BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH ĨOăNGCăHNH ÁNHăGIÁăCÁCăNHÂNăTăNHăHNGăNă
CHTăLNGăHăTHNGăTHỌNGăTINăKăTOÁNăTIă
CÁCăDOANHăNGHIPăVAăVĨăNHăTRÊNăAăBĨNă
THĨNHăPHăHăCHệăMINH

LUNăVNăTHCăSăKINHăT Thành Ph H Chí Minh, nm 2014

BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO

ƠoăNgcăHnh MCăLC
TRANGăPHăBỊA
LIăCAMăOAN
MCăLC
DANHăMCăTăVITăTT
DANHăMCăCÁCăBNG

2.3ăTiêuăchunăcácădoanhănghipăvaăvƠănhătrênăđaăbƠnăTP.HCM 25
2.4ăXácăđnhăcácănhơnătănhăhngăđnăchtălngăhăthngăthôngătinăkătoán 26
2.4.1 Kt qu ca các nghiên cu trc đây 26
2.4.1.1 Các nhân t nh hng đn hiu qu ca h thng thông tin k toán trong các
doanh nghip sn xut nh và va: Bng chng ti Malaysia” (Factors influencing AIS
Effectiveness among Manufacturing SMES: Evidence from Malaysia) 26
2.4.1.2 Hiu qu ca h thng thông tin k toán: Tác đng đi vi hiu qu hot đng ca
các công ty niêm yt ti Thái Lan (Effectiveness of accounting information system: effect
on performance of Thai-listed firms in Thailand) 27
2.4.1.3 Các yu t nh hng đn s phù hp ca h thng thông tin k toán trong các
công ty sn xut: Bng chng t Iran (Effective Factors on Alignment of Accounting
Information Systems in Manufacturing Companies: Evidence from Iran) 28
2.4.2 Các lý thuyt liên quan đn vn đ nghiên cu 30
2.4.2.1 Quan đim cht lng thông tin theo mô hình thành công h thng thông tin
(Delone và McLean, 1992) 30
2.4.2.2 Tn kho kp lúc (JIT) 31
2.4.2.3 Quan đim TQM - total quality management - qun lý cht lng toàn b và mô
hình PSP/IQ (Product and Service Performance Model for Information Quality) 32
2.4.2.4 Quan đim mô hình “h thng hot đng” 35
2.5ăNhnădinăcácănhơnătănhăhngăđnăchtălngăhăthngăthôngătinăkătoán 38
2.5.1 Cam kt, tham gia ca nhà qun lý 38
2.5.2 Kin thc s dng công ngh h thng thông tin k toán và kin thc k toán ca
ngi qun lý 39
2.5.3 Hiu qu phn mm và các trình ng dng k toán 40
2.5.4 Cht lng d liu 41
2.5.5 Tham gia ca nhân viên thc hin h thng thông tin k toán 41
2.5.6 Hun luyn và đào to ca nhân viên doanh nghip 42

toán 74
KTăLUNăCHNGă4: 75
CHNGă5:ăKINăNGHăVĨăKTăLUNăCÁCăNHÂNăTăNHăHNGăNă
CHTăLNGă HăTHNGă THỌNGăTINă KăTOÁNăTIă CÁCăDNVVNă TRÊNă
AăBĨNăTP.HCM 76
5.1ăKtălunăcácăktăquănghiênăcuăcácănhơnătănhăhngăđnăchtălngăhăthngă
thôngătinăkătoán 76
5.2ăDaăvƠoăcácănhơnătănhăhngăđnăchtălngăhăthngăthôngătinăkătoánăđaă
ra cácăkinăngh 77
5.2.1 i vi nhân t “Tham gia ca nhân viên” 78
5.2.2 i vi nhân t “Kin thc s dng công ngh HTTTKT ca nhà qun lý” 80
5.2.3 i vi nhân t “Cam kt ca nhà qun lý” 80
KTăLUNăCHNGă5 82
KTăLUNăCHUNG 83
TĨIăLIUăTHAMăKHO
PHNăPHăLC

DANHăMCăTăVITăTT
1. AIS : H thng thông tin k toán (Accounting Information Systems)
2. COBIT : Kim soát các vn đ đi vi thông tin và k thut liên quan
(Control Objective for Information and related Technology)
3. DNVVN : Doanh nghip va và nh
4. EFA : Phân tích nhân t (Exploratory factor analysis)
5. FASB : Hi đng chun mc k toán tài chính

Bng 3.5: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca thành phn X4 khi loi b bin
Bng 3.6: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca thành phn X5 khi loi b bin
Bng 3.7: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca thành phn X6 khi loi b bin
Bng 3.8: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca thành phn X7 khi loi b bin
Bng 3.9: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca thành phn X8 khi loi b bin
Bng 3.10: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca thành phn X9 khi loi b bin
Bng 3.11: Kt qu phân tích KMO cho các bin quan sát ca nhân t đc lp (X1 –X8)
ln 1
Bng 3.12: Kt qu phân tích phng sai trích Total Variance Explained các bin quan sát
ca nhân t đc lp (X1–X8) ln 1
Bng 3.13: Tng hp kt qu phân tích nhân t ln 1
Bng 3.14: Ma trn xoay nhân t các bin quan sát ca nhân t đc lp (X1 –X8) ln 1
Bng 3.15: Kt qu phân tích KMO cho các bin quan sát ca nhân t đc lp
(X1 –X8) ln 2
Bng 3.16: Kt qu tích phng sai trích Total Variance Explained cho các bin quan sát
ca nhân t đc lp (X1–X8) ln 2
Bng 3.17: Tng hp kt qu phân tích nhân t ln 2
Bng 3.18: Ma trn xoay nhân t các bin quan sát ca nhân t đc lp (X1 –X8) ln 2
Bng 3.19: Bng kt lun các nhân t còn li trong mô hình nghiên cu
Bng 3.20: Kt qu phân tích KMO cho các bin quan sát ca nhân t ph thuc (X9)
Bng 3.21: Kt qu phân tích phng sai trích Total Variance Explained các bin quan sát
ca nhân t ph thuc (X9)
Bng 3.22: Tng hp kt qu phân tích nhân t ph thuc (X9)
Bng 3.23: Kt qu phân tích h s tng quan gia các bin ph thuc (Y1 – Y9)
Bng 3.24: Bng tng hp các nhân t khi thc hin phân tích tng quan (Y1 – Y9)
Bng 3.25: Bng phân tích hi quy h s R, R
2

Hình 2.1: Các thành phn ca h thng thông tin
Hình 2.2: Mi quan h gia h thng thông tin k toán (AIS) và h thng thông tin qun
lý (MIS)
Hình 2.3: Mô hình thành công h thng thông tin ca DeLone và McLean
Hình 2.4: Mô hình H thng hot đng
Hình 2.5: Mô hình nghiên cu cht lng h thng thông tin k toán ti các DNVVN trên
đa bàn TP.HCM đ xut
Hình 4.1 Mô hình kt lun các nhân t nh hng đn cht lng h thng thông tin k
toán ti các DNVVN trên đa bàn TP.HCM 1 CHNGă1:ăGIIăTHIU
1.1 TínhăcpăthităcaăđătƠi
Trong bi cnh hin nay, các t chc đang hot đng trong thi đi công ngh thông tin
đy cnh tranh do đó thông tin đã tr thành mt ngun lc không th thiu hu ht các t
chc, các nn kinh t, và xã hi.
Thông tin k toán là nhân t quan trng trong hot đng qun lý, là công c không th
thiu đ lãnh đo điu hành và kim soát mi hot đng trong doanh nghip giúp gia tng
li nhun, đu t vào các kênh mang li li nhun. Nó cung cp thông tin cho các cp
qun lý, hi đng qun tr và ngi s dng bên ngoài đ ra các quyt đnh phù hp.
Ngày càng nhiu các t chc tin rng cht lng thông tin là rt quan trng cho s thành
công ca h (Wang và cng s, 1998). Tuy nhiên quá trình vn hành h thng thông tin
ca doanh nghip li tim n rt nhiu ri ro làm nh hng đn tính chính xác, đ tin cy
ca thông tin. Thông tin có cht lng kém có th có tác đng mnh đn xã hi và hot

thit hin nay. ó là lý do tác gi chn đ tài “ánhăgiáăcácănhơnătănhăhngăđnă
chtălngăhăthngăthôngătinăkătoán ti cácădoanhănghipăvaăvƠănh trênăđaăbƠnă
ThƠnhăphăHăChíăMinh” làm đ tài nghiên cu.
1.2 Mcătiêuănghiênăcu
Nghiên cu này có 2 mc tiêu:
Mc tiêu th nht là xác đnh các nhân t nh hng đn cht lng ca h thng thông
tin k toán ti các doanh nghip va và nh trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
Mc tiêu th hai là đánh giá các nhân t nh hng đn cht lng ca h thng thông tin
k toán trong các doanh nghip va và nh trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
1.3 iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
iătngănghiênăcu: Lun vn tp trung nghiên cu nhng vn đ sau:
3 Nghiên cu các nhân t tác đng đn h thng thông tin k toán và cht lng h thng
thông tin k toán.T đó đa ra các đ xut và kin ngh tp trung vào các nhân t nh
hng đn cht lng h thng thông tin k toán.
Phmăviănghiênăcu: H thng thông tin k toán ti các doanh nghip Vit Nam va và
nh trên đa bàn thành ph H Chí Minh.
1.4ăCơuăhiănghiênăcu
 làm rõ các mc tiêu nghiên cu, trng tâm ca lun vn tr li ba câu hi:
- Các nhân t nào nh hng đn cht lng h thng thông tin k toán trong các
DNVVN trên đa bàn TP.HCM?
- ánh giá các nhân t nh hng đn cht lng h thng thông tin k toán trong
các DNVVN trên đa bàn TP.HCM nh th nào?
- Xp hng các nhân t nh hng đn cht lng h thng thông tin k toán trong
các DNVVN trên đa bàn TP.HCM nh th nào?
1.5 Phngăphápănghiênăcu
Phng pháp hn hp, s dng mu và thu thp s liu, bng câu hi vi nm thang đo
likert (thang đo khong) vi s la chn t rt thp đn rt cao.

kt hp thu thp s liu kt hp vi các công c thng kê nh: Phân tích đ tin cy giá tr
ca d liu kho sát và giá tr thang đo, phân tích khám phá nhân t (EFA), phân tích hi
quy, s dng phép xoay nhân t giúp vic khám phá nhân t mi nh hng cht lng
h thng thông tin k toán. Kt qu này là nn tng giúp phát trin các nhân t mi và các
mô hình nghiên cu, tác đng qua li gia các nhân t.
Do đó, v mt thc tin, kt qu nghiên cu ca lun vn s là đóng góp hu ích giúp các
nhà qun lý doanh nghip tìm ra các nhân t quan trng giúp tp trung kim soát đ ra các
k hoch phát trin h thng ca doanh nghip phù hp và hiu qu nht. Vic xác đnh
các yu t nh hng đn cht lng h thng thông tin k toán có th tng cng kh
nng thu thp d liu, x lý thông tin, kim soát thông tin, lu tr thông tin, cung cp các
thông tin cht lng đáp ng cho vic ra quyt đnh.
5 Kt qu ca nghiên cu này s góp phn kin thc trong c hai lnh vc AIS và cht
lng d liu. Kt qu nghiên cu này không ch là mt tài liu tham kho quan trng cho
hc viên có ý đnh thc hin các nghiên cu tng t cho bi cnh Vit Nam bng vic
đa thêm các bin m rng mô hình nghiên cu mà còn cung cp nhiu tài liu tham kho
quan trng khác thông qua phn tài liu tham kho.
1.7 Ktăcuăcaălunăvn
Chng 1: Gii thiu
Chng 2: Cht lng h thng thông tin k toán và các nhân t nh hng đn cht
lng h thng thông tin k toán ti các DNVVN trên đa bàn TP.HCM
Chng 3: Phng pháp nghiên cu các nhân t nh hng đn cht lng h thng
thông tin k toán ti các DNVVN trên đa bàn TP.HCM
Chng 4: Kt qu nghiên cu và tho lun các nhân t nh hng đn cht lng h
thng thông tin k toán ti các DNVVN trên đa bàn TP.HCM
Chng 5: Kin ngh và kt lun các nhân t nh hng đn cht lng h thng thông
tin k toán ti các DNVVN trên đa bàn TP.HCM


thc khác nhau:
- Theo s phân cp h thng: h thng cp thp và h thng cp cao.
- Theo s tác đng và mi quan h vi môi trng bên ngoài: h thng đóng, h
thng m và h thng kim soát phn hi.
2.1.2 Hăthngăthôngătin
H thng thông tin là mt h thng do con ngi to ra thng bao gm mt t hp các
cu phn máy tính (computer-based components) đ thu thp, lu tr và qun lý d liu
đ cung cp các thông tin đu ra cho ngi s dng. H thng thông tin bao gm các
thành phn trong hình 2.1 sau:
7
Ngun: Thái Phúc Huy và cng s, 2012
Hình 2.1:ăCácăthƠnhăphnăcaăhăthngăthôngătin
DăliuăđuăvƠo: bao gm tt c các ni dung cn thit thu thp và các phng thc thu
thp d liu cho h thng thông tin.
HăthngăxălỦ: bao gm các quá trình, b phn thc hin hot đng x lý d liu đu
vào nh phân tích, tng hp, tính toán, ghi chép, xác nhn… đ làm bin đi tính cht,
ni dung ca d liu, to ra thông tin theo mc đích s dng.
Luătr: lu tr các ni dung d liu đu vào hoc thông tin to ra trong quá trình x lý
đ phc v cho nhng quá trình x lý và cung cp thông tin khác.
Kimăsoát ậ phnăhi: kim soát quá trình thu thp, x lý, lu tr nhm cung cp thông
tin theo tiêu chun mc tiêu ca h thng đt ra đng thi phn hi nhng sai sót, hn ch
ca các thành phn h thng thông tin đ khc phc, sa cha.
Thôngătinăđuăra: ni dung ca thông tin và phng thc cung cp thông tin đc to ra
t h thng cho ngi s dng.
2.1.3 HăthngăthôngătinăqunălỦă(MIS)
H thng thông tin qun lý (MIS) là mt h thng thông tin đ tr giúp thc hin các chc
nng hot đng ca mt t chc và tr giúp quá trình ra quyt đnh thông qua vic cung

hng trc tip đn vic x lý các giao dch tài chính. H thng thông tin là mt công c
đc s dng bi các nhà qun lý đ làm tng li th cnh tranh (Stair và Reynolds,
9 2006), và là mt công c kim soát qun lý ngn hn thông tin ni b (giá, chi phí và
dòng tin), cng nh thông tin cnh tranh bên ngoài (Mitchell và cng s, 2000). H
thng thông tin là mt h thng quan trng cung cp thông tin k toán cht lng cho các
nhà qun lý  mi cp đ ca t chc, đc s dng trong vic đa ra các quyt đnh hu
ích (Shipper và Vincent, 2003).
Mi quan h gia h thng thông tin k toán (AIS) và h thng thông tin qun lý th hin
qua s đ di đây:

Luătr: d liu thu thp và x lý có th đc lu tr đ phc v cho các quá trình x lý
cung cp thông tin ln sau thông qua các phng thc: h thng chng t, s sách k toán
(h thng k toán th công); các tp tin, bng tính lu tr d liu (môi trng công ngh
thông tin).
Kimăsoát:ăbao gm nhng quy đnh th tc chính sách đc thit lp trong h thng k
toán đ kim soát quá trình thu thp, x lý và cung cp thông tin cho h thng k toán
đm bo tính trung thc và hu ích cho các đi tng s dng thông tin.
Thôngătinăktăxut:ăthông tin ca h thng thông tin k toán th hin trên ni dung các
báo cáo k toán (báo cáo k toán, báo cáo qun tr) và h thng s sách k toán.
Theo đc đim ca vic cung cp thông tin và phng thc x lý ca h thng thông tin,
h thng thông tin đc chia thành các loi sau đây:
- Theoăđcăđimăcaăthôngătinăcungăcp:
 H thng thông tin k toán tài chính: cung cp các thông tin tài chính ch yu cho
các đi tng bên ngoài nh nhà đu t, ngân hàng, kim toán… Nhng thông tin này
phi tuân th các quy đnh, ch đ, các nguyên tc, chun mc k toán hin hành.
 H thng thông tin k toán qun tr: cung cp thông tin nhm mc đích qun tr
trong ni b doanh nghip đ d báo các s kin s xy ra và d đoán các nh hng v
tài chính ca chúng đi vi t chc.
11 - TheoăphngăthcăxălỦ:
 H thng thông tin k toán th công: tt c quá trình thu thp, lu tr, x lý, thit
lp các báo cáo điu đc thc hin th công và ghi chép bng tay.
 H thng thông tin k toán bán th công: có s ng dng và h tr nht đnh ca
máy tính và công ngh thông tin trong quá trình vn hành ca h thng k toán.
 H thng k toán da trên nn máy tính: các quá trình thc hin, vn hành ca h
thng k toán phn ln đc thc hin trên nn máy tính t vic thu thp, ghi nhn, x lý,
lu tr, kim soát và cung cp thông tin…
2.1.5ăChtălngăhăthngăthôngătinăkătoán

vi t chc.
• Cht lng ca h thng tp trung vào đc đim k thut ca h thng nh đ tin
cy, đc tính, chc nng và thi gian phn hi ca h thng.
• Cht lng thông tin liên quan đn bn cht đnh tính và đnh lng ca thông tin
nh đ rõ ràng, đy đ, hu dng và chính xác ca thông tin.
• Mc đ s dng h thng phn ánh mc đ s dng ca ngi tip nhn đu ra ca
h thng thông qua mc đ thng xuyên s dng, s ln yêu cu thông tin, thi gian s
dng và đ thng xuyên yêu cu báo cáo.
•  hài lòng ca ngi s dng cho thy thái đ ca ngi s dng thông tin nh
đ hài lòng nói chung, s thích thú, khong cách gia nhu cu và đáp ng trong thông tin,
đ hài lòng v phn mm.
• Tác đng tích cc vi cá nhân th hin hiu qu ca h thng thông tin đi vi thái
đ và hành vi ca ngi tip nhn nh hiu qu thit k ca h thng, giúp cá nhân xác
đnh vn đ và tng nng sut cá nhân.
• Tác đng tích cc vi t chc đo lng tác đng ca thông tin đn các ch s hot
đng ca t chc nh phn đóng góp trong vic đt mc tiêu, t s gia li ích và chi phí,
mc tng nng sut chung, hiu qu dch v cung cp.
13 Tuy nhiên, yu t nào nh hng ln nht đn h thng thông tin k toán vn còn là mt
lnh vc tranh lun.
2.2ăMtăsăvnăđăchtălngăthôngătinăkătoán
2.2.1 Thông tin
Thông tin là mt khái nim c bn ca khoa hc, là ngun lc cho s phát trin kinh t xã
hi và có rt nhiu cách hiu khác nhau v thông tin ngay trong các t đin cng không
th có mt đnh ngha thng nht. T đin Oxford English Dictionary: “Thông tin là điu
mà ngi ta đánh giá hoc nói đn là tri thc, tin tc”. Trong các t đin khác thì đn
gin đng nht thông tin vi kin thc: "Thông tin là điu mà ngi ta bit" hoc "thông
tin là s chuyn giao tri thc làm tng thêm s hiu bit ca con ngi". Nguyên nhân có

nghiên cu nên có rt nhiu quan đim và tiêu chun đánh giá khác nhau v cht lng
thông tin:
Cht lng thông tin là thc đo giá tr mà các thông tin cung cp cho ngi s dng,
cht lng đc xem là ch quan đi vi ngi s dng do mu thun gia các mc tiêu
gia đ chính xác và các khía cnh khác mà các khía cnh hoc yu t ca thông tin đc
xác đnh phù hp vi mc tiêu ca ngi s dng (Wikipedia Dictionary).
Cht lng thông tin đc đnh ngha là s khác bit gia thông tin yêu cu đc xác
đnh bi mc tiêu và thông tin đt đc. Trong mt tình hung lý tng s không có s
khác bit gia thông tin yêu cu và thông tin đt đc. Vic đo lng cht lng thông tin
có tính cm tính và s khác bit gia thông tin yêu cu và thông tin đt đc càng nh thì
cht lng thông tin càng cao (Lesca và Lesca, 1995; Eppler và Wittig, 2000).
Cht lng thông tin là đc tính ca thông tin đ giúp đt đc các yêu cu hay s mong
đi ca ngi s dng thông tin (Kahn và Strong, 1998).
Da vào nghiên cu v cht lng ca Deming nm 1986, Juran và Gryna nm 1988,
Figenbaum nm 1991, Khalil và cng s nm 1999, Wang và cng s nm 1999 đã hình
thành quan đim v cht lng thông tin: “cht lng thông tin là thông tin phù hp cho

Trích đoạn TăLU NăCHUNG

---