Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 57
Đọc văn:
Phú Sông Bạch Đằng
(Trơng Hán Siêu)
A. Mục tiêu bài học.
- Học sinh cảm nhận đợc nội dung yêu nớc và t tởng nhân văn của bài Phú
Sông Bạch Đằng. Nội dung yêu nớc thể hiện ở niềm tự hào về chiến công lịch
sử và chiến công thời Trần trên sông Bạch Đằng. T tởng nhân văn thể hiện qua
việc đề cao vai trò, vị trí. đức độ của con ngời, coi đây là nhân tố quyết định
đối với sự nghiệp cứu nớc.
- Thấy đợc những đặc trng cơ bản của thể phú về các mặt kết cấu, hình tợng
nghệ thuật, lời văn, từ đó biết cách phân tích một bài phú cụ thể.
- Bồi dỡng lòng yêu nớc, niềm tự hào dân tộc, ý thức trân trọng những địa
danh lịch sử, những danh nhân lich sử.
B. Phơng tiện thực hiện.
- Bài soạn của học sinh, tài liệu tham khảo, vốn sống thực tế.
- Thiết kế bài dạy.
C. Cách thức tiến hành.
- Phơng pháp phân tích, phát vấn, khái quát kiến thức cơ bản.
D. Tiến trình dạy học.
D1. ổn định tổ chức:
Sĩ số : 10A.10A310A7..
D2. Kiểm tra bài cũ.
? Đặc điểm thơ Hai C - Ba - Sô?
? Đọc thuộc lòng bài số 1, 2, 3, 4 và nêu những đặc sắc về nội dung, nghệ
thuật trong các bài thơ đó?
D3. Bài mới.
Hoạt động của GVvà HS Yêu cầu cần đạt
? Dựa vào tiểu dẫn, nêu những nét cơ

đề tài sáng tác.
- Trơng Hán Siêu, đáng lúc là trọng thần của vơng
triều nhà Trần, dạo chơi Sông Bạch Đằng và làm bài
phú này (khoảng 50 năm sau chiến thắng 1288) Trần
Hng Đạo đánh tan quân Nguyên Mông, bắt sống Ô
Mã.
3. Thể phú.
- Phú: Bày tỏ, phô bày, là thể văn vần để tả cảnh,
trắc.
? H/S đọc, GV đọc mẫu.
? Cấu tứ tác phẩm
- Theo lối kể chuyện có một vị khách
giong thuyền chơi sông qua nhiều cảnh
đẹp..đến Sông Bạch Đằng, các bô lão kể
về chiến công, hết lời kể có lời ca về
chiến công

khách cũng có lời ca nối
tiếp.
? Bài Phú Sông Bạch Đằng có mấy
loại nhân vật? 2 loại nhân vật
Khách có thể là ai đó, có thể là tác
giả; Các bô lão địa phơng.
? Bố cục của bài phú
- Đoạn 1:còn lu - cảm xúc lịch sử của
nhân vật khách trớc cảnh sắc Sông Bạch
Đằng.
- Đoạn 2:...nghìn xa ca ngợi - các bô lão
kể với khách về chiến công..
- Đoạn 3:.chừ lệ chan - suy ngẫm, bình

? Nhận xét cách nói trong vừa đọc
GV: Đầm Vân Mộng - là một thắng
cảnh tiêu biểu cho mọi thắng cảnh mà
- HS đọc đoạn Bèn giữa
dòng...luống còn lu
? Cảnh sông nớc Bạch Đằng hiện
lên qua lời kể tả và cảm xúc của
tác giả nh thế nào
II. Phân tích :
1. Hình tợng nhân vật khách :
- Giọng điệu chung của đoạn văn : nhẹ nhàng thanh
thản.
- Không gian rộng lớn

thú thởng ngoạn ung
dung, phóng khoáng, tự hào.
+ Khách: Hết mình với thiên nhiên, du ngoạn
thăm thú mọi cảnh đẹp xa gần. (Đêm chơi trăng,
ngàythời gian chuyển tiếp nhanh).
+ Những địa danh nổi tiếng:
* Địa danh ở Trung QuốcCửu Giang. Nơi có ngời
đi đâu mà chẳng biết Đầm Vân Mộng. tha thiết

hoài bão tráng trí bốn phơng, lấy việc du ngoạn
làm lạc thú và tự hào về nó.

Lối khoa trơng, ẩn dụ, tạo câu văn đẹp, tâm hồn
phong phú thanh cao.
Địa danh của đất Việt, với không gian cụ thể
(cửa Đại Than) đây là hình ảnh thật có tính

+ Qua đó, thể hiện tráng chí hải hồ của chim
bằng, chim phợng, bậc đại trợng phu tung hoành
thiên hạ.

Cảnh thiên nhiên thực, hùng vĩ, hoành tráng Bát
ngátmột màu; song cũng ảm đạm, hiu hắt Bờ
lauxơng khô.
+ Tâm trạng của tác giả : nỗi buồn vì cảnh vật hiu
quạnh, tiếc thơng những anh hùng chiến trận lừng
lẫy một thời đã đi vào dĩ vãng, nuối tiếc chiến công
xa ( cảm hứng hoài cổ ).

Cảnh đẹp, giàu chất thơ, thiên nhiên thơ mộng,
hùng vĩ và cũng hoang vắng, tâm hồn phong phú,
nhạy cảm, tác giả vừa vui, vừa tự hào, biểu lộ lòng
thơng tiếc (chiến tranh xa một thời oanh liệt nay trơ
trọi, hoang vu, dòng thời gian đang làm mờ bao dấu
vết) và biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng.

Tâm hồn phong phú, thanh cao của nhân vật trữ
tình.