BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
–––––––––––––––––––––

LÊ ĐỨC HUYNH

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO SINH VIÊN
TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN Ở TRUNG TÂM
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
–––––––––––––––––––––

LÊ ĐỨC HUYNH

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO SINH VIÊN
TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN Ở TRUNG TÂM
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. VI THÁI LANG

ii

LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Quản lý dạy học môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh
trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2” đƣợc
thực hiện từ tháng 2 năm 2017 đến hết tháng 10 năm 2017.
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết
quả nghiên cứu là trung thực và chƣa đƣợc công bố trong bất kì công trình
nào khác.
Tác giả luận văn

Lê Đức Huynh


iii

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu .............................................................. 3
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................... 4
7. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................................... 4
8. Cấu trúc luận văn .......................................................................................... 5
NỘI DUNG ....................................................................................................... 6
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN ............................................ 6
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu ............................................................... 6

PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN
Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2 HIỆN NAY ....... 33
2.1. Thực trạng dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên
trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 hiện
nay ................................................................................................................... 33
2.1.1. Khái quát một số nét về Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2
......................................................................................................................... 33
2.1.2. Hoạt động giáo dục quốc phòng và dạy học môn giáo dục quốc phòng&
an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc
phòng Hà Nội 2 ............................................................................................... 34


v

2.2. Thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh
viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2
hiện nay ........................................................................................................... 37
2.2.1. Nhận thức của cán bộ quản lý ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2
về sự cần thiết phải tổ chức tốt quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng &
an ninh ............................................................................................................. 37
2.2.2. Ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân hạn chế quản lý dạy học môn giáo
dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng
Hà Nội 2 .......................................................................................................... 38
Kết luận chƣơng 2 ........................................................................................... 50
Chƣơng 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC
PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN
Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2 HIỆN NAY ....... 51
3.1. Những yêu cầu có tính nguyên tắc trong đề xuất các biện pháp ............. 51
3.1.1. Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo thể chế hoá quan điểm của Đảng,
pháp luật của Nhà nƣớc về giáo dục quốc phòng & an ninh .......................... 51

2. Kiến nghị ..................................................................................................... 84
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 85
PHỤ LỤC


vii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

STT

Chữ viết tắt

Chữ viết đẩy đủ

1

CNH, HĐH

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

2

DH

Dạy học

3

ĐCSVN


Nhà xuất bản

9

PPDH

Phƣơng pháp dạy học

10

QL

Quản lý

11

QLDG

Quản lý giáo dục

11

SV

Sinh viên


viii


dục quốc phòng toàn dân, chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng nhận nhiệm vụ bảo
vệ Tổ quốc”. Tiếp đó, ngày 30/7/1987, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 02/NQ-TW
quy định giáo dục QP&AN thuộc chƣơng trình chính khoá trong các Trƣờng
trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học,các trung
tâm GDQP&AN.
Giáo dục QP&AN với mục tiêu tổng quát của chiến lƣợc quốc phòng
nƣớc ta là xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân có lực lƣợng
ngày càng đông đảo và vững mạnh, thế trận ngày càng vững chắc, đủ sức
ngăn chặn, đẩy lùi, đập tan mọi âm mƣu, thủ đoạn chống phá của của kẻ thù,
vì vậy cần thiết phải đổi mới công tác quản lý giáo dục quốc phòng & an ninh
nói chung và quản lý dạy học môn GDQP&AN nói riêng trong tình hình hiện
nay.
Môn GDQP&AN là một môn học chính khoá đối với sinh viên. ở
Trung tâm GDQP Hà Nội 2 cũng nhƣ các trung tâm GDQP khác của cả nƣớc.
Hiện nay trung tâm đang dạy môn GDQP&AN cho sinh viên 12 trƣờng
đại học và cao đẳng trên địa bàn thành phố Hà Nội, tỉnh Vĩnh Phúc. Nhận
thức đúng tầm quan trọng của việc tổ chức dạy học quản lý dạy học nhằm
nâng cao chất lƣợng dạy học nói chung cũng nhƣ dạy học môn GDQP&AN
cho sinh viên các trƣờng cao đẳng, đại học nói riêng. Những năm qua Trung


2

tâm GDQP Hà Nội 2 đã có nhiều biện pháp hữu hiệu nhằm quản lý chặt chẽ
việc dạy học môn học này. Nhờ đó mà chất lƣợng dạy học ở Trung tâm đã có
nhiều tiến bộ trên một số mặt tạo ra phong trào học tập sôi nổi cho sinh viên
từng bƣớc đƣợc nâng lên. Tuy nhiên chất lƣợng giáo dục nói chung và chất
lƣợng dạy học nói riêng còn nhiều yếu kém, bất cập chƣa đáp ứng đƣợc
những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trình độ kiến thức, kỹ năng thực hành, phƣơng pháp tƣ duy khoa học quân sự

3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP
Hà Nội 2.
4. Giả thuyết khoa học
Chất lƣợng quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung
tâm GDQP Hà Nội 2 hiện nay phụ thuộc vào sự tác động tổng hợp của nhiều
yếu tố, trong đó công tác quản lý dạy học giữ vai trò rất quan trọng. Nếu nội
dung quản lý phù hợp và thực hiện tốt các biện pháp nhƣ: Nâng cao nhận
thức cho giảng viên, học viên, sinh viên về môn học; quản lý thực hiện
chƣơng trình, kế hoạch dạy học; xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đủ về số
lƣợng, đảm bảo chất lƣợng, cơ cấu hợp lý; bồi dƣỡng chuyên môn, tập trung
đổi mới phƣơng pháp dạy học; quản lý chặt chẽ các khâu, các bƣớc trong
kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn học; tăng cƣờng đầu tƣ cơ sở vật chất,
quản lý và sử dụng có hiệu quả trang thiết bị dạy học,... thì chất lƣợng dạy
học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 sẽ từng
bƣớc đƣợc nâng cao, đáp ứng yêu cầu của tình hình hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Làm rõ cơ sở lý luận quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh
viên.


4

5.2. Đánh giá thực trạng, tìm nguyên nhân ƣu điểm, khuyết điểm quản lý
dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 hiện
nay.
5.3. Đề xuất và khảo nghiệm tính cần thiết,tính khả thi của các biện
pháp quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP
Hà Nội 2 hiện nay.
6. Phạm vi nghiên cứu

Toạ đàm, trao đổi với một số cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên về
những nội dung nghiên cứu, từ đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụ nghiên
cứu của luận văn.
Nghiên cứu hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hƣớng dẫn, kế hoạch
tổ chức thực hiện, các báo cáo sơ kết, tổng kết, chƣơng trình, quy trình, nội
dung đào tạo, kế hoạch quản lý, hệ thống sổ sách của cán bộ quản lý sinh viên
và kế hoạch học tập, công tác của sinh viên.
Nghiên cứu tổng kết thực tiễn từ những vấn đề đã và đang diễn ra nhằm
đúc rút thành những kinh nghiệm về quản lý dạy học môn GDQP&AN cho
sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2.
Xin ý kiến các chuyên gia, các nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục,
quản lý sinh viên, giảng viên trong lĩnh vực quản lý dạy học môn GDQP&AN
cho sinh viên và một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan trong quá
trình nghiên cứu đề tài.
* Phương pháp hỗ trợ
Sử dụng toán thống kê để tổng hợp kết quả điều tra, xử lý số liệu phần
thực trạng và số liệu khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đã đƣợc
đề xuất.
8. Cấu trúc luận văn
Gồm: mở đầu, nội dung gồm 3 chƣơng, kết luận và kiến nghị; danh
mục tài liệu tham khảo; phụ lục.


6

NỘI DUNG
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC
MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

h

tr ng gi i pháp n ng

n ninh h h

inh

h t

inh i n t i

Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo dục quốc

phòng, quý II, năm 2012, trong các nội dung giải pháp nâng cao chất lƣợng
môn học giáo dục quốc phóng và an ninh tác giả đã đi sâu luận giải biện pháp


7

quan trọng là phải tập trung nâng cao chất lƣợng giáo dục, rèn luyện đội ngũ
giảng viên ở trung tâm này để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đƣợc giao, từ đó
nâng cao chất lƣợng công tác quản lý, rèn luyện sinh viên.
Tác giả Bùi Văn Ga, Bộ giáo dục và đào tạo: “
i n giá

ph ng

t


Vi t N

h

tr ng ổi

Tạp chí Khoa học giáo dục

số 72 tháng 12/2011, Hà Nội.
Tác giả Trần Kiểm (2012), h
ận

th

h

n ý giá

t

tiễn, Nxb Giáo dục, Hà Nội.

Tác giả Nguyễn Thiện Minh, Vụ giáo dục quốc phòng: “Nh ng
ơb n

n ề ý

n tập tr ng h
n ninh h h



H i nghị h

tr ng nh trường

n

h

giá

ổi

i, Tuyển tập một số báo

cáo khoa học Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
Hội đồng Giáo dục quốc phòng - an ninh trung ƣơng (2011), ổng
th

hi n

ng tá giá

ới

ph ng - an ninh (2001-2010), Hà Nội

t 10 n



quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2
là rất cần thiết, nó góp phần nâng cao chất lƣợng quản lý dạy học cũng nhƣ
rèn luyện xây dựng ý chí, bản lĩnh, tác phong và ý thức tổ chức, kỷ luật cho
sinh viên khi học tập ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 hiện nay.
1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung
tâm giáo dục quốc phòng
Giáo dục quốc phòng & an ninh là môn học bao gồm kiến thức khoa học
xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật quân sự và thuộc
nhóm các môn học chung. Nội dung bao gồm kiến thức cơ bản về đƣờng lối
quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản lý Nhà nƣớc về quốc phòng - an
ninh; về truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, về nghệ thuật
quân sự Việt Nam và kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây
dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, đồng thời, góp phần
xây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học ngay khi sinh
viên đang học tập trong nhà trƣờng và khi ra công tác ngoài xã hội.


9

Dạy học môn GDQP&AN là hoạt động nhằm tác động có hệ thống đến
sự phát triển ý thức của công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc;
trang bị kiến thức về quốc phòng - an ninh; kỹ năng quân sự cho học sinh, sinh
viên từ trung học phổ thông đến đại học và học viên các trƣờng của cơ quan
nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
Dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm
GDQP chịu sự chi phối của nhiều nhân tố, trong đó có hai yếu tố mang tính
quyết định ảnh hƣởng đến chất lƣợng của hoạt động này chính là là ngƣời dạy
(đội ngũ giảng viên) và ngƣời học (học viên/ sinh viên)
* Về người

chƣơng trình GDQP&AN và có những đòi hỏi rất riêng (nhƣ sự đảm bảo về
cơ sở vật chất, vũ khí, trang bị và các phƣơng tiện, thiết bị dạy học khác).
Trong dạy học môn học này thời gian qua, mặc dù có nhiều cố gắng song hiện
nay việc vận dụng sáng tạo các phƣơng pháp dạy học - giáo dục còn nhiều
hạn chế do lƣu lƣợng sinh viên quá đông, cƣờng độ lao động của đội ngũ cán
bộ, giảng viên còn rất cao.
* Về người h :
bao gồm những học sinh, sinh viên đang theo học ở các trƣờng trung
học phổ thông, trung cấp, cao đẳng và đại học trên địa bàn, với các ngành học
và bậc học khác nhau (hệ đại học và hệ cao đằng). Ý thức, thái độ và phƣơng
pháp học tập và thuộc tính tâm lý của học sinh, sinh viên hoàn toàn khác
nhau. Điều này đòi hỏi nhà quản lý phải biết thiết kế chƣơng trình kế hoạch
giáo dục phù hợp từng đối tƣợng.
1.2.2. Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở
trung tâm giáo dục quốc phòng & an ninh
Quản lý dạy học môn GDQP & AN thực chất là nắm giữ và điều khiển
các hoạt động, các lực lƣợng, các hoạt động giáo dục quốc phòng & an ninh
bằng những tác động có mục đích của các chủ thể quản lý. Căn cứ vào quy


11

mô, tính chất của hệ thống quản lý ngƣời ta thƣờng xem xét và giải quyết các
vấn đề của giáo dục quốc phòng & an ninh.
Quản lý dạy học môn GDQP&AN là quá trình chủ thể quản lý lập kế
hoạch, tổ chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy của giảng viên, hoạt động
học tập của sinh viên nhằm thực hiện đƣợc mục tiêu đã đề ra. Trong toàn bộ
quá trình quản lý GDQP thì quản lý động dạy học môn GDQP&AN là hoạt
động cơ bản nhất, quan trọng nhất. Nó tốn nhiều thời gian, đòi hỏi công phu,
trí tuệ của chủ thể quản lý.

Hà Nội.
38. Quốc hội (2013) L ật giá

ph ng

39. Đinh Văn Thanh (2000), N ng

h t ượng

n ýh

tr ng gi i

n hi n n , Luận văn

h

ởH

i n Chính trị

n

n ninh Hà Nội.
i n

thạc sĩ xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quân sự.
40. Vụ Giáo dục Quốc phòng (2010), Cá

n b n hi n h nh ề Giá


ýh

n ý, Nxb Đại


PHỤ LỤC
Phụ lục 1.

Phiếu điều tra quản lý hoạt động học tập của sinh viên

Để góp phần nâng cao chất lƣợng học tập của sinh viên trong học tập
môn học giáo dục quốc phòng, an ninh ở Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà
Nội 2 hiện nay. Bạn hãy nghiên cứu kỹ những câu hỏi dƣới đây và trả lời
chính xác với ý kiến của mình với từng loại câu hỏi. Đồng ý với đáp án nào
thì đánh dấu nhân vào ô vuông tƣơng ứng. Chú ý không ghi, ký tên vào
phiếu. Xin cảm ơn!
1. Giáo dục ý thức động cơ và thái độ học tập
Rất tốt

Tốt

khá

Trung bình

Yếu

2. Giáo dục phƣơng pháp học tập cho sinh viên
Rất tốt


5. Tổ chức trực ban theo dõi việc thực hiện nề nếp ra vào lớp của sinh viên
Rất tốt

Tốt

khá

Trung bình

Yếu

6. Chỉ đạo giáo viên làm cán bộ khung quản lý giám sát nề nếp tự học
của sinh viên
Rất tốt

Tốt

khá

Trung bình

Yếu


7. Kết hợp với đoàn Thanh niên Cộng sản, quản lý nề nếp của sinh viên
Rất tốt

Tốt



Phụ lục 2

Kết quả điều tra
Thực trạng quản lý hoạt động học tập của sinh viên
Mức độ đánh giá

TT

Nội dung quản lý

Rất
Trung
Tốt khá
Yếu
tốt
bình

1 Giáo dục ý thức động cơ và
0
thái độ học tập
2 Giáo dục phƣơng pháp học
2
tập cho sinh viên
3 Xây dựng những quy định cụ
thể về nề nếp học tập trên lớp 11
của sinh viên
4 Xây dựng quy định về nề nếp
0
tự học của sinh viên


2,9

8

9

25

4

0

3,2

5

16 13

0

0

3,9

1

13 18

7


23

9

0

3,1

6

23 11

5

1

3,4

4

18 15

0

0

3,8

2