SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG NHỮNG THÍ NGHIỆM KHOA HỌC VUI
VÀO CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở
TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN NGA SƠN

Người thực hiện: Mai Thu Hương
Chức vụ : Giáo Viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Thị Trấn
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA, NĂM 2015
1


A. T VN
Trong nn kinh t th trng hi nhp v phỏt trin ca nc ta hin nay
khoa hc v cụng ngh, c coi trng, nú l mt phng tin ng dng x
lý v lm vic hin i nht, nhanh nht, hiu qu nht.
Nm hc 2014-2015 nhim v trng tõm cn thc hin l ng dng khoa
hc v cụng ngh, trong trng hc, vic ỏp dng khoa hc v cụng ngh, trong
hot ng dy v hc ó em li nhiu u im ni bt. i vi bc hc mm
non vic xõy dng cỏc trũ chi, cỏc cõu chuyn sinh ng hp dn y mu sc
theo cỏc ch s giỳp tr c chi, c khỏm phỏ v phỏt trin nhn thc
phỏt trin thm m v ton din.
Vi ch trng ca ngnh, a khoa hc v cụng ngh, vo vic ging dy,
PGD& o to ó to iu kin m lp tin hc hng dn khoa hc v cụng
ngh. Tụi v mt s giỏo viờn trong trng mầm non Thị Trấn Nga Sơn ó tham

điều kì thú trong thế giới xung quanh, được tận mắt nhìn thấy những biến hoá
của sự vật hiện tượng mà có lẽ trẻ tưởng chừng chỉ có trong những câu chuyện
cổ tích. Hơn thế, nhờ những thí nghiệm có tính minh chứng này, chúng ta có thể
áp dụng vào trong giảng dạy để giải thích cho trẻ một cách rõ ràng và thuyết
phục về đặc tính của sự vật hiện tượng, đáp ứng được nhu cầu khám phá của trẻ,
vừa kích thích khả năng tư duy tiềm ẩn trong các bé.
Ở lớp tôi chủ nhiệm khả năng nhận thức của trẻ chưa đồng đều, trẻ có tính tò
mò ham hiểu biết nhưng khả năng tư duy chưa tích cực, trong hoạt động trẻ còn
thụ động việc tự học tự khám phá phát hiện ra cái mới còn phụ thuộc nhiều vào
sự gợi mở của cô.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Có thể nói việc cho trẻ làm quen với các thí nghiệm trong trường học với
trẻ mầm non không còn là quá khó khăn mà đó còn là niềm đam mê đối với trẻ
trong đó cô giáo là người thổi lên niềm đam mê đó cho trẻ qua các câu chuyện
bài thơ hay các màu sắc đẹp rực rỡ. Và những thí nghiệm khoa học đóng góp
một phần quan trọng vào sự thành công của một hoạt động học, nhưng một hoạt
động học không chỉ là những thí nghiệm khoa học.
Trường Mầm Non Thị Trấn Nga Sơn ở là Trường trọng điểm chất lượng
của huyện, Trường có bề dày thành tích dạy và học đã được Sở, Phòng Giáo
Dục Nga Sơn đánh giá cao. Trong những năm gần đây trường luôn duy trì và
giữ vững danh hiệu tiến tiến xuất sắc các cấp. Được Thủ Tướng chính phủ tặng
Bằng khen và nhiều phần thưởng khác.
Nhà trường có một đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ nhiệt tình ham học hỏi và
cùng tiến bộ. Chính vì lẽ đó giáo viên chúng tôi rất phấn khởi và cùng nhau thi
đua học.

3


Nhà trường quan tâm đến chất lượng tạo điều kiện cho giáo viên đi học và tổ

nhận biết tên
gọi dặc điểm
của đối tượng

Khả năng so
sánh nhận xét
giữa các đối
tượng

Khả năng
phân nhóm
phân loại theo
dấu hiêu của
đối tượng

Khả năng suy
luận giả thích
về mối liên hệ
giữa các đối
tượng

Đ
ạt

Đ
ạt

Đ
ạt



C
Đ

Tỉ
lệ
%

Tỉ
lệ
%

C
Đ

Tỉ
lệ
%

Tỉ
lệ
%

C
Đ

Tỉ
lệ
%


bàn về động vật sống trong gia đình, động vật sống trong rừng. Để trẻ được quan
sát cụ thể.
Hay khi thực hiện chủ đề “Nước và các hiện tượng tự nhiên” tôi chuẩn bị
các hình ảnh như: Ông mặt trời, giông bão, lũ lụt, hạn hán, sóng thần. Đồng thời
tôi còn chuẩn bị một số đồ dùng tạo ra các hiện tượng tự nhiên đơn giản như: Đồ
dùng tạo ra hiện tượng sạt lỡ đất. Cô dùng tờ giấy bỏ đất vào vào tờ giấy dùng
hai tay nghiêng nghiêng tờ giấy để cho trẻ quan sát và giải thích đó là hiện
tượng sạt lở đất. Không những thế trên mảng tường tôi trang trí góc mở cho trẻ
khám phá khoa học với tên gọi “Bé làm nhà khoa học”: Ở phía dưới tôi trang bị
các túi đựng lô tô có chứa nội dung mà chủ đề đang thực hiện. Chỉ với nội dung
đơn giản nhưng dễ hiểu trẻ sẽ dễ dàng thực hiện khám phá các đối tượng theo
yêu cầu của cô.

5


Ví dụ: Thực hiện chủ đề “ Thế giới thực vật” Bé Xuân Minh lên lấy kí hiệu
của mình găm vào cột kí hiệu, lấy hình ảnh cây nhãn làm đề tài nghiên cứu găm
vào cột “Bé nghiên cứu gì?”, và khi khám phá ra cây nhãn có thân, cành, lá. Và
cháu đã lấy lô tô tương ứng và găm vào cột “Bé khám phá được gì nào?

Như vậy từ thực hiện ở góc mở đã giúp cho trẻ rèn luyện được cách tư duy
và suy luận của mình.
Với môi trường ngoài lớp: Tôi xây dựng một góc thiên nhiên ở phía sau
lớp, ở góc này tôi trang trí một giá gỗ trên giá tôi trưng bày các loại đồ dùng tưới
hoa, sỏi, lông gà, gỗ chìm nổi,
Ở phía dưới tôi đặt các chậu nhựa nhỏ gieo các hạt lạc, hạt đậu để trẻ theo
dõi được sự phát triển của cây. Một góc nhỏ khác tôi đặt chậu cá và các chậu
cây cảnh để cho góc thật sự đẹp và sinh động.
Ngoài không gian ở lớp thì trường tôi có “Vườn của bé” với các loại cây

- Điều gì xảy ra khi chuyển động bàn tay về phía sau, phía trước?
- Cho trẻ vốc nước bằng 2 tay khuyến khích trẻ mô tả điều gì xảy ra khi
chúng thả tay.
Cho trẻ quan sát nước chảy qua các kẻ ngón tay khi chúng cố giữ nước
- Có thể giữ nước trong các bàn tay được không?
- Điều gì xảy ra khi cố giữ nước trong bàn tay?

7


3. Tổ chức ứng dụng những thí nghiệm khoa học vui trong hoạt động có
chủ định.
Để thu hút trẻ vào hoạt động một cách tự nhiên thoải mái mà vẫn phát huy
được tính tích cực của mình là điều không dễ dàng gì nó đòi hỏi người giáo viên
phải thật sự đầu tư tâm huyết của mình khi lên hoạt động cho trẻ thực hiện.
Đối với tôi việc cho trẻ vào hoạt động có đạt kết quả hay không thì điều
đầu tiên cần làm là giới thiệu như thế nào cho hay cho lôi cuốn trẻ để trẻ cảm
thấy rằng mình đang chơi nhưng trên thực tế là đang học đang nghiên cứu.
Để thu hút trẻ vào hoạt động tò mò thích thú tôi luôn tìm và thay đổi các
hình thức giới thiệu bài cho hay cho hấp dẫn.
Ví dụ: Chủ đề “Tết và mùa xuân” tôi chuẩn bị các loại quà vào các hộp
quà khác nhau và chia làm 3 tổ cho các tổ lên nhận quà mỗi tổ nhận một phần
quà có loại bao lì xì đang cần khám phá, trẻ đem về tổ của mình khám phá trải
nghiệm thảo luận thực tế. Như vậy làm cho trẻ rất phấn khởi và tích cực tham
gia hoạt động.
còn ở chủ đề “Thế giới Động vật” đề tài “Động vật trong gia đình” tôi
chuẩn bị 3 con vật khác nhau và chia trẻ thành 3 nhóm cho trẻ quan sát. Trẻ
quan sát đến đâu ghi vào nhật kí. Khi thực hiện quan sát xong trẻ mang bài và
con vật của nhóm mình vừa quan sát và vẽ được lên trưng bày. Sau đó cô và trẻ
cùng khám phá. Đây là hình thức mà tôi thấy trẻ rất hứng thú

vừa được quan sát tôi tổ chức 2 trò chơi một trò chơi động một trò chơi tĩnh. Với
trò chơi tĩnh tôi đọc câu đố theo dấu hiệu của côn trùng để trẻ tìm và giơ hình
ảnh lên còn trò chơi động tôi cho trẻ thi đua theo tổ bật qua suối, hay bật qua
vòng..lên tìm và phân loại côn trùng có ích cho con người.
Như vậy việc thay đổi hình thức là làm cho hoạt động không bị nhàm chán,
đây là điều rất cần thiết đối với giáo viên khi muốn cho trẻ luôn hoạt động tích
cực và đạt hiệu quả.
Trong hoạt động có chủ định để cho trẻ dễ hiểu dễ nhận xét về đối tượng
đang được nghiên cứu thì việc sử dụng hệ thống câu hỏi của người giáo viên là
9


rất quan trọng. Nếu cô đưa ra hệ thống câu hỏi quá dài, rườm rà làm cho trẻ khó
hiểu và không nhận xét được đối tượng cần khám phá vì vậy yêu cầu hệ thống
câu hỏi của cô khi đưa ra cho trẻ phải ngắn gọn, xúc tích, khoa học mà vẫn gần
gũi dễ hiểu đối với trẻ. Hệ thống câu hỏi phải là câu hỏi mở để từ một câu hỏi
nhưng trẻ vẫn suy luận và trả lời theo các cách hiểu khác nhau mà vẫn gần gũi
dễ hiểu đối với trẻ.
Ví dụ: Ở chú đề “Thế giới Thực vật” đề tài “Một số loại Hoa”
- Tôi là Cẩm nhung xin chào các bạn ! (Chúng em chào chị Cẩm nhung)
- Cẩm nhung các bạn biết gì về tôi?
- Thế Cẩm nhung là lòai Hoa như thế nào?
* Để kích thích trẻ hứng thú tò mò khám phá về đặc điểm, dấu hiệu của
đối tượng quan sát mà trẻ chưa biết rõ tôi sử dụng câu hỏi:
Ví dụ: Chủ đề thế giới thực vật với đề tài “Một số loại Quả”
- Các con có nhận xét gì về quả cam?
- Cây quả cam có lợi ích như thế nào đối với chúng ta?
Để trả lời được tốt câu hỏi trên bắt buộc trẻ phải tích cực quan sát và thử
nghiệm
* Trong quá trình khám phá để khuyến khích trẻ tìm kiếm cách khám phá

về đối tượng và khi vào hoạt động trẻ sẽ thực hiện tốt hơn.
Ví dụ: Cho trẻ hoạt động tạo hình với đề tài “Vẽ vườn hoa ” tôi chuẩn bị
mô hình vườn hoa với nhiều các loại hoa và đàm thoại:
Các con có nhận xét gì về vườn hoa nào ?
Hãy kể về những loại hoa mà các con vừa được quan sát ?
Từ mô hình vườn hoa mà tôi chuẩn bị trẻ sẽ được quan sát được tri giác
vào những bông hoa và nói lên ý kiến của mình. Từ đó trẻ có kiến thức cụ thể về
vườn hoa , bông hoa làm đề tài để vẽ.

*Với hoạt động phát triển ngôn ngữ, tôi cũng đã sử dụng cho trẻ khám phá
khoa học về môi trường tự nhiên cho hoạt động này.
11


Ví dụ : Khi kể cho trẻ nghe câu: “Quả bầu tiên” trong chủ đề “Thế giới
thực vật” vào phần giới thiệu bài tôi chuẩn bị vật thật là cây bầu có quả sau đó
cho trẻ quan sát và đàm thoại về cây bầu, quả bầu rồi dẫn dắt giới thiệu câu
chuyện “Quả bầu tiên”
Như vậy việc tổ chức cho trẻ khám phá khoa học về môi trường tự nhiên
thông qua cacs hoạt động có chủ định khác mà tôi đã tổ chức cho trẻ hoạt động
tôi thấy trẻ rất hứng thú hăng hái tham gia hoạt động đồng thời vốn hiểu biết của
trẻ về môi trường tự nhiên được tăng lên rất nhiều
5. Khả năng ứng dụng những thí nghiệm khoa học vui thông qua quan sát
vật thật, các trò chơi.
Với trẻ mầm non thì phương pháp học thông qua vui chơi là phương pháp
hiệu quả nhất vì thông qua các trò chơi trẻ dễ dàng tiếp nhận, khám phá được
các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ. Đặc biệt khi cho trẻ khám phá khoa học
về môi trường tự nhiên việc tổ chức cho trẻ chơi, quan sát làm cho trẻ rất hứng
thú. Chính vì vậy mà khi cho trẻ khám phá khoa học tôi lựa chọn và vận dụng
đưa vào hoạt động các trò chơi sáng tạo nhằm thu hút trẻ hoạt động có hiệu quả,

ngả, đổ rạp người sang trái, sang phải miệng nói “Ào…ào…ào…”
Cô nói: “Lốc xoáy” trẻ nghiêng người sang phải, sang trái cúi rạp về phía
trước ngả người về phía sau miệng “Hú…hú…hú.” sau đó xoay tròn và lăn trên
nề nhà
Cô nói “Bão tan” tất cả trẻ đứng dậy sửa sang quần áo ngay ngắn trong
nền nhạc của bài hát “Nắng sớm”
Với chủ đề “Thế giới thực vật” đề tài “Một số loại quả” tôi cũng cố kiến
thức cho trẻ bằng trò chơi “Thử tài đoán vật”

13


Cách chơi: Tôi mời 1 trẻ thò tay vào hộp quà nói lên đặc điểm riêng của
từng loại quả nhiệm vụ của 3 tổ là khi nghe thông tin bạn nói thì chọn ngay quả
ở rổ mà tổ cho là đúng. Khi kết thúc trò chơi tổ nào chọn nhiều quả tổ đó sẽ
chiến thắng
Để giúp cho trẻ hiểu được mối liên hệ giữa các đối tượng trong môi trường
tự nhiên tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi ghép tranh.
Ví dụ chủ đề “Thế giới động vật ” tôi xây dựng một bức tranh liên hoàn với
tựa đề là “Con nào ăn gì?” trong bức tranh có hình ảnh các con vật: Dều hâu, gà
con, con sâu, lá cây yêu cầu trẻ đi theo đường dích dắc lên sắp xếp theo trình tự
tuần hoàn của các con vật trong môi trường tự nhiên.

Hay cũng là trò chơi ghép tranh nhưng tôi lại tổ chức cho trẻ chơi với hình thức
khác hơn trò chơi này giúp trẻ cũng cố khắc sâu kiên thức hơn sau mỗi giờ học
Ví dụ: Chủ đề “Thế giới thực vật” đề tài “Một số loại rau” cho trẻ xếp
thành 2 tổ tôi chuẩn bị cho mỗi tổ là một loại rau( rau bắp cải, rau xu hào), là các
miếng ghép bằng bìa được cắt ra từ các hình ảnh nhiệm vụ của 2 đội là trong
một bản nhạc phải lên bật qua vòng và ghép thành cây rau hoàn chỉnh
Với hình thức tổ chức trò chơi như vậy yêu cầu trẻ suy nghĩ, thảo luận và

chăn nuôi của bác nông dân.
Khi được tiếp xúc với không gian thiên nhiên những đề tài này luôn giúp
cho trẻ hứng thú hoạt động và đạt hiệu quả cao đồng thời thỏa mãn nhu cầu vận
15


động, khả năng tiếp cận các đối tượng khám phá và tự khám phá của trẻ trong
thiên nhiên.
7. Ứng dụng công nghệ thông tin vào khám phá khoa học vui cho trẻ
Nếu như trước đây việc chuẩn bị cho một hoạt động giáo viên phải rất vất
vả sưu tầm các hình ảnh phục vụ giảng dạy thì hiện nay việc áp dụng công nghệ
thông tin giúp cho giáo viên dễ dàng truyền tải được nội dung đến với trẻ.
Sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy làm cho hình ảnh đẹp, sinh
động, kết hợp với âm thanh làm cho trẻ rất hứng thú khi tham gia hoạt động. Với
những hình ảnh trừu tượng mà qua các tranh vẽ chưa làm cho trẻ hiểu rõ thì qua
hiệu ứng powerpoint trẻ dễ dàng hình dung ra được. Sử dụng công nghệ thông
tin tôi thấy rất nhiều thuận lợi giáo viên có thể tiết kiệm được thời gian và kinh
phí làm đồ dùng và đặc biệt là cực kì thu hút trẻ. Tùy vào từng đề tài, từng hoạt
động cụ thể tôi đã vận dụng công nghệ thông tin vào để xây dựng hoạt động cho
trẻ.
Ví dụ: Ở chủ đề “Nước và các hiện tượng tự nhiên” khi cho trẻ khám phá
thiên nhiên tôi cho trẻ xem hình ảnh mưa, gió, sấm chớp và kèm theo đó là âm
thanh làm cho trẻ rất thích thú.
Hay ở chủ đề “Thế giới động vật” đề tài “Một số con vật sống trong gia
đình” khi mở rộng tôi cho trẻ kể thêm về các con vật mà trẻ biết nếu trẻ kể đúng
thì màn hình xuất hiện những con vật đó.
Hoặc ở chủ đề “Thế giới thực vật” đề tài “Một số loài hoa” tôi thiết kế
nhiều loài hoa có màu sắc đẹp, sinh động. Sau đó yêu cầu trẻ tìm hoa gì cánh
tròn mượt như nhung (hoa hồng) hoa cánh dài, nhỏ (Cúc, hoa đồng tiền) và
kiểm tra thông tin trên máy, nếu trẻ kể đúng thì những bông hoa xuất hiện rung

Khi trẻ cho các con vật ăn trẻ có cơ hội được quan sát trực tiếp các con vật
từ đó làm tăng khả năng hiểu biết và cách quan sát cho trẻ.
Hoặc cũng có thể khi mẹ nhặt rau trẻ cũng có thể bắt chước mẹ nhặt rau tôi
giải thích cho phụ huynh hiểu không phải trẻ làm theo là nghịch ngợm mà động
viên khuyến khích trẻ cùng làm vì khi trẻ nhặt rau trẻ có cơ hội được tiếp xúc
trực tiếp, được quan sát thực tế và hiểu biết thêm về các loại rau.
Hoặc tôi cũng tuyên truyền với phụ huynh hãy để cho trẻ tự tay múc ca
nước tưới cho các cây cảnh xung quanh nhà khi trẻ được làm trẻ được tiếp xúc
với nước được quan sát sự sinh trưởng của các loại cây từ đó giúp cho trẻ hứng
thú nhiều hơn với môi trường tự nhiên.
+ Trao đổi với phụ huynh cho trẻ đi học đều đặn giúp trẻ tiếp thu bài có hệ
thống và đạt hiệu quả hơn. Sau khi kết hợp với phụ huynh tôi thấy trẻ rất hứng
thú khi được tham gia khám phá khoa học về môi trường tự nhiên, trẻ tự tin lên
rất nhiều khi quan sát mô tả các đối tượng trước cô giáo và bạn bè. Việc cho trẻ
khám phá khoa học về môi trường tự nhiên trở nên nhẹ nhàng và đạt hiệu quả
cao hơn.
IV- KIỂM NGHIỆM
17


Qua quá trình thực hiện một số biện pháp trên, tôi thấy chất lượng lớp tôi
đạt kết quả đáng kể.
*Kết quả khảo sát ban đầu:
TS
trẻ

Nội dung khảo sát
Khả năng tìm
tòi khám phá


Tỉ C
lệ Đ
%
49 19

Khả năng
phân nhóm
phân loại theo
dấu hiêu của
đối tượng

Tỉ Đ
lệ ạt
%
51 19

Tỉ C
lệ Đ
%
54 17

Khả năng suy
luận giả thích
về mối liên hệ
giữa các đối
tượng

Tỉ Đ
lệ ạt
%

tượng

Khả năng
phân nhóm
phân loại theo
dấu hiêu của
đối tượng

Khả năng suy
luận giả thích
về mối liên hệ
giữa các đối
tượng

Đ
ạt

Đ
ạt

Đ
ạt

Đ
ạt

Đ
ạt

Tỉ C


Tỉ C
lệ Đ
%
35 10 0
0

Tỉ
lệ
%
0

Tỉ C
lệ Đ
%
35 10 0
0

C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
Như vậy, ta có thể nói rằng cho trẻ ứng dụng những thí nghiệm khoa học
vui là việc làm không thể thiếu được ở độ tuổi mầm non bởi thông qua hoạt

18

Tỉ
lệ
%
0



thú trong khoa học vô cùng phong phú, song không phải bất cứ hiện tượng khoa
học vui nào cũng có thể ứng dụng trong việc dạy trẻ mầm non. Việc lựa chọn
cũng như thực hiện những thí nghiệm khoa học phải đảm bảo tính vừa sức, phù
hợp với lứa tuổi và đặc biệt là đảm bảo an toàn cho trẻ.

19


Trên đây là một số kinh nghiệm : “Ứng dụng những thí nghiệm khoa
học vui vào công tác giáo dục trẻ 5- 6 tuổi ở trường mầm nonThị Trấn Nga
Sơn”, rất mong được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học nghành để tôi
được hoàn thiện hơn khi áp dụng sáng kiến của mình trong năm học mới
Tôi xin chân thành cảm ơn !

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Thị Trấn, ngày 10 Tháng 04 năm 2015
Tôi xin cam đoan SKKN này là do tôi tự
nghiên cứu và tìm tòi, không sao chép của
người khác.
NGƯỜI LÀM SKKN

Mai Thu Hương

20