ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------------------------------------

Trần Thị Mai Vân

HIỆP ĐỊNH VỀ CÁC KHÍA CẠNH LIÊN QUAN
ĐẾN THƯƠNG MẠI CỦA QUYỀN SỞ HỮU
TRÍ TUỆ (TRIPs) VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA
ĐỐI VỚI VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

Hà Nội – 2009

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

1-


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------------------------------------

Trần Thị Mai Vân

HIỆP ĐỊNH VỀ CÁC KHÍA CẠNH LIÊN QUAN
ĐẾN THƯƠNG MẠI CỦA QUYỀN SỞ HỮU
TRÍ TUỆ (TRIPs) VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA
ĐỐI VỚI VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

quan đến thương mại thống nhất trên thế giới .............................. 23
1.2.2 Hệ thống sở hữu trí tuệ về thương mại ở các nước phát triển ........ 25
1.2.3 Khả năng phát triển của hệ thống sở hữu trí tuệ về thương mại ở
các nước đang phát triển................................................................. 27
1.3 Kinh nghiệm của Trung Quốc trong thực thi Hiệp định TRIPs và
một số bài học cho Việt Nam .................................................................. 29
1.3.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc trong thực thi Hiệp định TRIPs ..... 29
1.3.2 Một số bài học rút ra cho Việt Nam ............................................... 35
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ KINH TẾ TRONG THỰC THI
HIỆP ĐỊNH TRIPs Ở VIỆT NAM....................................... 37
2.1 Hệ thống sở hữu trí tuệ liên quan đến thương mại ở Việt Nam ............. 37
2.1.1 Sự hình thành và phát triển của hệ thống sở hữu trí tuệ liên quan
đến thương mại ở Việt Nam ........................................................... 37
2.1.2 Cam kết của Việt Nam về thực hiện Hiệp định TRIPs .................. 38
2.1.3 Lợi ích của Việt Nam trong thực thi Hiệp định TRIPs .................. 40
2.2 Một số vấn đề đặt ra trong thực thi Hiệp định TRIPs ở Việt Nam

3-


hiện nay ................................................................................................... 42
2.2.1 IPR hiện đại, Hiệp định TRIPs và nền kinh tế mới ........................ 42
2.2.2 Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, R&D và Hiệp định TRIPs 46
2.2.3 Sáp nhập và mua lại (M&A) dựa trên Hiệp định TRIPs51
2.2.4 Vấn đề thương hiệu và hàng giả - hàng nhái.................................. 56
2.2.5 Bản quyền trong thời đại kỹ thuật số ............................................. 62
2.2.6 Thương mại điện tử và bảo vệ nhãn hiệu thương mại trên
Internet .......................................................................................... .68
2.2.7 Thị trường bằng độc quyền sáng chế trên mạng ............................ .75
2.2.8 Thông tin được sở hữu bởi công chúng ......................................... .76

1

APEC

2

ASEAN

3

Tiếng Việt

Asia Pacific Economic
Cooperation

Diễn đàn Hợp tác kinh tế Châu
Á Thái Bình Dương

Association of Southeast
Asian Nations

Hiệp hội Các quốc gia Đông
Nam Á

CODATA Committee on Data for
Science and Technology

Ủy ban Dữ liệu về Khoa học và
công nghệ


7

FDI

Foreign Direct Investment

Đầu tư trực tiếp nước ngoài

8

GATT

General Agreement on
Tariffs and Trade

Hiệp ước chung về thuế quan và
mậu dịch

9

GDP

Gross domestic product

Tổng sản phẩm nội địa

10

IPR


14

PLT

Patent Law Treaty

Hiệp ước Luật sáng chế

15

R&D

Reseach & Development

Nghiên cứu và Phát triển

16

SIPO

State Intellectual Property
Office

Cơ quan Sở hữu trí tuệ Trung
Quốc

17

TLT



UPOV

The International Union
for the Protection of New
Varieties of Plants

21

USITC

United States International Ủy ban Hiệp thương quốc tế
Trade Commission
Mỹ

22

USTR

United States Trade
Representative

Cơ quan đại diện Thương mại
Mỹ

23

WIPO

World Intellectual


9

2

Bảng 1.2

Danh sách 10 thương hiệu mạnh thế giới
được xếp hạng năm 2008

17

3

Bảng 2.1

Đầu tư của ngân sách nhà nước cho lĩnh vực
giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ qua
các năm

47

4

Bảng 2.2

Đóng góp của ngành khoa học – công nghệ
vào tổng sản phẩm trong nước theo giá thực
tế qua các năm



68

iv8-


DANH MỤC CÁC HỘP
1

Hộp 2.1

Một số thương vụ M&A nổi bật ở Việt Nam

54

2

Hộp 2.2

Công tác chống hàng giả, hàng nhái của Công
ty cổ phần cồn rượu Hà Nội

58

3

Hộp 2.3

Làm giả dược phẩm nhãn hiệu Traphaco


bản trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, khẳng định lại và mở rộng các chuẩn mực và quy định
về sở hữu trí tuệ, tiến tới loại bỏ các quy định về hành chính, thủ tục, và kỹ thuật bất lợi
cho hoạt động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ quốc tế.

10
-


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phan Anh (2009), Tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, Thời báo Kinh tế Việt
Nam, [131, Tr.5].
2. Bộ Khoa học công nghệ (2008), Báo cáo Thương mại điện tử Việt Nam 2007, Bộ Công
thương Việt Nam.
3. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (2006), Chuyên đề về Quyền sở hữu trí tuệ, Ấn phẩm của
Chương trình Thông tin Quốc tế, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam.
4. Nguyễn Hữu Cẩn (2005), Pháp luật về sở hữu trí tuệ của Việt Nam: Đổi mới và hoàn
thiện nhằm phù hợp với các tiêu chuẩn của Hiệp định TRIPs-WTO, website Ủy ban
Quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế ( />5. Ngọc Châm (2008), Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ở Trung Quốc, Tạp chí Con số và Sự
kiện, [7, Tr.28-30].
6. Cục Sở hữu trí tuệ (2005), Văn kiện Hiệp định về các khía cạnh liên quan đến thương
mại của quyền sở hữu trí tuệ TRIPs, website Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam
( />7. Mai Hương (2006), Doanh nghiệp bảo vệ nhãn hiệu bằng cách nào, Nguyệt san Nông
thôn ngày nay, [34, Tr. 27].
8. Thu Hà (2009), Trung Quốc: Năm 2008, GDP chiếm 20% hiệu suất tăng trưởng thế
giới, />9. Kamil Idris, Tổng giám đốc WIPO (2005), Sở hữu trí tuệ, một công cụ đặc lực để phát
triển kinh tế, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới, dịch và in tại NXB Bản đồ, Hà Nội.
10. Bùi Thanh Lam (2006), Hậu WTO và vấn đề thực thi quyền sở hữu trí tuệ,
/>11. Quỳnh Lê (2004), Những điều cần biết về quyền sở hữu trí tuệ: quyền tác giả-sơ hữu
công nghiệp-chuyển giao công nghệ, Nxb Lao động Xã hội, Hà Nội.
12. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Sở hữu trí tuệ, ban hành

hàng

Dữ

liệu

Lạng

Sơn-Quảng

Tây

( />22. Nguyễn Thanh Tâm (2006), Quyền sở hữu công nghiệp trong hoạt động thương mại,
Nxb Tư pháp, Hà Nội.
23. Việt Toàn (2008), Hàng giả rao bán trên mạng có giá trị cả tỷ USD,
/>24. Đoàn Văn Trường (2007), Những khuynh hướng phát triển và địa vị thống trị của
quyền sở hữu trí tuệ, Tạp chí Những vấn đề kinh tế và chính trị thế giới, [1, Tr.76-80].
25. Hoàng Văn Tú (2006), Những nội dung cơ bản của Luật sở hữu trí tuệ, Nxb Tư pháp,
Hà Nội.

12
-


26. nguyenduytuan (2007), Hậu WTO đối với nông nghiệp và đói nghèo ở Việt Nam,
Nguyệt

san

Nông

13
-