- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh/thành phố: Đồng Nai
- Phòng Giáo dục và Đào tạo: Thị xã Long Khánh
- Trường THCS Bảo Quang
- Địa chỉ: Ấp 18 GĐ xã Bảo Quang
Điện thoại: 0974.969.184; Email:
- Thông tin về giáo viên
1. Họ và tên: Đoàn Văn Dũng
Ngày sinh: 1983

Môn: Hoá học

Điện thoại: 0974.969.184 ; Email:
2. Họ và tên:………………………………………………..
Ngày sinh:…………………………. Môn:………………...
Điện thoại:...........................; Email:......................................

1


1. Tên Hồ sơ dạy học:
TÍCH HỢP KIẾN THỨC CÁC MÔN VẬT LÝ, TOÁN HỌC, SINH HỌC,
THỂ DỤC, TIN HỌC VÀ GIÁO DỤC CÔNG DÂN VÀO GIẢNG DẠY
CHUYÊN ĐỀ “RƯỢU – CHẤT BÉO” MÔN HÓA HỌC 9
2. Mục tiêu dạy học
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường gặp rất nhiều hiện tượng liên quan
đến kiến thức hóa học. Một trong những chất ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con
người qua dinh dưỡng, vui chơi, thể dục thể thao chính là rượu và chất béo.. Để góp
phần vào việc giúp các em học sinh hiểu được tính chất, Công Thức Cấu Tạo, Ứng
dụng rượu, chất béo như thế nào? Bên cạnh còn giáo dục cho các em tác hại của rượu
hay những bệnh nguy hiểm như béo phì, xơ vữa động mạch do dư chất béo gây ra? Để
trả lời câu hỏi này đó là thông qua các tiết dạy có tích hợp các bộ môn với nhau sẽ

phân của chất béo (dạng tổng quát).
- Tính độ rượu, Dựa vào tính chất hoá học của rượu xác định được thể tích khí
sinh ra, khối lượng các chất,…
- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh… rút ra được nhận xét về công thức đơn giản,
thành phần cấu tạo và tính chất của rượu, chất béo.
- Phân biệt chất béo (dầu ăn, mỡ ăn) với hidro cacbon (dầu, mỡ công nghiệp).
- Tính khối lượng xà phòng thu được theo hiệu suất.
- Biết vận dụng kiến thức liên môn khi giải quyết vấn đề Giáo viên đặt ra.

3


2.3. Thái độ:
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn sau để giải quyết
các vấn đề chuyên đề đặt ra:
2.3.1 Môn vật lý:
- Biết cách sử dụng ống đong để đong thể tích rượu cho trước. Dùng ống
đong, nhiệt kế thuỷ ngân xác định nhiệt độ sôi, khối lượng riêng của rượu, xác định
tính tan trong nước và trong dung môi khác của chất béo.
- Biết sử dụng các ống nghiệm dụng cụ thí nghiệm, tìm hiểu tính chất vật lý
của rượu và chất béo.
2.3.2 Môn toán học:
- Hiểu và vận dụng những kiến thức toán học để biến đổi các công thức tính
toán về độ rượu, vận dụng kiến thức toán học tính toán giải bài toán liên quan tính
chất hoá học của rượu, những công thức chuyển đổi giữa các đại lượng để thực hiện
bài toán hóa, tính thể tích khí sinh ra do rượu phản ứng, tính toán bữa ăn hợp lý, khẩu
phần ăn như thế nào là hiệu quả trong bữa ăn hằng ngày trong tiết dạy chất béo.
2.3.3 Môn sinh học:
- Biết được các tác hại của rượu đối với sức khỏe con người dẫn đến tác hại về
hệ thần kinh, hệ bài tiết, hệ tiêu hoá và các cơ quan khác trong cơ thể con người, hành

3. Đối tượng dạy học của bài học.
- Số lượng học sinh: 61em học sinh lớp 9/3, 9/4 của trường THCS Bảo Quang năm
học 2014 - 2015
- Đặc điểm của Học sinh: Đại trà có đủ đối tượng trong một lớp
* Dự án mà tôi thực hiện là môn hóa học 9, đối với môn này có 1 số thuận lợi sau:
3.1 Thứ nhất: các em học sinh lớp 9 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức ở lớp
8, trong chuyên đề này các kiến thức gần gũi với các em mà ít nhiều các em đã được
học ở các bộ môn khác, bên cạnh đó các em đã tiếp xúc các tình huống trong thực tế
cuộc sống mà các em gặp phải, do đó không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức
kiểm tra đánh giá mà giáo viên đề ra.
3.2 Thứ hai: Đối với kiến thức chuyên đề “ rượu và chất béo” các em đã được
học ở tiết trước các kiến thức liên quan đến Cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ, tính chất

5


của chất. Do đó việc nắm bắt tìm hiểu Công thức cấu tạo, tính chất hoá học đặc trưng,
vận dụng tương đối dễ dàng.
3.3 Thứ ba: Đối với các môn học khác như môn vật lý, sinh học, toán học, thể
dục, giáo dục công dân .. các em cũng được tìm hiểu kiến thức liên quan đến môn hóa
học trong đó có kiến thức về cách xây dựng công thức tính toán, cách biến đổi các đại
lượng trong công thức, cấu tạo cơ thể người, các bệnh liên quan đến các chất gây
nghiện, những thói quen ăn uống không hợp lý đúng cách, thể dục thể thao như thế
nào là hợp lý, cách đong thể tích chất lỏng bằng ống đong… Vì vậy khi cần tích hợp
kiến thức của các môn học trên vào bộ môn hóa học để giải quyết vấn đề trong bài
học các em không cảm thấy bỡ ngỡ.
 Như vậy việc tích hợp được kiến thức của các môn học để giải quyết vấn đề
trong chuyên đề này là thuận lợi và khả thi.
4. Ý nghĩa của bài học
4.1 Đối với thực tiễn dạy học: Giúp Học sinh


Hình 4. Phản ứng este hoá giữa rượu và axit
- Biết tính tan trong nước và trong dung môi khác của chất béo

Hình 5. Tính tan trong nước và dầu hoả của chất béo
9


- Vân dụng tính được thể tích khí sinh ra từ rượu, khối lượng xà phòng hoá
thu được sau khi thuỷ phân chất béo
4.2 Đối với thực tiễn đời sống:Giúp Học sinh
- Biết thực phẩm chứa nhiều chất béo, hay ít chất béo

Hình 6. Thực phẩm có chứa nhiều chất béo, ít chất béo
- Học sinh hiểu được ý nghĩa về độ rượu trên các nhãn chai rượu. Biết được
các làng nghề làm rượu truyền thống của nước ta hiện nay như

Hình 7. Rượu nếp và rượu vooka hà nội

10


Hình 8. Rượu bầu đá bình định

Hình 9. Rượu bưởi Làng Hương( Đồng Nai) - cách nấu rượu truyền thống

Phiếu học tập 2
- Hiểu cách pha chế rượu theo độ rượu cho trước bằng ống đong hay nhiệt kế
rượu


5.1.1 Bài rượu etylic (thời gian tích hợp các bộ môn dự kiến 15 phút – 20
phút)
- Máy trình chiếu, bảng tương tác, phiếu học tập chuẩn bị sẵn, ancol kế, ống
đong, 1 số nhãn của các chai rượu, rượu Êtylic, đèn cồn, diêm, kim loại Natri,
axitaxetic, axit sunfuric, mô hình phân tử rượu êtylic, bát sứ, ống nghiệm, kẹp gỗ,
kiềng sắt...

14


- Sưu tầm thêm tranh ảnh, các bài báo, Giáo viên trình chiếu bằng slide phần
mềm powerpoint 2007 cho các em thảo luận, trả lời các câu hỏi theo thảo luận nhóm
hay các câu hỏi mở có thời gian ấn định, tuyên dương - phê bình cá nhân hay tập thể
nhóm hoạt động tốt hoặc chưa tốt trong từng hoạt động, ví dụ
5.1.1.1 Tích hợp môn Toán học: ( thời gian 3 phút)
- Giáo viên đưa câu hỏi cho Học sinh suy nghĩ gọi 2 Học sinh nên hoàn thành

Phiếu học tập số 3
5.1.1.2 Tích hợp môn Vật lý: (thời gian 3 phút)
- Giáo viên đưa mẫu chai rượu cho Học sinh quan sát thảo luận nhóm trả lời
về màu sắc, trạng thái, dùng ống đong hoà tan 1 nước và 1 lít rượu cân lên cho Học
sinh trả lời ... cung cấp thêm thông tin, chiếu đáp án bằng bảng nhóm ...

Phiếu học tập số 4
5.1.1.3 Tích hợp môn Sinh học: (thời gian 3 phút)
15


- Giáo viên đưa câu hỏi: Lạm dụng rượu, hay sử dụng rượu quá nhiều có tác
hại như thế nào đến sức khoẻ?

- Máy trình chiếu, bảng tương tác ống đong, dầu hoả, nước cất, ống nghiệm,
kẹp gỗ
- Sưu tầm tranh ảnh, các bài báo, đưa các câu hỏi sử dụng phương pháp trình
chiếu bằng slide phần mềm powerpoint 2010 cho các em thảo luận, có thể trả lời các
câu hỏi theo nhóm hay tổ hay các câu hỏi mở, có thời gian ấn định cho các em, tuyên
dương – phê bình các nhân, nhóm hoạt động tốt, ví dụ
5.1.2.1 Tích hợp môn Vật lý: (2 phút)
- Cho lần lượt dầu ăn vào trong ống nghiệm đựng nước và benzen (dầu hoả),
lắc nhẹ quan sát? Qua thí nghiệm em có nhận xét gì về tính chất của chất béo?

18


Phiếu học tập số 5
5.1.2.2 Tích hợp môn Toán học : (6 phút)
- Dựa vào bảng 1, em hãy đưa ra khẩu phần ăn hợp lý đúng cách cho từng loại
thức ăn? (2 phút)

Bảng 1. Khẩu phần ăn hợp lý, đúng cách
- G treo bảng phụ bài tập 4/147 cho Học sinh thảo luận theo nhóm hoàn thành
trong 4 phút, treo đáp án

Phiếu học tập số 6
19


5.1.2.3 Tích hợp môn Tin học: (thời gian 2 phút)
- Về nhà dùng exel làm bảng 2 phân tích nguy cơ, mắc bệnh béo phì ( tiết sau
nộp)
- Qua bảng phân tích số liệu nguy cơ và mắc bệnh béo phì ở trường THCS


7

174

4

2

3,44%

8

159

4

2

3,77%

9

144

4

2

4,16%

giáo khoa, chuẩn bị bài trước ở nhà, một số học sinh có năng khiếu về tin học, học tốt
môn Toán, Sinh… Bên cạnh đó các em
Sưu tầm thêm tranh ảnh ở phòng đọc sách, hay thư viên trường, vào thư viện lấy
tài liệu các vụ vi phạm về an toàn giao thông trên báo, thông tin pháp luật hoặc trên
internet. Các vụ vi phạm pháp luật (dàn xếp đánh lộn của Học sinh THCS có liên
quan đến rượu, bạo hành gia đình, gây rối trật tự công cộng, đánh nhau, giết người…)
các em có thể treo lên bảng theo hình thức làm báo tường xung quanh lớp học để
tuyên truyền tốt trong môi trường lớp học cũng như trong nhà trường để trả lời tốt các
câu hỏi giáo viên đưa ra, giáo viên có nhận xét các nhóm cho điểm có phần thưởng
kèm theo cho các nhóm.
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

22


MINH HOẠ HOẠT ĐỘNG VÀ TIẾN TRÌNH
DẠY HỌC CÓ TÍCH HỢP LIÊN MÔN BÀI CHẤT BÉO
Tuần 30
Tiết 57

Ngày dạy: …../…./2015

Bài 47. CHẤT BÉO
I.CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1. Kiến thức:
- Biết được định nghĩa chất béo.
- Biết được trạng thái tự nhiên, tính chất lí học, hóa học và ứng dụng của chất béo.
- Viết được công thức phân tử của glixerol, công thức tổng quát của chất béo.
- Tính chất hóa học:Phản ứng thủy phân trong môi trường axit và trong môi trường
kiềm (phản ứng xà phòng hóa)

chúng ta. Vậy chất béo là gì? Thành phần và tính chất của nó như thế nào?  Bài
47. CHẤT BÉO.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Hoạt động 1. Tìm hiểu chất béo có ở đâu? (10 phút)
- Giới thiệu: “Các em đã biết mỡ ăn được lấy từ
- Lắng nghe.
động vật, còn dầu ăn được lấy từ thực vật. Dầu,
mỡ là các chất béo”.
- Cho HS xem hình 5.6; Hỏi: “Những loại thực

- Xem hình 5.6;

phẩm nào chứa nhiều chất béo?”.

- Trả lời, nhận xét, bổ sung.
“Những loại thực phẩm nào chứa nhiều
chất béo là: mỡ lợn, dầu phộng, dầu
dừa, dầu mè,...”

- Phân chia thành các nhóm chứa nhiều,
chứa ít chất béo.
- Yêu cầu HS phân thành các nhóm chứa nhiều,

- Lắng nghe.

chứa ít chất béo.

- Học sinh kể: bệnh béo phì, bệnh xơ


- Dự đoán về tính chất lí học của chất
béo.

béo.

Tích hợp môn vật lý
- Biểu diễn thí nghiệm: “Cho vài giọt dầu ăn lần
lượt vào hai ống nghiệm đựng nước và benzen, lắc
nhẹ”.

- Quan sát thí nghiệm, rút ra nhận xét:
“Chất béo nhẹ hơn nước, không tan
trong nước, tan được trong benzen”.

- Lắng nghe.

25