưng đa phần là “
quảng bá” hình ảnh nhà trường để thu hút học sinh hơn là mang đến học sinh những “


thông điệp” về việc làm hay sẽ tạo việc làm cho các em sau khi thi tốt nghiệp một ngành
nào đó của trường! Qua thăm dò, điều tôi nhận thấy là đa phần học sinh của trường “
thích” chọn các ngành kinh tế, ngân hàng, tài chính… mà “ lắc đầu” khi hỏi sao không

căn cứ vào điều kiện năng lực muốn được học nghề hoặc đang chơi vơi khi lựa chọn
nghề trong tương lai. Trong xã hội có rất nhiều ngành, nhiều nghề nhưng để “ điều phối”
nguồn nhân lực trẻ vào từng ngành, từng nghề phù hợp, tránh tình trạng ngành thì quá
thừa nhân lực, ngành thì lại quá thiếu…tạo nên tình trạng lãng phí không chỉ “ kinh phí”
đào tạo của gia đình mà lớn hơn là của xã hội. Vấn đề đặt ra, không chỉ trách nhiệm của
ngành giáo dục nói chung mà còn là của gia đình và ngay bản thân các học sinh cũng


phải “ sáng suốt” khi chọn ngành để thi học lấy một nghề nhằm đem tri thức của mình
phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời qua đó tạo dựng cuộc sống
cho chính mình. Đặc biệt hai năm gần đây số học sinh của trường đậu vào các trường
Đại học, Cao đẳng có chiều hướng tăng dần với kết quả đạt được chính là là nhờ sự nỗ
lực của tập thể Hội đồng sư phạm nhà trường đặc biệt là công tác Hướng nghiệp đã được
quan tâm đúng mức. Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa vào chương trình học chính khoá, ngay
từ đầu năm học Ban giám hiệu nhà trường xây dựng kế hoạch cho hoạt động Hướng
nghiệp. Theo đó mỗi thầy cô giáo, tổ chuyên môn và các đoàn thể trong nhà trường phải
có nhiệm vụ Hướng nghiệp cho học sinh. Thời gian Hướng nghiệp được rải đều trong
suốt năm học nhưng trọng tâm là tháng hai tháng ba. Để Hoạt động giáo dục Hướng
nghiệp đạt hiệu quả. Bản thân tôi vừa làm công tác chuyên môn vừa người phụ trách hoạt
động giáo dục Hướng nghiệp cần phải đa dạng hoá các hình thức Hướng nghiệp, hướng
nghiệp thường xuyên, liên tục trong suốt cả năm học: Tìm hiểu thông tin của học sinh về
nguyện vọng, năng lực, khối thi, ngành thi….để tư vấn cho các em chọn ngành, chọn
nghề phù hợp; tìm thông tin về đặc điểm ngành nghề, danh mục các trường đại học, Cao
đẳng, trung cấp; cung cấp sớm nhất “ Những điều cần biết về tuyển sinh Cao đẳng, Đại
học” ngay sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hành cũng như tờ rơi có thông tin tuyển
sinh, giới thiệu ngành nghề, quy mô của các trường chuyên nghiệp…để học sinh lựa
chọn. Đặc biệt ưu tiên giới thiệu các trường trong Tỉnh Kiên Giang, tìm thông tin về


điểm chuẩn của các trường và những bí quyết chọn nghề, những sai lầm khi chọn nghề….

học

Cao đẳng

2007 - 2008

08

21

2008 - 2009

09

22

2009 - 2010

11

32

2010 - 2011

15

34

Tuy kết quả ấy chưa phải là một kết quả hoàn toàn hoàn mỹ nhưng nó cũng cho
thấy rằng việc Hướng nghiệp cho các em học sinh ở các trường phổ thông cần được quan



Công tác hướng nghiệp tác động đến học sinh nhận thức đúng đắn rằng: ngày nay,
danh dự và giá trị cao của con người là biết lao động sản xuất để làm giàu cho bản thân
và xã hội, làm giàu ngay trên quê hương mình là rất dễ và là một niềm vinh dự. Tôi thiết
nghĩ các bạn trẻ phải có một sự lựa chọn nghề nghiệp cho đúng đắn, cho phù hợp với bản
thân. Lựa chọn được một con đường đúng có nghĩa là bạn đã bắt đầu bước vào một cuộc
hành trình mới, "Một cuộc hành trình không khởi đầu với bước chân đầu tiên mà
khởi đầu với lòng khát khao muốn đi tới nơi mà bạn chưa từng đặt chân đến"...
Mỗi học sinh hãy ra sức tự rèn luyện mình để nâng cao phẩm chất và đạo đức của bản
thân. Từ đó tạo cho mình một vốn tri thức để vững vàng đi lên trên con đường công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chúng ta hãy tự tin hơn trong cuộc sống, hãy lựa chọn
một nghề nghiệp thích hợp cho tương lai của chính bản thân mình và cũng là cho chính
dân

tộc

mình.

III- Kiến nghị :
- Đề nghị Hội đồng thẩm định cấp Trường cho phép tiếp tục triển khai đến các giáo
viên phụ trách hoạt động giáo dục Hướng Nghiệp thực hiện đề tài trong năm học 20122013.


- Đề nghị Hội đồng khoa học các cấp Cơ sở công nhận tính thiết thực của đề tài
nếu được và có thể áp dụng giáo dục cho học sinh lớp 12 Trường THPT U Minh Thượng.
Trên đây là một vài ý kiến của tôi muốn chia sẻ cùng các bạn đồng nghiệp đang
phụ trách hoạt động giáo dục Hướng nghiệp lớp 12 ở các trường THPT, rất mong nhận được sự góp ý quý báu của Hội đồng xét duyệt sáng kiến kinh nghiệm..
Xin trân trọng cám ơn Hội đồng và các bạn đồng nghiệp đã dành thời gian để đọc
bài viết của tôi!