B QUC PHềNG

HC VIN CHNH TR

TRNH TN HOI

QUảN Lý GIáO DụC QuốC PHòNG Và AN NINH
CHO SINH VIÊN CáC TRƯờng đại học trên địa
bàn
thành phố hồ chí minh trong tình hình mới

LUN N TIN S QUN Lí GIO DC

H NI - 2017


B QUC PHềNG

HC VIN CHNH TR

TRNH TN HOI

QUảN Lý GIáO DụC QuốC PHòNG Và AN NINH
CHO SINH VIÊN CáC TRƯờng đại học trên địa
bàn
thành phố hồ chí minh trong tình hình mới
Chuyờn ngnh: Qun lý giỏo dc
Mó s

: 91 40 114


Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên các trường đại học
1.2.
Quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên các trường đại học
trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong tình hình mới
1.3.
Các yếu tố tác động tới Quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh
viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong tình
hình mới
Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ
AN NINH CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1.
Khái quát chung về các trường đại học và giáo dục quốc phòng và an ninh cho
sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
2.2.
Tổ chức nghiên cứu thực trạng và thực trạng giáo dục quốc phòng và an
ninh cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí
Minh
2.3.
Thực trạng quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên các
trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
2.4.
Thực trạng các yếu tố tác động tới quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh
cho sinh viên các trường đại học
2.5.
Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân của thực trạng quản lý giáo
dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn
Thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3

68
72
83
101
105
113
113
117
152
152
160
175
179
181
191


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

01
02
03
04
05
06


Ủy ban nhân dân

UBND

11

Xã hội chủ nghĩa

XHCN


DANH MỤC CÁC BẢNG
TT
TÊN BẢNG
Trang
Bảng 2.1 Các đơn vị chủ quản và đơn vị liên kết đào tạo theo phân
luồng giáo dục QP&AN trên địa bàn TP.HCM
74
Bảng 2.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch giáo dục QP&AN cho sinh viên
83
Bảng 2.3 Phân cấp quản lý trung tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn TP.HCM
86
Bảng 2.4 Mức độ phù hợp của mục tiêu giáo dục QP&AN cho sinh viên
87
Bảng 2.5 Hình thức tổ chức dạy học môn Giáo dục QP&AN cho sinh viên
89
Bảng 2.6 Các phương pháp dạy học môn Giáo dục QP&AN cho sinh viên
90
Bảng 2.7 Thực trạng hoạt động dạy của giảng viên và học tập của sinh viên

QP&AN cho sinh viên sau thử nghiệm
168
Bảng 4.8 Mức độ tiến bộ sự tiến bộ nhận thức về tổ chức hoạt động dạy
và học trong quản lý giáo dục QP&AN cho SV của các chủ thể
sau thử nghiệm
169
Bảng 4.9 Phân phối các tham số đặc trưng sự tiến trong nhận thức về
của các chủ thể sau thử nghiệm
171
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ


TT
TÊN BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ
Trang
Biểu đồ 2.1 Số lượng giảng viên, báo cáo viên giáo dục QP&AN
trên địa bàn TP.HCM
76
Sơ đồ 3.1
Bộ máy tổ chức của các trung tâm giáo dục QP&AN
124
Biểu đồ 4.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý giáo dục
QP&AN cho sinh viên
154
Biểu đồ 4.2 Mức độ tính khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục
QP&AN cho sinh viên
156
Biểu đồ 4.3 So sánh tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi
của các biện pháp giáo dục QP&AN cho sinh viên
157

QP&AN cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn TP.HCM phù hợp với
đặc điểm của TP.HCM trong tình hình mới và quy định của pháp luật.
Đề tài luận án được trình bày những vấn đề cơ bản như: Cơ sở lý luận, cơ sở
thực tiễn, đề xuất các biện pháp và kiểm chứng các biện pháp quản lý giáo dục
QP&AN cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn TP.HCM đã đề xuất.
2. Tính cấp thiết của đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến
nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường và nảy sinh nhiều vấn đề
xã hội, nhất là nhận thức chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh ở giới trẻ trong bối
cảnh có sự phát triển mạnh mẽ của các thành tựu khoa học và công nghệ. Âm
mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch với cách mạng Việt Nam ngày càng xảo


6
quyệt hơn. Các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược
“Diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ nhằm xoá bỏ chế độ XHCN ở Việt Nam,
xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chuyển hoá cách mạng
nước ta đi chệch hướng XHCN. Các hành động xâm phạm chủ quyền, toàn vẹn
lãnh thổ của nước ta vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức với âm mưu, thủ đoạn hết
sức tinh vi đang đặt ra những câu hỏi lớn cũng là những mâu thuẫn cần giải quyết
là chất lượng, hiệu quả giáo dục nói chung và giáo dục QP&AN cho sinh viên nói
riêng. Vì vậy, hơn lúc nào hết chúng ta phải thường xuyên củng cố QP&AN vững
chắc đủ sức bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống, trong công tác đó, giáo dục
QP&AN cho sinh viên có vai trò và vị trí rất quan trọng.
Tư duy mới của Đảng ta về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân trong giai đoạn hiện nay được thể hiện rõ ở việc tăng cường giáo dục và
bồi dưỡng kiến thức QP&AN, làm cho mọi người mà đặc biệt là sinh viên các
trường đại học, hiểu rõ những thách thức lớn tác động đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ
quốc trong tình hình mới. Để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam XHCN, với nội dung đã có sự phát triển mới, rộng lớn hơn, toàn diện hơn,

đáp ứng được sự mong đợi, sự hài lòng của người học. Đặc biệt các cơ sở
GDĐH chưa thấy rõ được hiệu quả, chuyển biến tích cực trong nhận thức và
hành động của sinh viên sau khi kết thúc chương trình học tập giáo dục
QP&AN, chất lượng đào tạo giảng viên giáo dục QP&AN còn nhiều hạn chế.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế nêu trên là quản lý giáo
dục QP&AN ở các trung tâm giáo dục QP&AN chậm đổi mới, thiếu đồng bộ,
còn nặng về quản lý hành chính, chưa đặt mục tiêu chất lượng lên hàng đầu,
chưa bắt kịp với thực tiễn và sự biến đổi của sự phát triển của xã hội, tình hình
mới trong bối cảnh mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Là một cán bộ được phân công trực tiếp quản lý giáo dục QP&AN tại
Trung tâm giáo dục QP&AN sinh viên, Đại học Quốc gia TP.HCM, tôi luôn
trăn trở, tìm tòi mô hình, phương thức, cách làm và thường xuyên thử nghiệm,
thí điểm... sao cho hoạt động giáo dục QP&AN được hoàn thiện và hiệu quả
hơn trên địa bàn. Từ đó đã đặt ra yêu cầu bức thiết là phải có những nghiên
cứu độc lập về “Quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên các


8
trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong tình hình mới”,
nhằm góp phần nâng cao chất lượng môn học giáo dục QP&AN
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở xây dựng luận cứ khoa học về quản lý giáo dục QP&AN cho
sinh viên các trường đại học trong tình hình mới, phân tích đánh giá thực trạng
quản lý giáo dục QP&AN cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn
TP.HCM, từ đó đề các biện pháp quản lý giáo dục QP&AN cho sinh viên ở các
trường đại học trên địa bàn TP.HCM, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục QP&AN cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn TP.HCM trong tình
hình mới và chất lượng GD&ĐT ở các trường đại học trên địa bàn Thành phố.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

hóa, về tổ chỉ đạo quá trình dạy học, về phát triển đội ngũ giảng viên và CBQL,
bảo đảm các điều kiện cho giáo dục và đánh giá giám sát kết quả giáo dục
QP&AN cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn TP.HCM trong tình hình
mới thì có thể sẽ nâng cao được chất lượng giáo dục QP&AN cho sinh viên ở
các trường đại học trên địa bàn Thành phố.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam,
về GD&ĐT và quản lý GD&ĐT; trực tiếp là các quan điểm của Đảng về đổi
mới QLGD trong đó có chủ thể quản lý, các tư tưởng quan điểm chủ trương
về bảo vệ Tổ quốc, QP&AN và giáo dục QP&AN.
Đồng thời đề tài nghiên cứu dựa trên quan điểm tiếp cận của Khoa học
giáo dục như:
5.1.1. Quan điểm tiếp cận hệ thống
Giáo dục QP&AN cho sinh viên là quá trình bao gồm: mục tiêu, nội
dung chương trình, phương pháp đào tạo sinh viên ở trình độ đại học; giáo
dục QP&AN cho sinh viên ở các trường đại học nhằm góp phần hoàn thiện
nhân cách người sinh viên trong bối cảnh mới.
5.1.2. Quan điểm tiếp cận duy vật lịch sử


10
Nhìn nhận vấn đề trong mối quan hệ với phát triển kinh tế - xã hội, văn
hóa, lịch sử của đất nước. Tổ chức thực hiện quản lý giáo dục QP&AN cho
sinh viên ở các trường đại học phù hợp với tình hình giáo dục Việt Nam trong
tình hình mới.
5.1.3. Quan điểm tiếp cận thực tiễn
Xem xét giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của luận án dự trên các
luận cứ, luận chứng, kinh nghiệm thực tiễn giáo dục QP&AN và quản lý giáo

Phương pháp chuyên gia: Tiếp cận với chuyên gia, xin ý kiến về đánh
giá tình hình và các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục QP&AN.
Quan sát: Tham quan và dự giờ một số buổi học tại một số trung tâm
giáo dục QP&AN của trường đại học.
Phỏng vấn (đối với một số CBQL, giảng viên và sinh viên).
5.2.3. Phương pháp hỗ trợ
Sử dụng toán thống kê để tổng hợp kết quả điều tra, xử lý số liệu đã thu
tập được, số liệu khảo nghiệm, thử nghiệm của các biện pháp đã được đề
xuất; đồng thời sử dụng công thức Spearman để tính toán hệ số tương quan
trong khảo nghiệm, sử dụng phần mềm tin học để hỗ trợ việc trình bày kết
quả nghiên cứu. Phương pháp thử nghiệm khoa học để kiểm chứng tính tính
khả thi của các biện pháp được đề xuất.
6. Đóng góp mới của luận án
Khái quát các khái niệm cơ bản của đề tài.
Xác định các nội dung quản lý giáo dục QP&AN cho sinh viên ở các
trường đại học. Khái quát nội dung tình hình mới và những vấn đề đang đặt ra
đối với quản lý giáo dục QP&AN cho sinh viên ở các trường đại học.
Chỉ ra tính đặc thù, các yếu tố tác động tới quản lý giáo dục QP&AN
cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn TP.HCM.
Qua khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu cung cấp những số liệu, tư
liệu, luận cứ thực tiễn của vấn đề nghiên cứu.
Đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục QP&AN cho sinh viên ở các
trường đại học trên địa bàn TP.HCM. Trong đó có đề xuất những hướng và
sửa đổi cụ thể về chương trình giáo dục QP&AN cho sinh viên; đổi mới mô


12
hình và tổ chức hoạt động của các trung tâm giáo dục QP&AN cho sinh viên,
là những điểm mới của luận án.
7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

ĐỀ TÀI
1.2. Những tư tưởng và nghiên cứu về quốc
phòng và giáo dục quốc phòng
Giáo dục QP&AN là vấn đề có ý nghĩa trọng yếu cho sự tồn vong của
các quốc gia. Trên thế giới, nhiều nước đã tổ chức giáo dục QP&AN cho thế
hệ trẻ mà đặc biệt là học sinh, sinh viên và tổ chức nghiên cứu về vấn đề này.
Tuy nghiên, các vấn đề về quốc phòng, an ninh, quân sự, quân đội là những
vấn đề luôn được các quốc gia bảo mật. Do vậy, các tài liệu và các kết quả
nghiên cứu về quốc phòng, an ninh, quân sự, quân đội trên thế giới công khai
rất hiếm hoi và đó là khó khăn trong quá trình nghiên cứu của tác giả luận án.
Một số công trình nghiên cứu như “Các vấn đề giáo dục quân sự” của
E.G. Vapilin và Mulinva, người Nga (2001) và “Những quan điểm phương pháp
luận về xây dựng học thuyết giáo dục quân sự ở Nga” đã cho thấy việc nghiên
cứu, quản lý công tác giáo dục ý thức quốc phòng cho cán bộ, viên chức, học
sinh, sinh viên được Tổng thống và Chính phủ Nga đặc biệt quan tâm. Ngoại trừ
lực lượng chiến lược trong quân đội Nga là Hải quân, Không quân chiến lược và
Tên lửa chiến lược, còn lại các sĩ quan ở tất cả đơn vị lục quân đều được luân
phiên tham gia GDQP cho thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên các trường đại học,
GDQP được xem là môn học chính khóa của các bậc học từ phổ thông đến đại
học. Công tác quản lý và GDQP cho thế hệ trẻ được xác định là nhu cầu bức
thiết trong bối cảnh nước Nga và tình hình quốc tế hiện nay.
Các tác giả: Lý Xương Giang, Tiểu Kính Dân, Vương Bảo Tôn, người
Trung Quốc... đã đi sâu nghiên cứu chiến lược phát triển GDQP của Trung
Quốc trước sự vận động, biến đổi phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và


14
trong nước. Trung Quốc thường xuyên quan tâm, chú trọng quản lý giáo dục ý
thức quốc phòng, bảo vệ đất nước cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế
hệ học sinh, sinh viên - những trí thức tương lai, chủ thể xây dựng chế độ.

phần nhà nước và tư nhân, là nhân tố cốt lõi trong chiến lược quốc phòng.
Quốc phòng gắn chặt với an ninh quốc gia trên nhiều lĩnh vực khác nhau...
Nội dung gắn QP&AN được thể hiện rất sâu sắc [61].
Một số nghiên cứu Cộng hòa Pháp, quan niệm quốc phòng theo nghĩa
rộng nhất, không chỉ là lĩnh vực của quân đội và chính quyền nhà nước mà
liên quan đến mọi công dân và mọi lĩnh vực hoạt động của nhà nước. Các
nghiên cứu đã chỉ ra hệ thống giáo dục và GDQP được tổ chức chặt chẽ, toàn
diện. Hệ thống GDQP có một số trường trực thuộc chính phủ, có một số
trường thuộc Bộ GD&ĐT. Nội dung nghiên cứu rộng, bao quát nhiều lĩnh
vực, từ chiến lược quốc phòng, chính sách quốc phòng, kinh tế quân sự đến
phát triển công nghiệp quốc phòng [61].
Một số nghiên cứu ở Hợp chủng Quốc Hoa Kỳ (Mỹ). Ngày nay trước
tình hình mới, đối mặt với tình hình đa cực hóa thế giới, toàn cầu hóa kinh tế,
mạng hóa thông tin, Mỹ càng coi trọng phổ cập tư tưởng GDQP mang màu
sắc riêng của Mỹ. Giáo dục chủ nghĩa yêu nước là nội dung cốt lõi của
GDQP. Ở đây cần phải chỉ rõ, sự khác biệt của nước Mỹ trong việc bồi dưỡng
tư tưởng yêu nước cho công dân, không tập trung sức chú ý vào khu vực cư
trú và quốc tịch, mà nặng về hệ thống tư tưởng có liên quan mật thiết với đời
sống xã hội. Nên khái niệm mà họ sử dụng không phải là "Tổ quốc”, "cố
hương”, mà là "nước Mỹ”, "lối sống Mỹ”. Chủ yếu là vì con đường phát triển
mà nước Mỹ đã trải qua tương đối ngắn, hình thành một quốc gia nhiều dân
tộc, những dân tộc đó đều coi nước Mỹ là quê hương mình [61].
Mỹ đã phổ cập yêu cầu GDQP, các đoàn thể và bộ máy chính quyền các
cấp phải coi chủ nghĩa yêu nước là động lực tinh thần của thế giới cường quyền,
chỉ cần vì "quyền lợi nước Mỹ” là có thể sử dụng mọi thủ đoạn chính trị, kinh tế,
quân sự, dân chúng phải biến chủ nghĩa yêu nước thành hành động cụ thể. Giáo
dục quốc phòng ở Mỹ được tổ chức từ trường tiểu học. Để làm tốt việc này,


16

dân ta thời đó.


18
Tư tưởng Chiến tranh nhân dân là tên gọi một chiến lược quân sự tại
Việt Nam để chỉ chung các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ
quốc do nhân dân Việt Nam tiến hành trong lịch sử, được hệ thống thành lý
luận quân sự và quốc phòng trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Pháp
và kháng chiến chống Mỹ. Để thực hiện được tư tưởng chiến tranh nhân dân,
điều tiên quyết mang tính quyết định là phải giáo dục QP&AN toàn dân mà
trong đó giáo dục QP&AN cho học sinh, sinh viên là bộ phận cực kỳ quan trọng.
Các tác phẩm, tư tưởng ra đời trước năm 1954 hầu hết là phản ảnh tư tưởng chủ
đạo của lực lượng lãnh đạo đất nước, trong việc giáo dục nhân dân tinh thần giữ
nước, cách thức đánh giặc giữ nước và thông điệp gửi địch quân được truyền lại
cho hậu thế thông qua việc truyền miệng và được sưu tầm lại của các nhà nghiên
cứu. Tuy chưa có các tài liệu nói về tổ chức QLGD quốc phòng, chưa thấy có
mô hình tổ chức thực hiện chức năng quản lý GDQP trong giai đoạn lịch sử này,
song nhiều nội dung đến nay vẫn còn nguyên giá trị trong giáo dục QP&AN cho
học sinh, sinh viên trong tình hình mới hiện nay.
Tác giả Phùng Khắc Đăng (2006), chủ biên sách Một số vấn đề về giáo dục
chủ nghĩa yêu nước, xây dựng ý chí quyết chiến, quyết thắng cho quân và dân ta
trong thời kỳ mới [56]. Tác phẩm là một công trình nghiên cứu công phu gồm ba
phần: Giới thiệu một số cơ sở lý luận - thực tiễn giáo dục chủ nghĩa yệu nước, xây
dựng ý chí quyết chiến, quyết thắng; khảo cứu những kinh nghiêm giáo dục chủ
nghĩa yêu nước, xây dựng ý chí quyết chiến, quyết thắng của Viêt Nam và một số
quốc gia trên thế giới; đề xuất những giải pháp giáo dục chủ nghĩa yêu nước, xây
dựng ý chí quyết chiến, quyết thắng cho quân và dân ta trong sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc XHCN thời kỳ mới. Tác giả khẳng định “yêu nước là một giá
trị văn hóa, tinh thần to lớn của dân tộc ta, là thành tố quan trọng, có vai trò quyết
định tạo nên sức mạnh trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta nói

lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng. Đồng thời tác giả đã đề xuất một
số chủ trương, giải pháp đổi mới tư duy trong GDQP từ quan điểm chỉ đạo, nội
dung chương trình, tổ chức quản lý, xây dựng đội ngũ đến công tác đầu tư cơ sở
vật chất, trang bị kỹ thuật [47].
Bộ Quốc phòng (2009), Sách trắng quốc phòng Việt Nam. Sách do Bộ
Quốc phòng Việt Nam công bố với toàn thế giới về những vấn đề cơ bản


20
của chính sách quốc phòng Việt Nam trong đó xây dựng nền quốc phòng toàn
dân, xây dựng Quân đội nhân dân và Dân quân tự vệ là những vấn đề then chốt.
Các vấn đề được nêu trong Sách trắng về Quốc phòng Việt Nam nhằm góp phần
tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin giữa Việt Nam với các quốc gia khác
trong cộng đồng quốc tế. Sách trắng cũng là tài liệu quan trọng để nâng cao hiểu
biết về quốc phòng của đất nước cho công dân Việt Nam, góp phần làm cho
mọi công dân, cơ quan, đơn vị và tổ chức xã hội hiểu rõ hơn quyền lợi và trách
nhiệm của mình trong tham gia công cuộc củng cố quốc phòng vì sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân [20].
Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng (2010), sách Mối quan hệ giữa xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN trong ý thức người dân Việt Nam hiện nay. Tác
phẩm đã tổng kết, bổ xung, phát triển Cương lĩnh Đảng Cộng sản Việt Nam năm
1991, nghiên cứu, làm rỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của tám mối quan hệ cơ bản
là tám vấn đề lý luận mang tính thời sự cấp bách trong giai đoạn cách mang hiện
nay. Góp phần làm rõ những vấn đề có liên quan đế nhận thức và giải quyết mối
quan hệ giữa xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam XHCN trong tình hình mới [73].
Quốc phòng – An ninh trong thời kỳ quá độ lên CHXH ở Việt Nam, do tác
giả Nguyễn Vình Thắng chủ biên, năm 2010. Nội dung cuốn sách có bốn phần:
1. (Chủ nghĩa Mac –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về QP&AN trong thời kỳ quá
độ lên CNXH. 2. Quốc phòng trong lịch sử dân tộc Việt Nam trước khi có đảng

Vấn đề chiến tranh và hòa bình, trong lịch sử thế giới thời hiện đại. Vấn đề chiến
tranh và hòa bình ở Việt Nam, từ thời đại phong kiến cho đến nay. Qua đó nhận
dạng vấn đề chiến tranh và hòa bình trong thế giới đương đại, về thực tiễn nhận
thức, phương cách giải quyết vấn đề, cách thức xây dựng nền quốc phòng của
các quốc gia độc lập. Hệ thống quan điểm lý luận, phương pháp xây dựng nền
quốc phòng toàn dân của Việt Nam từ nhận thức, giải quyết vấn đề chiến tranh
và hòa bình [42].
Qua tổng quan cho thấy, đã có nhiều tư tưởng và nghiên cứu về quốc phòng
và GDQP trong và ngoài nước. Tuy tiếp cận ở các phương diện khác nhau, song


22
các nghiên cứu đều khẳng định vai trò, vị trí của công tác quốc phòng và GDQP,
trong xây dựng tiềm lực, thế trận quốc phòng, an ninh và chiến lược bảo vệ tổ quốc
của mỗi quốc gia trong xây dựng tiềm lực, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân và chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong từng giai đoạn lịch sử. Qua
đó các tác giả cũng đã làm rõ được một số vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của
hoạt động GDQP, đề xuất một số biện pháp quản lý GDQP.
1.2. Những nghiên cứu về giáo dục và quản lý giáo dục quốc phòng và
an ninh cho sinh viên
Trên phương diện nghiên cứu, đã có nhiều bài viết, đề tài các cấp, luận
văn, luận án, sách tham khảo, sách chuyên khoa, báo cáo khoa học nghiên cứu
về vấn đề này có liên quan tới vấn đề nghiên cứu, có thể kế tới các nghiên cứu
tiêu biểu có liên quan đến đề tài:
1.2.1. Những nghiên cứu về giáo dục quốc phòng và
an ninh cho sinh viên
Đã có một số công trình nghiên cứu, bài biết về vai trò của giáo dục
QP&AN trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung, giáo dục ý thức quốc
phòng, an ninh cho cán bộ, học sinh, sinh viên các trường Đảng, trường đại học,
cao đẳng và trung học.