Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài:
VẬN DỤNG DẠY HỌC
THEO MÔ HÌNH
TRƯỜNG HỌC MỚI
VNEN
1
A.
Đ ẶT V ẤN Đ Ề
Tiểu học là bậc học nền tảng. Sự thành công của giáo dục Tiểu học có ý
nghĩa to lớn đối với sự phát triển và chất lượng của các bậc học tiếp theo. Đây
là bậc học cơ sở đặt nền móng cho sự phát triển của một quốc gia.
Để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội thì giáo dục không ngừng được
đổi mới và lần đổi mới này, tôi nghĩ là bước tiến quan trọng trong cải cách
giáo dục. Trong dạy học, bên cạnh việc truyền thụ kiến thức giúp cho học
sinh lĩnh hội được kiến thức một cách linh hoạt, sáng tạo, người giáo viên
cũng phải tìm tòi, khám phá ra mọi kỹ năng ở các em nhằm giúp cho việc dạy
học đạt kết quả cao.
Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang tích cực thực hiện đổi mới
phương pháp dạy học theo mô hình VNEN. Đó là phương pháp coi quá trình
tự học của học sinh là trung tâm hoạt động giáo dục, giáo viên là người hướng
dẫn, đồng hành với học sinh, giúp học sinh tự tìm hiểu và lĩnh hội kiến
thức.Các Sở - Phòng Giáo dục đang thực hiện dạy thử nghiệm mô hình trường
học mới cho một số trường trên toàn quốc. Năm học 2016-2017, trường tôi
b. Những thuận lợi và khó khăn:
Thuận lợi
-
Được sự quan tâm sâu sắc của Ban giám Hiệu, bộ phận chuyên môn của nhà
trường.
- Giáo viên nắm được phương pháp và hình thức dạy học sinh theo mô hình
mới VNEN.
- Ngay từ đầu năm học nhà trường có phát động dạy học theo mô hình mới
VNEN và được giáo viên hưởng ứng tốt, ph át huy được tính tích cực của h
ọc sinh.
- Phụ huynh phối hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm trong việc hướng dẫn cho
học sinh học tập theo mô hình mới VNEN.
- Tinh thần và thái độ học tập của học sinh có chuyển biến tốt.
Khó khăn:
-
Khả năng chú ý và tập trung vào bài giảng của học sinh không bền.
Học sinh chưa tự giác học, chưa có động cơ học tập.
Khả năng tự tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức mới còn hạn chế, chưa mạnh dạn
trong học tập do hiểu chưa sâu, nắm kiến thức chưa chắc, thiếu tự tin.
- C ác em chưa quen với hình thức mới c ủa m ô h ình nên còn bỡ ngỡ.
II. CÁC NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP
1. Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới
VNEN
•
thức mới họ còn làm thay cho học sinh vì họ sợ học sinh không hiểu bài. Thói
quen trước đây giáo viên giảng giải, thuyết trình vẫn còn.
- Dự án Mô hình trường học mới tại Việt Nam (Dự án GPE-VNEN, Global
Partnership for Education – Viet Nam Escuela Nueva) là một Dự án về sư
phạm nhằm xây dựng và nhân rộng một kiểu mô hình nhà trường tiên tiến,
hiện đại, phù hợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục Việt Nam.
- Điểm nổi bật của mô hình này là đổi mới về các hoạt động sư phạm, một
trong những hoạt động đó là đổi mới về cách thức tổ chức lớp học. Theo mô
hình của trường học mới, quản lí lớp học là “Hội đồng tự quản học sinh”, các
“ban” trong lớp, do học sinh tự nguyện xung phong và được các bạn tín
nhiệm. Sự thành lập cũng như hiệu quả hoạt động của “Hội đồng tự quản học
sinh”, các “ban” rất cần sự tư vấn, khích lệ, giám sát của giáo viên, phụ
4
huynh, sự tích cực, trách nhiệm của học sinh. “Hội đồng tự quản học sinh” là
một biện pháp giúp học sinh được phát huy quyền làm chủ quá trình học tập,
giáo dục. Học sinh có điều kiện hiểu rõ quyền và trách nhiệm trong môi
trường giáo dục, được rèn các kĩ năng lãnh đạo, kĩ năng tham gia, hợp tác
trong các hoạt động.
Hội đồng tự quản là do học sinh, với sự hướng dẫn của giáo viên tự tổ
chức và thực hiện. “Hội đồng tự quản học sinh” bao gồm các thành viên là
học sinh. Tổ chức Bộ máy Hội đồng tự quản học sinh bao gồm: 1. Chủ tịch
Hội đồng tự quản học sinh, 2 phó Chủ tịch Hội đồng tự quản và các ban tham
gia Hội đồng tự quản (Ban học tập, Ban quyền lợi, Ban sức khoẻ, vệ sinh,
Ban
văn
nghệ,
trình dạy - học đảm bảo theo mong muốn của xã hội về nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện cho học sinh trong giai đoạn hiện nay.
2. Điểm mới của phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới VNEN
Phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới VNEN khác phương
pháp dạy học hiện hành: Đây là mô hình dạy học không những đổi mới về tổ
5
chức lớp học, về trang trí lớp mà quá trình dạy học cũng được đổi mới từ dạy
- học cả lớp sang dạy - học theo nhóm. Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy,
tăng cường phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, lấy học
sinh làm trung tâm trong các hoạt động dạy học, giúp các em tự chiếm lĩnh
kiến thức và tạo mọi điều kiện tốt nhất để mọi học sinh được tham gia vào
quá trình học tập. Giáo viên tổ chức hoạt động học tập giúphọc sinh vừa tự
lực nắm các tri thức, kĩ năng mới, đồng thời được rèn luyện về phương pháp
tự học, được tập dợt phương pháp nghiên cứu. Giáo viên quan tâm vận dụng
vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân và của tập thể học sinh để xây
dựng bài học. Phương pháp dạy học mô hình trường học mới giúp học sinh
phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập và rèn luyện một số kĩ
năng cơ bản như kĩ năng hợp tác, kĩ năng học nhóm, kĩ năng giao tiếp. Góp
phần cùng nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện theo mô hình
trường học mới giúp học sinh phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo trong
học tập và rèn luyện một số kĩ năng cơ bản như kĩ năng hợp tác, kĩ năng học
nhóm, kĩ năng giao tiếp. Góp phần cùng nhà trường nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện.
a.Tăng cường công tác trang trí lớp học :
Việc trang trí lớp học thân thiện là một sự sáng tạo phù hợp với đặc điểm
tâm lý học sinh nó tạo cho các em nhận thức về cái đẹp và có ý thức gìn giữ
kiện cho các em ham đọc sách, mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng đưọc
cho các em. Rèn kĩ năng sống có trách nhiệm, có ý thức bảo quản tài sản
chung, có thói quen sống gọn gàng, ngăn nắp. Ngoài việc đọc sách tăng thêm
vốn tri thức, học sinh còn tham gia các hoạt động giới thiệu quyển sách của
em do giáo viên phụ trách lớp hướng dẫn, giúp các em tự tin hơn, diễn đạt tốt
hơn. Đây là một trong những kĩ năng sống rất cần thiết cho học sinh sau này.
8
Bảng bông hoa điểm tốt : Phản ánh rõ ràng, chính xác, công khai kết quả
học tập của mỗi nhóm học sinh sau mỗi hoạt động. Việc tuyên dương cá nhân,
nhóm trong mỗi giờ chào cờ đầu tuần kích thích học sinh tích cực, tự giác học
tập để đạt được kết quả cao hơn. Giáo viên luôn thân thiện, gần gũi với học
sinh, những lời nhắc nhở nhẹ nhàng của giáo viên sẽ đạt được kết quả cao.
SẢN PHẨM CỦA EM- BẢNG THI ĐUA
9
b.Thành lập ban hội đồng tự quản làm việc có hiệu quả.
Giáo viên phải xây dựng được Hội đồng tự quản học sinh, tìm hiểu kĩ về
từng học sinh của lớp mình. Coi trọng công tác tổ chức lớp ngay từ đầu năm
học. Xây dựng được Hội đồng tự quản học sinh nhiệt tình có năng lực chỉ đạo
lớp. Đây là mô hình không những đổi mới về tổ chức lớp học, về trang trí lớp
mà quá trình dạy học cũng được đổi mới từ dạy - học cả lớp sang dạy - học
theo nhóm. Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, tăng cường phát huy tính
tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Lấy học sinh làm trung tâm trong
các hoạt động dạy học giúp các em tự chiếm lĩnh kiến thức và tạo mọi điều
kiện tốt nhất để mọi học sinh được tham gia vào quá trình học tập.
n
g
SÔI NỔI TRONG HỌC TẬP
Mô hình 2 hiện nay được rất nhiều giáo viên chọn để sắp xếp cho lớp
học của mình. Vì nó rất thuận tiện cho việc hoạt động nhóm cho học sinh và
tận dụng được không gian phòng học để có chỗ tổ chức các trò chơi đồng thời
làm cho lớp học thoáng hơn, thích hợp với lớp được trang bị bàn 2 chỗ.
12
Vai trò và trách nhiệm của các thành viên trong nhóm:
Một nhóm muốn hoạt động hiệu quả cần phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ.
Cơ cấu của nhóm gồm:
Nhóm trưởng: Cũng là một thành viên của nhóm giữ nhiệm vụ tổ chức,
điều hành nhóm làm việc đồng thời cùng các thành viên trong nhóm trao đổi,
đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được giao.
Thư kí: Cũng là một thành viên của nhóm giữ nhiệm vụ ghi chép, tổng
hợp ý kiến, đồng thời cùng các thành viên trong nhóm trao đổi, đóng góp ý
kiến về nhiệm vụ được giao của nhóm.
Báo cáo viên : Cũng là một thành viên của nhóm giữ nhiệm vụ báo cáo
kết quả làm việc của nhóm mình và giải trình ý kiến thắc mắc trước lớp và
GV đồng thời cùng các thành viên trong nhóm trao đổi, đóng góp ý kiến về
nhiệm vụ được giao qua từng hoạt động.
Các thành viên: Trao đổi, đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được giao.
Nguyên tắc làm việc trong nhóm: Tôn trọng sự tổ chức của nhóm
trưởng, ghi chép trung thực ý kiến chung, báo cáo đầy đủ toàn bộ nội dung đã
ghi chép, người nói phải có người nghe, tôn trọng ý kiến cá nhân, thiểu số
phải tuân thủ theo đa số. Có nhận xét rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động…
Chưa hoàn thành- Chưa đạt
SL
%
5
13,2
38
Năng lực
35
92,1
3
7,9
38
Phẩm chất
36
94,7
2
5,3
Phẩm chất 37
94,7
97,3
5,3
2,7
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận
- Dạy học theo mô hình VNEN giúp học sinh phát huy tính tự học, sáng
tạo, tính tự giác, tự quản, sự tự tin, hứng thú trong học tập. Với phương pháp
dạy học mới, giúp các em phát huy tốt các kĩ năng: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng
hợp tác,
kĩ năng tự đánh giá lẫn nhau trong giờ học.
- Tạo điều kiện đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học và các hình thức
dạy học trên cơ sở tổ chức các hoạt động phát huy tính tích cực, chủ động,
khả năng tự học của học sinh. Tăng khả năng thực hành, vận dụng, tích hợp
được hoạt động phát triển ngôn ngữ của học sinh thông qua các hoạt động học
tập.
- Chú trọng khai thác và sử dụng những kinh nghiệm của học sinh trong
đời sống hàng ngày. Gắn kết giữa nội dung dạy học với đời sống thực tiễn của
học sinh, của cộng đồng thông qua hoạt động ứng dụng của mỗi bài, rèn cho
các em kĩ năng giải quyết các vấn đề, các khó khăn của nhóm và chính bản
thân các em trong mõi tiết học.
- Để có được kĩ năng tổ chức hoạt động nhóm, đòi hỏi người giáo viên
phải không ngừng nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi và rèn luyện, phải nắm vững
yêu cầu về quan điểm dạy học, chương trình, nội dung dạy học.
15
dựng môi trường thân thiện giúp học sinh mạnh dạn, tự tin, rèn luyện kĩ năng
giao tiếp và phát triển toàn diện.
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
1 Mặt tích cực và hạn chế của sáng kiến kinh nghiệm
17
Đây là những kinh nghiệm mà tôi rút ra được cho bản thân, tôi mong
rằng cùng chia sẻ với đồng nghiệp nhằm góp phần vận dụng phương pháp
mới vào giảng dạy
Mặt tích cực:
-
Học sinh tham gia các tiết học sôi động, hứng thú hơn.
Học sinh hứng thú hơn khi đến lớp, đến trường.
Học sinh không còn nhút nhát, rụt rè mà trở nên năng động tự tin.
Giáo viên không ngừng học tập và đổi mới phương pháp giảng dạy theo
hướng tích cực hợp lý với nội dung của bài.
Mặt hạn chế:
-
Giáo viên phải đầu tư nhiều về thời gian cho việc chuẩn bị tiết dạy.
Giáo viên cần phải có sự kiên trì, nhẫn nại, phải có cái tâm của một nhà giáo.
2 Những bài học kinh nghiệm khi thực hiện s áng kiến kinh nghiệm, vận
dụng kinh nghiệm.
Trong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã rút ra được
viên thì chắc hẳn ai cũng muốn học sinh của mình ngoan và học tập tốt.
Chính vì thế mỗi giáo viên phải không ngừng tìm tòi hơn nữa, tìm ra nhiều
biện pháp để giáo dục học sinh của mình học tập tốt hơn. Người giáo viên
phải nắm vững phương pháp dạy học, nắm vững đối tượng học sinh, phân loại
học sinh nhằm đáp ứng yêu cầu giảng dạy theo hướng cá thể và phải biết :
-
Tạo cho học sinh một tâm thế học tập thoải mái, nhẹ nhàng, tạo “ môi trường
thân thiện” trong giáo dục .
- Đầu tư trong việc xây dựng kế hoạch dạy học; sưu tầm tài liệu, tranh ảnh,
phim ảnh….trên nhiều nguồn: sách vở, báo chí, tài liệu và nhất là trên mạng
Internet….
- Hướng dẫn cho học sinh biết cách tự học, tự tìm tòi, khám phá vấn đề trước
khi dạy.
- Không ngừng nâng cao chuyên môn, biết ứng dụng công nghệ thông tin trong
giảng dạy một cách sáng tạo.
19
-
Tổ chức các hình thức học tập vui tươi, bổ ích, lôi cuốn nhiều học sinh tham
gia như hình thức học tập theo nhóm, trò chơi, hình thức thi đua…..nhằm kích
thích sự mạnh dạn, tự tin, sự sáng tạo để các em tìm, lựa chọn từ đúng, đặt
được các câu văn hay, đa dạng, phong phú .
- Tận tụy với công việc, nhiệt tình với học sinh.
- Tìm hiểu học sinh để phát hiện ra nguyên nhân khiến học sinh đạt được .cũng