3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sinh viên là một bộ phận của thanh niên, là “rường cột”, là chủ nhân
tương lai quan trọng của nước nhà. Trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng,
Đảng ta luôn đánh giá cao vai trò của thanh niên nói chung, sinh viên nói
riêng. Báo cáo Chính trị tại Đại hội X của Đảng khẳng định: “Coi trọng bồi
dưỡng cho học sinh, sinh viên khát vọng mãnh liệt xây dựng đất nước giàu
mạnh, gắn liền lập nghiệp bản thân với tương lai của cộng đồng, của dân tộc,
trau dồi cho học sinh, sinh viên bản lĩnh, phẩm chất và lối sống của thế hệ trẻ
Việt Nam hiện đại” [14, tr. 207]. Nghị quyết Trung ương 7, Khoá X của Đảng
tiếp tục khẳng định vai trò to lớn đó: “Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn,
một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân
tộc... công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc”[16, tr.35-36].
Thành phố Hà Nội là một trong hai trung tâm giáo dục đại học lớn
nhất nước ta. Trên địa bàn thành phố hiện nay có 69 trường đại học, cùng với
22 trường cao đẳng, đào tạo nhiều ngành nghề quan trọng. Do vậy, số lượng
sinh viên học tập và cư trú trên địa bàn thành phố tương đối đông đảo. Với
đặc điểm là lứa tuổi trẻ trung, sung sức nhất của cuộc đời, có nhiệm vụ học
tập và rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp, lại tập trung với số lượng lớn trên địa
bàn thành phố nên sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố đóng
vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô Hà Nội nói riêng và sự
phát triển của đất nước nói chung.
Để sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội phát
huy hết khả năng của mình trong học tập rèn luyện, thực sự trở thành chủ
nhân tương lai của nước nhà, sinh viên phải được giáo dục đầy đủ, toàn diện,
đặc biệt là giáo dục chính trị. Công tác giáo dục chính trị nâng cao nhận thức
cho sinh viên về đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà
nước, góp phần bồi đắp ở sinh viên lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm công
dân, xây dựng bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, định hướng tư tưởng và


nghiệm trong cuộc sống, khi gặp phải tác động từ những thông tin xấu, độc


5
hại lan truyền trên internet, không đủ bản lĩnh, trình độ đánh giá các quan
điểm, tư tưởng, văn hoá, nghệ thuật, lối sống không phù hợp từ bên ngoài đã
dao động về lập trường, mất phương hướng chính trị, mờ nhạt về lý tưởng
cách mạng. Đúng như Đảng ta đã chỉ ra: “Đặc biệt đáng lo ngại là trong một
bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái đạo đức, mờ nhạt về lý
tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp” [11,
tr.24].
Thực trạng đó đặt ra những yêu cầu cấp bách đối với công tác giáo dục
chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
Cần phải đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, trong đó có giáo dục
chính trị, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho sinh viên các
trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội, khắc phục những hạn chế trên.
Với những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài “Chất lượng công tác
giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố
Hà Nội hiện nay” có ý nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
* Những công trình bàn về công tác giáo dục chính trị tư tưởng
Công trình “Một số vấn đề về công tác tư tưởng” của tác giả Đào
Duy Tùng, do nhà xuất bản Lý luận chính trị ấn hành 1985, đã đề cập toàn
diện các mặt, các nội dung công tác tư tưởng của Đảng. Dưới góc độ của khoa
học xây dựng Đảng, tác giả khẳng định: “Đảng là chủ thể quản lý các quá
trình tư tưởng trong toàn xã hội. Yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả công
tác tư tưởng là tăng cường vai trò lãnh đạo, hoàn thiện cơ chế quản lý tư
tưởng và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện những nhiệm vụ công tác tư
tưởng của Đảng”. Tác giả đã đề cập đến công tác tư tưởng của Đảng, nhưng
chưa đi sâu vào công tác giáo dục chính trị cho thanh niên.

rộng đến từng ngành, từng tổ chức, từng con người và chiều sâu từ giáo dục
quan điểm lý luận đến quán triệt đường lối, chính sách, pháp luật, từ định
hướng tư tưởng đến hướng dẫn hành động, từ tạo sức mạnh thống nhất của tổ
chức tập thể đến phát huy sức mạnh nhân cách nhân cách của mỗi cán bộ,
đảng viên, chiến sỹ, kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống”. Công trình đã chỉ rõ


7
công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong quân đội phải đặc biệt chú ý đến
đối tượng đoàn viên thanh niên quân nhân.
* Những công trình bàn về thanh niên, công tác thanh niên và giáo
dục chính trị - tư tưởng cho thanh niên
Những năm gần đây, đã có nhiều công trình đi sâu nghiên cứu, luận
giải về bồi dưỡng, giáo dục thế hệ cách mạng cho đời sau, công tác giáo dục
chính trị cho đoàn viên, thanh niên và sinh viên. Dưới đây là một số công
trình, bài viết tiêu biểu:
Nguyễn Phương Đông: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, Nxb
QĐND, Hà Nội, 2009. Phạm Đình Trung: Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh
về vấn đề giáo dục thế hệ trẻ, Nxb QĐND, Hà Nội, 2009. Lê Văn Mạnh: Di
chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau,
Nxb QĐND, Hà Nội, 2009. Đỗ Duy Môn: Tình thương yêu con người trong
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb QĐND, Hà Nội, 2009. Lê Huy Bình:
Lời dặn của Bác Hồ về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, Nxb QĐND,
Hà Nội, 2009. Phạm Gia Cư: Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc bồi
dưỡng thanh niên quân đội hiện nay, Nxb QĐND, Hà Nội, 2009. Đây là
những bài viết đăng trong sách: Di chúc của Chủ tịch Hò Chí Minh – Giá trị
lịch sử và hiện thực của Học viện Chính trị, Nxb QĐND, Hà Nội, 2009. Các
tác giả đã luận bàn khá sâu sắc tư tưởng của Bác Hồ về thanh niên và công tác
thanh niên, giá trị của những tư tưởng đó đối với việc bồi dưỡng thanh niên
hiện nay. Bàn về ý nghĩa giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh

điểm, mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ, nội dung công tác giáo dục chính trị, tư
tưởng cho thanh niên, sinh viên mà Đảng Cộng sản Việt Nam và chủ tịch Hồ Chí
Minh đã xác định trong các Nghị quyết, văn kiện sẽ là căn cứ xác định phương
hướng, mục tiêu, chủ trương, giải pháp giáo dục chính trị cho đoàn viên thanh
niên mỗi lĩnh vực công tác, là cơ sở bảo đảm cho công tác giáo dục chính trị cho
thanh niên, sinh viên đạt hiệu quả trong tình hình mới.
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu một cách cơ
bản, có hệ thống về chất lượng công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các
trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Vì vậy, đề tài luận văn không
trùng lặp với các công trình khoa học, luận văn, luận án đã công bố trong
những năm gần đây.


9
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn, xác định yêu cầu, đề xuất các
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị cho sinh viên
các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận về chất lượng công tác giáo dục chính trị cho
sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội
- Đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra bài học kinh nghiệm
nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại
học trên địa bàn Thành phố Hà Nội
- Xác định yêu cầu, đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng công tác
giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà
Nội trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu

6. Ý nghĩa của luận văn
Những kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp thêm cơ sở
khoa học giúp cấp ủy, ban giám hiệu các trường đại học trên địa bàn thành
phố Hà Nội nghiên cứu, vận dụng vào quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức
công tác giáo dục chính trị cho sinh viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo.
Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy, nghiên
cứu môn giáo dục chính trị ở các nhà trường, trung tâm bồi dưỡng chính trị.
7. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục.


11
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO SINH
VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ
NỘI
1.1. Công tác giáo dục chính trị và những vấn đề cơ bản về chất
lượng công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa
bàn Thành phố Hà Nội
1.1.1. Công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa
bàn Thành phố Hà Nội
* Các trường đại học và sinh viên của các trường đại học trên địa bàn
Thành phố Hà Nội
Thủ đô Hà Nội là một trong hai trung tâm giáo dục đại học lớn nhất cả
nước. Trên địa bàn Hà Nội hiện nay có hơn 69 trường đại học, trong đó có 56
trường công lập, 13 trường ngoài công lập và 22 trường cao đẳng, đào tạo hầu
hết các ngành nghề quan trọng. Nhiều trường đại học ở đây là những trường
đào tạo đa ngành và chuyên ngành hàng đầu của Việt Nam, có bề dầy lịch sử

trên địa bàn Thủ đô là thường xuyên đẩy mạnh giáo dục chính trị cho sinh
viên. Quá trình giáo dục chính trị góp phần hình thành thế giới quan, phương
pháp luận khoa học, làm cơ sở hình thành cho sinh viên những phẩm chất đạo
đức trong sáng, lý tưởng cao đẹp, khát vọng sống và cống hiến đúng đắn, ý
thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể, ý thức cộng đồng, tính tự giác trong
học tập, lao động, phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Là trung tâm giáo dục đại học lớn nhất của cả nước, số lượng sinh viên
tập trung ở Thủ đô Hà Nội rất đông. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và đào
tạo, năm 2007, Thủ đô Hà Nội có 606.207 sinh viên. Sau khi Hà Tây sát nhập
vào Hà Nội (tháng 8 năm 2008) tăng thêm 29.435 sinh viên, nâng tổng số sinh
viên trên địa bàn lên 635.640 sinh viên. Độ tuổi của sinh viên phổ biến từ 18
đến 25, là lứa tuổi trẻ trung, sung sức nhất của đời người. Trong cơ cấu, sinh
viên nữ chiếm tỷ lệ nhiều hơn sinh viên nam. Sinh viên nữ chủ yếu tập trung


13
ở các trường Đại học Sư phạm, Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Công
đoàn, Học viện báo chí tuyên truyền, Đại học Văn hóa, Đại học Khoa học xã
hội và nhân văn. Một số trường đặc thù như Đại học Giao thông Vận tải, Đại
học Xây dựng, Học viện Cảnh sát, Học viện An ninh, sinh viên nam chiếm
đại đa số. Đa số sinh viên đến từ các tỉnh phía Bắc, một số ít đến từ các tỉnh
phía Nam. Do vậy, phần lớn sinh viên đều phải thuê nhà trọ vì hầu hết các
trường đều không đủ ký túc xá cho sinh viên ở trong trường. Sinh viên thường
ở theo nhóm, rải rác trên địa bàn Thủ đô, ngoài việc học tập, nhiều sinh viên
còn dành thời gian để đi làm thêm, tạo thu nhập trang trải cho sinh hoạt, trợ
giúp gia đình. Vì thế, có thể coi đời sống sinh viên là xã hội thu nhỏ, phản ánh
hầu hết đặc điểm kinh tế, xã hội của Thủ đô.
Theo Từ điển tiếng Việt, khái niệm “sinh viên” được dùng để chỉ người
học ở bậc đại học. Theo quy chế công tác Học sinh Sinh viên trong các trường
đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì: “sinh viên” là người đang theo học

triển của Thủ đô và đất nước phát triển.
Quá trình học tập tại trường, sinh viên của các trường đại học trên địa
bàn Thành phố Hà Nội là lực lượng quan trọng góp phần xây dựng và bảo vệ Thủ
đô, cùng với nhân dân trên địa bàn tạo nên một Hà Nội hòa bình, ổn định,
xanh - sạch - đẹp, xứng đáng là trái tim của cả nước, Thành phố vì hòa bình,
tiếp nối truyền thống của Thủ đô ngàn năm văn hiến, là điểm đến hấp dẫn, an
toàn của nhân dân cả nước cũng như bạn bè quốc tế. Với số lượng lên đến
635.640 người, thời gian học tập mỗi khóa diễn ra tương đối dài, đa phần là 4
năm, một số trường lên thới 6 năm (Đại học Y Hà Nội), 4 năm rưỡi (Đại học
Xây dựng, Đại học Kiến trúc), sinh viên của các trường đại học trên địa bàn
thành phố Hà Nội tham gia và có ảnh hưởng đến nhiều mặt đời sống, sinh hoạt của
thủ đô như môi trường, nhà ở, nước sạch, giao thông, các dịch vụ công cộng,
nơi vui chơi giải trí, tình hình an ninh trật tự…
Một trong những trách nhiệm chính trị quan trọng của sinh viên các
trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội là phải góp phần tích cực tuyên
truyền, quảng bá hình ảnh của thủ đô đến nhân dân trong nước và bạn bè quốc
tế. Trong điều kiện hội nhập, toàn cầu hóa và mở cửa hiện nay, thành phố Hà


15
Nội muốn phát triển mạnh cần phải có sự giao lưu hợp tác, học hỏi các nước,
các thủ đô khác trên thế giới, thu hút đầu tư của nước ngoài. Do vậy, cần phải
quảng bá hình ảnh của Hà Nội sâu rộng trong và ngoài nước. Sinh viên các
trường đại học, thông qua các hoạt động học tập, văn hóa thể thao, giao lưu
với các trường bạn, với thanh niên, sinh viên quốc tế…sẽ là cầu nối quan
trọng, góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô đến với nhân dân trong nước và
bạn bè quốc tế.
* Công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa
bàn thành phố Hà Nội
Giáo dục là hoạt động truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn

Nam luôn đánh giá đúng vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách
mạng của dân tộc. Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương
khoá VII về công tác thanh niên trong thời kỳ mới đã khẳng định: Sự nghiệp
đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo
con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng
thanh niên, vào việc bồi dưỡng rèn luyện các thế hệ thanh niên; công tác
thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết
định sự thành bại của cách mạng. Vì vậy phải chăm lo giáo dục, bồi dưỡng,
rèn luyện và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển, trưởng thành của thanh
niên, phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của thanh niên.
Từ những cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: Công tác giáo dục
chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội là
hoạt động có mục đích, có tổ chức của cấp ủy, ban giám hiệu, các cơ quan
chức năng của các trường đại học với sự tham gia của chính quyền và các tổ
chức, lực lượng trong hệ thống chính trị trên địa bàn thành phố Hà Nội, nhằm
nâng cao nhận thức, hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học;
rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống đúng đắn cho sinh viên, cổ vũ
sinh viên tích cực học tập, rèn luyện theo chuẩn mực con người mới xã hội
chủ nghĩa, sẵn sàng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì khi Tổ quốc cần.
Mục đích của công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại
học trên địa bàn Thành phố Hà Nội nhằm làm cho sinh viên thấy được vai trò,
tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị đối với bản thân họ để sinh


17
viên xác định thái độ và động cơ học tập đúng đắn. Bên cạnh đó, sinh viên
phải nắm được những nội dung cơ bản của việc giáo dục chính trị để làm cơ
sở, nền tảng định hướng cho hành động thực tiễn. Từ đó, công tác giáo dục
chính trị cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội
nhằm xây dựng sinh viên thành những con người tha thiết với lý tưởng độc

định hướng cho hành động, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật
của sinh viên. Giáo dục về các sự kiện chính trị lớn, ngày lễ trọng đại của đất
nước, của Thành phố Hà Nội như ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
(3/2/1930), ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944), ngày
Quốc khánh (2/9/1945), ngày chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954), ngày
giải phóng Thủ đô (10/10/1954), ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất
nước (30/4/1975)... Qua đó bồi đắp lòng yêu nước,niềm tự hào, tự tôn dân
tộc, ý thức gìn giữ và phát huy những giá trị đó của dân tộc. Giáo dục về
những chủ trương chính sách của Đảng bộ, chính quyền Thành phố Hà Nội.
Sống và học tập trên địa bàn Thành phố Hà Nội, sinh viên phải nắm vững
những chỉ thị, nghị quyết của các cấp ủy Đảng, những quy định của Ủy ban
nhân dân Thành phố, nắm được các phong trào, các cuộc vận động, các hoạt
động văn hóa thể thao, chính trị xã hội diễn ra trên địa bàn.
Hình thức tổ chức công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường
đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội được sử dụng đa dạng, linh hoạt, vận
dụng tổng hợp các hình thức, biện pháp của công tác tuyên truyền, giáo dục,
kết hợp với tổ chức hoạt động thực tiễn phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý của
sinh viên như: học tập lý luận chính trị theo nội dung, chương trình quy định;
sinh hoạt chính trị, thông báo chính trị; giáo dục chung, giáo dục riêng; hoạt
động giáo dục của các tổ chức lãnh đạo, ban giám hiệu, cơ quan chức năng,
chính quyền, quần chúng; kết hợp giáo dục chính trị với các hình thức khác
của công tác tư tưởng (tuyên truyền cổ động, văn hoá văn nghệ quần chúng).
Giáo dục chính trị thông qua các cuộc vận động do Đảng, Nhà nước, thủ đô
phát động, các đợt sinh hoạt chính trị, sinh hoạt Đảng, đoàn, tự phê bình và
phê bình; thông báo thời sự chính sách; thông qua tự nghiên cứu, tự học tập lý
luận chính trị của sinh viên... Những biện pháp giáo dục chính trị đạt được
hiệu quả cao hay thấp là tuỳ thuộc vào việc tổ chức chặt chẽ, khoa học, việc


19



20
của nó và cách thức giải quyết mâu thuẫn. Từ đó, sinh viên có cơ sở khoa học để
khám phá, đánh giá và cải tạo thực tiễn theo chiều hướng tốt đẹp hơn. Sinh viên sẽ
hình thành được bản lĩnh vững vàng, kiên định trong quan điểm, lập trường,
không tỏ ra hoang mang, dao động trước những biến động chính trị và những tác
động phức tạp của cuộc sống xã hội, biết lựa chọn phương pháp giải quyết hợp lý
những khó khăn thách thức đối với bản thân, luôn trung thành với lý tưởng độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Luôn dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm
trong quá trình thực hiện mục tiêu, lý tưởng đã chọn của bản thân.
Công tác giáo dục chính trị góp phần tuyên truyền đường lối chủ
trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của các
trường đại học cho sinh viên. Ở nước ta, Đảng Cộng sản Việt Nam là tổ chức
chính trị duy nhất có vai trò lãnh đạo. Vai trò lãnh đạo của Đảng là cao nhất
và toàn diện, trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, là nhân tố thường xuyên,
quan trọng nhất quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Nắm vững
đường lối chủ trương của Đảng trở thành nhiệm vụ bắt buộc, thể hiện trách
nhiệm nghiêm túc của mỗi công dân đối với đất nước, nhất là sinh viên – chủ
nhân tương lai của nước nhà. Quá trình giáo dục chính trị trực tiếp đưa chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ
của địa phương, nhiệm vụ của nhà trường đến với sinh viên một cách nhanh
chóng, chính xác, kịp thời, góp phần định hướng tư tưởng, cố vũ, động viên
sinh viên ra sức thi đua thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện, đồng thời còn
góp phần vào việc giáo dục tư tưởng, tình cảm cách mạng, nâng cao đời sống
văn hóa tinh thần, xây dựng nhân cách, lối ứng xử văn hóa cho sinh viên.
Công tác giáo dục chính trị góp phần xây dựng các trường đại học vững
mạnh, tạo sự thống nhất, đồng thuận trong địa bàn Thủ đô và trong xã hội.
Thông qua công tác giáo dục chính trị - tư tưởng mà góp phần quan
trọng vào việc làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan

trên địa bàn Thành phố Hà Nội
Một là, hoạt động giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học
trên địa bàn Thành phố Hà Nội được lồng ghép với các hoạt động của các nhà
trường, hội sinh viên, đoàn thanh niên. Mục tiêu của giáo dục đại học được


22
nêu trong Luật giáo dục nước ta ghi rõ “Mục tiêu giáo dục đại học là đào tạo
người học có phẩm chất chính trị, đạo đức, có ý thức phục vụ nhân dân, có
kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo,
có sức khỏe để đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Để
thực hiện được mục tiêu đó, cần phải giáo dục sinh viên toàn diện cả về
chuyên môn nghiệp vụ và phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống. Cùng với
nội dung chương trình giáo dục lý luận chính trị đã được đưa vào chương
trình đào tạo chính khóa của các trường đại học, hoạt động giáo dục chính trị
cho sinh viên được các trường tổ chức lồng ghép với hoạt động như: thông
qua những đợt sinh hoạt chính trị đầu khóa, những buổi nói chuyện về tình
hình thời sự trong nước, thế giới, tham gia các cuộc vận động chung do Trung
ương đoàn, Trung ương hội tổ chức, những cuộc vận động do các tổ chức
phát động hoặc nhân các ngày lễ lớn của đất nước, của nhà trường, của Thủ
đô. Công tác giáo dục chính trị cho sinh viên còn được thực hiện thông qua
các hoạt động phong trào của sinh viên như “sinh viên tình nguyện”, “sinh
viên lập nghiệp” ….
Hai là, chủ thể công tác giáo dục chính trị cho cho sinh viên các trường
đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội rất đa dạng, phong phú. Công tác giáo
dục chính trị cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà
Nội là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị trong các trường đại học, cấp ủy,
chính quyền các cấp trên địa bàn thành phố và địa phương, gia đình của sinh
viên. Các chủ thể giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học có vai
trò, vị trí, chức năng khác nhau, mỗi lực lượng có những khả năng và lợi thế

trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, bất cập.
Trong thực tế hoạt động, công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường
đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội còn gặp nhiều khó khăn, bất cập. Một
số cấp ủy, chính quyền và ban giám đốc một số trường đại học chưa đánh giá
và quan tâm đúng mức tới công tác giáo dục chính trị cho sinh viên, ở một số
trường đại học còn tồn tại quan niệm công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho
sinh viên là nhiệm vụ của cơ quan chuyên trách công tác chính trị, tư tưởng
như văn phòng đảng ủy, phòng công tác sinh viên của các trường. Nội dung,


24
chương trình, giáo trình, tài liệu phục vụ giáo dục chính trị cho sinh viên các
trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội chậm được đổi mới. Nhiều nội
dung chương trình dàn trải, thiếu sự chọn lọc, không mang tính tiêu biểu, đại
diện. Hình thức, phương pháp giáo dục chính trị còn khuôn mẫu, sơ cứng, ít
hấp dẫn…
Bốn là, công tác giáo dục chính trị cho sinh viên các trường đại học trên
địa bàn Thành phố Hà Nội chịu sự chi phối của tình hình kinh tế, chính trị, xã
hội trên địa bàn thủ đô. Thành phố Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị,
hành chính, kinh tế lớn của cả nước, tập trung đông dân, với khoảng 8 triệu
người. Các cơ quan đầu não của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị, xã hội
đều đóng trụ sở tại Hà Nội. Là thủ đô ngàn năm văn hiến, thành phố vì hòa
bình, Hà Nội còn là trung tâm du lịch hấp dẫn với nhiều di tích lịch sử, danh
lam thắng cảnh nổi tiếng, với nhiều nét văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo
khách du lịch trong nước và nước ngoài đến thăm, nhiều khu công nghiệp lớn,
quan trọng đóng trên địa bàn thủ đô với lượng công nhân lớn…Vì thế, mật độ
dân số của Hà Nội xếp hàng cao nhất nước. Tình hình kinh tế, chính trị, an
ninh trật tự ở Hà Nội hiện đang phải đối mặt với nhiều vấn đề xã hội phức tạp
như ùn tắc giao thông, tệ nạn xã hội, quá tải về trường học, bệnh viện, nhà ở,
nước sạch…Những thuận lợi và khó khăn trên đây tác động tới đời sống, sinh

* Các yếu tố tạo thành chất lượng công tác giáo dục chính trị cho sinh
viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội
Yếu tố thứ nhất, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện của các
chủ thể công tác giáo dục chính trị. Đó là năng lực của Đảng ủy, Ban Giám
hiệu, đội ngũ giảng viên, cán bộ đoàn thanh niên, hội sinh viên, báo cáo viên,
cộng tác viên ở các trường đại học. Họ là người tổ chức thực hiện và trực tiếp
giáo dục chính trị cho sinh viên. Do vậy, đội ngũ này phải được đào tạo về cơ
bản, có chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng, có nhiệt huyết với nghề nghiệp,
yêu nghề, yêu người, tích cực học tập nâng cao trình độ, năng nổ với các
phong trào đoàn thể. Từ đó mới có thể giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện cho
sinh viên tinh thần yêu nước, yêu lao động, yêu con người, yêu cuộc sống, tin


26
tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vững vàng trước những biến đổi của cuộc
sống, không bị cám dỗ, dao động.
Yếu tố thứ hai, nội dung, chương trình giáo dục chính trị. Đây cũng là yếu
tố quyết định đến chất lượng giáo dục chính trị cho sinh viên. Công tác giáo dục
chính trị có nhiều nội dung, giáo dục sinh viên về nhiều vấn đề khác nhau. Do
vậy, từng nội dung phải xác định và xây dựng chương trình phù hợp, gắn liền
với mục tiêu cụ thể của nội dung đó và với mục tiêu đào tạo chung. Nội dung
chương trình của các môn học lý luận chính trị phải đầy đủ, ngắn gọn, dễ hiểu,
phù hợp với từng đối tượng sinh viên, với sự nhận thức của sinh viên, có tương
quan, hệ thống với các môn học khác trong toàn bộ chương trình đào tạo của
Nhà trường. Từ đó, mới trang bị được thế giới quan, nhân sinh quan cho sinh
viên. Nội dung chương trình liên quan đến việc tuyên truyền đường lối chủ
trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước phải chính xác, đầy đủ.
Việc tuyên truyền, giáo dục nhân các ngày lễ lớn, trọng đại của dân tộc phải
phản ánh chân thực, sinh động khí thế của sự kiện lịch sử đó, mới tạo ra bức
tranh chân thực về sự kiện, tăng niềm tin, niềm tự hào, lòng tự tôn dân tộc cho

Yếu tố thứ tư, bảo đảm cơ sở vật chất cho quá trình giáo dục chính trị
cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Đây là yếu
tố rất quan trọng, tạo cơ sở cho các chủ thể giáo dục chính trị chuyển tải nội
dung giáo dục đến sinh viên và tạo điều kiện thuận lợi để sinh viên tiếp nhận
và phát huy những nội dung giáo dục. Cơ sở vật chất bảo đảm quá trình giáo
dục gồm khuôn viên các nhà trường, nhà hiệu bộ, giảng đường, sân bóng, nhà
thể chất, phòng học tin học và ngoại ngữ, ký túc xá sinh viên, điều kiện sinh
hoạt, điện nước…Để việc giáo dục chính trị có chất lượng phải có các cơ sở
đồng bộ bảo đảm, giúp các chủ thể phát huy được vai trò, tạo niềm tin, giúp
sinh viên tự tin, yên tâm học tập. Đơn cử, việc giáo dục chính trị không chỉ có
lý thuyết mà phải gắn liện với minh họa, dẫn chứng, mới làm cho nội dung trở
nên sinh động, hấp dẫn, có sức thuyết phục cao. Do vậy, cần phải có sự hỗ trợ
của các phương tiện, máy móc tiên tiến, hiện đại như máy tính, máy chiếu,
thiết bị âm thanh, internet. Sinh viên được học tập trong điều kiện tốt, việc
tiếp thu sẽ có chất lượng hơn.