ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LÊ THỊ HỢP
VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TRONG VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG VĂN HÓA NGHỆ THUẬT TẠI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội - 2014
LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi.
Thông tin, số liệu trong luận văn hoàn toàn trung thực, chính xác, các trích
dẫn đã được ghi rõ nguồn gốc.
Kết quả nghiên cứu của luận văn không trùng với công trình nào khác

Học viên Lê Thị Hợp

2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu 2
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn 5
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 5
5. Cơ sở lý luận và Phƣơng pháp nghiên cứu 6
6. Đóng góp của luận văn 6
7. Kết cấu của luận văn 6
Chƣơng 1: TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC Ý THỨC
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CHO THANH NIÊN 7
1.1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội
cho thanh niên 7
1.1.1. Ý thức trách nhiệm xã hội 7
1.1.1.1. Ý thức xã hội 7
1.1.1.2. Trách nhiệm xã hội 7
1.1.1.3. Quan niệm của Hồ Chí Minh về ý thức trách nhiệm xã hội 9
1.1.2. Giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho thanh niên 12
1.2. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên và tầm quan trọng
của công tác giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho thanh niên 15
1.2.1. Vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và
dân tộc ta 15
1.2.2. Tầm quan trọng của công tác giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho
thanh niên 25
1.3. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về nội dung công tác giáo dục ý thức trách nhiệm
xã hội cho thanh niên 29
1.3.1. Giáo dục lòng yêu nƣớc, thƣơng nòi 29
1.3.2. Giáo dục lý tƣởng cách mạng, niềm tin đối với sự nghiệp cách mạng do
Đảng lãnh đạo 31

1.3.3. Giáo dục ý thức, nâng cao trách nhiệm xã hội của thanh niên hết lòng vì
Tổ quốc, nhân dân 33
1.3.4. Yêu lao động, sống giản dị, khiêm tốn, thật thà, dũng cảm 34

2.2.1. Ƣu điểm 64
2.2.2. Hạn chế 68
2.2.3. Bài học kinh nghiệm từ những ƣu điểm, hạn chế trong công tác giáo dục
ý thức trách nhiệm sinh viên các Trƣờng Văn hóa Nghệ thuật tại Thành phố
Hồ Chí Minh 71
2.3. Những giải pháp cơ bản góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục
ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên các Trƣờng Văn hóa Nghệ thuật
tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay 72
2.3.1. Nhận thức đúng về vị trí, vai trò của giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội 72
2.3.2. Nâng cao nhận thức của các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể trong
việc giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên các Trƣờng Văn hóa
nghệ thuật 73
2.3.3. Tăng cƣờng công tác giáo dục, phối hợp giáo dục giữa nhà trƣờng, gia đình
và xã hội trong việc nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên 74
2.3.4. Nội dung công tác giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên các
Trƣờng Văn hóa nghệ thuật tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 81
2.3.5. Phát huy ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện của sinh viên 90
2.3.6. Nâng cao chất lƣợng giảng dạy bộ môn Chủ nghĩa Mác - Lênin, tƣ tƣởng
Hồ Chí Minh trong các Trƣờng Văn hóa nghệ thuật 90
2.3.7. Xây dựng môi trƣờng lành mạnh, đấu tranh chống lại các biểu hiện tiêu cực
và các tệ nạn xã hội trong nhà trƣờng 92
Tiểu kết chƣơng 2 93
KẾT LUẬN 95
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 98
PHỤ LỤC 102
Tác động của nền kinh tế thị trƣờng và hội nhập giao lƣu quốc tế đã
ảnh hƣởng không nhỏ đến ý thức trách nhiệm xã hội của sinh viên. Nhìn
chung phần lớn sinh viên các Trƣờng Đại học, Cao đẳng nói chung và
Trƣờng Văn hoá Nghệ thuật nói riêng vẫn vững vàng niềm tin vào sự nghiệp
phát triển của đất nƣớc, sự lãnh đạo của Đảng và mục tiêu chế độ xã hội chủ
nghĩa. Đặc biệt sinh viên các Trƣờng Văn hoá Nghệ thuật ngày càng sống cởi
mở hơn, năng động hơn trong hoạt động giao tiếp, ứng xử, trong nghiên cứu
và sáng tạo nghệ thuật. Hầu hết các em có kiến thức sâu rộng, giàu cảm xúc,
phát triển nhu cầu văn hoá và thẩm mỹ phong phú đa dạng nhƣng vẫn đậm đà
bản sắc dân tộc.
Bên cạnh những mặt tích cực đó còn tồn tại nhiều dấu hiệu đáng lo
ngại. Những mảng giá trị mang tính chất truyền thống thuộc về phẩm chất đạo
đức nhƣ lòng trung thực, đức hy sinh, ý thức trách nhiệm xã hội của công dân,
thái độ cộng đồng, lối sống lành mạnh ít đƣợc sinh viên quan tâm và không
đƣợc xếp vào bậc thang giá trị cao. Một số sinh viên bị ảnh hƣởng mặt trái
của cơ chế thị trƣờng, lối sống thực dụng, ma lực đồng tiền có sức cám dỗ lớn
tác động mạnh tới lợi ích cá nhân, chạy sang cực giá trị vật chất, coi nhẹ đạo
đức, sa vào lối sống buông thả thiếu ý thức trách nhiệm xã hội.
Do vậy, việc giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên trong hệ
thống các Trƣờng Cao đẳng và Đại học nói chung đặc biệt là công tác giáo
dục cho sinh viên các Trƣờng Văn hoá Nghệ thuật nói riêng là một yêu cầu
hết sức cấp bách. Đó cũng là lý do tôi chọn đề tài “Vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí
Minh trong việc giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên các Trƣờng
Văn hóa Nghệ thuật tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”.
2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu:
Trong tình hình hiện nay, rèn luyện ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh
viên trở thành một vấn đề đặc biệt quan trọng. Sinh viên là chủ nhân tƣơng lai

3
của đất nƣớc, là đại diện cho nền giáo dục của xã hội, bộ mặt văn hóa của xã

thức, Hà Nội.
- Trần Đức Cƣờng, (2008), Công bằng xã hội, trách nhiệm xã hội, đoàn
kết xã hội trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam, Tạp chí Triết học số 1
- Vũ Tuấn Huy,(2009), Trách nhiệm xã hội và vai trò của nó trong cơ
chế thị trường ở nước ta,Tạp chí Triết học số 5, tr. 21
Trong bài viết này tác giả chỉ tập trung nghiên cứu về trách nhiệm xã
hội, vai trò của trách nhiệm xã hội đối với sự phát triển của kinh tế thị trƣờng.
Trần Thị Tuyết,(2009), Trách nhiệm xã hội của cá nhân và yêu cầu
nâng cao trách nhiệm này trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện
nay,Tạp chí Triết học số 4, tr. 28
Trong bài viết này tác giả đã đƣa tra và phân tích các cách hiểu khác
nhau về trách nhiệm xã hội, đồng thời tác giả đƣa ra những yêu cầu cụ thể về
trách nhiệm xã hội của cá nhân trong điều kiện kinh tế thị trƣờng.
Các công trình, bài viết, đề tài nghiên cứu trên đã chuyển tải nội dung
quan trọng về ý thức trách nhiệm xã hội của mỗi cá nhân đối với cộng đồng
dân cƣ mình đang sinh sống, giúp mỗi ngƣời có nhìn nhận ý thức hơn trách
nhiệm của mình đối với xã hội.
Thứ ba, một số bài viết về đạo đức, lối sống, ý thức trách nhiệm của
thanh niên:
- Ths. Nguyễn Thị Oanh, (2011), Tiềm năng tuổi trẻ, trách nhiệm xã
hội, Nxb. Thanh Niên, Hà Nội.
- PGS.TS Phạm Hồng Tung (2011) Thanh niên và lối sống của thanh niên
Việt Nam trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế, Nhà xuất bản chính trị
quốc gia - sự thật, Hà Nội.
- Mạc Văn Trang (chủ biên) (1994) Lối sống thanh niên - sinh viên,
Viện Nghiên cứu chiến lƣợc giáo dục.

5
Các công trình nghiên cứu trên chỉ mới dừng lại nghiên cứu về trách
nhiệm xã hội của mỗi cá nhân trong xã hội, chƣa đi sâu nghiên cứu ý thức

Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Mỹ Thuật Thành phố Hồ
Chí Minh, Đại học Sân khấu điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, Nhạc viện
Thành phố Hồ Chí Minh) trong giai đoạn hiện nay.
5. Cơ sở lý luận và Phƣơng pháp nghiên cứu.
Cơ sở lý luận:
Dựa trên cơ sở phƣơng pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, các quan
điểm của Đảng cộng sản Việt Nam và của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục
ý thức trách nhiệm xã hội.
Kết quả nghiên cứu của các nhà nghiên cứu khác về giáo dục ý thức
trách nhiệm xã hội cho sinh viên.
Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phƣơng pháp tiếp cận và nghiên
cứu hệ thống, kết hợp phƣơng pháp lôgíc và lịch sử, phƣơng pháp phân tích
chứng minh, đối chiếu so sánh, phƣơng pháp điều tra xã hội học và sử dụng
các kết quả nghiên cứu, điều tra xã hội học từ các công trình đã công bố ở
nƣớc ta liên quan trực tiếp đến đề tài.
6. Đóng góp của luận văn
Luận văn góp phần làm hoàn chỉnh và sâu sắc thêm luận cứ khoa học
về nội dung tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục ý thức trách nhiệm
xã hội cho thanh niên nói chung và sinh viên nói riêng
7. Kết cấu của luận văn.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
đề tài gồm 2 chƣơng 7 tiết:
7
Chƣơng 1
TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC Ý THỨC
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CHO THANH NIÊN


luật phản ánh thái độ xã hội đặc biệt và thái độ đạo đức pháp luật của cá nhân
đối với xã hội (đối với nhân loại nói chung); thái độ này biểu thị sự hoàn
thành nghĩa vụ của mình và các tiêu chuẩn pháp luật”[43, tr.595]
Theo chúng tôi, trách nhiệm đƣợc hiểu không chỉ là khả năng nhận
thức về bổn phận, nghĩa vụ và kết quả của mình đƣa lại, mà còn đƣợc hiểu
rộng hơn trách nhiệm - đó là nghĩa vụ của cá nhân đối với cộng đồng. Thái độ
này biểu thị ở việc thực thi nghĩa vụ đạo đức và tuân thủ các tiêu chuẩn của
pháp luật, tức là tuân thủ các quy chuẩn đạo đức mà sau này là luật pháp mà
các cá nhân trong cộng đồng đó thỏa thuận.

Trách nhiệm xã hội còn đƣợc coi nhƣ nhƣ trách nhiệm đạo đức của mỗi
cá nhân trong viêc giải quyết những vấn đề chung của xã hội…tuy mang ý
nghĩa là bổn phận nhƣng về bản chất là sự tự nguyện. Trách nhiệm xã hội là
loại bỏ những hành vi vô trách nhiệm, phi đạo đức, những thứ mang lại thiệt
hại cho bản thân, gia đình và xã hội.
Nhƣ vậy, có thể nói trách nhiệm xã hội gồm ba nội dung cơ bản là:
Thứ nhất, thể hiện quan hệ giữa những ngƣời cùng chung sống với
nhau trong cộng đồng ngƣời, có sự hợp tác khoan dung với nhau.
Thứ hai, sự gắn bó giữa cá nhân với xã hội.
Thứ ba, phải có trách nhiệm tham gia đóng góp cho sự phát triển bền
vững xã hội. Quá trình đóng góp đƣợc thể hiện ở ba mức độ: tự nhiên, tự
nguyện và nghĩa vụ.

9
1.1.1.3. Quan niệm của Hồ Chí Minh về ý thức trách nhiệm xã hội
Theo Hồ Chí Minh, mỗi cá nhân trong xã hội phải có ý thức trách
nhiệm xã hội và phải thực thi trách nhiệm đó nhằm duy trì sự ổn định phát
triển của xã hội. Vì vậy, khi khẳng định nƣớc ta là một nƣớc dân chủ, trong
đó mọi quyền hạn, lợi ích đều vì dân. Hồ Chí Minh đã giải thích: “Công việc
đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân. Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc

Trách nhiệm của bậc trí thức: “Các bạn có cái trách nhiệm nặng nề và
vẻ vang, là làm gƣơng cho dân trong mọi việc. Dân ta đã đấu tranh một cách
rất dũng cảm. Lẽ tất nhiên giới trí thức phải hy sinh đấu tranh, dũng cảm hơn
nữa, để làm gƣơng cho nhân dân” [21, tr.472]. Trong giáo dục, “Trách nhiệm
nặng nề và vẻ vang của ngƣời thầy dạy là: chăm lo dạy dỗ con em của nhân
dân thành ngƣời công dân tốt, ngƣời lao động tốt, ngƣời chiến sĩ tốt, ngƣời
cán bộ tốt của nƣớc nhà.” [t8, tr.448]
Đối với văn nghệ sĩ: “Văn nghệ phải nhận rõ trách nhiệm của mình đối
với Nhà nƣớc và nhân dân, phải một lòng một dạ phục vụ nhân dân. Phải học
tập chủ nghĩa Mác - Lênin để vũ trang mình. Phải kiên quyết chống những
khuynh hƣớng phản dân chủ, phản chủ nghĩa xã hội trong giới văn nghệ. Phải
hiểu rõ thời đại mới và đời sống cùng nguyện vọng của nhân dân. Tất cả các
ngành văn học, nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc, múa nhảy, tuồng hát, vẽ phải
quần chúng hóa và dân chủ hóa. Văn nghệ phải xây dựng tác phong gian khổ,
chất phác. Phải chống xa rời quần chúng, xa rời thực tế, xa rời chính trị, xa rời
lao động. Sáng tác cũng phải “nhiều, nhanh, tốt, rẻ”.” [27, tr.475]
Đối với Đoàn thanh niên, “Thanh niên ta có vinh dự to thì cũng có
trách nhiệm lớn, phải “Trung với nƣớc, hiếu với dân” [30, tr.619]. Để làm
tròn trách nhiệm, thanh niên ta phải nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, trừ bỏ
chủ nghĩa cá nhân, chớ phô trƣơng hình thức, chớ kiêu ngạo tự mãn. Phải
thấm nhuần đạo đức cách mạng tức là học tập, lao động, sinh hoạt theo đúng

11
đạo đức của thanh niên xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa. Thanh niên ta
có vinh dự to thì cũng có trách nhiệm lớn [29, tr.299]
Hồ Chí Minh xem ý thức trách nhiệm xã hội đóng vai trò rất quan trọng
trong mỗi con ngƣời. Theo Hồ Chí Minh, nhiệm vụ cách mạng hoàn toàn
không dễ dàng, đơn giản mà bao giờ cũng khó khăn, phức tạp. Thực hiện
nhiệm vụ cách mạng, đòi hỏi ngƣời cách mạng phải có quyết tâm phấn đấu
thật cao, phải dám hy sinh, phải kiên trì bền bỉ, phải nêu cao tinh thần trách

Hồ Chí Minh luôn đề cao trách nhiệm, bổn phận, nghĩa vụ của cá nhân
đối với cộng đồng và toàn xã hội. Ngƣợc lại, ngƣời lên án lối sống thiếu trách
nhiệm với xã hội, đề cao chủ nghĩa cá nhân, sống chỉ biết hƣởng thụ cho bản
thân. Sống nhƣ vậy là sống hoài, sống phí, không thúc đẩy xã hội phát triển.
1.1.2. Giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội cho thanh niên
Theo từ điển Tiếng Việt năm 1992: “Giáo dục là hoạt động nhằm giáo
dục một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối
tƣợng nào đó, làm cho đối tƣợng ấy dần dần có đƣợc những phẩm chất và
năng lực nhƣ yêu cầu đề ra”[52, tr.365]
Theo tôi giáo dục ý thức trách nhiệm xã hội là quá trình tác động từ bên
ngoài tới ý thức cá nhân, là hoạt động có tính định hƣớng, có tổ chức, có chủ
định của chủ thể giáo dục (các thiết chế xã hội, nhà trƣờng, gia đình…) nhằm
cung cấp tri thức về ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng và
toàn xã hội, giúp mỗi cá nhân tự điều chỉnh các hành vi phù hợp với các
chuẩn mực đạo đức và các quy phạm pháp luật trong xã hội.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chăm lo đến sự nghiệp giáo dục của đất
nƣớc. ngƣời coi “giáo dục là quốc sách hang đầu” trong quá trình xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc. Ngƣời coi “giáo dục có một vai trò quan trọng trong
kháng chiến cũng nhƣ kiến quốc” [31, tr.612]. Đồng thời Ngƣời chỉ rõ mục

13
đích của nền giáo dục mới là “Phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, đào tạo
lớp ngƣời, lớp cán bộ mới”[26, tr.344].
Trong xã hội mới, giáo dục có nhiệm vụ quan trọng và vẻ vang là
“Phục vụ đƣờng lối chính trị của Đảng và Chính phủ, gắn liền với sản xuất và
đời sống của nhân dân”[28, tr.647]. Giáo dục cách mạng là nền giáo dục bình
đẳng. Nó không dành riêng cho một nhóm ngƣời nào trong xã hội mà cho tất
cả mọi ngƣời.
Về tầm quan trọng trong việc xây dựng, giáo dục ý thức trách nhiệm xã
hội cho mỗi thanh niên theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Muốn xây dựng chủ nghĩa

nhân dân, làm cho dân giàu, nƣớc mạnh.
Theo Hồ Chí Minh, ý thức trách nhiệm xã hội không phải từ trên trời sa
xuống mà là kết quả trực tiếp của hoạt động giáo dục và tự giáo dục, tự rèn
luyện của mỗi cá nhân. Giáo dục nói chung và giáo dục ý thức trách nhiệm xã
hội cho thanh niên nói riêng là sự nghiệp của quần chúng. Trong thƣ Gửi các
em học sinh (24/10/1955), Hồ Chí Minh khẳng định: “Giáo dục các em là
việc chung của gia đình, trƣờng học và xã hội. Bố mẹ, thầy giáo và ngƣời lớn
phải cùng nhau phụ trách”[26, tr.175]. Kết quả giáo dục tùy thuộc rất nhiều
vào sự tham gia tích cực, sự giúp đỡ thiết thực của các ngành, các cấp ủy
Đảng, chính quyền cũng nhƣ của cha mẹ học sinh và của các lực lƣợng xã
hội. Ngƣời đề nghị: “Sự giáo dục thanh niên phải liên hệ vào dƣ luận của xã
hội, lực lƣợng của Chính phủ để ngăn ngừa những cái gì có thể ảnh hƣởng
xấu đến thanh niên, để nâng cao tính cảnh giác của thanh niên.” [25, tr.266]
Xuất phát từ sự nhìn nhận mặt tốt và mặt xấu trong con ngƣời, nhất là
đối với thanh niên - lứa tuổi đang hoàn thiện nhân cách, đang phát triển và
muốn khẳng định mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng việc kết hợp cả
hai mặt giáo dục và tự giáo dục. Theo Ngƣời, khi mặt tự giáo dục thực sự
đƣợc đặt ra ở mỗi ngƣời thì việc giáo dục mới có hiệu quả và chắc chắn.

15
Với Hồ Chí Minh, thanh niên có “ƣu điểm là hăng hái, giàu tinh thần
xung phong nhƣng cũng có khuyết điểm là ham chuộng hình thức, thiếu thực
tế, bệnh cá nhân, bệnh anh hùng”.[23, tr.66] Do vậy, thanh niên muốn xứng
đáng là ngƣời chủ tƣơng lai của nƣớc nhà thì phải tự giác rèn luyện bản thân.
Đó là yếu tố hết sức quan trọng. Trƣớc tiên, thanh niên nâng cao ý thức trách
nhiệm xã hội, nâng cao ý thức đạo đức, trình độ văn hóa. Ngƣời nhắc nhở
thanh niên phải luôn luôn gắn chặt quá trình “xây và chống” trong quá trình
nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội của bản thân. Ngƣời dạy: “Thanh niên cần
phải chống tâm lý tự tƣ tự lợi, chỉ lo lợi ích riêng và sinh hoạt riêng của mình.
Chống tâm lý ham sung sƣớng và tránh khó nhọc. Chống thói xem khinh lao

là việc chỉ ra vai trò quan trọng của thanh niên đối với sự phát triển của xã
hội. Thanh niên tiêu biểu cho sức sống, sức phát triển của một dân tộc. Nếu
đƣợc chăm sóc, giáo dục, rèn luyện, dìu dắt đúng thì thanh niên có khả năng
“Đào núi và lấp biển” [22, tr.440] trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập và xây
dựng đất nƣớc sau này. Từ nhận thức đó, Hồ Chí Minh đặt trọn mọi tin yêu và
kỳ vọng vào thanh niên. Ngƣời xem vận mệnh dân tộc phụ thuộc chặt chẽ vào
tầng lớp thanh niên.
Đầu những năm 20 của thế kỷ XX, khi đất nƣớc đang chìm đắm trong
cảnh nô lệ, khi các cuộc khởi nghĩa, các phong trào yêu nƣớc bị kẻ thù dìm
trong biển máu, hàng ngàn vạn chiến sĩ, đồng bào yêu nƣớc bị chém giết, tù
đày nhƣng lại có không ít thanh niên thờ ơ với sự nghiệp cứu nƣớc. Dƣới ánh
sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đƣa ra luận điểm là
“Thức tỉnh thanh niên đi tới thức tỉnh một dân tộc”. Từ thực tiễn hoạt động,
đặc biệt là thực tiễn hoạt động trong phong trào thanh niên, Ngƣời đã nhìn
nhận ra đƣợc vị trí, vai trò của thanh niên trong cách mạng, nhất là ở các nƣớc
thuộc địa. Từ đó Ngƣời vô cùng lo lắng cho tiền đồ của dân tộc trƣớc thực

17
trạng thanh niên chƣa đƣợc tổ chức, chƣa đƣợc giáo dục: “Hỡi Đông Dƣơng
đáng thƣơng hại! Ngƣời sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Ngƣời
không sớm hồi sinh”. Điều đó cho thấy thanh niên có vai trò rất lớn đối với
vận mệnh của dân tộc. Ngƣời cho rằng, thanh niên là lớp ngƣời tiêu biểu cho
sức sống của một dân tộc, thực dân Pháp đang dùng cồn, thuốc phiện và chính
sách ngu dân hòng làm u mê đần độn thế hệ trẻ chính là đang hủy diệt dần đi
sức sống của dân tộc Việt Nam. Bởi vậy Ngƣời kêu gọi: Muốn “hồi sinh” dân
tộc trƣớc hết phải “hồi sinh” thanh niên.
Để thức tỉnh, hồi sinh một bộ phận quan trọng này của dân tộc, Chủ
tịch Hồ Chí Minh về Quảng Châu, Trung Quốc và bắt tay vào tập hợp thanh
niên Việt Nam yêu nƣớc để giác ngộ thanh niên về chủ nghĩa Mác - Lênin,
con đƣờng đấu tranh theo một chiến lƣợc, sách lƣợc mới, đồng thời giúp họ