MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DUC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
I. SỰ CẦN THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN SÁNG
KIẾN:
Quá trình giáo dục và quá trình dạy học là những bộ phận của quá trình sư
phạm toàn diện, thống nhất. Trong quá trình dạy học, ngoài việc truyền thụ cho
học sinh những tri thức khoa học một cách có hệ thống, còn phải luôn luôn mang
lại hiệu quả giáo dục (giáo dục nhân cách học sinh qua các môn học) và tạo cơ sở
cho toàn bộ cho quá trình giáo dục đạt được hiệu quả. Trong quá trình giáo dục,
ngoài việc hình thành cho học sinh về ý thức hành vi, kỹ năng hoạt động và ứng
xữ trong các quan hệ xã hội về chính trị, đạo đức, pháp luật v.v…và phải còn tạo
cơ sở cho các em bổ sung và hoàn thiện những tri thức đã học trên lớp.
Theo tâm lý học học sinh cấp Trung học cơ sở ( ở độ tuổi từ 11-12 đến 1516), đây là lứa tuổi chuyển tiếp từ trẻ con sang người lớn nên còn gọi là lứa tuổi
“quá độ”. Ở lứ tuổi này, nét nổi bậc về tính cách của các em là khuynh hướng ham
hoạt động, năng động, tự lập, đang vươn lên học làm người lớn, bắt chước người
lớn. Tuy nhiên vẫn có những bất thường, những xung đột của lứa tuổi, bởi các em
vẫn là “trẻ con”. Vì thế, quá trình giáo dục ở lưa tuổi thiếu niên có nhiều thú vị,
nhưng cũng không ít phức tạp, đòi hỏi sự giáo dục khéo léo, kịp thời và đúng đắn
lôi cuốn các em vào hoạt động nhằm phát huy khuynh hướng tự lập của các em
thành những cá tính sáng tạo và ý thức tập thể tốt.
Vì vậy, có thể nói Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với học sinh
cấp trung học cơ sở có vị trí then chốt trong quá trình giáo dục, nhằm điều chỉnh
và định hướng quá trình giáo dục nhằm điều chỉnh và định hướng quá trình giáo
Trang 01


dục toàn diện và đạt hiệu quả. Vì thế khi triên khai việc Đổi mới giáo dục phổ
thông, chương trình Hoạt động ngoài giờ lên lớp cũng được đổi mới ..Từ khi đó
đến nay, nhìn chung được thực hiện khá tốt góp phần tích cực cho việc nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường. Tuy nhiên, thực tiễn việc triển
khai tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo chương trình đổi mới giáo

động ngoài giờ lên lớp là một yêu cầu quan trọng cấp thiết hiện nay đối với các
trường trung học cơ sở trong toàn huyện.
II. PHẠM VI TRIỂN KHAI THỰC HIỆN:
Sáng kiến “ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giáo duc ngoài giờ
lên lớp ở trường trung học cơ sở” được triển khai áp dụng taị các trường trung
học cơ sở trên toàn tỉnh Cà Mau.
III. MÔ TẢ SÁNG KIẾN:
Hoạt động ngoài giờ lên lớp (HĐNGLL) được triển khai thực hiên từ năm học
2002-2003 ở lớp 6 đến năm học 2005-2006 đã hoàn thành đến lớp 9. Qua khảo
sát, tìm hiểu việc triển khai chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp trong nhà
trường hiện nay là khá tốt. Tất cả các trường THCS được triên khai giảng dạy theo
phân phối chương trình của Bộ GD&ĐT quy định, nhưng việc triển khai thực
hiện của giáo viên chất lượng chưa cao. Phần lớn giáo viên chưa biết rõ được nội
dung hoạt động; điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho HĐNGLL còn hạn chế; khả
năng tổ chức phối hợp giữa các lực lượng còn yếu kém “chồng chéo, dẫm đạp”
lên công việc của nhau; trong hoạt đông giáo viên chưa phát huy được tính tích
cực của học sinh gây cho các em sự nhàm chán uể oải, không hưng phấm hoạt
động. Từ những lý do này, là một cán bộ phòng GD&ĐT tôi cám thấy trăn trở
trước thực trạng này. Trong năm học qua được Trưởng phòng phân công làm
cùng với cán bộ Đoàn đội và cán bộ chuyên môn THCS công tác tham mưu về

Trang 03


hoạt đông ngoài giờ lên lớp và được tham gia vào các đoàn kiểm tra của Phòng
GD&ĐT kiểm tra trường học thân thiện học sinh tích cực nên tôi có thời gian tìm
hiểu các HĐNGLL của các trường THCS. Tôi đề xuất các nhóm giải pháp sau để
khắc phục hạn chế góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng cho hoạt động ngoài
giờ lên lớp như sau:
1. Những biện pháp về tổ chức chỉ đạo thực hiện chương trình hoạt động

tốt hoạt động của mình .
Làm thế nào là muốn đề cập đến cách thức, biện pháp tiến hành. Nội dung
công việc thường có biện pháp tiến hành kèm theo. Đó là một hệ thống biện pháp,
từ những biện pháp tổng quát đến các biện pháp cụ thể tương ứng nhằm giải quyết
tốt công việc. Mỗi hoạt động có hệ thống các biện pháp tiến hành. Giáo viện dự
kiến các biện pháp phù hợp với từng hoạt động giáo dục cụ thể. Tuy nhiên các
biện pháp đó không phải là bất biến. Nó có thể đươc điều chỉnh tronh quá trình
thực hiện kế hoạch đã đề ra cho phù hợp với điều kiện, với đối tượng giáo dục .
Ai làm là chỉ người thực hiện. Ở hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, người
thực hiện chủ yếu là học sinh, nhưng học sinh có hoạt động đươc hay không hoàn
toàn phụ thuộc vào sự chỉ đạo, tổ chức hướng dẫn của giáo viên và phải kết hợp
các lực lượng khác như giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh . v.v. Người tổ chức
hoạt động phải biết bố trí, Sắp xếp công việc phù hợp với từng đối tượng sau cho
khi họ thực hiện nhiệm vụ được giao mà cảm thấy thoải mái nên giáo viên phải
nắm được khả năng, nhu cầu của họ thì việc bố trí công việc mới phù hợp, mới có
tác dụng động viên giáo dục .
1.3. Triển khai kế hoạch cho cán bộ công tác, đôn đốc kiểm tra thực hiện,
khen thưởng kịp thời
Kế hoạch sau khi được thống nhất cần triển khai cho các bộ phận công tác để
phối hợp thực hiện đồng bộ trên cơ sở các bộ phận đã hiểu rõ công việc của mình

Trang 05


là gì . Ngoài ra khi năm vững kế hoạch Hoạt động ngoài giờ lên lớp việc xây dựng
kế hoạch hoạt động khác với các bộ phận không bị chồng chéo lên nhau .
Trong quá trình thực hiện kế hoạch cần có sự đôn đốc, kiểm tra của cán bộ
quản lý, của giáo viên . Việc tiến hành kiểm tra đôn đốc thường xuyên sẽ giúp
phát hiện được những thiếu sót và có biện pháp điều chỉnh kịp thời nội dung, hình
thức tổ chức hoạt động giáo dục cho phù hợp hơn với đối tương giáo dục của mình

nhớ nguồn” hay “ Hát về quê hương, quân đội anh hùng, tim hiểu gương sáng
Đảng viên ở quê em ” Nếu không phối hợp với địa phương, với cha mẹ học sinh
thi ta chỉ cho học sinh hát những bài hát, kẻ chuyện những tấm gương mà các em
đã học trong sách, còn những sự kiện, những anh hùng những bài hát... ở chính địa
phương mình, quê hương mình các em sẽ không được biết.
Để phối hợp tốt các lực lượng giáo dục giáo viên chủ nhiệm, tổng phụ trách
Đội phải xây dựng kế hoạch cụ thể, thể hiện trong giáo án của mình những nội
dung phối hợp, ngoài ra giáo viên chủ nhiệm có thể giao nội dung cụ thể cho
chính các em học sinh để các em tìm hiểu từ cha mẹ của mình, từ sách báo thêm.
Với những tiết sinh hoạt chung toàn trường, tổng phụ trách cần phối hợp với cha
mẹ học sinh ( Những người có kiến thức liên quan đến nội dung hoạt động ) hay
với địa phương để có thêm những thông tin hoặc cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt
động của mình. Đồng thời khai thác tiềm năng của họ phục vụ cho giáo dục tốt
hơn.
2. Đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp:
Đổi mới hoạt đông ngoài giờ lên lớp trong nhà trường phải tuân thủ các yêu
cầu sau:
2.1. Đa dạng hóa các hình thức hoạt đông giáo dục ngoài giờ lên lớp:
Trước, phải đa dạng hóa các hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,
khắc phục tính chất đơn điệu, lặp đi lặp lại một vài hình thức quá quen thuộc với
Trang 07


học sinh và gây ra nhàm chán, tẻ nhạc đối với các em. Để thực hiện phương án
này thì cần phải cụ thể hóa những điểm sau:
Nắm thật chắc nội dung hoạt động của từng chủ đề của từng tháng. Mỗi chủ
đề hoạt đông có mục tiêu giáo dục riêng. Mục tiêu đó sẽ định hướng giáo viên
trong việc xây dựng nội dung hoạt động của chủ đề tháng. Từ nội dung hoạt đông
của chủi đề tháng, giáo viên cụ thể hóa thành nội dung hoạt động của tuần, nhưng
phải đảm bảo tính thống nhất và mối quan hệ chặt chẽ giữa các nội dung hoạt

nhìn nhận được những tiến bộ cũng như những tồn tại cần khắc phục trong quá
trình tham gia và điều khiển hoạt động.
Đánh trong hoạt động cần nhấn mạnh mặt kỹ năng và hành vi, coi đó là yếu
tổ cơ bản cần đạt được sau hoạt động.
3. Những biện pháp nâng cao trình độ, chất lượng giáo viên thực hiện môn
hoạt động ngoài giờ lên lớp
Để thực hiện tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, người giáo viên
ngoài việc năm vững nội dung, chương trình sách giáo khoa còn phải rất nhiều
kinh nghiệm về tổ chức hoạt động, có hệ thống kĩ năng tổ chức . Đó là kĩ năng :
- Xác định mục tiêu của từng hoạt động
- Thiết kế chương trình, kế hoạch tổ chức hoạt động
- Thực hiện triển khai hoạt động .
- Kiểm tra, đánh giá kết quả tổ chức hoạt động giáo dục .
Các kĩ năng trên không phải tự nhiên mà có ở mỗi giáo viên trực tiếp thực hiện
chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp mà nó phải được người giáo
viên học hỏi trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp để tiếp thu kinh nghiệm từ
đồng nghiệp từ quá trình trực tiếp tổ chức các hoạt động giáo dục.
Trang 09


4. Những biện pháp tăng cường cơ sở vật chất phục vụ thực hiện chương
trình hoạt động ngoài gờ lên lớp
Nói đến hoạt động là nói đến các trang thiết bị kèm theo.Tuy nhiên trong điều
kiện khó khăn hiện nay, việc huy động sử dụng các thiết bị và phương tiện dạy
học của môn số môn học vào trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một
cách làm thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt hoạt. Những phương tiện dạy học của
các môn học được dùng cho việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, có
thể là : bản đồ giáo khoa; băng hình; sơ đồ; biểu bản và đặc biệt (nếu có điều kiện)
có thể vận dụng công nghệ thông tin trong những hoạt động cụ thể sẽ tạo những
hứng thú bất ngờ cho học sinh, đồng thời có khả năng kích thích sự sáng tạo của

-Giáo viên biết tận dụng các thiết bị bộ môn vào hoạt động ngoài giờ lên
lớp.
-Học sinh biết khai thác tìm hiểu sưu tâm đồ dung học tập.
Những kết quả đạt được sau khi triển khai các Trường trung học cơ sở trong đã
mang lại dấu hiệu tích cực nó góp phần đẩy lùi được những hạn chế nhất định
trong HĐNGLL của nhà trường, nó góp phần cùng nhà trường nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Những kết quả tích cực này nó cũng chứng
minh cho thấy tính hiệu quả và tính khả thi của các giải pháp đồng thời nó còn mở
ra những khả năng ứng dụng của các nhóm giải pháp nêu trên nhằm cải thiện tình
từng bước HĐNGLL ở các trường trung học cơ sở hiện nay. Tuy nhiên chất lượng
và hiệu quả của nó còn phụ thuộc một phần vào yếu tố con người, điều kiện thực
tế, khả năng linh hoạt của các lực lượng tham gia công tác này.
V. ĐÁNH GIÁ VỀ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA SÁNG KIẾN
Những kết quả đạt được sau khi triển khai tại các Trường trung học cơ sở trong
đã mang lại dấu hiệu tích cực góp phần đẩy lùi được những hạn chế nhất định
Trang 011


trong HĐNGLL của nhà trường. Đồng thời nó góp nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện cho học sinh. Những kết quả tích cực này nó cũng chứng minh cho thấy
tính hiệu quả và tính khả thi của các giải pháp đồng thời nó còn mở ra những khả
năng ứng dụng của các nhóm giải pháp nêu trên nhằm cải thiện tình từng bước
HĐNGLL ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện này.
VI. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Để phát huy tối đa những giải pháp trên một cách đồng bộ, góp phần nâng cao
mục tiêu giáo dục ngoài giờ lên lớp.Chúng tôi xin đề xuất một số kiến nghị sau:
-Tổ chức các hội thảo chuyên sâu bàn các giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt
động ngoài giờ lên lớp.
-Ban hành các văn bản chỉ đạo cụ thể về công tác này.
-Các trường cần có một kế hoạch chỉ đạo độc lập về công tác này không nên