Ngày soạn:.............
Tiết 57: Đọc văn
Phú sông bạch đằng
( bạch đằng giang phú)
Trơng hán siêu
A. Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức
Nắm đợc những nét đặc sắc nghệ thuật: hình thức, hình ảnh, điển tích,...Cảm nhận niềm tự hào của
ngời xa về chiến công oanh liệt trên sông bặch đằng, tình yêu quê hơng, đất nớc của tác giả.
2. Kĩ năng: rèn luyện kĩ năng đọc hiểu một tác phẩm văn học theo thể phú.
3. Thái độ: Bồi dỡng cho học sinh niềm tự hào dân tộc.
B. Chuẩn bị của thầy và trò
. SGK, SGV, giáo án
. SGK,vở ghi, soạn.
C. Tiến trình dạy học:
1. ổn định:
2. Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
* hoạt động 1
Gọi HS đọc tiểu dẫn SGK
. Em hãy cho biết phần tiểu dẫn SGK trình bày
những nội dung chính nào?
. Tóm tắt những nét cơ bản về Trơng Hán siêu?
GV: tên tự là tên bắt nguồn từ nghĩa đen tên vốn
có.
. Tiểu dẫn SGK cho ta thấy những hiểu biết gì về
Sông Bạch Đằng?
. Tiểu dẫn SGK giúp em hiểu biết gì thể phú?
GV: vì sử dụng lối đói đáp( chủ khách, xen
lẫn tiếng đệm để ngắt nhịp chừ), sử dụng

phú( phú Sông Bạch Đằng thuộc loại phú cổ thể)
- Bài phú gồm 4 đoạn: Đoạn mở, đoạn giải
và các bô lão; lời từ của nhân vật khách.
. Hoạt đọng 2
Gọi HS đọc đoạn 1
. Khách xuất hiện nh thế nào?
. Khách là ngời nh thế nào?
. Tâm trạng của Khách khi đó nh thế nào?
Nếu đoạn 1 nhân vật khách là cái tôi của tác giả
thì ở đoạn 2, nhân vật các bô lão là hình ảnh tập
thể xuất hiện nh một sự hô ứng.
. Xây dựng nhân vật các bô lão nhằm mục đích
gì?
. Qua lời kể của các bô lão chiến công trên sông
Bạch đằng hiện lên nh thế nào?
thích, đoạn bình luận, đoạn kết.
II. Đọc hiểu
1. Đoạn 1: Nhân vật Khách Tác giả.
Khách xuất hiện trong lúc du ngoạn.
- Những vùng đất nổi tiếng của Trung Quốc: Cửu
Giang- Ngũ Hồ, Tam Ngô- Bách Việt. Bằng trí t-
ởng tợng, sách vở. Đây là nơi Tử Trờng T Mã
Thiên đã đi qua. Chứng tỏ khách trân trọng, ng-
ỡng mộ, lấy Tử Trờng làm gơng báu để dăn
mình.
- Trực tiếp : Địa danh Việt Nam nơi ghi dấu
những chiến công oanh liệt của dân tộc: Qua cửa
Đại Than ngợc bến Đông triều đến sông Bạch
Đằng. Mục đích của khách là thởng thức, bồi
boỏ tri thức về những trang sử vẻ vang của nớc

trận nào bằng trận Duy Thuỷ: nh quốc sĩ họ hàn
Giặc thất bại thảm hại ttrớc quân ta. Việc sử
dụng hình ảnh, điển tích phù hợp với sự thật lịch
sử dân tộc. Diễn tả và khẳng định đợc tài đức của
tớng lính nhà Trần . Làm cho đoạn văn nh bài
thơ tự sự đậm chất anh hùng ca.
- Bình luận nguyên nhân dẫn đến chiến thắng
sông Bạch Đằng là do:
Tại sao tác giả lại kết thúc đoạn 2
Đến bên sông chừ hổ mặt
nhớ ngời xa chừ lệ chan
. Lời của khách và các bô lão khẳng định đợc
điều gì?
. Hoạt động3
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK.
+ Trời đất cho nơi hiểm trở
+ Nhân tài giữ cuộc điện an
+ Bởi Đại Vơng coi thế giặc nhàn
Vì thế mới kết thúc đoạn 2
Đến bên sông chừ hổ mặt
nhớ ngời xa chừ lệ chan
3. Đoạn 3.
- Lời ca của các bô lão khẳng định:
+ Sự tồn tại vĩnh hằng của dòng sông
+ Sự tồn tại vĩnh hằng của những chiến công tại
sông Bạch Đằng
+ Sự tồn tại vĩnh hằng của chân lí lịch sử:
Bất nghĩa tiêu vong
Anh hùng lu danh thiên cổ
- Lời ca của khách tiếp nối tự hào về non sông

tác của ông)
GV: tên hiệu :
+ Tên của ngời trí thức thời phong kiến tự đặt tên
cho mình bên cạnh tên vốn có.
+ Thờng là một từ ngữ Hán Việt có nghĩa đẹp
đẽ.
Cha : Nguyễn ứng Long( Nguyễn Phi Khanh),
học giỏi đỗ thái học sinh( tiến sĩ) làm quan triều
Hồ.
Mẹ: Trần thị thái, con gái quan t đồ Trần
Nguyên Đán ( học trò của Nguyễn Phi Khanh)
GV: khởi nghĩa thắng lợi. Nguyễn trãi hăm hở
tham gia công cuộc xây dựng lại đất nớc nhng
mâu thuẫn triều đình PK đã sát hại công thần,
bản thân Nguyễn Trãi bị nghi oan, bị bắt giam
sau đó đợc tha nhng không đợc tin dùng.
I. Cuộc đời.
- ( 1380- 1442), hiệu ức Trai
- Quê: Chí Linh- Hải Dơng
- Xuất thân: gia đình có truyền thống yêu nớc,
văn học , văn hoá
- Bản thân:
+ 1400, đỗ thái học sinh ra làm quan cùng cha d-
ới triều Hồ
+ 1407, giặc Minh cớp nớc ta, cha Nguyễn Trãi
cùng Hồ Quí Ly bị giặc bắt đày sang Trung
quốc. Nguyễn Trãi ghi lòng tạc dạ lời cha dặn
lúc từ biệt: phải tìm cách rửa nhục cho nớc, trả
thù cho cha nh thế mới là đại hiếu
+ Sau đó Trơng Phụ buộc Nguyễn Phi Khanh gọi

điện bắc đà đà yên phận tiên
=) ông tự giác về chức năng chiến đấu của văn
chơng, tự hào khi dùng ngòi bút nh vũ khí
- Trong Quân trung từ mệnh tập, có sức mạnh
nh mời vạn quân, từng đợt từng đợt giáng những
đòn tới tấp tiến công mãnh liệt vào kẻ thù buộc
chúng phải thua trên mặt trận t tởng.
GV: nh nớc đại việt ta từ trớc
Vốn xng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
từ triệu đinh lý trần bao đời gây nền độc lập
Trãi, su tầm thơ văn, tìm lại con cháu sống sót để
bổ nhiệm làm quan.
Nguyễn Trãi ngời phải chịu oan khiên
thảm khốc nhất trong lịch sử chế độ PK Việt
Nam.
- 1980, tổ chức khoa học giáo dục văn hoá liên
hiệp quốc( UNESCO) đã công nhận Nguyễn Trãi
là danh nhân văn hoá thế giới.
II. Sự nghiệp thơ văn
1. Những tác phẩm chính.
Loại hình Chữ Hán Chữ Nôm
chính trị
lịch sử
Bình ngô đại
cáo
quân sự
ngoại giao
Quân trung từ