BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HỒ CHÍ MINH
*************

PHẠM TIỂU VY

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI
GIAN LẬN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG CỦA
CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301

Tp Hồ Chí Minh - Năm 2016


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HỒ CHÍ MINH
*************

PHẠM TIỂU VY

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI
GIAN LẬN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG CỦA
CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán


4

TS. Nguyễn Quyết Thắng

Ủy viên

5

TS. Hà Văn Dũng

Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).

Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 20 tháng 8 năm 2016

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Phạm Tiểu Vy........................................Giới tính: Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 15/12/1982...................................Nơi sinh: Tp.HCM
Chuyên ngành: Kế toán......................................................MSHV: 1441850054



ii

LỜI CÁM ƠN
Sau thời gian học tập và nghiên cứu, tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình.
Kết quả hôm nay không chỉ do quá trình nỗ lực của bản thân, mà còn nhờ rất nhiều sự hỗ
trợ và động viên của nhiều người. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến:
Quý Thầy, Cô đang công tác và giảng dạy tại trường Đại học Công nghệ Tp.HCM đã
truyền đạt kiến thức hữu ích trong suốt thời gian tôi học tại trường. Đồng thời, tôi xin chân
thành cảm ơn đến những Cán bộ - Phòng Quản lý đào tạo sau đại học luôn thông tin kịp
thời và hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tiếp theo, tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, những
người đã động viên đã tạo điều kiện về thời gian và chia sẻ khó khăn với tôi trong suốt quá
trình học tập.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Phan Đình Nguyên đã truyền đạt cho tôi
những kiến thức và hướng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận
văn này.
Xin chân thành cảm ơn.

Học viên thực hiện Luận văn

Phạm Tiểu Vy


iii
TÓM TẮT
Thuế là nguồn thu chính của ngân sách quốc gia. Hiện nay, cơ chế tự khai tự
nộp được xem là cơ chế hiệu quả, nâng cao tính pháp lý và sự chủ động của doanh
nghiệp trong việc tuân thủ thuế tự nguyện. Tuy nhiên, ý thức chấp hành pháp luật về

size of 276 samples, the data is processed by technical analysis through reliability
coefficients Cronbach'Alpha, exploring factor analysis EFA and linear regression
models. Research results show that there are 4 factors that affect the behavior of tax
fraud in the province now HCMC opportunities, Engines (or pressure), the ability of
Physical and chemical behavior, tax Consciousness .


v

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................................. i
LỜI CÁM ƠN..................................................................................................................ii
TÓM TẮT ĐỀ TÀI ....................................................................................................... iii
DANH MỤC HÌNH, BẢNG, BIỂU ĐỒ ........................................................................ iv
DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ ......................................................................... viii
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................................. ix
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ....................................................................................... x
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ............................................................................................. 1
1.1 Lý do chọn đề tài ................................................................................................... …1
1.1.1 Tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu ........................................................... 1
1.1.2 Các vấn đề hiện nay .......................................................................................... 2
1.1.2.1 Một số nguyên nhân gian lận .................................................................... 6
1.1.2.2 Thực trạng gian lận ................................................................................... 7
1.1.3 Liệt kê các nghiên cứu trước ........................................................................... 11
1.1.4 Tính mới của đề tài ......................................................................................... 14
1.2 Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................ 15
1.2.1 Mục tiêu tổng quát .......................................................................................... 15
1.2.2 Mục tiêu cụ thể................................................................................................ 15
1.3 Câu hỏi nghiên cứu ................................................................................................. 15
1.4 Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 15

2.3.3 Khả năng hợp lý hóa hành vi gian lận ............................................................ 42
2.3.4 Ý thức thuế ...................................................................................................... 43
2.4 Các nghiên cứu thực nghiệm trước đây .................................................................. 44
2.4.1 Cơ hội gian lận ................................................................................................ 45
2.4.2 Động cơ hay áp lực gian lận ........................................................................... 45
2.4.3 Khả năng hợp lý hóa hành vi gian lận ............................................................ 48
2.4.4 Ý thức thuế ...................................................................................................... 49
Tóm tắt chương 2........................................................................................................... 51
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................... 52
3.1 Thiết kế nghiên cứu ................................................................................................ 52
3.2. Quy trình nghiên cứu .............................................................................................. 54
3.2.1 Nghiên cứu định tính ....................................................................................... 55


vii
3.2.1.1 Điều chỉnh mô hình nghiên cứu .............................................................. 55
3.2.1.2 Xây dựng thang đo .................................................................................. 55
3.2.2 Nghiên cứu định lượng .................................................................................... 58
3.2.2.1 Mục tiêu ................................................................................................... 58
3.2.2.2 Phương pháp phân tích dữ liệu ................................................................ 58
3.3 Phương pháp chọn mẫu và thiết kế mẫu.................................................................. 61
3.3.1 Phương pháp chọn mẫu ................................................................................... 61
3.3.2 Thiết kế mẫu .................................................................................................... 61
Tóm tắt chương 3........................................................................................................... 63
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................................................... 65
4.1 Mô tả mẫu nghiên cứu ................................................................................................ 65
4.1.1 Thông tin chung về mẫu nghiên cứu ............................................................... 65
4.2 Kiểm định thang đo ................................................................................................. 70
4.3 Phân tích nhân tố EFA ............................................................................................. 73
4.3.1 Phân tích nhân tố cho biến hành vi gian lận thuế GTGT của DNVVN .......... 74

Biểu đồ 4.2 Cơ cấu ngành nghề lĩnh vực kinh doanh của mẫu nghiên cứu .................. 66
Biểu đồ 4.3 Cơ cấu thời gian hoạt động của doanh nghiệp ........................................... 66
Biểu đồ 4.4 Cơ cấu thời gian công tác và trình độ học vấn của đáp viên ..................... 67
Biểu đồ 4.5 Cơ cấu doanh thu của mẫu nghiên cứu ...................................................... 68


ix

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Thuế, phí và thu khác của Việt Nam giai đoạn năm 2010-2014 .................... 4
Bảng 1.2 Số thuế truy thu và phạt từ năm 2010 đến 2014 tại CCT Quận 10 ................. 5
Bảng 1.3 Số thuế truy thu và phạt từ năm 2010 đến 2014 tại CCT Quận Tân Phú .........
......................................................................................................................................... 5
Bảng 1.4 Số thuế truy thu và phạt từ năm 2012 đến 2014 tại CCT Quận Gò Vấp
......................................................................................................................................... 5
Bảng 3.1 Thang đo ....................................................................................................... 57
Bảng 4.1 Đặc điểm mẫu nghiên cứu ............................................................................. 68
Bảng 4.2 Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo ........................................................... 71
Bảng 4.3 Kết quả KMO and Bartlett’s Test .................................................................. 74
Bảng 4.4 Kết quả phương sai giải thích (Total Variance Explained) ........................... 75
Bảng 4.5 Kết quả xoay nhân tố (Rotated Component Matrixa) ..................................... 76
Bảng 4.6 Ma trận hệ số tương quan (Correlations) ....................................................... 78
Bảng 4.7 Kết quả phân tích độ phù hợp của mô hình (Model Summary)..................... 79
Bảng 4.8 Kết quả kiểm định độ phù hợp của mô hình nghiên cứu (Anova) ................. 80
Bảng 4.9 Các hệ số chạy hồi quy (Coefficientsa) .......................................................... 80


x

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Giá trị gia tăng

KMO

Kaiser-Meyer-Olkin

NNT

Người nộp thuế

NSNN

Ngân sách Nhà nước

OECD

(Organization for Economic Co-operation and Development)
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế

SPSS

Statistical Product and Services Solutions

TNDN

Thu nhập doanh nghiệp

TNCN

Thu nhập cá nhân

thuế ở mỗi quốc gia là không giống nhau nhưng tất cả đều xây dựng chính sách thuế
ngày càng hoàn thiện, được sử dụng như một công cụ điều tiết nền kinh tế quốc gia.
Ở Việt Nam thuế là nguồn thu chính của ngân sách quốc gia, chiếm khoảng
85% tổng thu NSNN hàng năm và khoảng 28% GDP (Ủy ban kinh tế Quốc hội, 2013).
Hiện nay cơ chế tự khai tự nộp được xem là cơ chế hiệu quả, nâng cao tính pháp lý và
sự chủ động của DN trong việc tuân thủ thuế tự nguyện. Tuy nhiên, ý thức chấp hành
pháp luật về thuế của người dân còn kém nên việc gian lận thuế, thất thoát nguồn thu là
việc khó tránh khỏi. Để thúc đẩy quản lý thuế với mục tiêu nâng cao tính tuân thủ tự
nguyện và hạn chế gian lận thuế của NNT ở Việt Nam hiện nay nói chung và Tp.HCM
nói riêng là đề tài được sự quan tâm của các nhà quản lý và các nhà nghiên cứu, là nội
dung được nhiều nhà nghiên cứu nói đến trong các tài liệu quản lý thuế. Việc nâng cao
tính tuân thủ tự nguyện và hạn chế gian lận thuế của NNT tùy thuộc vào quản lý hành
chính thuế, nó ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự thay đổi thái độ của NNT và hành vi của họ.
Kể từ khi ban hành cho đến nay, thuế GTGT luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt
của mọi giới, nhất là các nhà kinh doanh lớn và nhỏ. Tác động tích cực do thuế GTGT
mang lại rất rõ: thu ngân sách Nhà nước không giảm mà còn tăng nhiều so với thuế
doanh thu; hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng đi vào mạnh mẽ, sản xuất nội địa
được gia tăng áp lực bảo hộ. Bên cạnh đó, một hiện tượng tiêu cực khá nghiêm trọng
nảy sinh trong quá trình thực thi thuế GTGT là gian lận và chiếm đoạt tiền thuế.
Theo đánh giá chung của Bộ Tài chính qua các năm thực hiện luật thuế GTGT
là đã đạt những mục tiêu cơ bản như ổn định số thu, ổn định sản xuất, giá cả cơ bản đã
đạt được. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy việc gian lận thuế GTGT diễn ra ngày càng


2

phổ biến với quy mô lớn. Ðiều này cũng đang được báo động ở Tp HCM. Hậu quả của
việc gian lận thuế GTGT nghiêm trọng hơn nhiều so với thuế doanh thu, vì gian lận
thuế GTGT không đơn thuần chỉ là trốn thuế mà còn rút tiền từ NSNN. Chính vì lý do
trên, tác giả đã chọn thực hiện đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi gian lận thuế

mức độ gian lận từ đó cũng có xu hướng gia tăng. Một trong những mục tiêu cao nhất
của quản lí thuế là tăng tính tuân thủ tự nguyện của NNT, thay vì đưa ra những hình
thức, các mức xử phạt các đối tượng trốn thuế và tránh thuế. Về phía cơ quan quản lí
thuế đang nỗ lực hạn chế tình trạng gian lận thuế, từ đó có giải pháp, cách ứng xử phù
hợp, hiệu quả trong thực tiễn điều hành quản lý thuế. Việc tăng cường giám sát kê khai
thuế được cho là một trong những giải pháp để hạn chế gian lận thuế, nâng cao tính
tuân thủ thuế trong mô hình quản lí thuế hiện đại. Tuân thủ thuế là yếu tố cốt lõi của cơ
chế tự tính, tự khai, tự nộp thuế. Theo đó, việc xây dựng “chiến lược tuân thủ tự
nguyện” đang được đặt ra như một tất yếu trong cơ chế vận hành của mô hình quản lí
thuế hiện đại- mô hình quản lí tuân thủ. Đây là vấn đề đang thu hút sự quan tâm của
các cơ quan thừa hành trong lĩnh vực thuế và hải quan cũng như cộng đồng DN và
người dân. Để thu thuế, DN tự kê khai, tự tính toán số thuế phải nộp, nộp tiền thuế theo
đúng thời hạn và tự chịu trách nhiệm về việc kê khai nộp thuế của mình. Cơ quan quản
lý thuế không can thiệp trực tiếp vào việc kê khai, nộp thuế của DN trừ trường hợp
phát hiện ra các sai sót, vi phạm hoặc có dấu hiệu gian lận thuế.
Cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế bắt đầu được thực hiện thí điểm từ năm 2004. Cơ
chế tự khai tự nộp đòi hỏi cả NNT và cơ quan thuế cần có những hành vi ứng xử phù
hợp nhằm tôn trọng pháp luật thuế. NNT được yêu cầu tuân thủ đúng quy định của
pháp luật về thuế. Cơ quan thuế phải hỗ trợ NNT tuân thủ trên cơ sở phân tích và đánh
giá được những nhân tố tác động với mức độ khác nhau đến hành vi ứng xử của NNT,
từ đó tạo ra cơ sở vật chất, môi trường tổ chức và thái độ thích hợp. Theo Vương Thị
Thu Hiền (2014) “Nâng cao tính tuân thủ pháp luật thuế qua ứng dụng công nghệ
thông tin” cho rằng một trong những mục tiêu của Chương trình cải cách và hiện đại
hoá ngành Thuế là ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thuế. Điều này,
không chỉ tạo điều kiện thuận lợi, giảm chi phí cho DN mà còn giúp cơ quan thuế nâng
cao chất lượng phục vụ, hỗ trợ cho NNT và hạn chế sự gian lận thuế.


4


14
15

Thuế thu nhập doanh nghiệp
Thuế giá trị gia tăng
Thuế XNK và TTĐB hàng nhập khẩu
Thuế TTĐB hàng sản xuất trong nước
Thuế thu nhập cá nhân
Thuế tài nguyên
Thuế bảo vệ môi trường
Thuế nhà đất
Thuế môn bài
Thuế sử dụng đất nông nghiệp
Lệ phí trước bạ
Thu phí, lệ phí (cả phí xăng dầu)
Thu tiền cho thuê đất
Tiền sử dụng đất và thu từ nhà
Thu khác thuộc ngân sách
Tổng thu thuế, phí và thu khác

2010
2011
148,655 196,058
155,022 192,064
74,068 81,406
37,311 42,686
26,276 38,469
26,316 38,123
11,201
1,396

1,693
1,763
69
69
61
11,820 13,595 16,091
8,198 10,946 12,005
7,762
7,753
9,407
35,991 46,394 43,993
35,270 94,107 74,092
724,916 813,649 857,087


5

250.000
200.000
2010

150.000

2011

100.000

2012
2013


Khác
32,889 49,180 49,010 62,017 108,044
88,802 119,480 144,749 155,002 292,127
Tổng thuế truy thu và phạt
Bảng 1.3: Số thuế truy thu và phạt từ năm 2010 đến 2014 tại CCT Quận Tân Phú
Nguồn số liệu do tác giả tự tổng hợp
Năm
STT
Chỉ tiêu
2010
2011
2012
2013
1
Thuế Giá trị gia tăng
61,729
3,796
8,706 12,287
2
Thuế Thu nhập doanh nghiệp
9,772 14,856 31,963 28,006
3
Khác
17,079
3,468
0,195 20,213
88,581 22,120 40,865 40,314
Tổng thuế truy thu và phạt

2014

37,299
49,032
121,817

2014
7,355
30,451
14,514
52,321

1.1.2.1. Một số nguyên nhân gian lận
DNVVN ít chú trọng đến việc trang bị kiến thức kế toán: Khoản 97% doanh
nghiệp kinh doanh hiện nay trên địa bàn Tp HCM là DNVVN, đại bộ phận cơ sở kinh
doanh quy mô DNVVN, tư nhân không quan tâm đến chế độ sổ sách kế toán mà phản
ánh hoạt động sản xuất kinh doanh theo phương pháp thô sơ. Gần 90% chủ doanh
nghiệp nhỏ và vừa đảm nhận luôn vai trò là người quản lý điều hành. Phần lớn các
doanh nghiệp ít có sự phân biệt giữa chức năng lãnh đạo và chức năng quản lý việc vận
hành hàng ngày của người quản lý. Bên cạnh đó, chủ DN cho rằng sổ sách kế toán là
công cụ của cơ quan Nhà nước kiểm tra, kiểm soát DN. Doanh nghiệp không nghĩ rằng
sổ sách, tài khoản, chứng từ,... là những phương tiện căn bản giúp doanh nghiệp tiếp
cận hoạt động sản xuất kinh doanh một cách có hệ thống, có hiệu quả. Giúp DN có thể
đo lường và phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, dự báo trong tương lai.
Hơn nữa, nền kinh tế Việt Nam vẫn là nền kinh tế cơ chế tiền mặt. Mọi
thanh toán và giao dịch người dân đa số sử dụng tiền mặt: tiền Việt, vàng và ngoại tệ
(chủ yếu là đô la Mỹ). Điều này cũng là một trong những lý do doanh nghiệp có thể
khai thác lập bộ hồ sơ thanh toán khống qua mặt các cơ quan chức năng để gian lận
thuế, cơ quan thuế cũng khó có thể phát hiện để ngăn chặn kịp thời.
Tần suất thay đổi của Luật thuế, quy định thuế tại Việt Nam liên tục. Thể hiện rõ nét
nhất là chỉ trong một thời gian ngắn có quá nhiều văn bản pháp luật được ban hành,
Chính phủ và Bộ Tài chính ban hành nhiều văn bản hướng dẫn liên quan đến thuế

đơn khi mua hàng. Vì vậy, nếu được người bán đề nghị không lấy hoá đơn để khỏi mất
thêm tiền thuế GTGT thì người tiêu dùng sẽ đồng ý.


8

1.1.2.2. Thực trạng gian lận thuế GTGT trên địa bàn Tp HCM
Theo Báo Thanh niên ngày 18.05.2015, Cục Điều tra chống buôn lậu (thuộc
Tổng cục Hải quan) cho biết vừa chuyển hồ sơ cho Công an Tp HCM để tiếp tục điều
tra về hành vi gian lận thuế lên đến hơn 10 tỉ đồng của Công ty TNHH Bánh Xe Xoay
thông qua hình thức khai man hồ sơ và cố tình giải thể công ty.
Theo hồ sơ, ngày 05.12.2014, Công ty TNHH Bánh Xe Xoay (có địa chỉ tại
137/5A Lê Văn Sỹ, Phường 13, Quận Phú Nhuận, Tp HCM), khai báo với hải quan
một hồ sơ nhập lốp ô tô dùng cho xe tải mã số 40119910, tổng số tiền khai báo 246,820
triệu đồng. Kết quả kiểm tra thực tế số hàng này phải áp mã số 40112010 với tổng số
tiền thuế phải nộp là 597,145 triệu đồng. Cơ quan chức năng phát hiện công ty này mở
53 tờ khai nhập khẩu mặt hàng lốp ô tô dùng cho xe tải với trị giá trên 2 triệu USD
(tương đương khoảng 46 tỉ đồng). Số tiền thuế gian lận khoảng hơn 10 tỉ đồng.
Giám đốc Công ty đã cam kết sẽ khắc phục hậu quả việc áp mã hàng sai. Tuy
nhiên từ ngày 13.01 đến nay, cơ quan chức năng nhiều lần mời giám đốc lên làm việc
và cung cấp hồ sơ nhưng bất thành. Mặt khác, qua kiểm tra công ty này vẫn có quyết
định được giải thể gửi Chi cục Thuế Phú Nhuận ngày 16.12.2014. Tham khảo hệ thống
thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia của Sở Kế hoạch - Đầu tư TP.HCM thì công
ty này đã được chấp thuận giải thể ngày 27.02.2015.
Bên cạnh đó, theo tin từ Cục Hải quan Tp HCM, đơn vị vừa chuyển hồ sơ vụ
Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Hồng Cơ (gọi tắt là Công ty Hồng CơKhu Công nghiệp Nhị Xuân, Tp HCM) điều tra gian lận thuế trên 25 tỷ đồng cho cơ
quan Cảnh sát điều tra Công an Tp HCM xử lý theo thẩm quyền. Ngày 16.06.2015, khi
hợp đồng gia công số HC-ARAN 04/2014 ngày 14.04.2014 hết hiệu, Công ty Hồng Cơ
làm thủ tục thanh lý hợp đồng theo hướng chuyển nguyên liệu thừa từ hợp đồng gia
công này sang hợp đồng gia công số HC-ARAN 05/2015 ngày 10.04.2014. Theo khai

thuế xuất khẩu là 0%. Trọng lượng lô hàng trên 19.000 tấn, trị giá 87.329 USD. Chi
cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 và Cục Điều tra chống buôn lậu kiểm
tra thực tế lô hàng, phát hiện toàn bộ lô hàng là đồng phế liệu (không phải dạng phôi
tiện, phôi bào, bụi xẻ, mùn mạt giũa, bột nghiền, bột đẽo của đồng), thuế suất thuế xuất
khẩu 22%, ẩn lậu gần 400 triệu đồng tiền thuế.


10

Theo Lê Hồng Hạnh (2002) thực trạng tình hình thực hiện Luật thuế GTGT ở
nước ta sau hơn 4 năm áp dụng cho thấy các vụ gian lận trong thuế GTGT ngày càng
nhiều, các hình thức ngày càng tinh vi hơn cho thấy vấn đề gian lận thuế GTGT đã trở
nên vô cùng nguy hiểm và đáng báo động cho toàn xã hội. Chỉ riêng trong hoàn thuế
thì năm 1999 phát hiện 3 vụ gian lận thuế GTGT, năm 2000 phát hiện 17 vụ, năm 2001
phát hiện 64 vụ và từ đầu năm 2002 đến khoảng tháng 6 năm 2002 đã phát hiện 63 vụ,
nâng tổng số tiền hoàn thuế GTGT bị chiếm đoạt lên 500 tỷ đồng từ năm 1999 các vụ
về mua bán hoá đơn hay làm sai lệch giá trên hoá đơn không hề có xu hướng giảm sút.
Các năm trở lại đây các vụ gian lận thuế không có chuyển biến giảm sút mà
ngày càng quy mô và tinh vi hơn trước. Từ năm 2007 đến nay, ngành thuế đã chuyển
1.486 hồ sơ có dấu hiệu vi phạm về lĩnh vực thuế và cung cấp 2.142 thông tin cho công
an. Theo đó, Phòng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và
chức vụ Công an Tp HCM đã thụ lý điều tra 640 vụ vi phạm pháp luật về thuế; trong
đó khởi tố 86 vụ, xử lý vi phạm hành chính 124 vụ, chuyển 394 vụ (xử phạt, truy thu
thuế…) cho cơ quan khác xử lý theo thẩm quyền và hiện còn 36 vụ đang điều tra. Đến
nay, Cơ quan CSĐT, Công an Tp HCM đã đề nghị truy tố 55 vụ án với 139 bị can và
đề nghị truy thu, xử phạt nộp NSNN hơn 228,5 tỉ đồng.
Những hành vi vi phạm phổ biến mà ngành thuế phát hiện như: doanh nghiệp bỏ
trốn, bỏ địa chỉ kinh doanh, mang theo hóa đơn; mua bán hóa đơn bất hợp pháp để khai
khấu trừ thuế; ghi hóa đơn không đúng quy định; sử dụng giấy tờ giả để thành lập công
ty, ẩn lậu doanh thu; hành vi lừa đảo bằng hình thức huy động vốn…Trong đó, tội

phạm tội.
Theo Trần Thị Giang Tân công trình nghiên cứu của Donald R. Cressey (19191987) Donald R. Cressey là nhà nghiên cứu về tội phạm tại trường Đại học Indiana
(Mỹ) vào những năm 40 của thế kỷ 20. Cressy đã chọn việc nghiên cứu về vấn đề tham
ô, biển thủ làm đề tài cho luận án tiến sĩ của mình. Cressey tập trung phân tích gian lận
dưới góc độ tham ô và biển thủ thông qua khảo sát khoảng 200 trường hợp tội phạm
kinh tế nhằm tìm ra nguyên nhân dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật trên.