Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống
thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
ở các trường trung học cơ sở trong bối
cảnh hiện nay Nguyễn Trường Nguyên Trường Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học: 60 14 05
Người hướng dẫn : PGS.TS. Đinh Thị Kim Thoa
Năm bảo vệ: 2013
109 tr .
Abstract. Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động giáo dục. Khảo sát
thực trạng giáo dục kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp ở các trường THCS trên địa bàn Quận Lê Chân – Thành phố Hải
Phòng. Khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống ở các
trường THCS trên địa bàn Quận Lê Chân – Thành phố Hải Phòng trong bối cảnh hiện
nay. Đề xuất một số biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống
thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở trong bối
cảnh hiện nay.
Keywords.Kỹ năng sống; Quản lý giáo dục; Giáo dục ngoài giờ lên lớp; Giáo dục
trung học
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật thế kỷ XXI đã tạo ra chuyển
biến mạnh mẽ về kinh tế, xã hội, chính trị của tất cả các nước trên thế giới và của các
các thành viên trong xã hội. Thế giới gần như đã “phẳng” với biên giới quốc gia chỉ
còn mang tính ước lệ, các nền văn hóa trên thế giới đã xích lại gần nhau hơn. Chính vì
đã có công văn số 5289/BGD&ĐT-GDTrH ngày 16 tháng 8 năm 2012 [3, tr 9] về việc
Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2012-2013 trong đó nhấn mạnh “Giáo dục
đạo đức, lối sống cho học sinh thông qua các môn học, hoạt động giáo dục và xây
dựng quy tắc ứng xử văn hóa. Nhà trường chủ động phối hợp với gia đình và cộng
đồng trong giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh “.
Bắt đầu từ năm học 2010-2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo đưa nội dung
giáo dục kỹ năng sống lồng ghép vào một số môn học cấp THCS như HĐGDNGLL,
GDCD, Sinh học, Vật lý…và đang được cả xã hội quan tâm về giáo dục kỹ năng sống
của tầng lớp thanh thiếu niên. Vì vậy, đòi hỏi các nhà trường, cùng cả xã hội cần phối
hợp, tăng cường hơn nữa việc giáo dục KNS cho học sinh – sinh viên nhằm tạo ra một
bước chuyển biến cơ bản trong nhận thức của giới trẻ hiện nay.
Trong nhà trường phổ thông, nhân cách của học sinh được hình thành từ hai
con đường cơ bản: dạy- học trên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp. Điều lệ trường
phổ thông [2, tr 39] nêu rõ: ”Các hoạt động giáo dục bao gồm hoạt động trong giờ lên
lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản” đồng thời “Hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp bao gồm các hoạt động ngoại khoá về khoa học, văn học, nghệ thuật,
thể dục thể thao, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, giáo dục giới tính,
giáo dục pháp luật, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống nhằm phát triển
toàn diện và bồi dưỡng năng khiếu; các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giao
lưu văn hoá, giáo dục môi trường; hoạt động từ thiện và các hoạt động xã hội khác
phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh”. Đây chính là những mục tiêu, con
đường cơ bản cần phải đạt trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Giáo dục KNS cho học sinh cấp THCS có thể thực hiện qua nhiều con đường
như các hoạt động học tập, các sinh hoạt tập thể, các hoạt động ngoại khóa, các
chương trình phối kết hợp giữa nhà trường và các tổ chức xã hội, phụ huynh học sinh.
Một trong những con đường có tác động nhiều và ảnh hưởng đến sự hình thành kỹ
năng sống cho học sinh là các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tại các cơ sở giáo
dục. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có liên quan đến việc mở rộng kiến thức,
tình cảm, tư tưởng, thể chất và tinh thần của học sinh. Việc kết hợp học tập và giảng
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp ở các trường THCS trong bối cảnh hiện nay.
4. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn chỉ nghiên cứu giới hạn ở 10 trường THCS trên địa bàn Quận Lê
Chân – Thành phố Hải phòng trong giai đoạn hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động giáo dục.
- Khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống thông
qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường THCS trên địa bàn Quận Lê
Chân – Thành phố Hải Phòng.
- Khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống ở các
trường THCS trên địa bàn Quận Lê Chân – Thành phố Hải Phòng trong bối cảnh
hiện nay.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng
sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở
trong bối cảnh hiện nay.
6. Giả thuyết khoa học
Hoạt động giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp đã có một số hiệu quả nhất định nhưng vẫn còn có nhiều bất cập. Nếu có những
biện pháp quản lý hợp lý, sáng tạo, chỉ đạo chặt chẽ, tổ chức thực hiện tốt, kiểm tra
đánh giá chính xác thì sẽ khắc phục được những bất cập và nâng cao chất lượng
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong bối cảnh hiện nay.
7. Phương pháp nghiên cứu
Quá trình thực hiện đề tài kết hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Các phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu các văn kiện, nghị quyết của Đảng, các văn bản quy định của Nhà
nước và của ngành giáo dục và đào tạo, các tài liệu lý luận về quản lý, quản lý giáo
dục và các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
7. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010). Đại cương khoa học quản lý.
Nhà xuất bản ĐHQG, Hà Nội.
8. Nguyễn Đức Chính (2011). Thiết kế và đánh giá trong giáo dục - Tập bài giảng tại
lớp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, K11 (2011-2013). Trường ĐHGD -
ĐHQG, Hà Nội.
9. Nguyễn Đức Chính (2011). Đo lường và đánh giá trong giáo dục - Tập bài giảng
tại lớp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, K11 (2011-2013). Trường ĐHGD -
ĐHQG, Hà Nội.
10. Báo Dân trí ngày 17/08/2012
11. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001). Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ 2 Đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ VIII. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội;
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
IX,X,XI của Đảng. Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội.
13. Đảng bộ thành phố Hải Phòng (2010). Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố
Hải Phòng lần thứ XIV nhiệm kỳ 2010-2015.
14. Đảng bộ quận Lê Chân (2010). Nghị quyêt Đại hội Đảng bộ quận Lê Chân lần
thứ XIV nhiệm kỳ 2010-2015.
15. Đặng Quốc Bảo (2010). Những vấn đề cơ bản về lãnh đạo, quản lý và sự vận dụng
vào điều hành nhà trường – Tập bài giảng tại lớp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo
dục, K11 (2011-2013). Trường ĐHGD - ĐHQG, Hà Nội.
16. Đặng Quốc Bảo (2010). Chuyên đề phát triển nguồn nhân lực, phát triển con
người – Tập bài giảng tại lớp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, K11(2011-
2013). Trường ĐHGD - ĐHQG, Hà Nội.
17. Đặng Quốc Bảo (2013). Tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục – Tập bài giảng tại
lớp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, K11(2011-2013). Trường ĐHGD -
ĐHQG, Hà Nội.
18. Vũ Cao Đàm (2007). Phương pháp luận nghiên cứu khoa học. Nhà xuất bản
ĐHQG, Hà nội.
19. Trần Khánh Đức (2009). Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI.
Nhà xuất bản GD Việt Nam.
năm 2009.