ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 10
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG TIỂU HỌC THIÊN HỘ DƯƠNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TÍCH CỰC
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5
Giáo viên:
NGUYỄN THỊ NGỌC HẠNH
NĂM HỌC 2014 – 2015
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo dục Tiểu học là vấn đề chính trị - xã hội quan trọng, có giá trị cơ bản và
lâudài, có tính quyết định đối với cuộc đời cá nhân mỗi người. Vì vậy, người giáo
viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng. Lao động của một
giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo không ngừng, sự sáng tạo đó
đòi hỏi phải toàn diện: sáng tạo trong soạn giảng, trong tổ chức các hoạt động học
tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể và đặc biệt là trong các biện pháp giáo dục đạo
đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Vì vậy chỉ có những giáo viên thực sự
tâm huyết với nghề, thực sự thương yêu học sinh của mình thì mới có thể hoàn thành
tốt nhiệm vụ.
Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên và học
sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên việc giảng dạy các bộ môn
và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong trường tiểu học,
vai trò cuả người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giaó viên chủ nhiệm thay
mặt nhà trường quản lí, điều hành lớp, là người trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức,
hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục : Gia đìnhNhà trường –Xã hội.
Học sinh tiểu học như một tờ giấy trắng dể vẽ nên một bức tranh đẹp nhưng
trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học cho
nên công tác chủ nhiệm lớp là của giáo viên.
- Mục tiêu của công tác chủ nhiệm ở trường tiểu học nhằm giúp học sinh :
+ Có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù
hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình, nhà trường,
cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện theo chuẩn mực đạo
đức đó.
+Từng bước hình thành kĩ năng nhận xét đánh giá hành vi của bản thân và
nhửng người xung quanh theo chuẩn mực đã học ; kĩ năng lựa chọn và thực hiện các
hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ
thể của cuộc sống, biết nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện.
+ Từng bước hình thành thái độ tự trọng, tự tin; yêu thương, tôn trọng con
người; yêu cái thiện cái đúng , cái tốt, cái không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu.
+ Từng bước giúp học sinh khám phá và tìm hiểu thức và kĩ năng cơ bản phù
hợp với trình độ, lứa tuổi của học sinh.
-Theo điều 4 chương II (Điều lệ trường tiểu học) về nhiệm vụ của giáo viên
chủ nhiêm lớp:
+ Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ
chức giáo dục sát với đối tượng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của từng học sinh và của cả
lớp.
+ Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các ia1o viên
bộ môn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ
Chí Minh, các đoàn thể và các tổ chức xã hội khác có lien quan đến hoạt động giảng
dạy và giáo dục học sinh của lớp mình giảng dạy và giáo dục học sinh của lớp mình
chủ nhiệm
+ Tham gia hướng dẫn hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục và rèn luyện cho
học sinh do nhà trường tổ chức
2. Cơ sở thực tiễn:
Việc xây dựng môi trường học thân thiện đã trở thành một trong những nhiệm
ngồi phù hợp, cách đặt câu hỏi gợi mở khi tìm hiểu bài và sự đòi hỏi yêu cầu về nội
dung bài học sẽ khác hơn so với học sinh bình thường. Thường xuyên gặp gỡ phụ
huynh để kết hợp theo dõi diễn biến về sức khoẻ và học tập của các em
1.2.3. Học sinh cần quan tâm:
- Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố và mẹ,
gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi kéo….Hoặc trẻ có những
tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được…
- Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh nhưng
không cứng nhắc. Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt, chú ý gần gũi
các em và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời. Giao cho các em đó
một chức vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm để từng bước điều chỉnh
mình
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học chậm, hạn chế tiếp thu những môn
nào. Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc
hoặc em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản.
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như sau:
4
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những thời gian
ngoài giờ lên lớp .
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằm tạo
hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.
+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong quá trình lên lớp.
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh
yếu kém tiến bộ.
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự tiến bộ
của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em.
+ Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt chí, xấu
cho học sinh tự nhận xét ưu, khuyết điểm bằng nhiều hình thức khác nhau như: Cán
bộ lớp nhận xét, cá nhân tự nhận xét. Bên cạnh đó, giáo viên cũng tạo điều kiện cho
học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình qua một tuần học: những điều em thích,
những điều em chưa thích, mong muốn của em, ... Qua đó, giáo viên nắm được tâm
tư, nguyện vọng của từng học sinh mà có những biện pháp giáo dục phù hợp.
Cũng trong tiết sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viên đưa ra những yêu cầu, nội dung
về rèn luyện đạo đức-, học tập rồi tổ chức cho học sinh thảo luận lập kế hoạch hành
động cụ thể. Giáo viên nhận xét và chọn những hành động thiết thực để các em thực
hiện. Sau mỗi tuần, hoặc thời gian quy định, giáo viên cho học sinh tự nhận định,
đánh giá lại những việc đã làm được và chưa làm được so với kế hoạch, từ đó rút
kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn.
Ngoài ra, trong giờ sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viên cũng lồng ghép giáo dục,
rèn luyện học sinh một số hành vi đạo đức, kĩ năng sống, ý thức bảo vệ môi trường,...
3. Giải pháp 3: Hướng học sinh đến những hoạt động đoàn kết, quan tâm,
giúp đỡ nhau
6
Ngay từ những ngày đầu năm học, giáo viên tổ chức các hoạt động cho học
sinh giao lưu, tìm hiểu về nhau. Để giúp các em biết quan tâm, giúp đỡ nhau thì ban
đầu trong mỗi ngày học, giáo viên dành ra một khoảng thời gian để trò chuyện cùng
các em, hỏi các em có những gì vui, buồn, điều gì hay, ... chia sẻ với Cô và các bạn.
Dần dần sau đó, giáo viên cho các em tự đi tìm hiểu, chia sẻ với nhau. Qua những
hoạt động đó tạo mối gắn kết các em lại thành một tập thể đoàn kết, thương yêu, quý
mến nhau.
Ngoài ra, giáo viên còn tạo cho học sinh biết đối xử thân thiện, hòa nhã với
nhau, xưng hô lịch sự, biết dùng lời hay ý đẹp để nói với nhau.
Ví dụ: Uốn nắn học sinh thay đổi cách xưng hô “ông – bà” sang xưng hô
thực hiện các qui ước do mình thực xây dựng và cam kết thực hiện. Điều đó đảm bảo
tính dân chủ trong lớp học.Quyền và trách nhiệm của mỗi thành viên của HĐTQHS
đồng thời được qui định và thực hiện trong nhóm và trong lớp học bởi học sinh.
8
5.2. Trang trí, bố trí lớp học
- Lớp học VNEN là lớp học thân thiện, đủ rộng, đủ ánh sáng, đủ bàn hế cho
học sinh
.
- Bố trí lớp học theo nhóm học tập (5- 7 học sinh)
9
- Có góc học tập cho mỗi môn học , góc thư viện , đồ dùng học tập, sản phẩm
(học sinh sẽ trình bày các sản phẩm học tập của các em, ghi những bài học cần
nhớ, sưu tầm tranh ảnh có liên quan đến các kiến thức được học). Qua đó các em
được học hỏi những điều hay từ bạn mình.
Bên cạnh đó, giáo viên còn tập cho các em có thói quen tự giác làm việc, biết
tự tìm hiểu cuộc sống xung quanh mình bằng cách yêu cầu các em tham gia các hoạt
đông ngoại khóa, đọc sách báo, xem ti vi, nghe tin tức… . Sau đó các em cùng trao
đổi, chia sẻ với bạn để cùng nhau hiểu biết về cuộc sống xung quanh.
10
Ngoài ra giáo viên cũng cần khuyến khích, tạo điều kiện để các em tham gia
trường sạch sẽ.
+ Cùng tham gia lao động và hướng dẫn học sinh trong các buổi lao động.
+ Giáo dục ý thức tự phục vụ
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Học sinh: hứng thú học tập, các em có nhiều tiến bộ rõ rệt trong học tập cũng
như rèn luyện đạo đức. Các em thi đua nhau thực hiện tốt các hoạt động mà giáo viên
đưa ra.
Hiệu quả công tác chủ nhiệm ( NH: 2014-2015)
Học sinh hứng thú trong học tập cũng như việc rèn luyện đạo đức. Các em thực
hiện tốt các hoạt động mà giáo viên đề ra, Thực hiện tốt ý thức tự quản, tự phục vụ,
tự tin trong giao tiếp và các hoạt động giáo dục khác.
- Về học tập:
+Hoàn thành chương trình bậc tiểu học: 34/34 hs ( 100%)
+Mức độ hình thành và phát triển năng lực đạt yêu cầu: 34/34 hs ( 100%)
+Mức độ hình thành và phát triển phẩm chất đạt yêu cầu: 34/34 hs ( 100%)
+Số học sinh được khen thưởng: 34/34 hs ( 100%)
- Kết quả xét duyệt học sinh đạt giải Lê Qúi Đôn của Quận: 3 học sinh
1. Đinh Trung Quân.
2. Đinh Vũ Bảo Toàn.
3. Trịnh Đỗ Minh Khoa.
- Kết quả tham gia các phong trào trong Quận:
+ Giải Nhất : Hùng biện bằng tiếng Anh ( em Đinh Trung Quân)
+ Giải Nhất: Cờ tướng cấp Quận ( em Đinh Vũ Bảo Toàn)
+ Giải Ba cờ tướng cấp Quận ( em Trịnh Đỗ Minh Khoa)
14
+ Giải Khuyến khích thi Violympic tiếng Anh trên internet (Đinh Trung Quân )
+ Giải Ba : Festival bơi lội cấp Thành phố ( em Nguyễn Hà Anh)
Sự nghiệp trồng người là một sự nghiệp cao cả mà không phải ai cũng làm tốt
được. Nó đòi hỏi người thực hiện phải có cái tâm yêu nghề, mến trẻ. Vì thế, người
giáo viên mang trên vai một trách nhiệm rất lớn.
Để thực hiện điều đó tuy có vất vả nhưng chúng ta đừng ngần ngại, đừng nản
lòng bởi bên cạnh chúng ta luôn có sự quan tâm giúp đỡ của bạn bè, đồng nghiệp và
của Ban giám hiệu nhà trường. Những thành tích học tập tốt, những người tài của đất
nước – kết quả của quá trình lao động vất vả mà chúng ta đã tốn bao tâm huyết, tiền
của để thực hiện sẽ là phần thưởng to lớn của mỗi giáo viên và nó còn là nguồn động
lực giúp chúng ta vượt qua khó khăn để hoàn thành sự nghiệp trồng người.
Tóm lại, chúng ta đừng tiếc những gì mình đã bỏ ra mà hãy nhìn vào thành quả
của công việc để thấy điều mình làm là xứng đáng.
Qua một số biện tích cực trong công tác chủ nhiệm đã nêu ở trên tôi rút ra
được bài học sau:
- Nắm chắc Sơ yếu lý lịch của học sinh.
- Hiểu rõ tâm sinh lý, tính cách của từng học sinh để có những biện pháp giáo
dục cụ thể, thích hợp.
- Luôn có sự đổi mới trong các hình thức rèn luyện, thi đua, giáo dục tạo hứng
thú, mới mẻ đối với học sinh.
- Thật sự xem mỗi học sinh là một đứa con của mình để từ đó giáo dục bằng tất
cả tấm lòng, tình thương yêu và tinh thần trách nhiệm .
- Với những kinh nghiệm này, tôi thiết nghĩ nó có thể áp dụng với bất cứ giáo
viên nào, đối tượng học sinh nào bởi nó không khó thực hiện mà chỉ cần có lòng say
mê, sự quyết tâm của giáo viên thì chắc chắn chúng ta sẽ thành công.
16
- Cấp lãnh đạo nhà trường nên tổ chức các hội thảo về công tác chủ nhiệm để
giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.
Người viết sáng kiến kinh nghiệm
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………
19