A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ông A là khách hàng đến trung tâm tư vấn pháp luật K ký hợp
đồng tư vấn để yêu cầu giải quyết một vụ việc như sau: Ông A có diện
tích đất là 420m2 do cha ông để lại, gia đình sử dụng từ năm 1976
đến nay, trong đó hiện tại ông sử dụng 200m 2 để xây nhà, diện tích
còn lại hiện đang trồng rau xanh và đào ao thả cá. Đất này ông chưa
được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đầu năm 2014, UBND
huyện ra thông báo thu hồi đất để mở rộng đường giao thông, trong
đó diện tích 220m2 ông trồng rau và đào ao thả cá thuộc phạm vi thu
hồi. UBND huyện cũng gửi phương án bồi thường và hỗ trợ cho gia
đình ông là: giá đất bồi thường sẽ được tính trên cơ sở giá đất nông
nghiệp, trồng cây hằng năm theo bảng khung giá mà UBND tỉnh ban
hành. Mức hỗ trợ để ổn định đời sống được xác định là 30kg gạo x số
lượng nhân khẩu x 12 tháng. Ông A không đồng ý với phương án bòi
thường và hỗ trợ với mức nêu trên. Vì vậy ông tìm đến trung tâm tư
vấn với yêu cầu: Soạn thảo cho ông đơn khiếu nại. Với tư cách là
chuyên gia tư vấn, anh (chị) hãy:
a. Xác định những vấn đề mấu chốt và những câu hỏi pháp lí đặt ra
trong vụ việc nêu trên
1
b. Hãy phác thảo cấu trúc đơn khiếu nại cho ông A gửi cơ quan nhà
nước có thẩm quyền?
B. NỘI DUNG
a. Xác định những vấn đề mấu chốt và những câu hỏi pháp lí
đặt ra trong vụ việc nêu trên
Trước tiên cần xác định việc UBND huyện thu hồi đất 220m2
đất của gia đình ông A là nhằm mục đích phát triển kinh tế- xã hội vì
lợi ích quốc gia, công cộng, cụ thể là dự án xây dựng kết cấu hạ tầng
kỹ thuật của địa phương về giao thông và được HĐND tỉnh chấp
chứng nhận hoặc đã yêu cầu nhưng chưa được cấp?:
3
Trường hợp một: ông A được Nhà nước bồi thường khi bị thu
hồi đất và có quyền khiếu nại nếu không đồng ý với phương án bồi
thường nếu ông A đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận mặc dù
chưa đi đăng ký. Nhận thấy gia đình ông A sử dụng đất ổn định từ
năm 1976, nếu có một trong các loại giấy tờ quy định tại điều 100
Luật đất đai năm 2013 và điều 18 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP quy
định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai như: giấy tờ hợp
pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; sổ mục kê đất, sổ kiến
điền lập trước ngày 18/12/1980…thì sẽ được cấp Giấy chứng nhận.
Trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, đã sử dụng đất
ổn định trước ngày 1/7/2004 không vi phạm pháp luật về đất đai,
nay được UBND xã xác nhận đất không có tranh chấp, phù hợp với
quy hoạch sử dụng đất thì được cấp Giấy chứng nhận. Có thể thấy,
trong trường hợp của ông A khả năng được cấp giấy chứng nhận là
cao.
Trường hợp hai: Nếu ông A chưa được cấp Giấy chứng nhận là
do ông A không đủ điều kiện được cấp: không có một trong các loại
giấy tờ quy định tại điều 100 hoặc trong quá trình sử dụng có vi
phạm pháp luật đất đai, bị UBND xã xác nhận là đất có tranh chấp…
4
thì ông A sẽ không được bồi thường. Trường hợp này đã được quy
định rõ tại điều 82 Luật Đất đai năm 2013 theo đó “trường hợp
không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền
sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật
nghiệp là đất nông nghiệp thì phải bồi thường bằng đất nông
nghiệp…Tuy nhiên, theo như thông tin mà ông A cung cấp thì UBND
huyện đã gửi phương án bồi thường bằng tiền: giá đất bồi thường sẽ
được tính trên cơ sở giá đất nông nghiệp, trồng cây hằng năm theo
bảng khung giá mà UBND tỉnh ban hành. Mức hỗ trợ để ổn định đời
sống được xác định là 30kg gạo x số lượng nhân khẩu x 12 tháng.
Như vậy, về phương án bồi thường của UBND huyện chưa chắc đã
6
đúng trình tự mà pháp luật quy định, trường hợp này cần tìm hiểu
về quỹ đất ở địa phương để xác định ở địa phương đó có còn đất để
bồi thường không, sau đó mới tính đến việc bồi thường bằng tiền.
Nhận thấy, đất mà ông A bị thu hồi có trồng rau xanh (xác định
là cây trồng hằng năm), thả cá (xác định là vật nuôi thủy sản), do đó
khi Nhà nước thu hồi diện tích đất này của ông A mà gây ra thiệt hại
đối với cây trồng hằng năm và vật nuôi là thủy sản thì Nhà nước còn
phải thực hiện bồi thường cho ông A theo quy định tại Điều 90 Luật
đất đai năm 2013. Cụ thể:
Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị
sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được
tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của
cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu
hồi đất.
Đối với vật nuôi là thủy sản mà tại thời điểm thu hồi đất đã đến
thời kỳ thu hoạch thì không phải bồi thường; Đối với vật nuôi là thủy
sản mà tại thời điểm thu hồi đất chưa đến thời kỳ thu hoạch thì được
bồi thường thiệt hại thực tế do phải thu hoạch sớm; trường hợp có
7
-
được bồi thường không? Căn cứ pháp lý?
Thửa đất của gia đình ông A thuộc địa bàn nào?
8
-
Mức bồi thường mà UBND bồi thường cho ông A đã hợp lý
-
chưa?
Giá đất bồi thường có phù hợp với bảng giá đất do UBND tỉnh
nơi gia đình ông A sinh sống ban hành hay không?
b. Hãy phác thảo cấu trúc đơn khiếu nại cho ông A gửi cơ quan
nhà nước có thẩm quyền?
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 204 Luật Đất đai 2013 thì trình
tự, thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành
chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại.
Luật Khiếu nại năm 2011 quy định hai hình thức khiếu nại: khiếu nại
bằng đơn và khiếu nại trực tiếp, căn cứ khoản 2 điều 8 Luật Khiếu
nại 2011, trường hợp khiếu nại được thực hiện bằng đơn như yêu
cầu của ông A thì trong đơn khiếu nại phải ghi rõ những nội dung
sau:
-
UBND huyện đã gửi phương án bồi thường đó là: Giá đất bồi
thường sẽ được tính trên cơ sở giá đất nông nghiệp, trồng cây hằng
năm theo bảng khung giá mà UBND tỉnh ban hành. Mức hỗ trợ để ổn
10
định đời sống được xác định là 30kg gạo x số lượng nhân khẩu x 12
tháng.
Đất mà ông A bị thu hồi có trồng rau xanh (xác định là cây
trồng hằng năm), thả cá (xác định là vật nuôi thủy sản). Khi Nhà
nước thu hồi diện tích đất này của ông A sẽ gây nên thiệt hại đối với
cây trồng hằng năm và vật nuôi là thủy sản của ông A. Trong khi đó,
phương án bồi thường của UBND huyện không hề nêu khoản bồi
thường cho ông A đối với cây trồng và vật nuôi theo quy định tại
Điều 90 Luật Đất đai năm 2013 như đã phân tích ở trên. Như vậy
không kể đến khoản bồi thường này là đã xâm phạm đến quyền, lợi
ích hợp pháp của ông A.
-Tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại: văn bản thông báo thu hồi
đất của UBND huyện và phương án bồi thường, hỗ trợ được gửi đến
cho ông A.
- Yêu cầu giải quyết của người khiếu nại: Yêu cầu được thêm khoản
bồi thường đối với cây trồng và vật nuôi nói trên theo đúng quy định
pháp luật.
11
- Cam kết của người khiếu nại: Ghi những cam kết của ông A về nội
dung đã trình bày trong đơn là trung thực và tính chính xác của tài