i

LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Các Bưu điện tỉnh thành thuộc Tổng công ty Bưu chính Việt Nam, trước
khi chia tách khỏi Viễn thông có một thời gian dài hoạt động trong môi trường
độc quyền, hoạt động rất kém hiệu qủa, nhận bù lỗ chéo từ các đơn vị Viễn
thông trong Tập đoàn VNPT. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hoạt động kém
hiệu quả của khối Bưu chính trong Tập đoàn, trong đó, nguyên nhân quan trọng
dẫn đến hoạt động của lĩnh vực Bưu chính kém hiệu quả là các hoạt động sản
xuất kinh doanh thiếu sự quản lý thống nhất theo các định hướng chiến lược.
Sau khi chia tách khỏi Viễn thông các Bưu điện tỉnh thành phải đối mặt với
rất nhiều khó khăn. Để tồn tại và phát triển trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế
của cả nền kinh tế, vấn đề xây dựng chiến lược kinh doanh cho các Bưu điện
tỉnh thành khi hoạt động trong mô hình mới là một vấn đề cực kỳ quan trọng
nhằm đáp ứng các yêu cầu của Nhà nước về cung cấp các dịch vụ Bưu chính,
nâng cao hiệu qủa SXKD và hiệu quả phục vụ công ích, tiến tới mục tiêu cân
bằng thu chi và có lãi vào năm 2013.
Với ý nghĩa trên người viết chọn đề tài: “Cơ sở khoa học xây dựng chiến
lược kinh doanh của Bưu điện tỉnh Nghệ An’’.
2. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của đề tài
- Luận giải cơ sở khoa học xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh
nghiệp bưu chính.
- Đánh giá thực trạng xây dựng chiến lược kinh doanh của Bưu điện tỉnh
Nghệ An.
- Đề xuất các quan điểm và giải pháp cụ thể nhằm đảm bảo tính khoa học
trong xây dựng chiến lược kinh doanh của Bưu điện tỉnh Nghệ An thích ứng với
điều kiện mới sau khi chia tách Bưu chính Viễn thông.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng : Chiến lược kinh doanh của Bưu điện tỉnh Nghệ An

iii

CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG
CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BƯU CHÍNH

1.1. Lý luận chung về xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh
nghiệp
1.1.1. Những vấn đề cơ bản về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
- Quan niệm về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp là đường lối hoạt động và tổ chức
phối hợp các nguồn lực của doanh nghiệp phù hợp với sự biến động của thị
trường để tạo ra lợi thế cạnh tranh nhằm đạt được các mục tiêu dài hạn trong
kinh doanh của doanh nghiệp
- Phân loại chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
+ Chiếc lược cấp doanh nghiệp: chiến lược tăng trưởng, chiến lược ổn định,
chiến lược rút lui
+ Chiến lược cấp cơ sở hay còn gọi chiến lược cạnh tranh, gồm có: cạnh
tranh bằng sản phẩm, cạnh tranh bằng sản phẩm kết hợp theo quy mô, cạnh tranh
theo vị thế doanh nghiệp, cạnh tranh theo chu kỳ sống của ngành kinh doanh,
+ Chiến lược cấp chức năng bao gồm các chiến lược tổ chức – nhân sự tài chính - đầu tư – công nghệ - marketing – điều hành sản xuất . . . .
- Đặc điểm chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
+ Xác định mục tiêu phương hướng phát triển của doanh nghiệp trong một
thời kỳ dài
+ Chỉ phác thảo các phương hướng dài hạn, có tính chất định hướng
+ Được xây dựng, lựa chọn và thực thi dựa trên cơ sở các lợi thế so sánh
của doanh nghiệp
+ Được phản ánh trong cả một quá trình liên tục từ xây dựng đến tổ chức
thực hiện, đánh giá, kiểm tra và điều chỉnh chiến lược
+ Luôn mang tư tưởng tiến công dành thắng lợi trong cạnh tranh
+ Được tập trung vào nhóm quản trị viên cấp cao

- Xác định đúng mục tiêu phương hướng từ đó cho phép sử dụng có hiệu
quả khả năng lao động, vốn, kỹ thuật mang lại nhiều lợi nhuận nhất.
- Đưa ra những chính sách, biện pháp nhằm thực hiện tốt các mục tiêu lựa
chọn.
- Tránh được rủi ro, bảo toàn được vốn cho doanh nghiệp.


v

- Đảm bảo cho doanh nghiệp chủ động thích ứng với sự thay đổi của môi
trường kinh doanh.
1.2. Vận dụng lý luận xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh
nghiệp vào việc xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp bưu
chính
- Căn cứ pháp lý để xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp bưu
chính: Hiến pháp 1992, Luật doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Pháp lệnh Bưu chính
Viễn thông v.v….
- Căn cứ thực tiễn để xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
Bưu chính: nhân tố kinh tế, nhân tố chính trị, nhân tố văn hóa, xã hội và con
người, nhân tố quốc tế và các nhân tố đặc thù trong lĩnh vực Bưu chính.
- Nội dung xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Bưu chính:
lựa chọn loại hình kinh doanh, lập kế hoạch kinh doanh dài hạn, xây dựng chiến
lược cụ thể, dự báo nhu cầu vốn và cân đối giữa nhu cầu vốn với các nguồn tài
chính của doanh nghiệp.
1.3. Kinh nghiệm xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
Bưu chính ở một số nước trên thế giới và bài học cho Bưu chính Việt Nam
1.3.1. Kinh nghiệm xây dựng chiến lược kinh doanh Bưu chính một số
nước trên thế giới.
* Kinh nghiệm của Bưu chính Trung Quốc
+Thành lập 6 đơn vị kinh doanh chiến lược: Công ty kinh doanh Tem, Công

+ Luôn coi tự động hoá và kết hợp các tiến bộ kỹ thuật là các yếu tố quan
trọng để phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới
+Thường xuyên tổ chức điều tra thu thập các số liệu thị trường và khả năng
thực tiễn của từng sản phẩm, đưa ra phương pháp xác định nhu cầu của khách
hàng, chú trọng nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng
+Cân nhắc và sử dụng các mối liên doanh, liên kết với các công ty cung cấp
dịch vụ ở những khâu trung gian như dịch vụ vận chuyển, lưu kho tại sân bay
hay tại bến cảng; hợp tác với các công ty trong lĩnh vực CNTT để tạo ra và cung
cấp các dịch vụ mới
* Kinh nghiệm của Bưu chính Úc
+Cải tiến phong cách phục vụ và thay đổi hình ảnh của doanh nghiệp, quan
tâm tới khách hàng hơn
+Cải thiện các mối quan hệ trong kinh doanh
+Ưu tiên phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới
+Tăng cường đầu tư ứng dụng công nghệ mới


vii

1.3.2. Bài học cho Bưu chính Việt Nam
- Vấn đề thu thập và xử lý thông tin chiến lược
- Vấn đề sử dụng các phương pháp phân tích chiến lược
- Vấn đề xây dựng chiến lược dự phòng
- Về quy trình xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
CHƯƠNG 2 - THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN
CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA BƯU ĐIỆN TỈNH NGHỆ AN

2.1. Giới thiệu chung về Bưu điện tỉnh Nghệ An trong hệ thống của
Tổng công ty Bưu chính Việt Nam
2.1.1. Giới thiệu về Tổng công ty Bưu chính Việt Nam

của Tổng công ty Bưu chính Việt Nam ( VNPOST ) được thành lập theo Quyết
định số 564/QĐ- TCCB/HĐQT ngày 06/12/2007 của Hội đồng quản trị Tập
đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam và chính thức đi vào hoạt động từ ngày
01/01/2008.
2.1.3. Khái quát về các đối thủ cạnh tranh và áp lực trong kinh doanh
của Bưu điện tỉnh Nghệ An
- Khái quát về các đối thủ cạnh tranh
+ Nhóm các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính và các dịch vụ
tương tự (dịch vụ chuyển phát): Tổng công ty Viễn thông Quân đội (ViettelVTP), Công ty cổ phần Bưu chính Viễn thông Sài gòn (SPT), TNT-Vietrans
Express Worldwide, Vinako, Mc. Trans, ICS Việt Nam, UPS-VNPT và DHLVNPT. ...
+ Nhóm các doanh nghiệp kinh doanh các dịch vụ tài chính: các ngân
hàng, tổ chức chuyển tiền tư nhân, các tổ chức quốc tế…
- Các áp lực trong kinh doanh của Bưu điện Nghệ An
Hiện nay Bưu điện Nghệ An đang hoạt động trong một môi trường kinh
doanh khá cạnh tranh và nhiều áp lực, đó là áp lực từ chính các nhà cung cấp, áp
lực do sự đe dọa của sản phẩm, dịch vụ thay thế và lớn nhất là áp lực từ phía
khách hàng.
2.2. Tổng quan về thực trạng xây dựng chiến lược kinh doanh của Bưu
điện tỉnh Nghệ An
2.2.1. Về việc xác định các căn cứ để xây dựng chiến lược


ix

Chiến lược kinh doanh của Bưu điện tỉnh Nghệ An được xây dựng dựa trên
định hướng phát triển kinh tế-xã hội chung của tỉnh Nghệ An, định hướng phát
triển Bưu chính của TCT BCVTVN, kết quả phân tích môi trường kinh doanh,
nhu cầu của khách hàng và khả năng đáp ứng của Bưu điện tỉnh Nghệ An.
2.2.2. Về quy trình xây dựng chiến lược
Việc tổ chức xây dựng Chiến lược kinh doanh ở Bưu điện tỉnh Nghệ An

+Các phương pháp khoa học trong phân tích và tổng hợp chưa được sử
dụng một cách toàn diện
+Mục tiêu tổng quát của chiến lược chưa đề cập đến
+Trong hệ thống các chỉ tiêu thiếu nhiều chỉ tiêu quan trọng
+Trong chiến lược không nêu rõ mô hình chiến lược lựa chọn trong từng
giai đoạn.
+Hệ thống các các giải pháp tổ chức thực thiện chiến lược chưa được
nghiên cứu đầy đủ, toàn diện, thậm chí trong Quy hoạch phát triển Bưu chính
Viễn thông đến 2010 không đề cập đến hệ thống các giải pháp để tổ chức thực
hiện chiến lược.
- Nguyên nhân của những tồn tại trên
+Công tác hoạch định chiến lược kinh doanh chưa thực sự được quan tâm
do trong thời gian dài
+Việc hoạch định chiến lược phát triển của Tổng công ty BC VT Việt Nam
cũng mới được đầu tư nghiên cứu và được Chính phủ thông qua vào năm 2001
và sau đó mới bắt đầu chỉ đạo các Bưu điện tỉnh thành xây dựng Chiến lược cho
các đơn vị mình.
+Trình độ của đội ngũ cán bộ xây dựng Chiến lược còn hạn chế, kinh
nghiệm còn ít.
3.1. Những căn cứ cho việc đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm đảm
bảo tính khoa học trong xây dựng chiến lược kinh doanh của Bưu điện tỉnh
Nghệ An
- Đánh giá về thực trạng xây dựng và thực hiện chiến lược kinh doanh tại
Bưu điện tỉnh Nghệ An
- Một số xu hướng phát triển mới trên thị trường dịch vụ Bưu chính thế
giới: xu hướng ứng dụng công nghệ bưu chính hiện đại, xu hướng đa dạng hóa
các dịch vụ bưu chính,
- Sự kiện Việt Nam gia nhập WTO và những cam kết của Việt Nam với
WTO trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông.


- Đổi mới qui trình xây dựng chiến lược kinh doanh
- Sử dụng ma trận SWOT để xây dựng các định hướng chiến lược
3.3.4. Nhóm giải pháp liên quan đến nội dung chiến lược


xii

- Chiến lược kinh doanh dịch vụ
- Chiến lược đổi mới tổ chức và quản lý
- Chiến lược phát triển nguồn nhân lực
- Chiến lược tài chính
- Chiến lược đầu tư
- Chiến lược marketing
3.3.5. Nhóm giải pháp liên quan đến tổ chức thực hiện chiến lược
- Tăng cường xây dựng hệ thống thông tin
- Chỉ đạo thực hiện chiến lược
- Tăng cường giám sát và kiểm tra chiến lược kinh doanh
3.4. Một số kiến nghị với Chính phủ, Bộ Thông tin Truyền thông, Tập
đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam và Tổng công ty Bưu chính Việt Nam
3.4.1. Đối với Chính phủ
- Ban hành Luật Bưu chính và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan
để tạo hành lang pháp lý hoàn thiện và khuyến khích các doanh nghiệp bưu
chính hoạt động .
- Hình thành Quỹ Bưu chính Công ích để hỗ trợ các hoạt động cung cấp
dịch vụ Bưu chính trên mạng Bưu chính công cộng tránh nguy có phát triển mất
cân đối.
- Có lộ trình điều chỉnh giá cước dịch vụ thư thường, phí phát hành báo
chí sát với giá thành.
- Có cơ chế chính sách đặc thù đối với lao động dôi dư do sắp xếp lại
doanh nghiệp Nhà nước trong lĩnh vực Bưu chính.

trình độ cao. Qui định về phân phối thu nhập theo hướng gắn thu nhập hoàn
toàn với năng suất, chất lượng và hiệu quả.
3.4.5. Với UBND tỉnh Nghệ An
- Sớm phê duyệt qui hoạch phát triển bưu chính trên địa bàn tỉnh Nghệ
An.
- Có cơ chế đầu tư phát triển mạng Bưu chính công cộng trên địa bàn
tỉnh.
- Tạo điều kiện về đất đai, địa điểm và hỗ trợ đầu tư từ nguồn ngân sách
tỉnh để VNPOST xây dựng và phát triển mạng bưu chính công cộng cung cấp
dịch vụ bưu chính công ích đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.


xiv

- Ưu tiên VNPOST được thiết lập các thùng thư, hộp thư tại các địa điểm
công cộng, và khu dân cư, các công trình xây dựng chung cư có vị trí lắp đặt hộp
thư cho các hộ tại tầng 1.
- Có cơ chế hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động văn hoá tại các điểm
BĐVHX.
KẾT LUẬN
Sau thời gian học tập chương trình Cao học tại Trường Đại học Kinh tế
Quốc dân Hà nội và qua quá trình nghiên cứu thực tiễn tại Bưu điện tỉnh Nghệ
An tôi đã thực hiện đề tài: “Cơ sở khoa học xây dựng chiến lược kinh doanh
của Bưu điện tỉnh Nghệ An. Đây là vấn đề hết sức quan trọng đối với Bưu
điện tỉnh Nghệ An hiện nay”.
Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, tác giả đã giải quyết được các
vấn đề sau:
- Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chiến lược kinh
doanh của doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp bưu chính nói riêng.
- Phân tích đánh giá thực trạng xây dựng chiến lược kinh doanh của Bưu