BÀI VIẾT DỰ THI :
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ
GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
(VDKTLM)
- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh
- Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tiên Yên

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT
CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
BÀI : RÁC THẢI - XỬ LÝ NHƯ THẾ NÀO?
1. Tình huống đề ra.
Hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường đang là một vấn đề mà cả thế giới quan tâm.Nó
gây ra bao nhiêu phiền phức, rắc rối, bao nhiêu căn bệnh và sự biến đổi khí hậu đã gây ra rất
nhiều thiên tai thảm khốc hằng năm. Cụ thể hơn, đó là rác thải hiện có ở khắp mọi nơi, vấn
đề này chúng ta phải giải quyết theo một hướng tích cực nhất, đó là xử lý như thế nào và
biến rác thải thành năng lượng hữu ích cho cuộc sống. Vậy bây giờ chúng ta phải làm gì?
2. Mục tiêu.
- Trình bày hiện tượng, phân loại
- Thực trạng
- Nguyên nhân
- Nguồn gốc
- Tác hại của mầm bệnh trong rác
- Giải pháp và cách phòng tránh (Dẫn chứng cụ thể khách quan, xác thực)
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống.
- Xác định thành phần, khối lượng rác thải trong trường học
- Điều tra kiến thức và nhận thức của học sinh về rác thải và phân loại rác
tại nguồn
- Thiết kế các phương tiện tuyên truyền về rác thải và phân loại rác tại
nguồn dựa trên ý kiến học sinh
- Các biện pháp tuyên truyền trong việc nâng cao hiểu biết, nhận thức

5.2) Thực trạng.
Sau đây là một số hình ảnh cụ thể tại một số trường học trên địa bàn. Như các bạn đã
thấy, rác ở khắp nơi và nó sẽ cứ tiếp diễn nếu học sinh không có ý thức bảo vệ môi trường.
Có rất nhiều biểu hiện nhưng phổ biến nhất là vứt rác ra đường hoặc nơi công cộng . Ăn
xong một que kem hay một chiếc kẹo, học sinh vứt que, vứt giấy xuống đất . Uống xong một
lon nước ngọt hay một chai nước suối, vứt lon, vứt chai ngay tại chỗ vừa ngồi mặc dù thùng


rác để cách đó rất gần. Thậm chí khi ăn xong một tép kẹo cao su, họ cũng không mang đến
thùng rác mà vo tròn rồi trét lên ghế đá và cứ thế bỏ đi chỗ khác. Trong lớp học, sân trường,
học sinh cũng ngang nhiên xả rác ở hộc bàn, góc lớp, hành lang.

Hộc bàn là nơi chứa vỏ hộp xôi, vỏ chai nước, vỏ hộp sữa…
Và cả những vỏ bánh kẹo…


Rác ơi ở lại người đi nhé.

Bãi tập kết rác cạnh cổng trường, bốc mùi nồng nặc, ảnh hưởng đến sức khỏe của học
sinh.
Hoặc cả những bãi rơm rạ mà người dân vô tình chất đầy ngoài đường, gây mất đi
cảnh quan cũng như sự ô nhiễm môi trường.

Rơm chất đầy rìa đường


Qua hoạt động thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát ý kiến của các bạn học sinh trong một
số trường trên địa bàn bằng phiếu sau:
Theo bạn, hành vi của các bạn cùng lớp trong việc xả rác không đúng nơi quy định thường:
Thường xuyên

43 %

16 %


- Rác hữu cơ : là loại rác dễ phân hủy và có thể đưa vào tái chế để đưa vào sử dụng
cho việc chăm bón và làm thức ăn cho đv( hoa quả, lá cây,..)
-Rác vô cơ : là loại rác khó phân hủy nhưng có thể đưa vào tái chế để sử dụng nhằm
mục
đích phục vụ cho con người ( bao ni lon, vỏ chai, giấy,..)
5.4) Nguyên nhân gây ra hiện tượng.
Có 2 nguyên nhân chính:
- Nguyên nhân đầu tiên là do những thói quen xấu lười biếng và lối sống lạc hậu ích
kỷ chỉ nghĩ đến quyền lợi cá nhân, nghĩ rằng trường học không phải là của mình, vậy
thì việc gì mà phải mất công gìn giữ. Cứ ném, xả rác và thế thôi.
- Nguyên nhân tiếp theo là do thói quen đã có từ lâu, khó sửa đổi, phải có sự nhắc
nhở của người khác mới thực hiện, nhưng sau đó thì bỏ luôn. Do đó mà thái độ tuân
thủ nội quy nơi công cộng của học sinh sinh viên vẫn chưa đi vào nề nếp.
- Ngoài ra, một phần nhỏ là do cơ sở vật chất của trường không đáp ứng được việc xử
lí rác của học sinh.
5.5) Nguồn gốc.


Rác thải chứa nhiều vi khuần, vi trùng gây bệnh, do chứa mầm bệnh từ súc vật, rác
thải y tế,…Các vi khuẩn gây bệnh như E.coli, Coliform, giun sán,…Sau đó các sinh vật như
ruồi, muỗi đậu vào rác rồi mang theo các mầm bệnh đi khắp nơi, gây hại đến sức khỏe con
người. Kim loại nặng: Chì (Pb), thủy ngân(Hg), crom(Cr),.. có trong rác không bị phân hủy
sinh học, mà tích tụ trong sinh vật, tham gia chuyển hóa sinh học.
5.6) Tác hại của mầm bệnh trong rác.
5.6.1. Ảnh hưởng đối với sức khỏe con người.

lượng rác thải. Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và mưa nhiều ở nước ta là điều kiện thuận lợi cho
các thành phần hữu cơ phân hủy, thúc đẩy nhanh quá trình lên men, thối rửa và tạo nên mùi
khó chịu cho con người.các chất thải khí phát ra từ các quá trình này thường là H 2S, NH3,
CO2 , SO2, CH4...
Sau đây là một vài đại diện:
Amoniac:
+ Amoniac có mùi khó chịu và gây viêm đường hô hấp cho người, động vật, gây
loét giác mạc, thanh quản, khí quản. Amoniac thường gây nhiễm độc cấp tính.
Nồng
(ppm)

độ

NH3 Triệu chứng

50

Giới hạn nhận biết mùi

400

Tác dụng trên các đường hô hấp

700

Tác dụng giới hạn trên thị giác

1720

Ho, co giật có thể chết


Làm giảm khả năng phánđoán và giác quan, đau đầu,chóng
mặt, mệt mỏi

100

15

đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi

->

nhiều
250

32

bất tỉnh

750

60

chết sau vài giờ

1000

66

chết rất nhanh

với hạt có đồng mật độ thì quá trình này thường có ở hạt có đường kính từ 0,5 - 5 micro.
-Khuếch tán: Hiện tượng này thường có ở hạt có kích thước nhỏ.
Trung bình khoảng 1/2 các chất sẽ thâm nhập vào cơ thể trong vòng một ngày, điều
này cũng còn phụ thuộc vào bản chất của độc chất. Phần còn lại sẽ được thâm nhập trong
những ngày tiếp theo, thậm chí hàng năm sau. Bên cạnh đó, những chất độc trong rác gây ra
nhiều bệnh nguy hiểm khác nhau, cụ thể là:
- Bệnh ung thư: có một số thành phần chất hữu cơ dễ bay hơi trong rác có khả năng
gây ung thư như: benzen, styrene butadience gây ung thư máu, nếu tiếp xúc trực tiếp với
nhiều THC có thể ung thư da, ung thư tinh hoàn.
- Có thể gây ra bệnh hạch cầu và ung thư thận nếu như tiếp xúc trong thời gian lâu
dài.
- Gây ra những bệnh về da: nếu không sử dụng thiết bị bảo hộ khi thu gom rác thì vi
khuẩn sẽ xâm nhập vào da và gây viêm da. Ngoài ra chất hữu cơ dễ bay hơi cũng có thể gây
ra viêm loét da.
- Gây ngứa mắt.
- Tạo cảm giác khó chịu cho người tiếp xúc, từ đó gây ra một số bệnh như: mất ngủ,
tinh thần bất ổn, dễ nổi nóng,…
- Bệnh sida, cảm cúm, dịch bệnh và các bệnh nguy hại khác: rác thải chứa nhiều
ruồi, muỗi và vi trùng gây bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với rác thải.
5.6.2. Ảnh hưởng đối với mĩ quan trường học.
Trường học là nơi giáo dục ý thức của học sinh sinh viên, nhưng với những hình ảnh
rác thải ở khắp nơi đã làm mất đi những mĩ quan vốn có của một ngôi trường. Điều đó đã
gây ảnh hưởng không ít đến văn hóa của một dân tộc. Chúng ta - những thế hệ tương lai của
đất nước, cần phải có nhận thức và thực hiện đúng những qui định của nhà trường về vấn đề
rác thải hiên nay để cải thiện môi trường sống.


Rác thải ngày càng nhiều thêm nhưng
không thấy ai mang đến “khu tập kết”


dụng cụ phân loại,
người để tự giác rác thải
xử lí rác thải.
hơn nữa


Xây dựng lò đốt rác tại chỗ
+ Giải pháp 2:Tiến hành phân loại rác thải trước khi xử lí.
Tính hiệu quả của biện pháp này đó là rác thải sẽ được phân loại trước khi xử lí: loại
rác có khả năng phân huỷ sẽ được xử lí tại trường, loại rác không có khả năng phân huỷ sẽ
được chuyên chở đến khu chứa rác của thị trấn để xử lí tiếp và cuối cùng là loại rác có khả
năng tái chế sẽ được thu gom lại và bán lại cho các cửa hàng thu mua phế liệu. Rác thải sẽ
được phân loại và xử lí theo từng ngày. Như vậy sẽ chấm dứt tình trạng bể rác luôn đầy ắp
và bốc mùi hôi thối như trước đây. Các loại rác thải có khả năng tự phân huỷ như: vỏ hạt hoa
quả, bánh trái, lá cây…được lọc ra và đổ vào các hố đất trong vườn cây để rác tự phân huỷ
tạo chất thành phân bón cho việc trồng rau, các loại rác thải như: túi giấy bóng, giấy kẹo,
hộp xốp…không phân huỷ được thì được cho vào bao để đem đi xử lí, các loại rác thải tái
chế như giấy vụn, đồ nhựa vỡ hỏng thì được thu gom lại bỏ vào một thùng rác.


Với tình hình vứt rác bừa bãi hiện nay, thì những hậu quả kéo theo nó cũng không
phải nhỏ. Trước tiên là gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Rác bị xả bừa bãi liên tục, ngày càng
nhiều nếu không được thu dọn sẽ bốc mùi, gây ô nhiễm môi trường không khí. Rác trong lớp
học, sân trường, nếu không thu dọn kịp thời sẽ bốc mùi hôi thối khó chịu, ảnh hưởng đến sức
khỏe và sự tiếp thu bài của học sinh, sự truyền đạt kiến thức của giáo viên và còn làm ảnh
hưởng đến vẻ đẹp của ngôi trường.
Hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường là một vấn đề đang nhận đựơc sự quan tâm của
toàn xã hội. Ô nhiễm môi trường sẽ kéo theo đó là sự biến đổi khí hậu, điều này đã và đang
ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người không chỉ thế hệ chúng ta mà còn cả thế hệ mai
sau. Khí hậu biến đổi một cách trầm trọng như vậy là do rất nhiều nguyên nhân khác nhau,

- Mở cuộc thi trưng bày sản phẩm tái chế từ rác:

Hội thi trưng bày sản phẩm được tái chế từ rác thải


Triển lãm trưng bày sản phẩm tái chế từ rác
- Đảm bảo các sản phẩm tái chế đó phải được duy trì và hoạt động tốt, vệ sinh…

Mô hình trồng nấm rơm tại thôn Hà Giàn – xã Đông Ngũ


Sản phẩm trang trí độc đáo được sử dụng từ vật liệu phế thải

Lồng đèn xinh xắn


Những giỏ cây xinh xắn từ chai nhựa, lốp xe

Bức tranh sinh động từ các vỏ lon nước ngọt


Vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường được tái chế từ rác thải
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống.
Việc giải quyết tình huống trên dựa trên việc kết hợp một cách nhuần nhuyễn các
kiến thức lien môn, nhằm làm rõ hơn tác hại của rác đối với môi trường và sinh vật; lợi ích
của việc tái chế và sử dụng các sản phẩm từ rác thải. Giúp mọi người có thêm kiến thức,
nâng cao nhận thức của mình trong việc bảo vệ môi trường. Đồng thời có thể phát huy tính
sang tạo, làm ra các sản phẩm độc đáo từ rác góp phần vào thực tiễn cuộc sống, sử dụng tiết
kiệm năng lượng làm giảm thiểu thiên tai, biến đổi khí hậu…Từ đó mà em đã đề ra những
biện pháp xử lý được cho là thiết thực và có ý nghĩa nhất, giúp học sinh, sinh viên hiểu được