Tr-ờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------------

HOàNG THị LAN YếN

Hoàn thiện phân tích tài chính tại công ty
Ô TÔ TOYOTA VIệT NAM

Chuyên ngành: KINH Tế TàI CHíNH - NGÂN HàNG

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học:

pgs.ts. Vũ DUY HàO

Hà nội - 2015


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, chưa
công bố tại bất cứ nơi nào. Mọi số liệu sử dụng trong luận văn là những thông tin
xác thực.
Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về lời cam đoan của mình.

Tác giả luận văn

Hoàng Thị Lan Yến


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong viện Kinh tế Tài chính –

1.3 Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phân tích tài chính của doanh nghiệp ......41
1.3.1 Nhân tố chủ quan ......................................................................................41
1.3.2 Nhân tố khách quan ..................................................................................44
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY Ô
TÔ TOYOTA VIỆT NAM ....................................................................................45
2.1 Tổng quan về Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam ............................................45
2.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh ...............................................................45


2.1.2 Đặc điểm cơ cấu tổ chức và quản lý .........................................................46
2.1.3 Đặc điểm quy trình sản xuất và kinh doanh của Công ty .........................51
2.2 Thực trạng phân tích tài chính tại Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam ............54
2.2.1 Quy trình phân tích .......................................................................................
2.2.2 Nội dung phân tích....................................................................................55
2.3 Đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam ....82
2.3.1 Kết quả đạt được .......................................................................................82
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân ...........................................................................83
CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI
CÔNG TY Ô TÔ TOYOTA VIỆT NAM..............................................................87
3.1. Tính cấp thiết phải hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty Ô Tô Toyota
Việt Nam...................................................................................................................87
3.2 Hoàn thiện quản lý hoạt động phân tích tài chính .........................................88
3.3 Hoàn thiện chất lƣợng thông tin phục vụ phân tích ......................................89
3.4 Tăng cƣờng và nâng cao trình độ cán bộ phân tích .......................................89
3.5. Hoàn thiện nội dung và phƣơng pháp phân tích tình hình tài chính tại
Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam .............................................................................90
3.5.1 Hoàn thiện phương pháp phân tích ...........................................................90
3.5.2 Hoàn thiện nội dung phân tích ..................................................................94
3.6 Kiến nghị đối với Nhà nƣớc và cơ quan liên quan .......................................108
KẾT LUẬN ............................................................................................................109

: Sản xuất kinh doanh

QLDN

: Quản lý doanh nghiệp

LNST

: Lợi nhuận sau thuế


DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
BẢNG
Bảng 1.1:

Bảng phân tích cơ cấu tài sản ............................................................22

Bảng 1.2:

Bảng phân tích cơ cấu nguồn vốn .....................................................25

Bảng 1.3:

Nguồn tài trợ tài sản ..........................................................................26

Bảng 1.4:

Quan hệ giữa khả năng thanh toán và nhu cầu thanh toán ................31

Bảng 2.1:


Bảng 2.9:

Bảng phân tích doanh thu ..................................................................71

Bảng 2.10:

Bảng phân tích doanh thu tài chính ...................................................73

Bảng 2.11:

Bảng tổng hợp kế hoạch sản xuất và kinh doanh năm 2015 .............76

Bảng 2.12:

Bảng phân tích chỉ tiêu lợi nhuận ......................................................78

Bảng 2.13:

Bảng theo dõi kỳ hạn các khoản phải trả...........................................81

Bảng 3.1.

Nhóm hệ số về khả năng thanh toán của Toyota Việt Nam và Honda
Việt Nam ...........................................................................................91

Bảng 3.2:

Bảng phân tích nhân tố tác động đến tỷ suất sinh lời của vốn chủ
sở hữu ..................................................................................... 92

Bảng 3.10:

Bảng phân tích hiệu quả sử dụng tài sản .........................................101

Bảng 3.11.

Bảng phân tích hiệu quả sử dụng nguồn vốn ..................................102

Bảng 3.12.

Bảng phân tích hiệu quả sử dụng chi phí ........................................104

Bảng 3.13.

Bảng phân tích khả năng tạo tiền của Công ty ................................105

Bảng 3.14.

Bảng đánh giá khả năng trả nợ ngắn hạn ........................................107

SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1.

Mối quan hệ giữa các chỉ tiêu phản ánh suất sinh lời theo phương
pháp Dupont ......................................................................................20

Sơ đồ 2.1

Sơ đồ bộ máy tổ chức Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam ...................47


Những thay đổi về chính sách thuế nhập khẩu theo Hiệp định Thương Mại
Hàng Hóa ASEAN (viết tắt là ATIGA) đang tạo ra sức ép cạnh trạnh mạnh mẽ đối
với Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam nói riêng và với ngành công nghiệp ô tô trong
nước nói chung. Để giữ vững vị trí đầu đàn trên thị trường đòi hỏi ban lãnh đạo
Công ty cần có những cải cách về bộ máy, nâng cao trình độ quản lý và đặc biệt
nâng cao trình độ quản lý về mặt tài chính, sẵn sàng đối phó với làn sóng nhập khẩu ô
tô giá rẻ từ thị trường ASEAN vào năm 2018-thời điểm thuế nhập khẩu ô tô nguyên
chiếc từ ASEAN giảm về 0%. Do chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của phân
tích tài chính doanh nghiệp nên hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Ô Tô
Toyota Việt Nam trong những năm vừa qua còn nhiều hạn chế, ví dụ: Công ty mới
chỉ dừng lại ở việc đánh giá khái quát tình hình tài chính, nội dung phân tích chủ yếu
hướng tới cân đối doanh thu và chi phí mà chưa đề cập đến phân tích hiệu quả sử
dụng các nguồn lực…v.v. Để đánh giá chính xác về tình hình tài chính của Công ty
và phát huy tối đa hiệu quả hoạt động phân tích tài chính trong thời kỳ mới, yêu cầu
hoàn thiện phân tích tài chính là một trong những yêu cầu thường xuyên và cấp thiết
của thực tế quản lý tình hình tài chính tại Công ty. Vì vậy đề tài “ Hoàn thiện phân
tích tài chính tại Công Ty Ô Tô Toyota Việt Nam” được lựa chọn để nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Nghiên cứu những lý luận cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp.
- Phân tích và đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Công ty Ô Tô Toyota
Việt Nam.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính của Công Ty Ô Tô
Toyota Việt Nam.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Hoạt động phân tích tài chính doanh
nghiệp.


ii


iii

nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính, quyết định
quản lý phù hợp.
1.2.2 Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp
Phân tích tài chính doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng đối với mỗi
doanh nghiệp. Có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh
nghiệp: nhà quản lý, nhà đầu tư, nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ, ngân hàng và tổ
chức tín dụng, người hưởng lương thưởng trong công ty, cơ quan quản lý Nhà
nước…Mỗi đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính ở các khía cạnh khác nhau.
1.2.3 Cơ sở dữ liệu phân tích tài chính doanh nghiệp.
Cơ sở dữ liệu để phân tích tài chính của một doanh nghiệp là các thông tin bên
ngoài và bên trong doanh nghiệp như các thông tin về nền kinh tế, về ngành nghề
kinh doanh và các thông tin tại chính doanh nghiệp cần phân tích.
1.2.4 Quy trình phân tích tài chính tại doanh nghiệp
Quá trình phân tích tài chính thường được tiến hành qua các giai đoạn sau:

- Giai đoạn chuẩn bị phân tích
- Giai đoạn thực hiện phân tích
- Giai đoạn kết thúc phân tích
1.2.5 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp
Các phương pháp và kỹ thuật cơ bản nhất thường được sử dụng trong phân
tích tài chính doanh nghiệp: Phương pháp so sánh, phương pháp loại trừ, phương
pháp tỷ lệ, phương pháp phân tích xu hướng, phương pháp DUPONT.
1.2.6 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp
- Phân tích cơ cấu và sự biến động của tài sản và nguồn vốn: Là việc so sánh
sự biến động của tổng tài sản, tổng nguồn vốn cũng như của từng loại tài sản, từng
loại nguồn vốn kỳ phân tích với kỳ gốc và tỷ trọng từng loại tài sản, từng loại nguồn
vốn chiếm trong tổng tài sản, tổng nguồn vốn và xu hướng biến động của chúng để
thấy được mức độ hợp lý của việc phân bổ.

THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY Ô TÔ
TOYOTA VIỆT NAM
Trong chương 2, tác giả giới thiệu đặc điểm kinh tế, kỹ thuật ảnh hưởng
tới công tác phân tích tài chính của Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam, thực
trạng phân tích và đánh giá công tác phân tích tài chính tại Công ty.


v

2.1 Tổng quan về Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam
- Đặc điểm hoạt động kinh doanh: Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam (Công ty)
được thành lập tại nước CHXHCN Việt Nam với thời gian hoạt động là 40 năm theo
Giấy phép đầu tư số 1367/GP ngày5 tháng 9 năm 1995 do Ủy ban Nhà nước về Hợp
tác Đầu tư (nay là Bộ kế hoạch và Đầu tư) cấp, số vốn đầu tư ban đầu là 89,6 triệu
USD. Công ty là một liên doanh giữa đối tác Việt Nam là Tổng Công ty Máy động
lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) với tỉ lệ góp vốn 20% và hai đối tác
nước ngoài là: Toyota Motor Corporation (TMC), đối tác thành lập tại Nhật Bản với
tỉ lệ góp vốn 70%; KUO (Asia) Pte. Ltd (KUO), đối tác thành lập tại Singapore với tỉ
lệ góp vốn 10%.
Ngày 26 tháng 3 năm 2007 Giấy phép đầu tư được thay thế bằng Giấy
chứng nhận đầu tư và các chứng nhận đầu tư sửa đổi do Ủy ban Nhân dân tỉnh
Vĩnh Phúc cấp. Theo Giấy chứng nhận đầu tư, Công ty là một công ty trách
nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên.
Ban đầu ngành nghề kinh doanh chủ yếu của Công ty là lắp đặt và sản xuất
các loại ô tô và phụ tùng ô tô và cung cấp dịch vụ bảo hành, sửa chữa ô tô tại Việt
Nam. Ngày 29 tháng 8 năm 2003, Công ty được cấp Giấy phép đầu tư sửa đổi cho
phép Công ty đặt hàng và mua hàng từ các nhà cung cấp khác trong đó có các
doanh nghiệp trong khu chế xuất, và tất cả phụ tùng thay thế sẽ được xử lý, đóng
gói và gắn nhãn mác của Công ty tại kho bảo thuế (Dự án xuất khẩu). Ngày 18
tháng 12 năm 2007, Công ty được cấp Chứng nhận đầu tư sửa đổi cho phép Công

tư, thông tin tiến hành phân tích đáng tin cậy, nội dung phân tích tài chính đã phản
ánh được phân nào tình hình tài chính của Công ty thông qua phân tích cơ cấu tài
sản, nguồn vốn, chỉ tiêu cân đối vốn, chỉ tiêu phân tích kết quả kinh doanh.
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân
Bên cạnh những kết quả đạt được công tác phân tích tài chính tại Xí nghiệp
vẫn còn tồn tại một số hạn chế đó là công tác phân tích tài chính chưa đánh giá
được toàn toàn diện, sát thực tình hình tài chính của Xí nghiệp. Phương pháp
phân tích của Xí nghiệp sử dụng còn chưa đa dạng. Xí nghiệp chỉ dùng hai
phương pháp truyền thống là phương pháp so sánh và phương pháp tỷ lệ để tiến
hành phân tích. Nội dung phân tích vẫn còn đặt nặng vấn đề doanh thu, chi phí
chứ chưa chú ý tới dòng tiền, các chỉ tiêu về vòng quay hàng kho và hiệu suất sử
dụng tài sản


vii

Những hạn chế này bắt nguồn từ nguyên nhân chủ quan là: nhận thức chủ quan
của cán bộ quản lý và cán bộ phân tích về tầm quan trọng của các chỉ tiêu tài chính,
chất lượng thông tin sử dụng trong phân tích chưa được cao, đội ngũ phân tích còn non
trẻ, thiếu về số lượng và trình độ chuyên môn, hệ thống cơ sở vật chất chưa đáp ứng
được nhu cầu đặt ra. Một số nguyên nhân khách quan: Chế độ chính sách về quản lý tài
chính doanh nghiệp của Việt Nam thường xuyên thay đổi, đặc biệt là các chính sách về
thuế, chế độ kế toán, điều này ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính,
làm ảnh hưởng tới các chỉ tiêu tài chính tính toán qua các năm và dẫn đến việc nhận xét
đánh giá không đúng về tình hình tài chính của Xí nghiệp; Chưa có hệ thống chỉ tiêu
trung bình ngành để làm cơ sở tham chiếu cho Xí nghiệp; Thiếu sự hỗ trợ từ Tổng công
ty Hàng không Việt Nam trong công tác cập nhật chế độ chính sách mới, công tác hỗ
trợ phần mềm kế toán tài chính, phân tích báo cáo tài chính.

CHƢƠNG III

3.2.3 Tăng cƣờng và nâng cao trình độ cán bộ phân tích
Chất lượng phân tích phụ thuộc rất nhiều vào trình độ cán bộ phân tích. Để
nâng cao chất lượng phân tích tài chính, Công ty cần tổ chức các lớp bồi dưỡng
nghiệp vụ cho cán bộ phân tích; chuyên môn hóa bộ phận phân tích tài chính của
Công ty.
3.2.4 Hoàn thiện nội dung và phƣơng pháp phân tích tình hình tài chính
tại Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam
3.2.4.1 Hoàn thiện phương pháp phân tích
Để nâng cao công tác phân tích tài chính Xí nghiệp cần sử dụng kết hợp nhiều
phương pháp, kết hợp vận dụng các phương pháp phân tích logic và khoa học như
phương pháp phân tích tài chính Dupont để tiến hành phân tích.
3.2.4.2 Hoàn thiện nội dung phân tích
Qua nghiên cứu và phân tích cho thấy, Công ty mới chỉ tập trung phân tích các
chỉ tiêu phản ánh cơ cấu tài sản, nguồn vốn, chỉ tiêu cân đối vốn, phân tích khái
quát kết quả kinh doanh do đó nội dung phân tích còn chưa đầy đủ. Trong phạm vi
nghiên cứu, luận văn hoàn thiện các nội dung phân tích quan trọng bao gồm:
- Phân tích tình hình đảm bảo vốn cho hoạt động kinh doanh
- Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn


ix

- Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán.
- Phân tích năng lực hoạt động
- Phân tích các chỉ tiêu sinh lời
- Phân tích khả năng tạo tiền và khả năng chi trả thực tế

3.3. Kiến nghị đối với Nhà nƣớc và cơ quan liên quan
Nhà nước cần hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực tài chính doanh
nghiệp, thông qua việc ban hành cụ thể, rõ ràng cơ chế, chính sách tài chính, các

hướng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện nội dùng và phương pháp phân tích tình
hình tài chính tại Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam.
Tác giả hi vọng luận văn là cơ sở giúp Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam có
những đánh giá sâu hơn về vai trò và ý nghĩa của công tác phân tích tài chính doanh
nghiệp, từ đó thực hiện tốt hơn công tác phân tích tài chính doanh nghiệp và cung
cấp thông tin đầy đủ, chính xác hơn để có những quyết định kinh doanh đúng đắn
trong điều kiện kinh tế thị trường diễn biến phức tạp và xu hướng hội nhập quốc tế.


Tr-ờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------------

HOàNG THị LAN YếN

Hoàn thiện phân tích tài chính tại công ty
Ô TÔ TOYOTA VIệT NAM

Chuyên ngành: KINH Tế TàI CHíNH - NGÂN HàNG

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học:

pgs.ts. Vũ DUY HàO

Hà nội - 2015


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

đàn trên thị trường đòi hỏi ban lãnh đạo Công ty cần có những cải cách về bộ máy,
nâng cao trình độ quản lý và đặc biệt nâng cao trình độ quản lý về mặt tài chính sẵn
sàng đối phó với làn sóng nhập khẩu ô tô giá rẻ từ thị trường ASEAN.
Phân tích tài chính là công cụ quản lý quan trọng, giúp các nhà quản lý đánh
giá được tình hình tài chính của doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, chất lượng cũng như
hiệu quả của hoạt động tài chính, hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty. Đây
chính là căn cứ để ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp với từng thời
kỳ, từng giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, do chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan
trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp nên hoạt động phân tích tài chính tại
Công ty Ô Tô Toyota Việt Nam trong những năm vừa qua còn nhiều hạn chế, ví dụ:
Công ty mới chỉ dừng lại ở việc đánh giá khái quát tình hình tài chính, nội dung
phân tích chủ yếu hướng tới cân đối doanh thu và chi phí mà chưa đề cập đến phân
tích hiệu quả sử dụng các nguồn lực, việc phân tích tình hình đảm bảo vốn cho hoạt
động kinh doanh, tình hình công nợ và thanh toán chưa được chú trọng…v.v. Để
đánh giá chính xác về tình hình tài chính của Công ty và phát huy tối đa hiệu quả
hoạt động phân tích tài chính trong thời kỳ mới, yêu cầu hoàn thiện phân tích tài
chính là một trong những yêu cầu thường xuyên và cấp thiết của thực tế quản lý tình
hình tài chính tại Công ty. Vì vậy đề tài “ Hoàn thiện phân tích tài chính tại Công
Ty Ô Tô Toyota Việt Nam” được lựa chọn để nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu tổng quát
Tìm ra giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính có tính thực tiễn cao, phù hợp
với tình hình hiện tại và nhu cầu sử dụng thông tin của từng đối tượng tại Công ty Ô
Tô Toyota Việt Nam.
2.2 Mục tiêu cụ thể
- Nghiên cứu những lý luận cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp.
- Phân tích và đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Công ty Ô Tô
Toyota Việt Nam.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính của Công Ty Ô Tô
Toyota Việt Nam.

NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
DOANH NGHIỆP
1.1. Doanh nghiệp và hoạt động tài chính của doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm về doanh nghiệp và phân loại doanh nghiệp
Theo điều 4 Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13 do Quốc Hội ban hành
ngày 26 tháng 11 năm 2014, Doanh nghiệp được hiểu là tổ chức có tên riêng, có tài
sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm
mục đích kinh doanh.
Cũng theo Luật doanh nghiệp 2014 giải thích, kinh doanh là việc thực hiện
liên tục một, một số hoặc tất cả công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến
tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.
Như vậy doanh nghiệp là tổ chức kinh tế vị lợi. Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp
thành lập công ty và hoạt động không hoàn toàn nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Căn cứ vào hình thức pháp lý doanh nghiệp, chế độ trách nhiệm, quy mô hoạt
động… người ta có thể phân chia doanh nghiệp thành nhiều loại hình khác nhau:
Căn cứ vào hình thức pháp lý, doanh nghiệp được chia thành 4 loại hình
 Loại hình doanh nghiệp tư nhân: Là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ
và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh
nghiệp. Mỗi cá nhân chỉ có quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Doanh
nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào. Chủ doanh
nghiệp là người đại diện trước pháp luật và có toàn quyền quyết định với hoạt động
kinh doanh của doanh nghiệp, toàn quyền quyết định việc sử dụng lợi nhuận sau khi
đã nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật.
 Loại hình doanh nghiệp Công ty hợp danh: Là doanh nghiệp trong đó có ít
nhất hai thành viên là chủ sở hữu của công ty, cùng kinh doanh dưới một cái tên
chung. Thành viên hợp doanh phải là cá nhân có trình độ chuyên môn và uy tín


5
nghề nghiệp, phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ