ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRẦN QUANG TUYNH
VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC – LEENIN VỀ MỐI
QUAN HỆ GIỮA YẾU TỐ SINH HỌC VÀ YẾU TỐ XÃ HỘI TRONG
CON NGƯỜI VÀO VIỆC CHĂM SÓC VÀ BẢO VỆ SỨC KHỎE CHO
CON NGƯỜI VIỆT NAM HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ CNDVBC & CNDVLS

Mã số: 5 01 02
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hàm Giá

HÀ NỘI - 2004

1


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU

1

1. Tình cấp thiết của đề tài ............................................................................. 3
2. Tính hính nghiên cứu đề tài ........................................................................ 4
3. Mục đìch nhiệm vụ của luận văn ................................................................ 6
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu................................................... 7
5. đóng góp của luận văn ............................................................................... 7
6. ý nghĩa lì luận và thực tiễn của luận văn ..................................................... 7
7. Kết cấu của luận văn .................................................................................. 7
NỘI DUNG..............................................................................Error! Bookmark not defined.

hội. Nhận thức rõ vấn đề này trong những năm gần đây, Đảng và nhà nước ta
đã đặt vấn đề con người vào vị trì trung tâm của mọi chình sách kinh tế – xã
hội, phát huy nhân tố con người và ví con người, tạo điều kiện để con người
phát triển hài hoà cả về sức khỏe và trì tuệ, thể chất và tâm hồn. Đường lối phát
triển kinh tế – xã hội do Đảng ta đề xướng hướng tới mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Đây là biểu hiện rõ rệt nhất về
nhận thức của Đảng và nhà nước ta về vai trò và vị trì của nhân tố con người
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đồng thời thể hiện rõ mục tiêu
phát triển con người của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay.
Nhằm thực hiện những mục tiêu đặt ra, những năm qua Đảng và nhà nước ta
đã có nhiều chủ trương, chình sách nhằm nâng cao đời sống mọi mặt về vật
chất và tinh thần cho nhân dân. Trong đó việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho
nhân dân cũng ngày càng được quan tâm nhiều hơn. Song trong điều kiện đất
nước ta còn nghèo về kinh tế, lạc hậu về kỹ thuật, trính độ dân trì và điều kiện
vệ sinh phòng bệnh còn thấp, điều kiện sống và điều kiện vệ sinh lao động cũng
chưa được cải thiện nhiều nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trính chăm
sóc, bảo đảm sức khỏe cho con người. Những năm gần đây cùng với sự phát
triển kinh tế - xã hội, mức sống của người dân đã được nâng lên một cách đáng
kể từ việc ăn ở, đi lại, điều kiện làm việc… Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng đã
biểu lộ những ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe cũng như quá trính chăm
sóc, bảo vệ sức khỏe của nhân dân: cuộc sống thiếu vận động, căng thẳng thần
kinh – tâm lý, chế độ ăn thừa Calo. Hơn 10 năm qua cơ cấu bệnh tật ở Việt
3


Nam đã có những thay đổi đáng kể. Ở nước ta ngày càng xuất hiện nhiều hơn
những bệnh liên quan đến rối loạn trao đổi chất và hoạt động thần kinh trung
ương: vữa xơ động mạch, bệnh thiếu máu cơ tim, tăng huyết áp, bệnh thừa cân,
bệnh tiểu đường, thoái hoá xương khớp và bệnh suy nhược thần kinh… Tính
hính đó đã và đang đặt ra những vấn đề cơ bản, cấp thiết trong việc chăm sóc

nhưng còn mang tình tư biện, ìt gắn liền với thực tế. Những nhu cầu tự nhiên,
tất yếu của con người chưa được quan tâm thìch đáng. Trong những năm gần
4


đây kể từ đại hội Đảng lần thứ VI, trong các nghị quyết của các kỳ đại hội,
Đảng đã đặt con người vào vị trì trung tâm của mọi chình sách kinh tế - xã hội
thí việc nghiên cứu về con người ngày càng được chú trọng hơn. Các công trính
nghiên cứu con người đã đề cập đến nhiều mặt, nhiều khìa cạnh khác nhau.
Chủ đề thường được chú ý đến trong các công trính nghiên cứu là nguồn gốc,
bản chất con người, nhân tố con người trong lực lượng sản xuất, quyền con
người, mối liên hệ giữa con người và tự nhiên, yếu tố sinh học và yếu tố xã hội
trong con người.
Trong đó một số công trính có tình chất lì luận là cơ sở cho sự phát triển con
người trong giai đoạn hiện nay ở nước ta của các tác giả Đặng Hữu Toàn
[49,tr9], Hồ Sĩ Quì [43], Nguyễn Anh Tuấn [53,tr24], Vũ Trọng Dung [13,58],
Trần Văn Toàn [50,tr59], Đặng Xuân Kỳ[29,tr29], Lê Quang Hoan [18], Trần
Văn Giàu [45,tr6], Vũ Minh Tâm [55], Phạm Thị Ngọc Trầm[51]… Những
công trính này đã làm rõ thêm những luận chứng khoa học của chủ nghĩa Mác
về nguồn gốc, bản chất của con người. Trên cơ sở đó là tiền đề quan trọng cho
các nhà triết học cũng như các nhà khoa học thuộc các chuyên ngành khác đi
sâu nghiên cứu nhằm mục tiêu phát triển con người.
Một số công trính nghiên cứu có tình chất tổng hợp đề cập những vấn đề
toàn diện xác định cơ sở cho chiến lược con người và sự phát triển xã hội như:
đề tài cấp nhà nước mang mã số KX-07 và KX-05 do giáo sư, viện sĩ Phạm
Minh Hạc làm chủ nhiệm đề tài. Bên cạnh đó là các công trính của các tác giả:
Phạm Minh Hạc [14,tr3], Nguyễn Văn Huyên [25], Nguyễn Trọng Chuẩn [4],
Lê Hữu Tầng [56,tr8], Vương Thị Bìch Thuỷ [47,tr13]… Các công trính đã làm
rõ thêm về vai trò và vị trì của nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở
nước ta, từ đó đưa ra những quan điểm mới về sự phát triển và tiến bộ xã hội.

Đây là vấn đề luận văn quan tâm.
3. MỤC ĐÍCH NHIỆM VỤ CỦA LUẬN VĂN

Mục đìch: Luận văn tập trung phân tìch quan điểm triết học Mác – Lênin về
con người - thực thể thống nhất giữa cái sinh học và cái xã hội, từ đó, luận giải
cơ sở khoa học và đưa ra một số hướng chủ yếu cho việc chăm sóc và bảo vệ
sức khỏe cho con người trong điều kiện của nước ta hiện nay.
Để đạt được mục đìch đó, luận văn có nhiệm vụ :

6


- Làm rõ quan điểm của triết học Mác – Lênin về con người - thực thể
thống nhất giữa cái sinh học và cái xã hội.
- Luận giải mối liên hệ giữa các yếu tố sinh học, xã hội và quá trính
chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho con người.
- Nêu ra một số hướng chủ yếu vận dụng mối quan hệ đó để chăm sóc và
bảo vệ sức khỏe cho con người ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
4. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Cơ sở lý luận của luận văn là học thuyết Mác – Lênin, quan điểm của
Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chì Minh về con người và phát triển
con người. Đồng thời luận văn cũng tham khảo các tài liệu, các công trính
nghiên cứu, các bài viết của các tác giả trong và ngoài nước về vấn đề này.
- Về phương pháp nghiên cứu.
Luận văn vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch
sử, các phương pháp triết học: phân tìch, tổng hợp, khái quát hoá, lịch sử lôgìc, kết hợp giữa phân tìch lì luận và minh chứng bằng tài liệu khoa học.
5. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN

- Luận văn tập trung luận chứng mối liên hệ chặt chẽ giữa yếu tố sinh

1.

An-đrê-i- Bru-slin- xki (1977) :Hai tiếp cận chính của vấn đề: “ Cái sinh
học – cái xã hội”, tạp chì “Những khoa học xã hội” số 4, Phong Hiền dịch.

2.

Bộ Y tế (1996): Niên giám thống kê y tế 1995, NXB Y học, Hà Nội.

3.

Các quy đinh về bảo vệ sức khỏe nhân dân,(2002) Nhà xuất bản lao động Hà Nội .

4.

Nguyễn Trọng Chuẩn (2003): Một số vấn đề về triết học – con người – xã
hội Viện triết học, Hà Nội.

5.

Nguyễn Trọng Chuẩn (1992): Một số vấn đề cần được quan tâm: mối
quan hệ giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội trong con người, tạp chì triết
học, số 3.

6.

Nguyễn Trinh Cơ (1983): Những vấn đề triết học của y học, (dịch từ bản
tiếng Nga), NXB khoa học kỹ thuật, Hà Nội .

7.

phương hướng nghiên cứu chủ yếu, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.
17. Trần Phương Hạnh (2001): Cơ thể người thế giới kỳ diệu và bí ẩn, NXB
Giáo dục.
18. Lê Quang Hoan (2002): Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, NXB Chình
trị quốc gia, Hà Nội.
19. Phạm Xuân Hoàng (2003): Triết lý về con người trong Tư tưởng Hồ Chí
Minh, tạp chì nghiên cứu con người, số 6.
20. Nguyễn Đính Hoà (2004): Mối quan hệ giữa phát triển nguồn nhân lực và
đẩy mạnh CNH- HĐH, tạp chì triết học, số 1.
21. Vũ Tùng Hoa (1994): Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nghiên cứu yếu
tố sinh học và yếu tố xã hội trong con người, tạp chì triết học, số 4.
22. Vũ Tùng Hoa (1996): Mối liên hệ giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội
trong quá trình hình thành và phát triển con người, Viện triết học ,Hà Nội.
23. Phạm Thành Hổ (2001): Nguồn gốc loài người, NXB Giáo dục.
24. Vũ Trọng Hùng (2002): Con người đời người tiềm năng và bí ẩn, NXB
Văn hoá dân tộc, Hà Nội.
25. Nguyễn Văn Huyên (2002): Những vấn đề triết học về xã hội và phát triển
con người, NXB Chình trị quốc gia, Hà Nội.
26. Nguyễn Văn Huyên (1997): Sự hình thành con người với tư cách chủ thể
sáng tạo, tạp chì triết học, số 4.
27. Lê Hồng Khánh (2003):Mấy vấn đề công bằng trong lĩnh vực chăm sóc
sức khỏe ở nước ta hiện nay, tạp chì triết học, số 8.
28. Nguyễn Đính Khoa (2001): Nguồn gốc loài người trong tiến hoá, NXB
Giáo dục.

10


29. Đặng Xuân Kỳ (2002): Quan điểm Hồ Chí Minh về con người và bản chất
con người, tạp chì triết học, số 10.


44. Hồ Sĩ Quì (2003): Mấy tư tưởng lớn của Mác về con người qua “Bản thảo
kinh tế-triết học năm 1844”, tạp chì triết học, số 6.
45. Trần Văn Giàu (2002): Con người Việt Nam một số vấn đề cần nghiên
cứu, tạp chì Nghiên cứu con người, số 2.
46. Tarêev (1959): Y học Liên Xô, số 1
47. Vương Thị Bìch Thuỷ (2003): Dân chủ hoá tạo môi trường và động lực
cho sự phát triển cá nhân và xã hội, tạp chì triết học, số 8.
48. Trần Văn Thụy (2002): Cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu khía cạnh xã
hội của sức khỏe, nâng cao chất lượng dân cư, tạp chì lý luận chình trị số
2.
49. Đặng Hữu Toàn (2004): Tồn tại người trong học thuyết Mác về con người,
tạp chì Nghiên cứu con người, số 5.
50. Trần Văn Toàn (2004): Mấy nguyên tắc khoa học về con người, tạp chì
Nghiên cứu con người, số1.
51. Phạm Thị Ngọc Trầm (1992): Những tư tưởng C.Mác- Ăngghen – Lênin
về mối quan hệ giữa con người – xã hội và tự nhiên, tạp chì triết học, số1.
52. Phạm Thị Ngọc Trầm (2002): Một số thành tựu mới trong khoa học
nghiên cứu con người và những vấn đề cấp bách đặt ra, tạp chì Cộng sản
số 4.
53. Nguyễn Anh Tuấn (2003): Quan niệm của Mác về tha hoá lao động và
bản chất con người (Qua “Bản thảo kinh tế-triết học năm 1844”), tạp chì
triết học, số 10.
54. V.p.Tu-ga-ri-nôp (1968): Phép biện chứng của mặt xã hội và mặt sinh học
trong con người, NXB Khoa học Mátxcơva, Dương Phú Hiệp dịch.
55. Vũ Minh Tâm (Chủ biên 1996): Tư tưởng triết học về con người , NXB
Giáo dục, Hà Nội.
56. Lê Hữu Tầng (1997) : Về con người Việt Nam trước và sau 10 năm đổi
mới, tạp chì triết học, số 4.
57. B.E.Varchava, L.S.Vygotski (1931): Từ điển tâm lý học, NXB Mátxcơva

ợ ợõốờ

. (2001); ỏốợụố ốờ, ố ọ, ỡúờ, ợ ờõ.
. (2001):

õ ợửốợởợốữ ờợ ố ở ỏợõỡốố, ố ọ. úờ

ỡốỡọ.

Ting Anh
63. Wilson E.O (1975): Sociobiology. The New Synthesis Cambridge Cacass
et.al.
64. Wilson E.O , LumSden C.J (1985): The Relation between biological and
Cultural evolution, Journal of Social Biology, Structure.
65.

Wilson E.O (1975), Introduction: What is Sociobiology, Sociobologycal
and Cultural evolution, Journal of Social Biology, Structure.

13