1
MỞ ĐẦU
Mỗi hình thái kinh tế - xã hội và mỗi quốc gia dân tộc đều gắn liền với
một nền văn hóa. Khi các điều kiện kinh tế, xã hội thay đổi thì văn hóa cũng
có sự thay đổi theo. Trong mối quan hệ này văn hóa có sự tác động trở lại một
cách tích cực, góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển của kinh tế và sự
tiến bộ của xã hội. Nếu quốc gia nào biết phát huy những giá trị văn hóa bền
vững của dân tộc và những giá trị văn hóa tiên tiến của thế giới trong phát
trình phát triển kinh tế - xã hội thì đó là phương cách hữu hiệu để rút ngắn
con đường phát triển của đất nước và hòa nhịp với xu hướng của thời đại.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, cùng với việc không
ngừng bổ sung, phát triển tư duy lý luận về chính trị, kinh tế, xã hội, Đảng
Cộng sản Việt Nam ngày càng nhận thức đầy đủ, toàn diện, sâu sắc về vị trí,
vai trò của văn hóa trong tiến trình lịch sử dân tộc và sự phát triển của đất
nước. Nhận thức rõ tầm quan trọng, vai trò to lớn của văn hóa, con người
trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, cũng như trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhất là trong công cuộc đổi mới đất nước gần 30
năm qua, quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã đề ra nhiều
quan điểm, chủ trương, chính sách xây dựng và phát triển văn hóa, xây dựng
“con người xã hội chủ nghĩa”. Những thành quả to lớn của công cuộc xây
dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, xây dựng con người đã góp phần quan
trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc, vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
1. Tính tất yếu của xây dựng và phát triển văn hóa trong sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Xuất phát từ tính chất toàn diện và triệt để của cách mạng xã hội chủ
nghĩa. Theo các nhà kinh điển chủ nghĩa nghĩa Mác – Lênin, đây là cuộc cách
mạng xã hội diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: kinh tế,
chính trị, tư tưởng văn hóa. Cách mạng xã hội chủ nghĩa đã làm thay đổi tận
1 C.Mác, Ph.Ăngghen, toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, H. 2002, tr.625
3
cao trình độ và nhu cầu văn hóa của nhân dân. Song không phải ngay một lúc
nhân dân lao động có thể vươn lên trình đọ làm chủ hoàn chỉnh mà mà đó là
một quá trình nhận thức, cải biến và xây dựng nền một văn hóa mới.
Mục tiêu của cách mạng xã hội chủ nghĩa còn nhằm xây dựng hệ tư
tưởng của giai cấp công nhân, một lối sống cao đẹp, tạo điều kiện cho các
nhân tố xã hội mới phát triển, đây là vấn đề cơ bản, cốt yếu để xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Bởi lẽ, nếu không xây dựng được hệ tư tưởng đó trong toàn xã
hội thì không thể nâng cao văn hóa của đông đảo quần chúng nhân dân. Nhất
là đối với các nước đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước có nền kinh tế phát
triển thấp thậm chí nghèo nàn, lạc hậu như nước ta không qua giai đoạn phát
triển tư bản chủ nghĩa thì những ảnh hưởng tàn dư của xã hội cũ càng phức
tạp, nặng nề hơn. Trong điều kiện cách mạng nước ta hiện nay, nhận thức,
phát triển tư duy lý luận về văn hóa của Đảng là nội dung quan trọng góp
phần giữ vững ổn định chính trị, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.
Văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quá trình xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản theo chủ
nghĩa Mác - Lênin là thỏa mãn nhu cầu đời sống vật chất và tinh thần của
nhân dân lao động. Nhận thức và giải quyết tốt vấn đề văn hóa góp phần nâng
cao trình độ văn hóa, trình độ giác ngộ cách mạng, ý thức đạo đức xã hội chủ
nghĩa, tạo điều kiện để phát triển toàn diện con người. Đó là sức mạnh cần
thiết để giai cấp công nhân và đông đảo các tang lớp nhân dân lao động chiến
thắng nghèo nàn và lạc hậu. Sự phát triển của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là
động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực
lượng sản xuất phát triển, là nhân tố quan trọng để cải tạo xã hội cũ xây dựng
xã hội mới. Đó còn là cơ sở để thúc đẩy sự phát triển của khoa học công nghệ,
đáp ứng yếu cầu đòi hỏi của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thắng lợi, Tổ quốc thống nhất, cả nước đi
lên chủ nghĩa xã hội, Đại hội IV của Đảng đã khẳng định: “Tiến hành đồng
thời 3 cuộc cách mạng: Cách mạng về quan hệ sản xuất, cách mạng về khoa
học - kỹ thuật, cách mạng về tư tưởng và văn hóa”…
5
Từ những bất cập, hạn chế trên lĩnh vực văn hóa và yêu cầu của sự
nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đòi hỏi Đảng ta phải
luôn tích cực, chủ động đổi mới tư duy về văn hóa. So với những thành tựu
trên lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thành tựu
trong lĩnh vực văn hóa chưa thực sự tương xứng; chưa đủ để tác động có hiệu
quả xây dựng con người và môi trường văn hóa lành mạnh. Tình trạng suy
thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng và trong xã hội có
chiều hướng gia tăng. Đời sống văn hóa tinh thần ở nhiều nơi còn nghèo nàn,
đơn điệu; khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa miền núi, vùng sâu, vùng xa
với đô thị và trong các tầng lớp nhân dân chậm được rút ngắn. Môi trường
văn hóa còn tồn tại tình trạng thiếu lành mạnh, ngoại lai, trái với thuần phong
mỹ tục; tệ nạn xã hội, tội phạm có chiều hướng gia tăng. Hoạt động lý luận,
phê bình văn học, nghệ thuật chưa theo kịp thực tiễn sáng tác. Việc bảo tồn,
phát huy giá trị di sản văn hóa hiệu quả chưa cao, nguy cơ mai một chưa được
ngăn chặn. Hệ thống thông tin đại chúng phát triển thiếu quy hoạch khoa học,
gây lãng phí nguồn lực và quản lý không theo kịp sự phát triển. Một số cơ
quan truyền thông có biểu hiện thương mại hóa, xa rời tôn chỉ, mục đích. Cơ
chế, chính sách về kinh tế trong văn hóa, văn hóa trong kinh tế, về huy động,
quản lý các nguồn lự c cho văn hóa chưa cụ thể, rõ ràng. Hệ thống thiết chế
văn hóa và cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hoạt động văn hóa còn thiếu và yếu,
có nơi xuống cấp, thiếu đồng bộ, hiệu quả sử dụng thấp. Công tác quy hoạch,
đào tạo, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý văn hóa các cấp, nhất là nguồn nhân
lực chất lượng cao còn nhiều hạn chế, bất cập. Tình trạng nhập khẩu, quảng
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay
Trong bối cảnh hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ và kinh
tế tri thức phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa diễn ra từng ngày, từng giờ trên
tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Trong những thập kỷ gần đây với sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng
sản xuất, phân công lao động quốc tế, thương mại thế giới và đặc biệt là cuộc
cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, sự ra đời các công ty xuyên quốc
7
gia, các thể chế kinh tế toàn cầu đã nảy sinh và thúc đẩy quá trình toàn cầu
hóa. Toàn cầu hóa đã trở thành xu thế khách, lôi cuốn ngày càng nhiều nước
tham gia. Hiện nay có rất nhiều cách hiểu khác nhau về toàn cầu hóa, song có
hiểu theo nghĩa chung nhất toàn cầu hóa là quá trình xã hội hóa lực lượng
sản xuất trên phạm vi quốc tế, các quan hệ kinh tế vượt ra khỏi biên giới quốc
gia, dân tộc lan tỏa ra phạm vi toàn cầu, trong đó hàng hóa, dịch vụ, vốn,
tiền tệ, thông tin, lao động… vận động thông thoáng; sự phân công lao động
mang tính quốc tế; mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia, khu vực quốc tế
đan xen, tùy thuộc lẫn nhau, hình thành các cộng đồng kinh tế, chính trị mà ở
đó ý nghĩa biên giới quốc gia ngày càng giảm dần
Toàn cầu hóa tác động sâu rộng đến kinh tế - văn hóa - xã hội:
Các lực lượng tham gia toàn cầu hóa bao gồm: hàng trăm quốc gia, dân
tộc, với nhiều trình độ phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội khác nhau, chế độ
chính trị không giống nhau: Các nước tư bản phát triển, các nước đang phát
triển, các nước xã hội chủ nghĩa, các nước định hướng xã hội chủ nghĩa.
Các nước đang phát triển tham gia toàn cầu hóa để có cơ hội phát triển
thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu. Các nước xã hội chủ nghĩa và định hướng xã
hội chủ nghĩa chủ động hội nhập để tranh thủ những mặt có lợi trên thị trường
thế giới, phục vụ mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa, thu hẹp dần khoảng cách về trình độ phát triển kinh tế so với các
chất, thể chất của con người, mà còn ảnh hưởng tới thuần phong mỹ tục, nhân
phẩm của con người, ảnh hưởng tới tính cách phong thái đặc sắc của mỗi nền
văn hoá. Quá trình mở cửa, giao lưu văn hoá, hợp tác làm ăn đã tác động làm
thăy đổi những giá trị truyền thống, nảy sinh tư tưởng sùng ngoại, quay lưng
với quá khứ dân tộc vv. Vì vậy bản sắc văn hoá dân tộc, truyền thống văn hoá
tốt đẹp đang đứng trước nguy cơ bị hoà tan, sói mòn. Chính vì vậy, những
nguy cơ, thách thức do toàn cầu hoá đem lại như một biến tướng của chủ
nghĩa độc tài, chủ nghĩa phân biệt văn hoá xã hội, nó đe doạ sự ổn định về
kinh tế, chính trị và văn hoá xã hội, nó tấn công vào chủ quyền quốc gia dẫn
đến nguy cơ mất đường biên giới giữa các quốc gia, làm hoà tan, sói mòn,
9
thăy đổi những giá trị truyền thống, bản sắc văn hoá truyền thống của các dân
tộc.
Tính hai mặt của quá trình toàn cầu hoá đang đặt ra trước các quốc gia
những thử thách mới đó là: Hoặc là hội nhập để thích nghi tồn tại, hoặc là
đóng cửa không hội nhập để bảo vệ nền văn hoá dân tộc, để rồi bị bỏ dơi, bị
tụt hậu.
Thực tiễn hiện nay trước xu thế toàn cầu hoá đã thu hút hàng loạt nước
phát triển làn sóng công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo hai hướng:
Thứ nhất: Nhiều nước ở châu Phi, Mỹ- la tinh thực hiện công nghiệp
hoá , hiện đại hoá theo kiểu “phương tây hoá”, tức thiên về lý thuyết phát
triển ngoại sinh. Và tất nhiên, cùng với sự phụ thuộc ngày càng lớn về vốn,
thiết bị, kỹ thuật, nguyên vật liệu…là sự xâm lược thô bạo của các giá trị và
lối sống phương Tây làm cho hệ giá trị tinh thần truyền thống bị biến dạng.
Đó chính là sự “dứt đoạn” của văn hoá dân tộc khiến cho các nước này rơi
vào tình trạng rối loạn và thụt lùi.
Thứ hai: nhiều nước châu á đã tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá
trong sự kết hợp( ở mức độ khác nhau) giữa các yếu tố ngoại sinh (vốn, kỹ
Cùng với xu thế chung của thế giới, Việt Nam cũng đang chịu sự tác
động ảnh hưởng của quá trình toàn cầu hoá. Đây cũng là cơ hội cho các quá
trình Việt Nam hội nhập, đẩy nhanh quá trình phát triển để theo kịp với các
nước trong khu vực và trên thế giới.
Từ những thách thức về kinh tế và xã hội nảy sinh ra những thách thức
không nhỏ về văn hoá. Trong kỷ nguyên toàn cầu hoá hiện nay, sự lo ngại về
khả năng đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc là mối lo ngại chung của các nước
đang phát triển. Một số học giả cho rằng những luồng văn hoá này đang bị
mất cân bằng, do những luồng văn hoá từ những nước giầu di chuyển sang
nước ngèo. Người ta cũng nói nhiều đến thứ “hàng hoá không trọng lượng”
với hàm lượng tri thức và văn hoá trong đó, chứ không phải hàm lượng vật
chất… Nhờ mạng lưới thông tin đại chúng trên toàn cầu, công ngệ truyền
thông qua vệ tinh, những phương tiện thông tin đại chúng khác có sức lan toả
11
lớn những “hàng hoá không trọng lượng” này ( bao gồm cả những mặt tốt và
mặt xấu) dễ ràng thâm nhập, tác động vào nền văn hoá dân tộc dần dần làm
mất đi những bản sắc văn hoá dân tộc vốn đã tồn tại hàng ngàn năm.
Rõ ràng sự lo sợ đánh mất bản sắc văn hoá, mất những giá trị truyền
thống là có cơ sở. ở nước ta hiện nay Đảng và nhà nước rất quan tâm tới việc
giữ gìn bản sắc văn hoá dận tộc. Bởi lẽ Việt Nam là một nước có nền văn hoá
lâu đời, trải qua hàng ngàn năm, nhưng những bản sắc truyền thống văn hoá
tốt đẹp vẫn trường tồn cùng với sự phát triển của lịch sử dân tộc. Trong suốt
quá trình lịch sử nền văn hoá Việt Nam không những không bị mất đi những
giá trị bản sắc tốt đẹp vốn có của mình mà nó còn tiếp thu, bổ xung và ngày
càng được hoàn thiện hơn bởi các nền văn hoá nước ngoài như văn hoá Trung
Hoa, văn hoá Nga, văn hoá Pháp và cả văn hoá Mỹ... Mặc dù vậy trong xu thế
toàn cầu tham gia hội nhập hiện nay, không ai và không có gì để đảm bào
rằng, con người Việt Nam sẽ không làm mất bản sắc văn hoá, lối sống của
5, khóa VIII về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm
đà bản sắc dân tộc”, Nghị quyết số 33 NQ/TW của Hội nghị Ban Chấp hành
Trung ương lần thứ 9, khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người
Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” đã xác định định
hướng giá trị của nền văn hóa Việt Nam là: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam
tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng của cộng đồng các
dân tộc Việt Nam, với các đặc trưng dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học.
Bốn giá trị mà Đảng ta đã nhấn mạnh trong quá trình xây dựng và phát triển
nền văn hóa là “dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học”. Đây là bốn giá trị
có ý nghĩa khái quát, vừa phản ánh được mối quan hệ biện chứng giữa cái dân
tộc và cái quốc tế, cái riêng và cái chung, cái phổ biến và cái đặc thù, vừa kế
thừa và phát huy được giá trị truyền thống văn hóa dân tộc, vừa tiếp thu được
tinh hoa văn hóa của thời đại trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
Về giá trị định hướng của con người Việt Nam hiện nay, Nghị quyết
Trung ương 9 đã xác định: Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con
13
người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Trong xây dựng văn hóa,
trọng tâm là chăm lo xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, với
các đặc tính cơ bản: yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần
cù, sáng tạo.
Đảng ta xác định xây dựng nền văn hoá Việt Nam theo hướng “tiên
tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đây là định hướng đồng thời cũng là vấn đề có
ý nghĩa chiến lược quyết định đến sự phát triển của văn hoá Việt Nam trong
quá trình hội nhập. Nó đặt văn hoá Việt Nam đối thoại với văn hoá phương
tây, và các nền văn minh khác trên thế giới chứ không phải trong trạng thái
đối lập. Làm cho văn hoá nước ta phát triển trên cơ sở tiếp thu những giá trị
văn hoá hiện đại, vừa giữ gìn các giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân
tộc, văn hoá vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho sự phát triển của đất nước.
nền văn hoá toàn cầu thống nhất và đa dạng.
Bản sắc văn hoá Việt Nam đang đứng trước nguy cơ, những tác động
tiêu cực của xu thế toàn cầu hoá và cơ chế thị trường. Sau hơn 20 năm mở cửa
đổi mới, thực hiện kinh tế thị trường, đất nước mở cửa-hội nhập, trên tất cả
các mặt : chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội đều có những bước phát triển
mạnh mẽ, nhưng cũng cần thấy rằng ở khía cạnh nào đó, trong đời sống xã
hội có những biểu hiện đáng lo ngại. Đó là việc xuất hiện và phát triển một
cách tự phát hai khuynh hướng trái ngược nhău: ở thành thị, đang có một bộ
phận dân cư lãng quên dần truyền thống, xem nhẹ văn hoá dân tộc, sống chỉ
vì tiền và cùng với tình trạng đó là sự sói mòn về đạo đức, sự gia tăng các tệ
nạn xã hội . ở nông thôn có xu hướng khôi phục lại tất cả các lễ hội, thậm trí
cá biệt có trường hợp khôi phục cả những hủ tục, truyền thống lạc hậu lỗi thời
như đình đám, ma chay, mê tín dị đoan, rượu chè cờ bạc… Trên lĩnh vực văn
hoá đã gây nhiều mối quan tâm lo lắng của toàn xã hội: đó là sự suống cấp
nghiêm trọng của đạo đức, lối sống của một bộ phận quần chúng nhân dân với
biểu hiện thực dụng chạy theo đồng tiền, chạy theo thị hiếu tầm thường, tệ
sùng bái ngoại coi thường giá tri văn hoá truyền thống dân tộc, không tính
2 Văn kiện Đại hội nĐảng toàn quốc lần thứ VIII, NxbCTQG, H1996, tr111.
15
đến quan hệ giữa con người với con người, giữa các thành viên trong gia
đình, xóm làng, ngõ phố… Các tệ nạn xã hội và các hủ tục mê tín dị đoan
phát triển, văn hoá phẩm độc hại kích động bạo lực, tình dục tràn lan từ đó
xuất hiện những khuynh hướng phủ nhận quá khứ, thương mại hoá hoạt động
văn hoá.
Từ thực trạng trên cảnh báo chúng ta thấy rằng: không nghi ngờ gì nữa,
việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống, đạo đức, bản sắc
dân tộc trước xu thế toàn cầu hoá hiện nay vừa là vấn đề cấp bách, vừa có ý
nghĩa chiến lược lâu dài đòi hỏi phải có sự quan tân giải quyết của toàn Đảng,
cộng đồng dân tộc.
Quán triệt và vận dụng sáng tạo các nguyên tắc cơ bản chỉ đạo trên
trong giữ gìn bản sắc văn hoá truyền thống dân tộc và xây dựng nền văn hoá
mới khắc phục những hạn chế yếu kém đang sẳy ra trong lĩnh vực văn hoá
tinh thần ở nước ta, gây tác động tiêu cực và ảnh hưởng không nhỏ đối với
việc phát triển kinh tế xã hội và các lĩnh vực khác cũng như sự trường tồn của
dân tộc trong điều kiện toàn cầu hoá. Với những thách thức lớn trên, chúng ta
cần thực hiện một số giải pháp có tính định hướng đó là:
-Tuyên truyền giáo dục tư tưởng, văn hoá, đạo đức lối sống cho toàn xã
hội đặc biệt là thế hệ trẻ. Thực tế vấn đề này trong thời gian qua chưa được đề
cao, hiệu quả còn thấp, nên sự nhận thức , hiểu biết của các đối tượng nhất là
thế hệ trẻ còn khoảng trống. Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội chúng
ta còn thiên về tăng trưởng kinh tế, chưa tập trung đầu tư cho lĩnh vực văn
hoá, đạo đức xã hội cho nên sự phát triển của xã hội có phần mất cân đối,
chưa đảm bảo cho sự phát triển bền vững và tiến bộ. Để giữ gìn và phát huy
những giá trị văn hoá truyền thống giầu bản sắc dân tộc ở Việt Nam hiện nay
trước hết phải coi trọng và quan tâm một cách thực sự công tác tuyên truyền
giáo dục, bao gồm giáo dục trong gia đình, nhà trường và xã hội một cách
đồng bộ. Nội dung giáo dục tuyên truyền toàn diện, phong phú cả về tri thức,
cả phẩm chất đạo đức, chính trị tư tưởng , nhân cách, nhận thức được giá trị
nhân ái, truyền thống văn hoá dân tộc vv. để từ đó không ngừng nâng cao tính
17
tự giác trong tu dưỡng rèn luyện và học tập của mỗi bản thân và cả cộng đồng
về lĩnh vực văn hoá dân tộc đầy bản sắc và giầu truyền thống.
- Tạo môi trường thuận lợi để giữ gìn và phát huy những giá trị văn
hoá, đạo đức truyền thống, bản sắc dân tộc. Những giá trị văn hoá, đạo đức
truyền thống, bản sắc dân tộc là của cộng đồng dân tộc, nhưng chủ thể gắn
liền với nó là các cá nhân, các nhóm, các tập thể lớn hăy nhỏ trong cộng đồng
hành tinh, thì việc giữ lại bản sắc dân tộc trong văn hoá và lối sống càng trở
nên khó khăn phức tạp. Chủ chương của Đảng và Nhà nước ta từ trước đến
nay đều nhất quán và đúng đắn: tiếp thu những tinh hoa văn hoá thế giới và
phát huy bản sắc dân tộc tốt đẹp để xây dựng nền văn hoá và lối sống dân tộc
hiện đại . Đó là hai quá trình được tiến hành song song, tiếp thu những tinh
hoa thế giới có nghĩa là chỉ ra nhập những yếu tố tiến bộ, tích cực phù hợp với
lối sống của con người Việt Nam, loại trừ những yếu tố tiêu cực hoặc không
phù hợp với bản sắc dân tộc Việt Nam. Để đưa công cuộc đổi mới bước sang
giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đặc biệt là trước
những thử thách do toàn cầu hoá đem lại chúng ta không thể không tăng
cường gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống dân tộc. Như Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “nhân dân ta đã có sẵn những giá trị
truyền thống tốt đẹp, những giá trị văn hoá giầu bản sắc… chúng ta cần phải
phát huy những giá trị truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc ấy. Và đồng
thời biết gạn bỏ những cái lỗi thời lạc hậu, gan đục khơi trong phát huy
những giá trị văn hoá tinh hoa của dân tộc và nhân loại để xây dựng một xã
hội tốt đẹp”.
Quân đội ta với vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và phát huy truyền
thống, bản sắc các giá trị văn hoá dân tộc. Quân đội là một trường học lớn để
rèn luyện những con người mới xã hội chủ nghĩa, với phẩm chất “Bộ đội cụ
Hồ”, trung với nước, trung với Đảng, hiếu với dân nhiệm vụ nào cũng hoàn
thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Đó làsự kết
tinh nhuần nhuyễn giữa bản sắc văn hoá truyền thống Việt Nam với những
tinh hoa của thời đại, cho đến ngày nay nó càng được bổ xung và phát triển.
19
Ngày nay quân đội tích cực tham gia xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh
tế, văn hoá xã hội xoá đói giảm ngèo, phòng chống các tệ nạn xã hội. Đó cũng
chính là xây dựng nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần giữ
phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng ta về xây dựng và phát triển văn
hóa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, trên cơ sở đó tổ chức thực
hiện tốt mọi chủ trương, đường lối của Đảng về văn hóa sẽ góp phần quan
trọng vào sự nghiệp xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới./.