CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO
NỘI DUNG, HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến: Cải tiến quy trình kỹ thuật khảo nghiệm giống lúa để sớm
khuyến cáo đưa ra sản xuất đại trà.
Tôi tên: NGUYỄN VĂN TRANH
Đơn vị: Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Cà Mau
Thời gian đã được triển khai thực hiện: 15/9/2011 đến ngày 31/12/2013.
1. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Tỉnh Cà Mau có trên 134.000 diện tích gieo trồng lúa, trong đó có 43.000 ha
sản xuất một vụ lúa trên đất nuôi tôm, nhu cầu sớm tuyển chọn nhiếu giống lúa có
triển vọng, thích nghi là rất cần thiết, nhằm khai thác hết lợi thế và tiềm năng của
tỉnh, góp nâng cao năng suất, sản lượng lúa của tỉnh, tăng thêm thu nhập, hiệu quả
kinh tế cho người dân.
Để sản xuất lúa có hiệu quả, thì công tác khảo nghiệm, tuyển chọn giống lúa
thích nhi có vị trí, vai trò rất quan trọng.
Đối với các tỉnh trong khu vực nói chung, Cà Mau nói riêng, công tác
nghiên cứu, khảo nghiệm, tuyển chọn, xác định được một giống lúa thích nghi,


chất lượng tốt, cho năng suất cao, ít nhiễm sâu bệnh phải mất rất nhiều thời gian, vì
từ trước đến nay phải áp dụng Quy trình khảo, kiểm nghiệm giống theo quy định
của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì phải mất rất nhiều thời gian, đi
qua các bước: Bước 1: Tiếp nhận các Bộ giống khảo nghiệm từ các Viện, Trường,
về bố trí các thí nghiệm chính quy với 3 lần lập lại, theo dõi, ghi chép các chỉ tiêu
nông học, các thành phần năng suất lý thuyết và thực tế; bước 2: tiến hành sản xuất
thử nghiệm, tổ chức hội thảo, đánh giá chọn giống có triển vọng; bước 3: đưa các
giống lúa có triển vọng ra sản xuất thử ở nhiều điểm; bước 4: Đánh giá chọn ra

Giống các tỉnh) đem về trồng thử nghiệm trực tiếp trên các vùng đất khác nhau
trong tỉnh (kể cả trên vùng đất nhiễm mặn, nuôi tôm của tỉnh), không qua giai
đoạn khảo nghiệm chính quy tại tỉnh nhà, nhằm sớm xác định giống lúa thích
nghi, cho năng suất, chất lượng cao để sớm đưa ra khuyến cáo sản xuất đại trà.
2. Phạm vi triển khai:
Với chủ trương đề xuất cải tiến quy trình chon giống nêu trên, tôi mạnh dạn
chỉ đạo và giao cho Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh triển khai và áp dụng thực
hiện từ vụ 2 năm 2011 đến nay qua 5 vụ sản xuất thử nghiệm với 10 bộ giống lúa
triển vọng, có trên 100 giống, được bố trí ở các địa bàn xã Khánh Lâm (huyện U
3


Minh), xã Tân Lộc Bắc, Tân Phú (Thới Bình), xã Khánh Bình, Khánh Bình Đông,
Khánh Bình Tây Bắc (Trần Văn Thời).
Riêng thử nghiệm giống lúa chịu mặn được triển khai tại 2 điểm: xã Trí Lực
(huyện Thới Bình ) và xã Khánh Lâm (U Minh ), với 10 giống lúa có triển vọng
được tuyển chọn ra từ các Viện, Trường, các công ty, Trung tâm Giống các tỉnh
gồm:
Thời gian
sinh
STT

Tên giống

Xuất xứ

Ghi chú
trưởng
(ngày)


03

Nàng

Thơm

Chịu ảnh
Huyện Cần Đước, Long

Chợ Đào

hưởng
An
quang kỳ

04

OM9905

Viện Lúa ĐB SCL

95-100

05

OM9916

““

““


09

GKG1

““

85-90

09

Nam Ưu 1051 Công ty CP Giống cây
90-100
trồng Miền Nam

10

Nam Ưu 901

““

““

3. Mô tả sáng kiến:
Đối với các giống lúa cao sản, phục vụ cho vùng chuyên canh lúa, tuyển
chọn trực tiếp trên 100 giống lúa có triển vọng từ các Viện, Trường, các công ty,
Trung tâm Giống các tỉnh trong khu vực Đông bằng Sông Cửu Long (không qua
khảo nghiệm tại tỉnh) đưa về sản xuất thử nghiệm, quy mô mối giống 200 m 2,
không lập lại tại các xã Khánh Lâm (huyện U Minh), xã Tân Lộc Bắc, Tân Phú
(Thới Bình), xã Khánh Bình, Khánh Bình Đông, Khánh Bình Tây Bắc (Trần Văn

giống lúa thích nghi trên địa bàn tỉnh.
Với những giống lúa cao sản có năng suất cao, kháng sâu bệnh, thích nghi
với điều kiện thời tiết, đất đai, khí hậu ở Cà Mau, chất lượng gạo tốt, đạt tiêu chuẩn
xuất khẩu, tuyển chon theo phương pháp này đã được khuyến cáo sản xuất đại trà
trên vùng sản xuất chuyên canh lúa của tỉnh Cà Mau như: OM6162, OM4900,
OM5451, OM6976, OM2395, OM6677, OM4218, OM2517, OM4498. Trong 3

6


năm qua cho thấy các giống lúa này luôn ổn định về các đặc tính, cũng như thích
nghi tốt trên đồng đất Cà Mau và tiếp tục được bà con nông dân chấp nhận.
Riêng đối với các giống lúa có phẩm chất tốt, chất lượng cao, thích nghi với
điều kiện trồng trên nền đất nhiễm mặn như ST20, ST5, đã mở ra cho tỉnh Cà Mau
một triển vọng mới, để giải quyết “một tình huống khó” cho giải pháp rút ngắn
thời gian tìm kiếm giống lúa chịu mặn để bổ sung vào cơ cấu giống cho bộ giống
lúa sản xuất trên đất nuôi tôm của tỉnh trong thời gian tới.
Trong các giống lúa nêu trên, thì giống ST20, ST5 là giống chủ lực, được
xác định ngay từ đầu, vụ mùa năm 2013, tôi mạnh dạn chỉ đạo cho Trung Tâm
Giống Nông nghiệp tỉnh tổ chức sản xuất nhân giống trong tỉnh vào vụ 2 năm
2013, ước thu hoạch hơn 100 tấn giống để sẵn sàng cung ứng cho sản xuất vụ lúa
trên đât nuôi tôm năm 2014 và tiếp tục nhân rộng cho những năm tiếp theo.
Những giống lúa nêu trên, có khả năng gieo cấy được hầu hết diện tích đất
nhiễm mặn (tương ứng như ở huyện Thới Bình và U Minh) khuyến cáo trồng luân
canh một vụ lúa – một vụ tôm cho các tỉnh trong khu vực Đồng bằng Sông Cửu
Long.
Với phương pháp nêu trên, cung cấp kịp thời các giống lúa thích nghi, chất
lượng tốt phục vụ sản xuất trong tỉnh, góp phần nâng cao năng suất, sản lượng lúa
của tỉnh Cà Mau năm sau cao hơn năm trước (trong khi diện tích trồng lúa của
tỉnh có xu hướng giảm dần).


Nguyễn Văn Tranh

9