SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
SỬ DỤNG NHỮNG MẨU CHUYỆN NGẮN RÈN KĨ NĂNG
CHO HỌC SINH TRONG MÔN GDCD 8
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong những năm gần đây, vai trò, vị trí của môn GDCD ở trường THCS
đã có những thay đổi rõ rệt. Trong chỉ thị số 30/1998/CT-BGD&ĐT của Bộ
trưởng Bộ giáo dục và đào tạo ngày 20 tháng 5 năm 1998 xác định: “Môn giáo
dục công dân ở trường phổ thông có vị trí hàng đầu trong việc định hướng phát
triển nhân cách học sinh thông qua việc cung cấp hệ thống tri thức cơ bản về giá
trị đạo đức, nhân văn, đường lối chính sách lớn của Đảng, nhà nước và pháp
luật, kế thừa các truyền thống đạo đức, bản sắc dân tộc Việt Nam; trung thành
với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; tiếp thu những giá trị tốt đẹp
của nhân loại và thời đại”.
Nhưng thực tế lại cho thấy, môn GDCD ở các trường phổ thông hiện nay
lại luôn được xem là một môn phụ. Chính vì vậy mà học sinh có tâm lý xem
thường không muốn học. Để cải thiện tình hình trên, các giáo viên bộ môn
GDCD không ngừng trau dồi nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ sư
phạm, thực hiện đổi mới phương pháp dạy và học để gây hứng thú học tập đối
với học sinh. Rất nhiều phương pháp mới đã được các giáo viên áp dụng và
trong đó phương pháp đưa những mẩu chuyện ngắn vào trong bài dạy đã đem lại
những hiệu quả giáo dục đáng kể.
Như chúng ta đã biết, kho tàng truyện kể của Việt Nam vô cùng phong
phú và đa dạng cùng với những câu chuyện thực tế trong đời sống xã hội mang
nội dung giáo dục sâu sắc. Từ những mẩu chuyện ngắn nhưng lại chứa đầy tính
chất nhân văn về cách sống, cách làm người, cách đối nhân xử thế giữa con
người với nhau. Mỗi câu chuyện là một bài học cho tất cả mọi người về mọi mặt
của đời sống. Bên cạnh đó, kho tàng truyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh chứa đầy giá trị nhân văn, triết lý sống của một con người vĩ đại. Mỗi câu
chuyện là một lời dạy đối với mỗi người dân Việt Nam nói chung và đối với
tầng lớp thanh thiếu niên nói riêng. Nếu người giáo viên biết cách lựa chọn, dẫn
dắt và kể những câu chuyện sao cho phù hợp với bài học và đối tượng học sinh

sinh. Qua những kiến thức về đạo đức và pháp luật có điều kiện để trực tiếp hình
thành tư tưởng, tình cảm đạo đức và hành vi đạo đức cho học sinh.
Do đặc điểm môn học gắn liền với đời sống thực tế, trong quá trình giảng
dạy người giáo viên phải trau dồi kiến thức cho bản thân, đổi mới cách thức lên
lớp sao cho có hiệu quả. Để thu hút học sinh vào bài học, giáo viên GDCD phải
linh hoạt trong việc sử dụng các phương pháp. Vì là môn học trang bị kiến thức
về đạo đức và pháp luật nên chủ yếu giáo viên đưa ra những câu chuyện hay về
những tấm gương để giúp học sinh hiểu vấn đề một cách trọn vẹn nhất. Đó là
những câu chuyện đời thường, hay những câu chuyện về danh nhân, những câu
chuyện mang tính thời sự đều được người giáo viên vận dụng một cách linh hoạt
trong quá trình truyền tải nội dung kiến thức cho học sinh.
Giáo dục kĩ năng sống là một nội dung quan trọng được thực hiện một
cách có hệ thống trong các nhà trường. Giáo dục kĩ năng sống giúp học sinh rèn
luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân và cộng đồng, đối phó với những
sức ép của cuộc sống, phòng ngừa những hành vi có hại cho thể chất và tinh
thần của các em. Giáo dục kĩ năng sống giúp tăng cường khả năng tâm lí, khả
năng thích ứng, giúp các em có cách thức ứng phó với những thách thức của
cuộc sống.
Rèn kĩ năng sống trong môn GDCD ở trường THCS nhằm giúp học sinh:
+ Hiểu được sự cần thiết của các kĩ năng sống giúp cho bản thân có thể
sống tự tin, lành mạnh, phòng tránh được các nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến sự
phát triển thể chất và tinh thần.
+ Có kĩ năng làm chủ bản thân, biết xử trí linh hoạt trong các tình huống
giao tiếp hằng ngày; có kĩ năng tự bảo vệ mình; rèn luyện lối sống có trách
nhiệm với bản thân, bè bạn, gia đình và cộng đồng.
+ Có nhu cầu rèn luyện kĩ năng sống trong cuộc sống hằng ngày; ưa thích
lối sống lành mạnh, có thái độ phê phán đối với những biểu hiện thiếu lành
mạnh; tích cực, tự tin tham gia các hoạt động, có quyết định đúng đắn trong
cuộc sống.


pháp luật của nước ta?
TL: Việc làm đó chững tỏ nước ta rất tôn trọng sự thật, tôn trọng lẽ
phải.
Từ đó giáo viên giới thiệu: Trong cuộc sống để duy trì tôn ti trật tự, xây
dựng các mối quan hệ lành mạnh giữa người với người, việc tôn trọng lẽ phải là
vô cùng cần thiết và có ý nghĩa quan trọng. Vậy tôn trọng lẽ phải là gì? Tôn
trọng lẽ phải có ý nghĩa như thế nào trong đời sống xã hội của mỗi con người?
Là công dân - học sinh, em cần làm gì để rèn luyện tính tôn trọng lẽ phải? Để
giải đáp những vấn đề này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua bài học ngày
hôm nay. Bài 1: Tôn trọng lẽ phải.
Qua đoạn thông tin ngắn trên, các em dần định hình cho mình lẽ phải
có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Từ đó các em sẽ biết bản thân
mình cần phải cư xử như thế nào trong các mối quan hệ xã hội với mọi người
xung quanh. Khi đi vào tìm hiểu nội dung bài học, các em sẽ không bị bỡ ngỡ
mà tiếp thu bài học nhanh hơn. Qua đó, các em đã dần rèn được cho mình kĩ
năng trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, kĩ năng thể hiện sự tự tin trong cuộc sống.


Ví dụ 2: Khi dạy bài 2: Liêm khiết. Để dẫn dắt học sinh vào bài học
mới, giáo viên đưa ra mẩu chuyện ngắn: Vào ngày 18/07/2009, tại Siêu thị số 2
ở 292 Tây Sơn - Hà Nội, đang trong lúc làm việc thì anh Diệu tình cờ nhìn thấy
chiếc ví rơi ở dưới đất, anh đoán chắc là của khách hàng đến mua sắm tại siêu
thị vô tình đã đánh rơi. Trong ví có tiền, bằng lái, giấy đăng ký xe, chứng minh
nhân dân, thẻ ATM và một số giấy tờ quan trọng khác. Anh đã tìm cách liên hệ
cho chủ nhân là chị Tống Thị Oanh đang công tác tại Công ty Xây dựng Nhà
Việt để trả lại chiếc ví trên.
Hỏi: Em có nhận xét gì về việc làm của anh Diệu? Qua việc làm này, em
thấy anh Diệu là người như thế nào?
TL: Việc làm của anh Diệu vô cùng có ý nghĩa. Điều đó cho thấy anh là
người luôn sống trong sạch, không tham lam, là người có nhân cách cao đẹp.

học tập và lao động một cách tự giác, sáng tạo.
GV: Nhờ có tinh thần học tập, lao động tự giác và nhờ có sự kiên trì,
quyết tâm và sự đam mê với khoa học, Đoàn đã sáng tạo ra một loại công cụ


phục vụ cho chăn nuôi mang lại lợi nhuận cho người nông dân. Và không chỉ có
Đoàn, hiện nay trong xã hội có rất nhiều người như thế. Hàng ngày họ đã lao
động một cách miệt mài, không mệt mỏi, họ dành hết thời gian của mình để
sáng tạo cho thế giới nhiều giá trị vật chất, tinh thần vĩ đại góp phần làm cho xã
hội ngày càng phát triển phồn vinh hơn. Vậy là học sinh và trong tương lai các
em sẽ là những người lao động, các em cần phải làm gì để rèn luyện bản thân
mình trở thành người lao động có tinh thần tự giác và luôn có ý thức sáng tạo
trong công việc, cô và các em sẽ cùng đi tìm hiểu vấn đề này trong bài học hôm
nay Bài 11: Lao động tự giác và sáng tạo.
Qua mẩu chuyện ngắn này, giáo viên giúp cho học sinh thấy được tầm
quan trọng của việc lao động tự giác và sáng tạo để các em dần hình dung ra nội
dung bài học mà các em sắp tìm hiểu và bắt đầu định hình cho mình một số cách
rèn luyện phù hợp với lứa tuổi. Qua đó các em cũng tự rèn cho mình kĩ năng đặt
mục tiêu, quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm để trở thành người lao động
có ích cho đất nước.
2.2. Sử dụng những mẩu chuyện ngắn để khai thác nội dung bài học
Mục đích: Có rất nhiều phương tiện giáo viên có thể linh hoạt áp dụng
trong bài dạy của mình. Nhưng đối với đặc thù môn GDCD thì luôn yêu cầu
người giáo viên linh hoạt, nhạy bén trong việc sử dụng các phương tiện dạy học.
Với đặc thù là môn học mang tính chất liên hệ thực tế nhiều nên người giáo viên
nên sử dụng những câu chuyện người thật việc thật để minh chứng cho nội dung
bài học. Chính việc làm đó sẽ giúp các em khắc sâu kiến thức hơn và khả năng
vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống cũng trở nên dễ dàng hơn. Ngoài mục
đích trang bị cho các em một số kiến thức cơ bản thì người giáo viên cũng
không quên rèn cho các em các kĩ năng sống cơ bản nhất.

biệt tuổi tác, Bác quan tâm và tôn trọng tất cả
mọi người dù đó là trẻ em.
Qua đó, GV giúp HS thấy được Bác là
tấm gương lớn về tấm lòng nhân hậu, hết mực
yêu thương con người. Qua câu chuyện học
sinh sẽ hiểu được ý nghĩa của việc tôn trọng
người khác trong cuộc sống thường ngày, cố
gắng rèn luyện để học tập đức tính này của Bác. Từ đó giúp các em rèn kĩ năng
ra quyết định, kiểm soát cảm xúc của bản thân, kĩ năng giao tiếp với mọi người
xung quanh.
Ví dụ 2: Khi dạy bài 19: Quyền tự do ngôn luận, khi tìm hiểu Một số quy
định của pháp luật về quyền tự do ngôn luận. Sau khi tìm hiểu một số quy định
của Bộ luật hình sự 1999 về tội tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam, GV kể cho HS nghe câu chuyện của chị Lê Thị Hoài Nam
gửi từ Email: cho trang wed của Tòa án nhân dân
tỉnh Thừa Thiên Huế. Chị chia sẻ: Vừa qua chị đã bị kẻ xấu loan tin đồn thất
thiệt xúc phạm đến danh dự. Họ vu khống chị đã quan hệ đồi bại với người khác
bị chồng bắt được đánh đập. Chị đang công tác tại trường mầm non với chức vụ
hiệu trưởng. Tin đồn đã lan rộng khắp nơi làm cho toàn thể phụ huynh hoang
mang không tin tưởng chị. Danh dự của chị bị chà đạp nặng nề. Qua quá trình
điều tra, hai vợ chồng chị đã tìm ra những người gây ra tin đồn.
Hỏi: Theo các em, người cố tình đưa tin đồn thất thiệt làm ảnh hưởng xấu
đến danh dự, nhân phẩm của người khác có vi phạm pháp luật không? Vì sao?
TL: Đây là hành vi vi phạm pháp luật vì đã xúc phạm đến danh dự của
người khác.
Sau đó giáo viên cho học sinh quan sát khoản 1, khoản 3 điều 122 Bộ
luật hình sự năm 1999 về Tội vu khống:
1. Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc
phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
hoặc là bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền

cách nhìn nhận vấn đề, cách đánh giá nội dung câu chuyện. Từ đó, dẫn dắt học
sinh vào nội dung bài học một cách nhẹ nhàng. Đồng thời giúp các em rút ra cho
mình những bài học quý giá áp dụng vào trong cuộc sống thực tiễn của bản thân.
Ví dụ 1: Khi dạy bài 6: Xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh. Khi tìm
hiểu về một số biểu hiện của tình bạn trong sáng, lành mạnh, GV kể cho HS
nghe câu chuyện “Chín năm cõng bạn đến trường”. Nói đến em Nguyễn Thị
Lân, học sinh Lớp 11B8, Trường THPT Lê Văn Hưu (Thiệu Hóa, Thanh Hóa),
chín năm liên tục cõng bạn bị bại liệt đến trường, thầy cô giáo và các bạn luôn
dành cho Lân những lời trìu mến. Hoàn cảnh khó khăn nên bố mẹ Lân phải đi
vào miền Nam làm thuê. Ông bà nội bị mù lòa, hai đứa em còn nhỏ nên mỗi
buổi sáng Lân phải thức dậy rất
sớm dọn dẹp nhà cửa và lo cho
các em đi học, sau đó vòng về
cuối xã để cõng bạn là Nguyễn
Thị Liên bị bại liệt tới trường.
Mặc dù vất vả nhưng Lân luôn
cố gắng giúp bạn và là con
ngoan, trò giỏi. Những năm học
tiểu học và THCS, Lân luôn đạt
học sinh tiên tiến. Đặc biệt,
năm lớp 9 em đạt học sinh giỏi
cấp huyện môn Ngữ văn. Em
còn là đoàn viên xuất sắc trong Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương


đạo đức Hồ Chí Minh” của huyện Thiệu Hóa.
Sau khi nghe xong câu chuyện GV đưa câu hỏi thảo luận: Em có nhận xét
gì về việc làm của bạn Lân trong câu chuyện trên? Em học tập được gì từ việc
làm của Lân?
TL: Việc làm của Lân vô cùng có ý nghĩa không chỉ thể hiện sự tương

những không chăm lo cho tôi mà còn nhiều lần đối xử thậm tệ, chửi bới lăng mạ
tôi”. Ngoài ra chị Sâm còn hùa với chồng mình nhét đất vào mồm bà Nhưng.
Người con gái thứ hai ra bênh mẹ cũng bị vợ chồng chị gái đánh tím mắt, sưng
mồm.
Câu hỏi thảo luận: Theo em, hành vi của vợ chồng người con gái lớn của
bà Nhưng có vi phạm pháp luật hay không? Vì sao? Đối với những hành vi này,
chúng ta cần phải tỏ thái độ như thế nào?
TL: Hành vi này là hành vi vi phạm pháp luật: Thứ nhất họ đã xúc phạm
đến thân thể, sức khỏe của bà Nhưng. Thứ hai, họ đã vi phạm pháp luật về hôn
nhân, gia đình, ngược đãi, xúc phạm cha mẹ mình. Đối với các hành vi sai trái


này, chúng ta cần phải lên án mạnh mẽ và pháp luật phải xử lí nghiêm minh.
Sau đó GV giới thiệu Điều 2 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 và
Điều 151 Bộ luật hình sự.
Điều 2 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000: Cha mẹ có nghĩa vụ nuôi
dạy con thành công dân có ích cho xã hội; con có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc,
nuôi dưỡng cha mẹ; cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông
bà; các thành viên trong gia đình có nghĩa vụ quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau.
Điều 151 Bộ luật hình sự: Người nào ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha
mẹ, vợ chồng, con cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình, gây hậu quả
nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm thì
bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến
3 năm.
Qua mẩu chuyện ngắn trên và qua hai điều luật mà giáo viên giới thiệu,
học sinh hiểu được rằng mình cần phải có trách nhiệm như thế nào với ông bà,
cha mẹ. Nếu không thực hiện đúng quy định của pháp luật thì sẽ bị xứ lí nghiêm
minh, dư luận xã hội lên án, chê cười. Đồng thời, qua câu chuyện này, các em
được bày tỏ quan điểm, thái độ của mình về những hành vi sai trái và sẽ kiên
định trong việc thực hiện bổn phận đúng đắn đối với gia đình. Điều đó có nghĩa

nước”. Sau đó GV đưa ra câu hỏi thảo luận nhóm:
Hỏi: Em có suy nghĩ gì về việc thực hiện quyền tự do ngôn luận của
những đối tượng trên?
Sau khi các em làm việc nhóm, các em sẽ đưa ra câu trả lời: Đây là những
hành vi lợi dụng quyền tự do ngôn luận nhằm mục đích xấu: phá hoại chính trị,
chống phá nhà nước, phủ nhận sự hy sinh xương máu của ông cha ta => hành vi
vi phạm pháp luật.
GV giới thiệu khoản 1, khoản 2 điều 88 Bộ luật hình sự 1999: Tội tuyên
truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
1. Người nào có một trong những hành vi sau đây nhằm chống Nhà nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì bị phạt tù từ 3 năm đến 12 năm:
• Tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân;
• Tuyên truyền những luận điệu chiến tranh tâm lý, phao tin bịa đặt, gây
hoang mang trong nhân dân;
• Làm ra, tàng trữ, lưu hành các tài liệu, văn hóa phẩm có nội dung chống
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Phạm tội trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười
năm đến hai mươi năm.
=> Với những tội danh gây ra, Kha bị kết án 10 năm tù còn Uyên bị kết
án 6 năm tù.
? Qua câu chuyện này, các em rút ra được bài học gì cho bản thân?
- Tham gia các trang mạng xã hội nhưng luôn phải có ý thức cảnh giác
trước những lời dụ dỗ kích động, mua chuộc của những kẻ xấu gây hại cho bản
thân và nhà nước. Phải luôn có sự tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và nhà
nước đối với đất nước ta.
Thông qua việc thảo luận nhóm, các em đã đưa ra được quan điểm của
bản thân và cũng rút ra được bài học cho mình. Các em biết phê phán những
hành vi trái với quy định của pháp luật và từ đó cũng rèn cho mình thói quen
sống và làm việc theo pháp luật; đồng thời rèn kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông
tin, kĩ năng tư duy phê phán, kĩ năng thể hiện sự tự tin.

trường
Khang học, thời gian
gần đây có hiện
tượng một số bạn
nhỏ bị kẻ xấu bắt cóc đưa đi để trấn lột vàng khiến cả nhà trường và phụ huynh
bất an. Ngày 11/4/2013 vừa qua, lợi dụng lúc bảo vệ mở cổng trường để phụ
huynh đưa con đi học, một kẻ xấu đã dụ dỗ một học sinh tháo đôi hoa tai vàng
đưa cho mình, khi thấy Khang phát hiện ra chuyện này, kẻ xấu đã đưa cho cậu
bé 10.000 đồng rồi dọa dẫm nếu mách sẽ bị đánh. Nhưng cậu bé gan dạ không
sợ hãi, cậu không nhận tiền và còn nhanh trí chạy đi báo với thầy cô, nhờ thế
nhà trường đã cho khóa cổng và mời công an đến bắt ngay kẻ gian manh.
UBND huyện Tân Phú hôm 8/5/2013 đã tổ chức trao bằng khen và tặng thưởng
cậu bé Khang 2 triệu đồng.
Hỏi: Việc làm của bé Khang để lại cho ta những suy nghĩ gì?
TL: Khang là một em bé rất dũng cảm, trong sáng. Mặc dù em còn rất nhỏ
nhưng em đã có những suy nghĩ và hành động đúng đắn, cậu bé còn tỏ ra mình
là người không coi trọng đồng tiền.
Hỏi: Qua câu chuyện này, em học tập được đức tính gì của Khang?
TL: Học tập ở Khang sự dũng cảm, thái độ không coi trọng giá trị vật
chất.
Qua câu chuyện này, từ việc làm nhỏ bé nhưng ý nghĩa lớn của Khang là
bài học sâu sắc cho tất cả học sinh. Đó là tấm gương sáng đáng để cho các em
học tập và noi theo. Từ đó các em sẽ tự biết liên hệ với bản thân mình, những
việc làm được và chưa làm được để có hướng phát huy và khắc phục trong
tương lai. Đây cũng chính là đang giúp các em rèn kĩ năng xác định giá trị, kĩ
năng tư duy phê phán những việc làm không tốt trong xã hội trong việc thực
hành đức tính liêm khiết để bản thân ngày càng hoàn thiện hơn trong tương lai.
Ví dụ 2: Khi dạy bài 10: Tự lập, khi tìm hiểu cách rèn luyện, giáo viên
đưa ra câu chuyện về thầy Nguyễn Ngọc Kí - tấm gương sáng ngời về nghị lực
vượt lên số phận. Qua cơn bạo bệnh lúc 4 tuổi, Nguyễn Ngọc Kí đã không còn

ngắn về những tấm gương sống và làm việc theo pháp luật. Trong số những mẩu
chuyện ấy có câu chuyện viết về Bác Hồ. Cả cuộc đời chủ tịch Hồ Chí
Minh là một tấm gương mẫu mực về việc tôn trọng pháp luật.
Từ công việc quốc gia đại sự cho đến những việc làm thường
ngày Người đều luôn coi trọng nguyên tắc sống và làm việc
theo pháp luật. Hàng ngày, Bác thường căn dặn các chiến sĩ
cảnh vệ phải luôn có ý thức tổ chức, kỷ luật, triệt để tôn trọng
nội quy chung. Bác bảo: “Khi bàn bạc công việc gì, đã quyết thì
phải triệt để thi hành. Nếu đặt ra cho mình những việc phải làm
thì cương quyết thực hiện cho bằng được”. Có lần Bác đến thăm
một ngôi chùa lịch sử. Hôm ấy là ngày lễ, các vị sư, khách nước
ngoài và nhân dân đi lễ, tham quan chùa rất đông. Bác vừa vào
chùa, vị sư cả liền ra đón Bác và khẩn khoản xin Người đừng cởi
dép, nhưng Bác không đồng ý. Đến thềm chùa, Bác dừng lại để
dép ở ngoài như mọi người, xong mới bước vào và giữ đúng mọi
nghi thức như người dân đến lễ. Trên đường từ chùa về nhà, xe
đang bon bon bỗng đèn đỏ ở một ngã tư bật lên. Đường phố
đang lúc đông người. Xe chở Bác cũng như các xe khác đều
dừng lại cả. Mọi người trong xe lo lắng nhìn nhau. Nếu nhân dân


trông thấy Bác, họ sẽ ùa ra ngã tư này thì dễ gây tắc nghẽn.
Nghĩ vậy, cả xe bèn cử một chiến sĩ cảnh vệ chạy đến bục yêu
cầu công an giao thông mở đường cho xe Bác. Nhưng Bác đã
hiểu ý. Bác ngăn lại rồi bảo: “Các chú không được làm như thế.
Phải gương mẫu tôn trọng luật
lệ giao thông, không nên bắt
người khác nhường quyền ưu
tiên cho mình”.
Hỏi: Em có suy nghĩ gì về

nội dung dễ hiểu vừa để củng cố lại kiến thức cho học sinh vừa là hình thức để
nêu gương giáo dục nhân cách cho các em.
Ví dụ 1: Khi dạy bài 4: Giữ chữ tín. Sau khi giúp học sinh đi tìm hiểu toàn
bộ nội dung bài học cũng như đề ra một số biện pháp rèn luyện cho học sinh,
củng cố kiến thức bằng việc cho các em thực hành một số bài tập, để khắc sâu
hơn về ý nghĩa của việc giữ chữ tín, giáo viên yêu cầu học sinh sưu tầm một vài


mẩu chuyện ngắn có nội dung liên quan đến bài học, trong đó có mẩu chuyện
viết về bà lão bán rau đang được cộng đồng mạng chia sẻ trong thời gian qua:
Có một bà lão bán rau với giọng nói khàn khàn chào khách nhưng chẳng có ai
để ý tới bà cụ. Rồi bỗng có một người đàn ông đi đến hỏi mua hết số rau của bà
già nhưng cũng không quên dặn rằng: cho tôi gửi, khi về sẽ ghé lấy. Ít hôm sau,
người đàn ông ghé lại chỗ bà cụ bán rau, thì người ta đang bàn tán về bà. Anh
hỏi có chuyện gì vậy, bà cụ bán rau đâu rồi? Họ trả lời: Tội nghiệp bà cụ, già cả
rồi, vậy mà hôm nọ có người mua rau rồi gửi lại, bà cố ngồi chờ để chủ đến lấy
rau nhưng chẳng thấy họ đâu cả. Hôm đó trời lại mưa dữ dội suốt ngày, bà cụ cứ
ngồi chờ đợi hoài trong giá rét. Vì lạnh quá bà già chịu không nổi, nên ngã bệnh
và đã qua đời...
Hỏi: Em có suy nghĩ gì về việc làm của bà bán rau và việc làm của người
đàn ông đã mua rau? Qua câu chuyện này, em rút ra được bài học gì cho mình?
TL: Qua việc làm của bà bán rau điều đó cho chúng ta thấy bà là người rất
coi trọng chữ tín, coi trọng nhân cách của bản thân mình. Còn người đàn ông kia
thì ngược lại, anh ta hờ hững với lời hứa của mình và hậu quả để lại đó là cái
chết của bà cụ. Bài học để lại cho tất cả chúng ta: Dù trong bất kì hoàn cảnh nào
thì lời hứa phải luôn được coi trọng. Nó là chìa khóa mở ra tầm hồn tri thức và
nhân cách cao đẹp của con người. Câu chuyện trên thật cảm kích về hành động
của bà khi mời khách, chờ khách. Dù già, dù nghèo, dù mưa gió, nhưng không
vì thế mà bà thất hứa, nuốt lời. Bà muốn được người khác tôn trọng, nên bà đã
giữ lòng tự trọng và bằng mọi cách để giữ chữ tín. Qua đoạn truyện ngắn này,

tính với HIV. Cũng từ đó, anh tự nguyện xin chuyển về công tác tại BV 09 để
trực tiếp khám chữa cho những bệnh nhân mang căn bệnh thế kỷ.
Qua đoạn tự sự ngắn này của Bác sĩ Hà, học sinh sẽ có cái nhìn khác đối
với những bệnh nhân nhiễm HIV. Không phải căn bệnh đã giết họ mà chính sự
ghẻ lạnh của mọi người là nguyên nhân của mọi sự đau khổ. Các em sẽ thấy cảm
thông hơn, thương xót hơn cho họ. Qua những việc làm nhỏ nhưng ý nghĩa lớn
đó, các em đã rèn cho mình được kĩ năng thể hiện sự cảm thông với người khác,
kĩ năng thu thập và xử lí các thông tin mà mình nghe được, thấy được.
III/ HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Qua thực tế áp dụng các giải pháp của đề tài này vào giảng dạy, tôi đã
theo dõi và thu được kết quả như sau:
- Học sinh rất hứng thú với các câu chuyện mà giáo viên đưa ra.
- Từ các câu chuyện, học sinh dễ dàng liên hệ với thực tế của bản thân các
em. Mỗi câu chuyện các em sẽ rút ra được bài học cho bản thân. Từ đó giúp các
em hình thành quan niệm sống cũng như cách sống mang ý nghĩa tích cưc hơn.
- Thông qua các mẩu chuyện ngắn, các em đã được trang bị một số kĩ
năng sống cơ bản mà lứa tuổi các em cần phải có như kĩ năng giao tiếp, ứng xử,
kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng tư duy phê phán, kĩ năng thu thập và xử lý
thông tin, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng ứng phó, kĩ năng thể hiện sự tự tin…
Trước khi thực hiện đề tài:
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Kém
TB trở lên
Khối
TL
TL
TL

TL
TL
TL
TL
TL
8
SL
SL
SL
SL
SL
SL
(%)
(%)
(%)
(%)
(%)
(%)
0
0
0
0 334 100
334 163 48.8 143 42.8 28 8.4


IV/ ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
Nếu thực hiện tốt các phương pháp trong chuyên đề này thì theo tôi thấy:
- Thay đổi quan niệm, suy nghĩ của học sinh về vai trò, vị trí môn GDCD
ở trường THCS.
- Kích thích hứng thú tò mò, ham hiểu biết của học sinh.

- Phương pháp dạy học môn GDCD ở trường THCS - Tác giả: Nguyễn
Mạnh Hoài.
- Sách giáo viên, sách giáo khoa GDCD 8 - Nhà xuất bản giáo dục
- Những chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh - Nguồn internet.
- Những mẩu chuyện người thật, việc thật - Nguồn internet.