TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

ĐỖ THẢO LY

NÂNG CAO KỸ NĂNG THựC HÀNH
ĐỘNG TÁC ĐỘI NGŨ TỪNG NGƯỜI
KHÔNG CÓ SÚNG CHO HỌC SINH
LỚP 10 TRƯỜNG THPT XUÂN HÒA,
VĨNH PHÚC

KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng và an ninh

HÀ NÔI - 2016


TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

ĐỖ THẢO LY

NÂNG CAO KỸ NĂNG THƯC HÀNH
ĐỘNG TÁC ĐỘI NGỦ TỪNG NGƯỜI
KHÔNG CÓ SÚNG CHO HỌC SINH
LỚP 10 TRƯỜNG THPT XUÂN HÒA,
VĨNH PHÚC
KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng và an ninh

Người hướng dẫn khoa học:


Đỗ Thảo Ly


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
GDQP
GDQP & AN

: Giáo dục quôc phòng
: Giáo dục quốc phòng và An ninh

THPT

: Trung học phổ thông

NxB

: Nhà xuất bản

ĐLĐN

: Điều lệnh đội ngũ

SGK

: Sách giáo khoa

GD- ĐT

: Giáo dục và Đào tạo

1.3. Đặc điểm phương pháp dạy bài ĐLĐN ....................................................................................... 9
1.4. Một số khái niệm sử dụng trong đề tài ........................................................................................ 12
1.4.1. Thực hành................................................................................................................................. 12
1.4.2. Kỹ năng .................................................................................................................................... 12
1.4.3. Rèn luyện kỹ năng.................................................................................................................... 13
Chương 2.THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC BÀI ĐỘI NGŨ TÙNG NGUỜI KHÔNG CÓ SÚNG
CHO HỌC SINH LỚP 10 TRUỜNG ................................................................................................... 14
THPT XUÂN HÒA .............................................................................................................................. 14
2.1. Thực trạng dạy và học bài đội ngũ từng người không có súng cho học sinh lớp 10 trường
THPT Xuân Hòa ................................................................................................................................... 14
2.1.1. Đối vói giáo viên...................................................................................................................... 14
2.1.2. Đối vói học sinh ....................................................................................................................... 15
2.1.3. Các điều kiện bảo đảm rèn luyện kỹ năng thực hành đội ngũ từng người không có súng ....... 18


2.2. Kỹ năng thực hành động tác sau khi kết thúc bài học đội ngũ từng người không có súng của
học sinh trường THPT Xuân Hòa ........................................................................................................ 19
Chương 3. BIỆN PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG THựC HÀNH ĐỘNG TÁC ĐỘI NGŨ TÙNG
NGƯỜI KHÔNG CÓ SÚNG CHO HỌC SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT XUÂN HÒA ..................21
3.1. Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học bài đội ngũ từng người không có súng............ 21
3.1.1 Nghiên cứu đối tượng học tập để có phương pháp giảng dạy phù hợp ....................................... 21
3.1.2. Nghiên cứu nội dung học tập môn học GDQP & AN để hình thành tư duy về kỹ thuật động
tác..........................................................................................................................................................21
3.1.3. Tổ chức cho học sinh quan sát mẫu ........................................................................................ 24
3.1.4. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập theo mẫu ................................................................. 27
3.1.5. .......................................................................................................................................
Học sinh rèn luyên theo quy trình rèn luyện kỹ năng .......................................................................... 29
3.1.6. .......................................................................................................................................
Xây dựng kế hoạch, nội dung tổ chức học tập ngoại khóa................................................................... 30
3.2. ..........................................................................................................................................

dục quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dụng nền Quốc Phòng toàn dân, có
ý nghĩa rất quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới của xã hội chủ
nghĩa(XHCN). GDQP là môn học chính khóa trong các trường lớp đào tạo bậc
đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, trung học phổ thông
thuộc hệ thống quốc dân, các trường hành chỉnh và đoàn thể”.
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến
nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường.Riêng đối với nước ta,
các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến
hoà bình, âm mưu xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Các hành động
xâm hại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nước ta vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình
thức, âm mưu và các thủ đoạn hết sức tinh vi. Môn học GDQP & AN, không
chỉ là một nội dung học trong chương trình học của Bộ Giáo dục và Đào tạo
(GD-ĐT) đề ra mà còn giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, yêu CNXH, tinh
thần cảnh giác trước mọi âm mưu của kẻ thù, có ý thức đúng đắn, đồng thời
trang bị những kiến thức kỹ năng quân sự càn thiết để xây dựng lực lượng dự bị
cho đất nước, sẵn sàng tham gia bảo vệ Tổ Quốc khi có xung đột xảy ra. Do đó
việc nâng cao kiến thức về quốc phòng toàn dân đến thế hệ trẻ là điều vô cùng
quan trọng, cấp thiết.
Trung học phổ thông (THPT) là cấp học đàu tiên mà học sinh được học về

1


nội dung GDQP & AN nên có nhiều bỡ ngỡ chưa quen với môn học. Đây là
môn học có yêu càu cao hơn hẳn so vói những môn học khác vì vừa học vừa
kết hợp rèn luyện, cường độ học tập cao hơn do có nhiều nội dung phải học
ngoài thao trường, bãi tập như nội dung: đội ngũ từng ngưòi không có súng, đội
ngũ đơn vị, kỹ thuật băng bó cấp cứu chuyển thương... rất vất vả với lứa tuổi
của các em.
Nội dung thực hành động tác đội ngũ từng ngưòi không có súng là bài học

cho học sinh lớp 10 THPT.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được kết quả nghiên cứu cần tiến hành các nhiệm vụ:
Nhiệm vụ 1: phân tích, đánh giá nhân thức và khả năng thực hiện động
tác cho học sinh lớp 10 trường THPT Xuân Hòa qua quá trình tiếp thu và thực
hiện các động tác.
Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu phương pháp giảng dạy nội dung bài đội ngũ
từng người không có súng từ đó tìm ra phương pháp giảng dạy phù hợp cho
học sinh lớp 10 THPT Xuân Hòa.
4. Đổi tượng nghiên cứu
Kỹ năng thực hành động tác bài đội ngũ từng người không có súng của
học sinh trường THPT Xuân Hòa, Thị xã Phúc Yên, Tỉnh Vĩnh Phúc.
Nội dung bài đội ngũ từng ngưòi không có súng trong chương trình
GDQP & AN lớp 10 ở trường THPT.
5. Phạm vi nghiên cứu
Bài đội ngũ từng người không có súng trong chương trình GDQP & AN
lớp 10.
Học sinh khối 10 trường THPT Xuân Hòa.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6.1. Ỷ nghĩa khoa học

3


Nghiên cứu phương pháp giảng dạy đội ngũ từng người không có súng để
tìm ra phương pháp giảng dạy phù hợp và tiến bộ nhất
6.2. Ỷ nghĩa thực tiễn
Kết quả đạt được sau khi nghiên cứu đề tài có thể là căn cứ để các đồng
nghiệp nghiên cứu, phát triển và vận dụng trong công tác giảng dạy nhằm nâng
cao chất lượng dạy học đội ngũ từng người không có súng ở trường THPT.

người không có súng cho học sinh lớp 10 THPT.
Để đạt được mục đích của thực nghiệm, đòi hỏi quá trình thực nghiệm
phải đảm bảo về tính khoa học và phù họp với thực tế trường THPT.
Quán triệt yêu cầu trên, chúng tôi tiến hành thực nghiệm sư phạm đối với
những nội dung sau:

- Tiến hành tổ chức luyện tập một số nội dung trong bài đội ngũtừng
người không có súng theo hướng tích cực.

- Tổ chức thực nghiệm: được sự giúp đỡ của các thày giáo trong trung
tâm GDQP Hà Nội 2 và các thầy cô giáo tại trường THPT Xuân Hòa.
7.4. Phương pháp chuyên gia
Để hoàn thiện đề tài nghiên cứu, chúng tôi xin ý kiến đánh giá, nhận xét
của các giảng viên trong trung tâm GDQP Hà Nội 2 và giáo viên chủ nhiệm lớp
về các hình thức tổ chức và phương pháp luyện tập đã áp dụng với học sinh lớp
10 trường THPT Xuân Hòa.

5


NỘIDUNG
Chương l.cơ SỞ LÝ LUẬN NÂNG CAO KỸ NĂNG THựC HÀNH
ĐÔI NGŨ TỪNG NGƯỜI KHÔNG CÓ SÚNG
1.1. Lý luận về phương pháp giảng dạy môn học GDQP & AN
Phương pháp giảng dạy GDQP & AN là nội dung quan trọng trong việc
truyền tải kiến thức quốc phòng, an ninh và kĩ năng quân sự. Phương pháp
GDQP & AN ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập, phản ánh quá trình
nghiên cứu, sáng tạo, năng lực, trình độ vận dụng của giáo viên vào quá trình
thực tiễn.
Phương pháp GDQP & AN giúp cho cán bộ giáo viên, học viên, sinh viên,

không gian hẹp, trừu tượng, thời gian ngắn mà cũng không hình thành ngay khi
xuất hiện một hiện tượng nào đó.
Phương pháp giảng dạy GDQP & AN bắt nguồn từ thực tiễn của quá trình
đấu tranh cách mạng dân tộc, quá trình đấu tranh dụng nước và giữ nước cảu
ông cha ta và được phát triển, hoàn chỉnh trong từng giai đoạn lịch sử. Phương
pháp giảng dạy GDQP & AN được trình bày trong sự kết họp chặt chẽ giữa lý
luận và thực tiễn, giữa lý thuyết và thực hành, đi từ chưa có đến có, từ đơn giản
đến phức tạp, từ nhỏ đến lớn, từ thấp lên cao trong một kết cấu đầy đủ, hoàn
chỉnh.
GDQP & AN là một môn khoa học xã hội, cơ sở hình thành GDQP & AN
đã tồn tại lâu dài và ngày càng phát triển. Phương pháp GDQP & AN cơ bản
giống với phương pháp dạy các môn khoa học được xác định:

- Đều đứng trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch
sử để giải quyết các mối quan hệ trong lịch sử tồn tại và phát triển của các sự
vật hiện tượng.

- Đều đứng ừên quan điểm giai cấp để xem xét, đánh giá và giải quyết các

7


mối quan hệ trong các nguyên tắc:
Tính tư tưởng và khoa học.
Tính thực tế, thực tiễn.
Tính hệ thống và trình tự.

-

Đều có các hình thức tổ chức và phương pháp cơ bản ương giảng dạy lý

và hiểu biết trong công việc kết hợp kinh tế vói quốc phòng, quốc phòng với
kinh tế, an ninh và đối ngoại.
GDQP & AN cho học sinh là nhiệm vụ không thể thiếu trong quá trình
đào tạo, xây dựng con người mới của Đảng. Thông qua nhận thức về nội dung
môn học và thực tế thông qua quá trình học tập GDQP & AN đã giúp cho học
sinh nhận thức đầy đủ về nghĩa vụ, trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc, hiểu
về lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta hàng ngàn năm qua. Đồng
thờigiúp học sinh xây dựng lối sống lành mạnh, ý thức tốt kỷ luật, tác phong
nhanh nhẹn. Thống nhất nội dung, tổ chức, phương pháp giảng dạy GDQP &
AN kết họp kiện toàn xây dựng đội ngũ giáo viên có đầy đủ phẩm chất và năng
lực bảo đảm cho quá trình giảng dạy.
GDQP & AN là nội dung quan trọng của việc xây dựng nền quốc phòng
toàn dân, phải tăng cường công tác GDQP & AN toàn dân đó là nhiệm vụ của
Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội. Rõ ràng là vai trò của công tác GDQP &
AN toàn dân ngày càng tăng lên, nhất là GDQP & AN toàn dân nói chung và
GDQP & AN cho thế hệ trẻ nói riêng là nội dung đặc biệt có ý nghĩa quan
trọng trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN và củng cố nền quốc
phòng toàn dân vững mạnh. Điều này liên quan trực tiếp đến sự an nguy, tồn
vong, sống còn của quốc gia, dân tộc.
1.3. Đặc điểm phương pháp dạy bài ĐLĐN
a, Đặc điểm giảng dạy bài ĐLĐN.
Giảng dạy ĐLĐN là nội dung được thực hiện ngoài sân bãi bằng sư kết
hợp chặt chẽ giữa lời nói và thao tác nghiệp vụ, giữa lý thuyết và thực hành của
cán bộ, giáo viên.
Đối tượng giảng dạy, huấn luyện điều lệnh đội ngũ là các nam, nữ học
sinh, sinh viên, được biên chế thành các đơn vị tiểu đội, trung đội, đại đội.

9



lượng giảng dạy bài học.
Giảng dạy ĐLĐN thường trong một khoảng không gian hẹp, quân số đông
chịu nhiều yếu tố khí hậu, thời tiết ảnh hưởng trực tiếp đến việc giảng dạy của
giáo viên và tổ chức luyện tập của học sinh, sinh viên. Giảng dạy điều lênh đội
ngũ thường rất cụ thể và tỷ mỷ đòi hỏi sự kết họp tư duy, trí tuệ và thể lực.
Trong tập luyện từng cử động, động tác phải luyện tâp cơ bản, tập đi, tập lại
nhiều làn để đạt tới trình độ thuần thục, chuẩn thống nhất, do đó dễ nảy sinh tư
tưởng ngại tập, ngại rèn.
b, phương pháp giảng dạy bài ĐLĐN.
Phương pháp giảng dạy bài ĐLĐN là cách thức, biện pháp tiến hành của
giáo viên, nhằm truyền đạt cho học sinh, sinh viên lĩnh hội, tiếp thu những nội
dung của ĐLĐN quân đội.
Trong giảng dạy ĐLĐN chủ yếu dùng phương pháp trực quan kết họp
giữa giảng dạy lý thuyết và làm mẫu động tác lấy làm mẫu động tác làm
chính.Mục đích của phương pháp giảng dạy ĐLĐN nhằm giúp cho học sinh,
sinh viên nhận thức sâu về nội dung, thực hành thành thạo, hành động thống
nhất.
Muốn có giảng dạy tốt, giáo viên phải nắm chắc đối tượng giảng dạy, nắm
vững lý thuyết, thành thạo về thực hành động tác, biết vận dụng phương pháp
giảng dạy cho từng đối tượng. Thông qua kinh nghiệp thực tế giảng dạy, giáo
viên có thể lồng ghép nhiều phương pháp, đứng trên nhiều cương vị để truyền
đạt tri thức một cách tự giác cho người học dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện để có
kỹ năng thật sự khi học tập.
Khi tiến hành giảng dạy bài ĐLĐN, giáo viên phải chú ý tới điểm chủ
yếu, cốt lõi của vấn đề giảng dạy, vấn đề cần trình bày, chú ý tới điều cốt lõi,
chủ yếu nhất của phương pháp trực quan giữa giảng giải và làm động tác. Khi

11



Kỹ năng có thể được định nghĩa như sau:

-

Kỹ năng là khả năng của con người thực hiện một cách có hiệu quả

một công việc nào đó để đạt được mục đích đã xác định bằng cách lựa chọn và
áp dụng những cách thức hành động phù họp với điều kiện, hoàn cảnh và
phương tiện nhất định.

-

Cấu trúc kỹ năng do 3 yếu tố quy định:

+ Tri thức về phương thức thực hiện các thao tác, hành động và tri thức về
đối tượng hành động.
+ Mục đích và nhiệm vụ mà hành động phải thực hiện.
+ Hệ thống các thao tác, các hành động và các phương tiện tương ứng.
Như vậy, kỹ năng chứa đựng trong nó cả tri thức về hành động, mục
đích hành động và thao tác hành động. Tùy theo từng loại kỹ năng mà các
thành phần trên tham gia vào cấu trúc đó ở những mức độ khác nhau.
1.4.3. Rèn luyện kỹ năng
Rèn luyện kỹ năng là quá trình người học tập luyện thường xuyên để
hoàn thiện dần kỹ thuật động tác cho đến khi hình thành kỹ năng thực hành cho
bản thân.
Đây là một quá trình lâu dài, để hình thành kỹ năng trong quá trình dạy
học giáo viên phải giải thích, hướng dẫn cho học sinh hiểu và biết thực hành,
rèn luyện thành kỹ năng.
Khi hướng dẫn phải nói cho học sinh: Phải làm gì? Nên dùng cách nào?


không có nhiều thời gian để tập và khi đã luyện tập ít thì việc hình thành kỹ
thuật, rèn luyện kỹ năng là chưa đạt yêu cầu.
Từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan, có thể đánh giá việc tổ
chức luyện tập đội ngũ từng ngưòi không có súng của giáo viên bộc lộ những

14


tồn tại sau:

- Tổ chức luyện tập chưa thực sự sâu sắc, chưa chặt chẽ, chưa theo dõi sát
việc luyện tập của học sinh. Do vậy không phát hiện và sửa sai kịp thời, học
sinh tập sai nhiều sẽ hình thành thói quen, cố tật. Chủ yếu là học sinh tự duy trì
luyện tập, nhớ đến đâu tập đến đó, chưa biết tập dứt điểm từng động tác.

- Chưa bồi dưỡng cho

đội ngũ cán bộ phụ trách từng lớp, từng nhóm,

chưa phát huy được vai trò đội ngũ cán bộ lớp là học sinh kiêm chức và phối
hợp giữa giáo viên với học sinh trong quá trình tổ chức duy trì tập luyện. Thời
gian để học sinh tự luyện tập dài, thời gian luyện tập nhóm quá ít, không tổ
chức bình tập, sửa sai, tạo cảm giác chán nản, thiếu tập trung dẫn tới nhiều học
sinh chơi đùa , làm việc riêng. Học sinh chưa biết cách sửa sai, thậm chí nhiều
học sinh chưa nắm vững được kỹ thật cơ bản của động tác.
2.1.2. Đối với hoc sinh
Học sinh THPT là lứa tuổi đang có sự phát triển mạnh mẽ cả về hoạt động
học tập về trí tuệ. Học sinh càng trưởng thành kinh nghiệm sống càng phong
phú, các em càng ý thức được rằng mình đang đứng trước ngưỡng của cuộc
đời. Do vậy, thái độ có ý thức của các đối với học tập ngày càng phát triển.

đứng chưa biết vận dụng vào điều kiện cụ thể nên chất lượng học tập còn chưa
cao.
Để đánh giá về nhận thức và tinh thần tự giác luyện tập nội dung điều lệnh
đội ngũ từng người không có súng của các em học sinh tôi tiến hành khảo sát
bằng hình thức phát phiếu phỏng vấn đối với 251 học sinh lớp 10 tại trường
THPT Xuân Hòa. Qua thu thập, kiểm tra số liệu có 250 phiếu hợp lệ, 1 phiếu
không đáng tin cậy.

về mặt nhận thức tôi đưa ra câu hỏi để đánh giá:
Câu 1: Theo em trong môn học GDQP &AN việc học tập nội dung điều
lệnh đội ngũ từng người không có súng có thật sự cần thiết hay không?

16


A. Cần thiết
B. Rất cần thiết

c.

Không cần thiết Kết

quả thu được như sau:
mẢÁ

Kết quả

Tông sô

A