ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

CHU VĂN THÁI

PHÁP LUẬT VỀ CỔ PHẦN HÓA
NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI NHÀ NƢỚC Ở VIỆT
NAM

luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc

Hµ néi - 2007


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

CHU VĂN THÁI

PHÁP LUẬT VỀ CỔ PHẦN HÓA
NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI NHÀ NƢỚC Ở VIỆT
NAM
Chuyên ngành : Luật kinh tế
Mã số

: 60 38 50

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Anh Sơn


5

Ngân Hàng Thương Mại nhà nước

1.1.

Khái niệm, đặc điểm, vai trò của ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc

5

1.1.1. Khái niệm

5

1.1.2. Đặc điểm

6

1.1.3. Vai trò

7

1.2.

Khái niệm, đặc điểm, phƣơng thức cổ phần hóa ngân hàng
thƣơng mại nhà nƣớc

8

1.2.1. Khái niệm


19


1.4.1. Quy định về điều kiện và hình thức cổ phần hóa

20

1.4.2. Quy định về xử lý hành chính

21

1.3.2. Quy ®Þnh vÒ ®Þnh gi¸ ng©n hµng khi cæ phÇn hãa

27

1.4.4. Quy định về bán cổ phần, quản lý và sử dụng vốn nhà nƣớc, tỷ
lệ cổ phần cho các loại cổ đông

32

1.4.5. Quyền và nghĩa vụ của cổ đông

41

1.4.6. Chính sách với doanh nghiệp và ngƣời lao động khi sau cổ
phần hóa

43


50

2.1.3. Thực trạng cổ phần hóa ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc trên
thế giới

51

2.1.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam từ quá trình cổ phần hóa
ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc của các nƣớc

58

2.2.

61

Thực trạng tái cơ cấu chuẩn bị cho cổ phần hóa của các ngân
hàng thƣơng mại nhà nƣớc ở Việt Nam hiện nay

2.2.1. Ngân hàng Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long

62


2.2.2.

Ngân hàng Đầu tƣ và phát triển Việt Nam

63


Ngân hàng Việt Nam khi gia nhập WTO

70

3.2.

72

3.1.

Những kiến nghị cụ thể nhằm xây dựng và hoàn thiện các quy
định của pháp luật về cổ phần hóa ngân hàng thƣơng mại nhà
nƣớc ở Việt Nam hiện nay

3.2.1. Xử lý tài chính khi cổ phần hóa

72

3.2.2. Về lộ trình cổ phần hóa

76

3.2.3. Quy định về bán cổ phần

77

3.2.4. Tỷ lệ cổ phần cho các loại cổ đông

78



: Cổ phần hóa

DNNN

: Doanh nghiệp nhà nƣớc

HĐQT

: Hội đồng quản trị

ICB

: Ngân hàng Công thƣơng Việt Nam

MHB

: Ngân hàng Phát triển Nhà đồng bằng sông Cửu Long

NHTM

: Ngân hàng thƣơng mại

NHTMCP : Ngân hàng thƣơng mại cổ phần
NHTMNN : Ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc
SHNN

: Sở hữu nhà nƣớc

TCTD

Nghị định 109:

Nghị định số 109/2007/NĐ-CP ngày 26/6/2007 của Chính phủ
về chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nƣớc thành công ty cổ
phần

Thông tƣ số 95: Thông tƣ số 95/2004/TT-BTC ngày 12/10/2004 của Bộ Tài
chính, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tƣ số
126/2004/TT-BTC ngày 24/12/2004 hƣớng dẫn thực hiện Nghị
định 187/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về
chuyển công ty nhà nƣớc thành công ty cổ phần


Thông tƣ số 126:
Thông tƣ số 126/2004/TT-BTC ngày
24/12/2004 của Bộ Tài chính hƣớng dẫn thực hiện Nghị định
187/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về chuyển
công ty nhà nƣớc thành công ty cổ phần


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Quá trình đổi mới nền kinh tế nƣớc ta trong hai mƣơi năm qua đã đạt đƣợc
những thành tựu rất đáng tự hào. Tốc độ phát triển kinh tế cao trên 7%/năm trong một
thập kỷ trở lại đây, thu nhập đầu ngƣời đạt khoảng 800 USD/ năm (năm 2007),
Việt Nam đã dần thoát khỏi tình trạng kém phát triển và nổi nên nhƣ một điển hình
kinh tế năng động của khu vực Đông Nam Á. Trong thành tựu trung đó, ngành
Ngân hàng đã và đang đóng góp một vai trò, vị trí hết sức quan trọng, đặc biệt là
hệ thống NHTMNN. Chiếm tới 76% vốn huy động và 73.5% tổng dƣ nợ cho vay

15. Chính phủ (2002), Nghị định số 64/2002/NĐ-CP ngày 19/6 về chuyển công ty
nhà nước thành công ty cổ phần, Hà Nội.
16. Chính phủ (2004), Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16/11về chuyển công
ty nhà nước thành công ty cổ phần, Hà Nội.
17. Chính phủ (2005), Quyết định số 266/2005/QĐ-TTg ngày 27/10 của Thủ tướng
Chính phủ về việc cổ phần hóa Ngân hàng Phát triển nhà đồng bằng
sông Cửu Long, Hà Nội.
18. Chính phủ (2006), Quyết định 112/2006/QĐ-TTg ngày 24/5/2006 của Thủ
tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển ngành ngân hàng
Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, Hà Nội.
19. Chính phủ (2006), Quyết định số 230/2005/QĐ-TTg ngày 21/9 của Thủ tướng
Chính phủ về việc thí điểm cổ phần hóa Ngân hàng Ngoại thương Việt
Nam, Hà Nội.


20. Chính phủ (2007), Nghị định số 69/2007/NĐ-CP ngày 20/4 về việc nhà đầu tư
nước ngoài mua cổ phần tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, Hà
Nội.
21. Chính phủ (2007), Nghị định số 109/2007/NĐ-CP ngày 26/6 về chuyển doanh
nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần, Hà Nội.
22. Ngân hàng Nhà nƣớc (2001), Quyết định 1122/2001/QĐ-NHNN ngày 4/9 về
ban hành Quy định về cổ đông, cổ phần, cổ phiếu và vốn điều lệ của Ngân
hàng thương mại cổ phần của Nhà nước và nhân dân, Hà Nội.
23. Ngân hàng Nhà nƣớc (2001), Quyết định số 1087/2001/QĐ-NHNN ngày 27/8 của
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành quy định về tổ chức và hoạt
động của Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát, Tổng Giám đốc ngân hàng
thương mại cổ phần của Nhà nước và nhân dân, Hà Nội.
24. Ngân hàng Nhà nƣớc (2002), Quyết định số 707/2002/QĐ-NHNN ngày 29/7
của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc sửa đổi, bổ sung một số điều
của Quyết định 1122/2001/QĐ-NHNN ngày 4/9/2001 của Ngân hàng