Bài viết dự thi Cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn
để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho
học sinh trung học cơ sở

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh/thành phố: Quảng Ninh
Phòng Giáo dục và Đào tạo: Huyện Tiên Yên
Trường : TH & THCS Điền Xá.
Địa chỉ: Xã Điền Xá - Huyện Tiên Yên - Tỉnh Quảng Ninh
Điện thoại: 033.3 744 401
Email: [email protected]
Thông tin về nhóm thí sinh:
1. Họ và tên: Voòng Thị Đại
Lớp: 9A
Ngày sinh: 01/6/2002
2. Họ và tên: Nông Đình Nghĩa

Ngày sinh: 07/10/2002

1

Lớp: 9A


BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN GIẢI QUYẾT TÌNH
HUỐNG THỰC TẾ

I.TÊN TÌNH HUỐNG:
"Biến đổi khí hậu (BĐKH) nó ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực có liên quan đến

đời sống và hoạt động của con người. Vậy cần thiết phải có sự tham gia hành động


(Dự kiến các mức tăng của mực nước biển đến năm 2100 )
Sự xuất hiện và có chiều hướng gia tăng của các thiên tai, bão lớn (siêu bão),
lốc xoáy, lũ lụt, lũ quét, hạn hán... thường xuyên, đột ngột và bất thường hơn, trái
với các quy luật thông thường, cường độ cũng lớn hơn, quy mô cũng rộng lớn hơn.

4


(Ảnh minh họa )
Ở Việt Nam, Biến đổi của nhiệt độ: Trong 50 năm qua là 0,6 – 1,800c trong mùa
đông, 0,2 – 0,80 0C trong mùa xuân, 0,5 – 0,90 0C trong mùa hè và 0,4 – 0,80 0C
trong mùa thu.
Tính chung cả năm, mức tăng nhiệt độ trong nửa thập kỷ vừa qua là 0,6 – 0,90 0C.
Biến đổi của lượng mưa: Lượng mưa năm phổ biến là giảm trên các vùng khí hậu
phía Bắc (Tây Bắc, Đông Bắc, Đồng Bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ) và tăng trên các
vùng khí hậu phía Nam, rõ rệt nhất ở Nam Trung Bộ. Biến đổi về mùa mưa là biến
đổi của một số hiện tượng khí hậu cực đoan. Biến đổi của tần số xoáy thuận nhiệt
đới trên Biển Đông (XTNĐBĐ) ~ 12.4 /năm.

5


(Ảnh minh họa )
Biến đổi về mùa bão ở Việt Nam. Cao điểm của mùa bão ở Việt Nam là tháng 9,
trùng với tháng cao điểm của mùa bão trên Biển Đông. Biến đổi của mực nước
biển. Mực nước biển tăng ~ 15-20 cm/50 năm. Mưa, lũ lụt xảy ra với tần suất ngày
càng cao. Mưa đá diễn ra trên diện rộng ở miền Bắc năm 2006 và những năm
gần đây. Lũ lụt nghiêm trọng ở Tây Nguyên năm 2007. Rét đậm, rét hại kỉ lục ở
miền Bắc năm 2008 làm học sinh không thể đến trường…

gấp 10 lần trọng lượng cơ thể mỗi người1kg rác đem chôn lấp sản xuất khoảng 2kg
khí mêtan.
* Môn Vật lí:
Hiện tượng nóng lên của khí hậu toàn cầu có thể gây ra những tác hại :
Nhiệt độ tăng cao làm cho băng tan ra, mực nước biển dâng lên. Nhiệt độ tăng
cũng làm độ ẩm tăng cao, tạo điều kiện cho các bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh
hơn và gây ảnh hưởng đến sự sống của các loài động thực vật. Nhiều loài động
thực vật quen sống trong khí hậu lạnh giá sẽ có nguy cơ tuyệt chủng... Nhiệt độ
tăng vào mùa khô hạn cũng làm tăng nguy cơ cháy rừng.
Hiện tượng El Nino và La Nina ngày càng diễn ra thường xuyên hơn, làm cho
lượng mưa tăng lên gây lụt lội, trong khi những nơi khác lại là hạn hán!

Chúng ta có thể làm gì để ngăn chặn Hiệu ứng nhà kính?
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, các nước trên thế giới đã cùng thảo
luận và kí kết Nghị định thư Kyoto (1997) nhằm cắt giảm việc tạo ra các khí gây
7


hiệu ứng nhà kính. Nhưng chính bạn cũng có thể góp phần bảo vệ Trái đất bằng
những hành động thiết thực của mình!
Hãy tiết kiệm điện: Một phần điện năng được sản xuất từ việc đốt các nhiên liệu
hóa thạch, sinh ra một lượng khí CO2 lớn. Hãy sử dụng ánh sáng tự nhiên, dùng
bóng đèn tiết kiệm điện, tắt hết các thiết bị điện khi ra khỏi phòng là bạn đã góp
phần cùng nhân loại bảo vệ Trái đất.
Khi cần di chuyển những quãng đường gần, hãy đi bộ thay vì dùng xe máy. Sử
dụng các phương tiện giao thông công cộng, đi học bằng xe đạp, vừa bảo vệ được
túi tiền lại vừa bảo vệ môi trường!
Hãy dùng Hàng Việt Nam chất lượng cao. Tại sao chúng ta lại ăn nho Mĩ, táo
New Zealand trong khi đất nước ta bốn mùa đều có trái cây tươi ngon, không có
chất bảo quản? Việc vận chuyển hàng hóa giữa các nước tạo ra một lượng khí CO2

bão và áp thấp nhiệt đới đổ bộ vào Việt Nam đạt kỷ lục (8 cơn bão và 1 áp thấp
nhiệt đới).
Trung bình mỗi năm Việt Nam có 392 người chết và thiệt hại hơn 1% GDP do
các thảm họa liên quan đến biến đổi khí hậu.Với địa hình đa dạng, đường bờ biển
dài và các đồng bằng sông rộng lớn, hoạt động nông nghiệp Việt Nam đang chịu
ảnh hưởng lớn từ những thay đổi của khí hậu cùng các thảm họa tự nhiên như bão,
lụt, hạn hán.Từ năm 1994 đến 2013, theo thống kê rủi ro lâu dài do biến đổi khí
hậu, Việt Nam đứng thứ 7 trên toàn cầu với trung bình mỗi năm có 392 người chết
và thiệt hại hơn 1% GDP do các thảm họa liên quan đến biến đổi khí hậu.
Từ cuối năm 2014 đến 2016, do tác động của hiện tượng thời tiết Elnino, 18 tỉnh,
thành phố khu vực Nam Trung bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long phải
hứng chịu hạn hán trên diện rộng, mặn xâm nhập làm ảnh hưởng đến cuộc sống
khoảng 2 triệu người dân, thiệt hại hàng trăm nghìn ha lúa.
* Môn hóa học:
Sự thay đổi thành phần và chất lượng của khí quyển. Các chất khí độc hại có
ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của sinh vật, của con người; Các khí gây ra
hiệu ứng nhà kính tỉ lệ : CO2: 50%; CH4: 16%; N2O: 6%; O3: 8%; CFC: 20%.
Ảnh hưởng trực tiếp tới các quá trình tự nhiên và mọi mặt hoạt động của con người
một cách trực tiếp và gián tiếp.
Ngày nay đã có rất nhiều khu công nghiệp xuất hiện, nó đã giúp cho con người có
việc làm, có thu nhập ổn định. Nhưng chính điều đó đã ảnh hưởng một phần lớn
đến khí hậu.Trong các nhà máy xí nghiệp đã thải ra các chất độc hại.

(Ảnh minh họa )
Muốn hạn chế của biến đổi khí hậu thì chúng ta cần phải giáo dục các thế hệ sau
này cần phải hạn chế sử dụng sáu loại khí nhà kính chính bao gồm: CO2; CH4; N2O;
HFCs; PFCs và SF6. Khí CO2 được thải ra khi đốt cháy các nhiên liệu hóa học như
than, dầu , khí đốt,... Nó chính là nguồn khí thải do con người gây ra là chủ yếu.Từ
9


nghiệt như mưa to, hạn hán và ngập lụt trở nên thường xuyên hơn và bão nhiệt đới
với cường độ mạnh giờ đã xảy ra ở Việt Nam. Biến đổi khí hậu ở Việt Nam được
dự đoán bao gồm các hiện tương như gia tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa, thay
đổi trong tần suất và cường độ của các dòng khí lạnh, nhiều hiện tuợng khí hậu xảy
ra, và mực nước biển ngày càng dâng.
Vậy để ứng phó với BĐKH, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai. Chính phủ đã
ban hành hàng loạt các văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường nhằm xử lý, răn đe
những tổ chức, cá nhân có hành vi làm tổn hại đến môi trường, rồi các công nghệ
xử lý rác thải, phát minh khoa học ra đời nhằm giảm thiểu những tác động đến môi

10


trường. Vậy còn bạn, có bao giờ bạn đã tự hỏi “mình đã làm gì để ứng phó biến đổi
khí hậu, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai chưa?”.
IV.GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
Biến đổi khí hậu đang trở thành mối quan tâm lớn của toàn nhân loại. Đây là một
vấn đề nóng bỏng, được đặc biệt quan tâm không chỉ của riêng tỉnh nào. Nếu mỗi
tỉnh, mỗi người dân chúng ta không tự có những biện pháp và động thái tích cực,
thì chắc chắn trong tương lai không xa, tình trạng BĐKH sẽ trở nên trầm trọng hơn,
nó ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực có liên quan đến đời sống và hoạt động của
con người.Tác động mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, giao thông,
dịch vụ, sức khỏe con người. Nguyên nhân chính là do sự biến đổi của các hệ tự
nhiên, hệ sinh thái và do hoạt động của con người. Qua những tiết học thực tế trong
nhà trường, nhóm chúng em xin được đề nghị một số giải pháp sau:
Một là làm giảm tác động của Biến đổi khí hậu:
Để làm giảm tốc độ của BĐKH có liên quan đến nhiều lĩnh vực như nền kinh tế
chúng ta cần phải làm.Cần phải sử dụng nhiên liệu hóa thạch một cách hợp lí để
giảm khí thải nhà kính. Chúng ta cần phải tiết kiệm năng lượng, sử dụng các hình
thức năng lượng khác như nhiên liệu sinh học, năng lượng gió, năng lượng mặt

V.THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Từ tình huống mà nhóm chúng em đưa ra và cũng từ yêu cầu của cuộc thi vận
dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống trong thực tiễn, nhóm chúng em
xin được trình bày những ý tưởng giải quyết vấn đề từ tình huống thực tế này.
Chúng em xin được trình bày những việc làm mang tính giải pháp phù hợp lứa tuổi
và điều kiện hiện tại như sau:
1.Người dân tham gia vào việc phân loại và xử lí rác thải
+Như mọi người cũng đã biết cốt lõi vấn đề trên là phụ thuộc và ý thức của
người dân. Điều này sẽ được cải thiện qua từng ngày chứ không phải một sớm, một
chiều. Khi đó người dân sẽ phân loại rác thải nhà mình ra làm các nguồn như rác
hữu cơ (làm từ giấy, nguồn từ các sợi, từ thực phẩm, các sản phẩm từ gỗ, tre, cao
su, da, các chất dẻo), rác vô cơ kim loại thủy tinh, vật dụng không cháy) cuối cùng
là các chất hỗn hợp (vụn nhỏ khoảng dưới 5mm)
2.Các câu lạc bộ sinh hoạt theo xóm, làng, tổ dân phố
+Mục đích trên là tuyên truyền để người dân biết được nghĩa vụ và các quyền lợi
học đạt được; cung cấp thêm thông tin về BĐKH cho người dân; vận động tinh
thần từng hộ gia đình hưởng ứng.
3. Giáo dục ngay từ tầng lớp học sinh, sinh viên
+Việc này là vô cùng quan trọng, nó sẽ tạo ra một thế hệ có ý thức giữ gìn và
bảo vệ môi trường. Không gì hiệu quả bằng việc giáo dục tận gốc tư tưởng của lớp
người kế thừa đất nước.
4.Cập nhật thông tin về Biến đổi khí hậu:
Giảm nhẹ BĐKH là các hoạt động nhằm giảm mức độ hoặc cường độ phát thải
nhà kính và tăng bề hấp thụ, bề chứa khí nhà kính như:
- Sử dụng năng lượng hiệu quả và tiết kiệm năng lượng
- Sử dụng năng lượng cacbon thấp hoặc năng lượng không cacbon (mặt trời, thủy
điện, năng lượng gió…)
- Thu và lưu trữ cacbon (biogas) hoặc tăng bề hấp thu cacbon (cây xanh, rừng)
- Lối sống và lựa chọn tiêu dùng cacbon thấp (chuyển sang khí đốt tự nhiên, nhiên
liệu sinh học…, đi tàu hỏa, xe bus).

Tái chế giấy, thuỷ tinh, nhôm, thép và các nguyên liệu khác để giảm các nguyên
liệu mới, có thể giúp tiết kiệm năng lượng.
+ Giảm lượng giấy sử dụng: sử dụng cả 2 mặt giấy và tái chế giấy có thể tiết kiệm
2,5kg khí nhà kính đối với mỗi kg giấy sử dụng.
- Khi mua sắm:
+ Hạn chế sử dụng túi ni lông
+ Chọn mua các thiết bị có dán nhãn tiết kiệm năng lượng. Bạn có biết, sử dụng tủ
lạnh tiết kiệm năng lượng có thể tiết kiệm được gần 1 nửa tấn CO2 mỗi năm so với
sử dụng tủ lạnh thông thường.

13


Hãy sử dụng các thiết bị có dán nhãn Tiết kiệm năng lượng (ảnh minh họa)
+ Chọn mua những sản phẩm địa phương, vì việc vận chuyển sản phẩm nhập khẩu
sẽ tiêu tốn nhiều nhiên liệu gây phát thải nhiều khí nhà kính
-Tại cộng đồng:
+ Hãy tham gia trồng cây, bảo vệ rừng và biển. Bạn có thể đã biết cây xanh hấp thụ
khí CO2 rất tốt. Nhưng bạn có biết, đại dương cũng chính là một bể chứa CO2
khổng lồ
+ Xanh hóa nghề nghiệp: Hãy áp dụng những biện pháp bảo vệ môi trường ngay
trong ngành học hoặc trong môi trường làm việc.
Ví dụ:
Xây dựng một trường học không rác thải, một môi trường làm việc xanh sạch, làm
những dụng cụ học tập từ những vật dụng tái chế, thiết kế các tòa nhà tiết kiệm
năng lượng, tận dụng các vật liệu địa phương hoặc các vật liệu an toàn trước bão
lũ…
Những việc nhỏ như làm dụng cụ học tập từ những vật dụng tái chế cũng là cách
giảm thiểu biến đổi khí hậu


khối lớp sưu tầm các tư liệu theo các chủ đề và làm tập san theo lớp: Chủ đề "Học
sinh phải làm gì để thích ứng với biến đổi khí hậu"; Biến đổi khí hậu ở Việt Nam;
Biến đổi khí hậu ơ địa phương, những thuận lợi và thách thức; Biến đổi khí hậu
khu vực và thế giới, hậu quả. Mỗi khối chọn lựa 1 đội tuyển tham dự hoạt động tập
thể với 3 vòng thi - Vòng 1: Màn chào hỏi, giới thiệu đội tuyển. - Vòng 2: Thi biểu
diễn thời trang đuợc thiết kế từ các vật liệu thải (nilong, giấy - Vòng 3: Thi Hùng
biện theo chủ đề. Thi kiến thức qua các câu hỏi trắc nghiệm. Qua đó giúp chúng
em có ý thức bảo vệ môi trường thực sự thay đổi rõ rệt, hiện tượng vứt rác bừa bãi
đã giảm hẳn, vệ sinh các lớp đã sạch đẹp hơn, và mỗi năm các lớp đều tích cực
tham gia "Tết trồng cây" tại trường. Ngoài hình thức ngoại khoá chuyên môn,
trường còn tổ chức nhiều hình thức ngoại khoá sinh động, thu hút được phần lớn
các em học sinh tham dự, tạo những sân chơi bổ ích như "Ngày hội truyền thông",
Hội thảo "Văn hoá học đường", Lễ hội Dân gian Việt Nam...
Nhà trường cho học sinh tham gia các hoạt động thực tiễn: Tổ chức cho HS cắt
dọn cỏ, trồng hàng cây ven đường, khuyến khích các em và phụ huynh thường
xuyên quét dọn đường làng, ngõ xóm, thu gom rác thải ở địa phương.

Ảnh quét dọn đường làng, ngõ xóm tại thôn Khe Vàng

17


Phương tiện truyền thông của thị trấn, cũng như các cuộc mít tinh cổ đông của học
sinh đi. Các khu vực sản xuất của khu dân cư, tình trạng sử dụng phân bón hóa
chất, thuốc trừ sâu của bà con nông dân. Các loại rác thải, nước thải ở nông thôn đã
được sử dụng hợp lí, hạn chế rất nhiều sự ô nhiễm nhức nhối cách đây vài năm.
VI. Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
Một thế giới bền vững là thế giới không có phát thải khí nhà kính và sử dụng
rộng rãi nguồn tài nguyên tái sinh và tất cả rác thải được xử lí và tái chế. Để có
được một thế giới như vậy, cộng đồng quốc tế đã có nhiều nỗ lực to lớn để giảm

hành động của tất cả mọi người. Hãy bắt đầu từ chính bản thân và gia đình bạn,
những tế bào nhỏ nhất của xã hội.
18


Điền Xá, ngày 24 tháng 11 năm 2016
Nhóm trưởng

Voòng Thị Đại

19