ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN NGỌC LINH

THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT
KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN NGỌC LINH

THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT
KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành
Mã số

: Luật Kinh tế

: 60 38 01 07


CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THỰC THI PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU
NẠI, TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI........8
1.1. Cơ sở lý luận về khiếu nại, tố cáo và thực thi pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai.
.......................................................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm “Khiếu nại”..................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Khái niệm tố cáo............................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. So sánh điểm khác biệt cơ bản của khiếu nại và tố cáo ................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.4. Pháp luật về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo ....................... Error! Bookmark not defined.
1.1.5. Khái niệm thực thi pháp luật ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2. Quy định pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai ............. Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Nội dung các quy đinh
ếu nại, tố cáo về đấ t đai................. Error! Bookmark not defined.
̣ về giải quyế t khi
1.2.2. Nguyên tắc giải quyết khiếu nại, tố cáo về đấ t đai......................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo về đấ t đai....................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Điều kiện giải quyết khiếu nại, tố cáo về đấ t đai............................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.5. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại, tố cáo về đấ t đai................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.6. Giải quyết khiếu nại, tố cáo về đấ t đai trong Luâ ̣t Đấ t đai năm
2013........... Error! Bookmark not defined.
1.3. Khái niệm khiếu nại, tố cáo về đất đai và giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai Error! Bookmark not
defined.
1.4. Vai trò của giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai ................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 ................................................................................. 50
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO
QUA THỰC TIỄN THI HÀNH TẠI TỈNH QUẢNG NINH .............. 51
2.1. Đặc điểm tự nhiên và hoạt động quản lý đất đai tại tỉnh Quảng Ninh ............ Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Quảng Ninh ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.2. Tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai tại tỉnh Quảng Ninh ....... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Tình hình khiếu nại, tố cáo về đất đai ............................................................. Error! Bookmark not defined.

3.2.2. Hoàn thiện tổ chức thực hiện các quy định về quản lý đất đai và giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai Error!
Bookmark not defined.


3.2.3. Hoàn thiện về năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ giải quyết khiếu nại, tố cáo ta ̣i tỉnh Quảng Ninh. Error!
Bookmark not defined.
3.2.4. Tăng cƣờng giám sát của các cơ quan chức năng và đoàn thể ...................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Kiế n nghị nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ta ̣i tỉnh Quảng Ninh Error!
Bookmark not defined.
3.3.1. Đối với các cấp ủy Đảng ta ̣i tin
̉ h Quảng Ninh............................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Đối với UBND t ỉnh Quảng Ninh và UBND cấp huyê ̣n thuô ̣c t ỉnh Quảng Ninh
Error! Bookmark not
defined.
3.3.3. Đối với Thanh tra tỉnh Quảng Ninh và thanh tra cấ p huyê .........................
Error! Bookmark not defined.
̣n
3.3.4. Đối với Sở Tài nguyên Môi trƣờng, thanh tra Sở và các đơn vị quản lý đất đai ta ̣i tỉnh Quảng Ninh
Error!
Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ................................................................................. 93
KẾT LUẬN. .................................................................................................... .94
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................... 96
PHỤ LỤC

2
24

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CNQSD

Bảng 1.1

So sánh điểm khác biệt cơ bản giữa khiếu nại và tố cáo

15

1


2


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Đất đai là của cải có ý nghĩa to lớn với ngƣời dân Việt Nam, đóng vai trò
quyết định cho sự phát triển kinh tế - xã hội nƣớc ta. Đất đai vừa là tài sản có giá
trị cao vừa tham gia các giao dịch trên thị trƣờng nên tranh chấp, khúc mắc về đất
đai là không thể tránh khỏi. Quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả là mục tiêu quan
trọng trong chiến lƣợc phát triển kinh tế nƣớc ta.
Giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai là nội dung của hoạt động quản lý nhà
nƣớc với đất đai (quy định tại Khoản 14, Điều 22, Luật Đất đai năm 2013), do các
cơ quan có thẩm quyền giải quyết trên cơ sở pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích
chính đáng của ngƣời dân, tránh thất thoát tài sản nhà nƣớc và truy cứu trách
nhiệm với các hành vi vi phạm. Khiếu nại, tố cáo về đất đai là cơ sở pháp lý để
công dân thực hiện hiệu quả quyền làm chủ, đƣợc Nhà nƣớc bảo vệ quyền và lợi
ích hợp pháp. Thông qua hoạt động khiếu nại, tố cáo, quyền của nhân dân đƣợc
đảm bảo; hoạt động của nhà nƣớc đƣợc trong sạch, vững mạnh, thực sự là nhà
nƣớc của dân, do dân và vì dân. Trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi sang kinh
tế thị trƣờng của nƣớc ta, nhà nƣớc đang nỗ lực hoàn thiện hệ thống pháp luật thì ý
nghĩa của hoạt động khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai là lĩnh vực thƣờng

dụng hiệu quả nguồn lực từ đất, khoáng sản và thị trƣờng vốn; phát huy tối đa hiệu
quả nguồn lực từ đất thông qua các hình thức hợp tác đầu tƣ PPP, BOT, BT….Đối
với nguồn vốn từ ngân sách nhà nƣớc, Quảng Ninh có nguồn lực hỗ trợ và đầu tƣ
dứt điểm, đồng bộ và hiện đại các công trình hạ tầng chiến lƣợc nhƣ đƣờng cao
4


tốc, sân bay, hạ tầng công nghiệp và dịch vụ. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về
kinh tế, cơ sở hạ tầng cũng kéo theo các vấn đề khúc mắc trong công tác sử dụng
và quản lý đất đai, đền bù, GPMB khi Nhà nƣớc thu hồi đất phục vụ lợi ích công
cộng. Những năm gần đây, tình hình khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh
Quảng Ninh càng trở nên đa dạng, phức tạp và kéo dài. Nâng cao hiệu quả công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm đảm bảo lợi ích chính đáng của ngƣời dân, góp
phần ổn định kinh tế - xã hội và phòng chống tham nhũng là nhu cầu cấp thiết trên
địa bàn tỉnh Quảng Ninh hiện nay.
Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài “Thực thi pháp luật về giải quyết khiếu
nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” làm đề tài luận văn thạc sỹ
luật học.
2. Tình hình nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu xoay quanh khiếu nại, tố cáo về đất đai cũng đã nhận
đƣợc sự quan tâm của giới khoa học pháp lý và các cấp chính quyền. Thời gian qua
đã có các công trình nghiên cứu, sách báo pháp lý và các bài viết liên quan đến vấn
đề này dƣới góc độ lý luận và thực tiễn nhƣ: Sách chuyên khảo, Tiến sỹ Doãn
Hồng Nhung, Kỹ năng áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp đất đai ở
Việt Nam(2014), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội; Sách chuyên khảo, Tiến sỹ Doãn
Hồng Nhung, Pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai ở Việt
Nam (2013), Nxb Xây dựng; Sách chuyên khảo, Viện khoa học thanh tra, Thanh
tra Chính phủ, Khiếu nại, tố cáo hành chình và giải quyết khiếu nại, tố cáo hành
chính ở Việt Nam hiện nay (2012); Luận văn thạc sỹ, Trần Ngân Hà, Pháp luật về
giải quyết khiếu nại tố cáo ở Việt Nam (2013), Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà

6


3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống cơ sở lý luận về hoạt động giải
quyết khiếu nại, tố cáo và đánh giá thực trạng thực thi pháp luật về giải quyết khiếu
nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nhằm tìm ra các định hƣớng
hoàn thiện quy định pháp luật về lĩnh vực này nói chung và tăng cƣờng hiệu quả
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn Quảng Ninh nói riêng. Qua đó,
nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ việc về đất đai luôn là vấn đề nóng bỏng của
xã hội, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của ngƣời dân, phát huy hiệu quả kinh
tế - xã hội, phòng, chống tham nhũng và góp phần thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế
toàn tỉnh. Luận văn đặt ra những mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau đây:
Một là, phân tích, tìm hiểu nội hàm của các khái niệm khiếu nại, tố cáo;
nhận diện những đặc trƣng cơ bản của các khái niệm này;
Hai là, tìm hiểu, hệ thống hóa cơ sở lý luận của việc xây dựng các quy định
về giải quyết khiếu nại tố cáo và giải quyết khiếu nại tố cáo về đất đai;
Ba là, nghiên cứu, đánh giá thực trạng pháp luật về khiếu nại, tố cáo và giải
quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và đƣa ra định
hƣớng và đề xuất các giải pháp góp phần tăng cƣờng hiệu quả hoạt động thực thi
pháp luật về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh
Quảng Ninh.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp lịch sử, so sánh, phân tích,
tổng hợp, thống kê và vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng chủ nghĩa Mac Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về khiếu nại, tố
cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo để làm sáng tỏ các vấn đề đƣợc nghiên cứu
7


trong luận văn. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng các thành tựu nghiên cứu khoa

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về thực thi pháp luật giải quyết
khiếu nại, tố cáo về đấ t đai
Chương 2: Thƣ̣c tra ̣ng thực thi pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo qua
thực tiễn thi hành tại tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giải
quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai ở Việt Nam qua thực tiễn tại tỉnh Quảng
Ninh.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Bộ Tƣ pháp - Thanh tra Chính phủ (2011), Thông tư liên tịch số

10/2011/TTLT-BTP-TTCP ngày 06/6/2011 hƣớng dẫn thực hiện trợ giúp pháp lý
trong việc khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính.
2.

Chính phủ (2014), Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định chi

tiết thi hành một số điều của luật đất đai.
3.

Chính phủ (2014), Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định về

giá đất.
4.

Chính phủ (2014), Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định

về thu tiền sử dụng đất.

Trần Ngân Hà (2013), Pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo ở Việt Nam,

Luận văn Thạc sỹ Luật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
11.

Khoa Nhà nƣớc và Pháp luật, Học viện Hành chính (2010), Thanh tra và

giải quyết khiếu nại hành chính (Giáo trình), tr. 9-10, 17, 20, 42, 131, 146, 158159, Nxb Học viện Hành chính, Hà Nội.
12.

Phùng Thị Hƣơng Lan (2009), Vi phạm và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh

vực đất đai, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà nội.
13.

TS. Doãn Hồng Nhung (2014), Kỹ năng áp dụng pháp luật trong giải quyết

tranh chấp đất đai ở Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
14.

TS. Doãn Hồng Nhung (2013), Pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm pháp

luật đất đai ở Việt Nam, tr. 143, 150, Nxb Xây dựng.
15.

PGS.TS Hoàng Thị Kim Quế (2005), Giáo trình Lý luận Nhà nước và Pháp

luật, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
16.


hiệu lực ngày 01/7/2014.
22.

Quốc hội (2011), Luật Tố cáo số 02/2011/QH13 ngày 11/11/2011, có hiệu

lực ngày 01/7/2012.
23.

Quốc hội (2004), Nghị quyết số 30/2004/QH11 ngày 15/6/2004 về công tác

giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước.
24.

Quốc hội (2012), Nghị quyết số 39/2012/QH13 ngày 23/11/2012 Tiếp tục nâng

cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai.
25.

Thanh tra Chính phủ (2013), Thông tư số 06/2013/TT-TTCP ngày 30/9/2013 của

Tổng Thanh tra Chính phủ Về quy trình giải quyết tố cáo, Hà Nội.
26.

Thanh tra Chính phủ (2013), Thông tư số 07/2013/TT-TTCP ngày 30/9/2013

của Tổng Thanh tra Chính phủ Về quy trình giải quyết khiếu nại.
27.

Thanh tra Chính phủ, Báo cáo tổng kết thi hành Luật khiếu nại, tố cáo năm

Nguyễn Thị Hồng Thơm (2010), Hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại, tố

cáo của các cơ quan hành chính nhà nước ở Ninh Bình hiện nay, tr. 5- 6, 13, 14-15,
Luận văn Thạc sỹ Luật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
33.

Phạm Anh Tuấn (2011), Cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam

hiện nay và vấn đề hoàn thiện, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Khoa Luật, Đại học
Quốc gia Hà Nội.
34.

UBND tỉnh Quảng Ninh (2013), Báo cáo số 210/BC-UBND ngày

31/12/2013 “Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2013”.
35.

UBND tỉnh Quảng Ninh (2014), Báo cáo số 37/BC-UBND ngày 01/4/1014

“Báo cáo công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo quý I/2014”.
36.

Viện khoa học pháp lý, Bộ Tƣ pháp (2006), Từ điển luật học, Nxb Tƣ pháp,

tr. 422, 784, 758, Nxb Từ điển Bách Khoa.
37.

Viện khoa học Thanh tra, Thanh tra Chính phủ (2012), Khiếu nại, tố cáo hành

chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính ở Việt Nam hiện nay, tr. 24, 27, 30,

giam-sat-viec-giai-quyet-don-thu-cua-cong-dan-2221862/, cập nhật ngày
17/02/2014, Tăng cƣờng công tác giám sát việc giải quyết đơn thƣ của công
dân.
c) http://www.baoquangninh.com.vn/kinh-te/201404/xay-dung-dac-khukinh-te-van-don-hoi-tu-y-tuong-lon-2228503/, cập nhật ngày 30/4/2014, Xây
dựng đặc khu kinh tế Vân Đồn: Hội tụ ý tƣởng lớn.
d) http://www.baoquangninh.com.vn/kinh-te/201403/chia-se-tu-doanhnghiep-2224903/, cập nhật ngày 22/3/2014, Hội thảo Khoa học Quốc tế về
Phát triển đặc khu kinh tế - Kinh nghiệm và cơ hội - Chia sẻ từ doanh
nghiệp.
41.

www.dangcongsan.vn.
a) http://www.dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id
=30089&cn_id=605815, cập nhật 20:39 pm ngày 20/8/2013, Khiếu nại,
tố cáo về lĩnh vực đất đai vẫn tăng
13


b) http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/Preview/PrintPreview.aspx?co_id=300
89&cn_id=677266, cập nhật 14:31 pm ngày 29/9/2014, Tổng thanh tra
Chính phủ: Công tác quản lý, sử dụng đất đai có nhiều sơ hở
42.

www.dantri.com.vn.
http://dantri.com.vn/xa-hoi/thu-tuong-dong-y-xay-dung-san-bay-quoc-tequang-ninh-907958.htm, cập nhật ngày 30/7/2014, Thủ tƣớng đồng ý xây
dựng sân bay quốc tế Quảng Ninh

43.

www.isos.gov.vn
TS. Ngô Thành Can - Học viê ̣n Hành chính, Học viện Chính trị - Hành

47.

www.noichinh.vn,
Nguyễn Thị Vân Anh - Ban Nội chính tỉnh ủy Vĩnh Phúc,
http://noichinh.vn/cong-tac-noi-chinh/201309/giai-quyet-khieu-nai-tocao-luon-doi-hoi-su-vao-cuoc-manh-me-cua-ca-he-thong-chinh-tri292375/, cập nhật 9:12am ngày 18/9/2013, Giải quyết khiếu nại, tố cáo
luôn đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị.

48.

www.quangninh.gov.vn,

49.

a) http://www.quangninh.gov.vn/viVN/Trang/tin%20chi%20tiet.aspx?newsid=14641&cid=13;&dt=28-122012, cập nhật 08:53pm ngày 28/12/2012, Năm 2012: Quảng Ninh thu
ngân sách Nhà nƣớc trên địa bàn đạt 29.182 tỷ đồng.
b) http://www.quangninh.gov.vn/viVN/Trang/tin%20chi%20tiet.aspx?newsid=17656&cid=13&dt=2013-1004, cập nhật 1:25 pm ngày 04/10/2013, UBND tỉnh họp rà soát, xử lý, thu
hồi các dự án có sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.
c) http://www.quangninh.gov.vn/viVN/Trang/chuyenmuctongquan.aspx?chm=%C4%90i%E1%BB%81u%2
0ki%E1%BB%87n%20t%E1%BB%B1%20nhi%C3%AAn%20%20x%C3%A3%20h%E1%BB%99i, Điều kiện tự nhiên – xã hội.
www.tgvn.com.vn
15


http://www.tgvn.com.vn/Item/VN/news/2014/3/AD27EAF6EC317C93/,
cập nhật ngày 20/3/2014, Quảng Ninh khai ma ̣c H ội thảo về phát triển
đặc khu kinh tế.
50.

www.thanhtra.gov.vn
a) http://www.thanhtra.gov.vn/ct/news/Lists/ThongTinBaoCaoThongKe/Vi

16


53.

www.vov.vn
http://vov.vn/Chinh-tri/Khieu-nai-to-cao-ve-dat-dai-phuc-tap-dodau/234105.vov, cập nhật 9:36 ngày 07/11/2012, Khiếu nại, tố cáo về
đất đai phức tạp do đâu?

17