ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

LÊ THỊ QUYÊN

PHÁT TRIỂN NGUỒN LỰC THÔNG TIN TẠI
TRUNG TÂM THÔNG TIN – THƯ VIỆN TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM, ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN – THƯ VIỆN
Chuyên ngành: Khoa học Thông tin – Thư viện
Mã số:60320203
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. MAI HÀ

XÁC NHẬN HỌC VIÊN ĐÃ CHỈNH SỬA THEO GÓP Ý CỦA
HỘI ĐỒNG
Giáo viên hướng dẫn

Chủ tịch hội đồng chấm luận văn
Thạc sĩ khoa học

PGS.TS. Mai Hà

PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Thanh

Hà Nội - 2015
i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Phát triển nguồn lực thông tin tại Trung tâm Thông


Lê Thị Quyên

iii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Nghĩa của từ

Từ viết tắt
CNTT

Công nghệ thông tin

CSDL

Cơ sở dữ liệu

ĐHSP

Đại học Sư phạm

ĐHTN

Đại học Thái Nguyên

NDT

Người dùng tin

1.1.2. Khái niệm nguồn lực thông tin........................ Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Khái niệm phát triển nguồn lực thông tin ....... Error! Bookmark not defined.
1.2. Vai trò của nguồn lực thông tin và công tác phát triển nguồn lực thông tin
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Vai trò của nguồn lực thông tin....................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Vai trò của công tác phát triển nguồn lực thông tinError!

Bookmark

not

defined.
1.3. Nguyên tắc của công tác phát triển nguồn lực thông tinError! Bookmark not
defined.
1.3.1. Đảm bảo tính khoa học ................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Đảm bảo sự phù hợp ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Đảm bảo sự đầy đủ .......................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.4. Nguyên tắc phối hợp ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.5. Đảm bảo hiệu quả kinh tế................................ Error! Bookmark not defined.
1.4. Các tiêu chí đánh giá chất lượng nguồn lực thông tinError!

Bookmark

not

defined.
1.5. Khái quát về trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái NguyênError! Bookmark
not defined.
1.5.1. Lịch sử ra đời và quá trình phát triển .............. Error! Bookmark not defined.
1.5.2. Nhiệm vụ ......................................................... Error! Bookmark not defined.

2.2. Công tác phát triển nguồn lực thông tin ............. Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Diện bổ sung tài liệu ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Quy trình bổ sung ............................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Nguồn bổ sung ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Hình thức bổ sung ........................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.5. Chính sách bổ sung ......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.6. Công tác thanh lọc và thanh lý tài liệu ............ Error! Bookmark not defined.
2.3. Các yếu tố tác động ............................................ Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Chính sách phát triển ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Nguồn nhân lực ............................................... Error! Bookmark not defined.
vi


2.3.3. Nguồn kinh phí ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.3.4. Cơ sở vật chất trang thiết bị ............................ Error! Bookmark not defined.
2.3.5. Ứng dụng công nghệ thông tin ........................ Error! Bookmark not defined.
2.3.6. Nhu cầu tin của người dùng tin ....................... Error! Bookmark not defined.
2.4. Chất lượng nguồn lực thông tin ......................... Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Mức độ phù hợp về nội dung tài liệu .............. Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Mức độ phù hợp về loại hình tài liệu .............. Error! Bookmark not defined.
2.4.3. Mức độ phù hợp về ngôn ngữ tài liệu ............. Error! Bookmark not defined.
2.5. Đánh giá công tác phát triển nguồn lực thông tinError!

Bookmark

not

defined.
2.5.1. Ưu điểm ........................................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.2. Nhược điểm ..................................................... Error! Bookmark not defined.

3.3.7. Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị ........ Error! Bookmark not defined.
3.4. Quan tâm đến yếu tố con người ......................... Error! Bookmark not defined.
3.4.1. Nâng cao năng lực và trình độ cho cán bộ thư việnError!

Bookmark

not

defined.
3.4.2. Đào tạo người dùng tin.................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................................. Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................11
PHỤ LỤC 1 ..................................................................................................................
PHỤ LỤC 2 ..................................................................................................................
BẢNG TỔNG HỢP NHU CẦU TIN .........................................................................

viii


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng

Trang

Hình 1.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Trung tâm TT-TV

25

Bảng 1.1: Mục đích thu thập thông tin


Bảng 2.5: Mức độ sử dụng tài liệu theo loại hình

68

Bảng 2.6: Nhu cầu thông tin theo ngôn ngữ xuất bản của NDT

70

ix


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nhân loại đang bước vào thời đại kinh tế mới, lấy tri thức làm nguồn tài nguyên
quan trọng hàng đầu, lấy sử dụng, phân phối và sản xuất tri thức làm nhân tố chủ yếu. Đó
là thời đại mà khoa học công nghệ là lực lượng sản xuất thứ nhất, thời đại của nền kinh tế
tri thức và xã hội thông tin. Hầu hết tất cả các lĩnh vực của đời sống con người trong thời
đại này đều cần đến thông tin, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Sự phát triển
giao lưu văn hóa, thông tin, khoa học công nghệ và nhất là việc khai thác hiệu quả nguồn
tin đã trở thành nhân tố quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của bất kỳ
một quốc gia nào. Thông tin đã, đang và thực sự trở thành tài nguyên vô giá và là yếu tố
không thể thiếu đối với cuộc sống của con người. Trình độ phát triển thông tin trở thành
yếu tố hàng đầu của nền văn minh hiện đại.
Thông tin được khai thác để tạo ra của cải cho xã hội, thông tin giúp nghiên cứu,
áp dụng khoa học kỹ thuật vào lĩnh vực sản xuất. Sự thành công của thế giới hiện đại đều
bắt nguồn từ thông tin, nguồn lực thông tin trở thành tài nguyên đặc biệt của mỗi quốc
gia. Chính vì vậy, việc tổ chức, khai thác và sử dụng nguồn thông tin là một công việc hết
sức quan trọng của mỗi quốc gia để tạo nên tiềm lực kinh tế, chính trị, quân sự và văn
hóa.
Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, vai trò của các cơ quan thông tin

bản sắc dân tộc là việc làm hết sức cần thiết.
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên là một trong những trung tâm đào tạo
đội ngũ giáo viên trong hoạt động giáo dục của đất nước, muốn đổi mới, phát triển giáo
dục thì không thể thiếu vai trò của thư viện. Thư viện đại học nói chung và TTTT-TV của
trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên nói riêng có ý nghĩa quan trọng và quyết
định trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học của các giảng viên và cán bộ
trong trường cũng như hoạt động học tập và giải trí của sinh viên. Nằm trong hệ thống
thư viện chung của cả nước, thư viện các trường đại học có một vị trí vô cùng quan trọng
và ảnh hưởng trực tiếp đến sự nghiệp giáo dục trong cả nước ta hiện nay. Bởi “thư viện
Đại học có nhiệm vụ

11


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Tài liệu tiếng Việt
Các tài liệu chỉ đạo
[1] Bộ văn hóa – Thông tin (2002), Về công tác Thư viện – Các văn bả pháp quy hiện
hành về thư viện, Vụ Thư viện, Hà Nội
[2] Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, NXB
Chính trị Quốc Gia, Hà Nội
[3] Pháp lệnh Thư viện (2001), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Các tài liệu khác
[4] Nguyễn Huy Chương (2010), Thư viện Đại học Mỹ thuật và một số bài học kinh
nghiệm cho thư viện đại học Việt Nam, Nxb Đại học Quốc Gia, Hà Nội
[5] Đinh Thị Đức (1996), Công tác bổ sung sách báo của thư viện Hà Nội những năm
tháng đã qua và những vấn đề đặt ra, Tập san Thư viện 4, tr.17-20
[6] Mai Hà (2005), Tăng cường tổ chức và khai thác hiệu quả nguồn lực thông tin tại
trung tâm thông tin tư liệu (Viện khoa học và công nghệ Việt Nam), kỷ yếu hội nghị

Bộ, Đại học Văn hóa, Hà Nội.
[19] Trần Thị Quý (2011), Số hóa tài liệu – Từ nhận thức đến triển khai tại khoa thông
tin – thư viện trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Kỷ yếu hội thảo khoa
học: Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng số phục vụ bảo tồ di
sản và phát triển kinh tế xã hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hà Nội, tr. 150156.
[20] Trần Thị Quý, Phát triển nguồn tài liệu số - cơ sở quan trọng để xây dựng thư viện
điện tử trong các trường đại học/ Kỷ yếu hội thảo xây dựng mục lục trực tuyến và
thư viện điện tử” do Đại học Sài Gòn tổ chức 8/2013
[21] Trần Thị Quý, Đỗ Văn Hùng (2007), Tự động hóa trong hoạt động Thông tin – Thư
viện, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội
[22] Đoàn Phan Tân (1990), Cơ sở thông tin học, Đại học Văn hóa, Hà Nội.
[23] Bùi Loan Thùy (1997), Hiện trạng và tương lai phát triển Khoa học thư viện ở Việt
Nam, Văn hóa Thông tin, Hà Nội

13


[24] Bùi Loan Thùy (2008), Xây dựng chính sách phát triển nguồn tài nguyên thông tin
của thư viện đại học Việt Nam/ Bùi Loan Thùy, Bùi Thu Hằng, Tạp chí thư viện
Việt Nam, (1), tr. 16-23.
[25] Từ điển tiếng Việt (2004), Nxb Trung tâm từ điển học, Hà Nội.
[26] Lê Văn Viết (2001), Cẩm nang nghề Thư viện, Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
[27] Lê Văn Viết (2006), Thư viện học: Những bài viết chọn lọc, Nxb Văn hóa- Thông
tin, Hà Nội.
[28] Phạm Văn Rính, Nguyễn Viết Nghĩa (2007), Phát triển vốn tài liệu trong thư viện và
cơ quan thông tin, Nxb Đại học Quốc Gia, Hà Nội
[29] Phạm Văn Rính, Bổ sung tài liệu, Tập san Thư viện 2, tr.44-47.
[30] Vụ Thư viện (1999), Về công tác Thư viện
[31] Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2000), Pháp lệnh Thư viện
[32] Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên: http://www.dhsptn.edu.vn