Hệ thống kiến thức 8 văn bản học kỳ i lớp 8
TT Tên tác phẩm Thể loại
VH
PT biểu
đạt
Tác giả và xuất xứ tác
phẩm
Tóm tắt ngắn gọn Nội dung chính Nghệ thuật đặc sắc
1 Tôi đi học
Truyện
ngắn
Tự sự,
miêu tả,
biểu cảm
Tác giả Thanh Tịnh (1911-
1988), tên khai sinh là Trần
Văn Ninh, quê ở xóm Gia
Lạc, ven sông Hơng, ngoại ô
thành phố Huế. Từ năm
1933, ông đi làm ở các sở t
rồi vào nghề dạy học và bắt
đầu viết văn, làm thơ. Sáng
tác của T.Tịnh thờng tóat lên
vẻ đẹp độc đáo, tình cảm êm
dịu, trong trẻo. Tác phẩm
chính: Hận chiến trờng, Quê
mẹ, Ngậm ngải tìm trầm, Sức
mồ hôi, Những giọt nớc biển..
Truyện ngắn Tôi đi học in
trong tập quê mẹ, xuất bản
năm 1941

học
+ Trên con đờng
cùng mẹ tới trờng
+ Khi nhìn ngôi tr-
ờng và bạn bè mới
+ Khi nghe gọi tên
vào lớp và rời bàn
tay mẹ
+ Khi ở trong lớp
với giờ học đầutiên.
Nội dung: Gợi lại
ngày khai trờng đầu
tiên với những kỷ
niệm mơn man
không bao giờ phai
nhạt.
_ Tự sự kết hợp với
miêu tả và biểu
cảm
_ Ngôn ngữ giàu
cảm xúc
_ Các phép tu từ
(nhân hóa, so sánh,
điệp từ )
_ Sử dụng các từ
láy và động từ gợi
cảm
2 Trong lòng
mẹ
Hồi ký Tự sự,

Trong lòng mẹ là chơng IV
của tác phẩm.
Sau khi ngời cha nghiện ngập
qua đời, mẹ bé Hồng cũng bỏ
vầo Thanh Hóa buôn bán,
Hồng phải sống dựa vào nhà
nội, trong sự cay nghiệt ghẻ
lạnh của họ hàng. Gần đến
ngày dỗ cha, cô Hồng gọi cậu
lại, kể về mẹ Hồng, rắp tâm
gieo rắc vào trí óc cậu những
điều xấu xa về mẹ. Nhng
Hồng đã sớm nhận ra âm mu
thâm độc của bà cô, vẫn giữ
vững niềm tin và tình yêu với
mẹ. Cuộc nói chuyện kết thúc
trong sự uất ức, tủi nhục và
những giọt nớc mắt của Hồng.
Chiều ngày giỗ cha, Hồng bất
ngờ gặp lại Mẹ, đợc mẹ vuốt
ve, âu yếm. Những lời cay độc
của bà cô thoáng hiện ra trong
trí óc cậu nhng rồi cũng tan
biến ngay.
Bố cục 2 phần:
_ Phần 1 : Bé Hồng
trong cuộc nói
chuyện với bà cô
_ Phần 2 : Bé Hồng
và cảm giác sung s-

Ninh; xuất thân là một nhà
nho gốc nông dân. Ông là
một học giả có nhiều công
trình khảo cứu về triết học,
văn học cổ có giá trị; một
nhà báo nổi tiếng với nhiều
bài báo mang khuynh hớng
dân chủ tiến bộ và giàu tính
chiến đấu ; một nhà văn hiện
thực xuất sắc chuyên viết về
ngời nông dân trớc Cách
mạng. Ông đợc nhà nớc truy
tặng giải thờng Hồ Chí Minh
về văn học nghệ thuật năm
1996. Tác phẩm chính : Tắt
đèn, Lều chõng, Tập án cái
đình, Việc làng Văn bản
Tức nớc vỡ bờ trích trong
chơng XVIII của tác phẩm
Tắt đèn tác phẩm nổi
tiếng nhất của Ngô Tất Tố
Ngày thu su thuế, bầu không
khí ngột ngạt, căng thẳng bao
trùm lên cả làng. Vốn thuộc
hạng nhất nhì cùng đinh,
anh Dậu không đủ tiền nộp su
nên bị bọn cai lệ bắt trói, hành
hạ ở sân đình. Anh Dậu không
chịu nổi ngất đi, bọn cai lệ t-
ởng anh đã chết, khiêng về trả

đối thoại đặc sắc
_ Cốt truyện gần
gũi với làng quê
Việt Nam.
_ Tự sự kết hợp
với miêu tả và
biểu cảm
_ Động từ mạnh
mẽ, ấn tợng
4 Lão Hạc
Truyện
ngắn
Tự sự,
miêu tả
và biểu
cảm.
Tác giả Nam Cao (1915-
1951), tên khai sinh là Trần
Hữu Tri, quê ở làng Đại
Hoàng, phủ Lý Nhân, tỉnh
Hà Nam, là nhà văn hiện
thực xuất sắc chuyên viết về
ngời nông dân nghèo đói bị
vùi dập và những ngời trí
thức nghèo sống mòn mỏi,
bế tắc trong xã hội cũ. Sau
Cách mạng, Nam Cao chân
thành, tận tụy sáng tác trong
công tác phục vụ kháng
chiến. Ông đã hi sinh trên đ-

chỉ mình Binh T và ông giáo
hiểu.
Nội dung : Thể hiện
một cách chân thực
và cảm động số phận
đau thơng của ngời
nông dân trong xã
hội cũ và phẩm chất
cao quý tiềm tàng
của họ
_ Xây dựng tình
huống truyện bất
ngờ
_ Nghệ thuật
miêu tả tâm lý
nhân vật tinh tế,
có chiều sâu.
_ Cách kể chuyện
đặc sắc
_ Kết hợp tự sự,
miêu tả và biểu
cảm.
5 Cô bé bán
diêm
Truyện
ngắn
Tự sự,
miêu tả
và biểu
cảm.

Que diêm thứ ba sáng lên, em
thấy một cây thông Nô-en
lộng lẫy. Lại một que diêm
khác, em thấy bà hiện ra ,
nhân từ và hiền hậu. Cứ thế em
quẹt hết số diêm còn lại, gặp
đợc bà và hai bà cháu cùng về
chầu thợng đế. Mồng một đầu
năm, mọi ngời thấy một em bé
chết cóng bên đờng với những
que diêm bên cạnh, nhng
không ai biết đợc những điều
kỳ diệu mà em đã thấy trong
đêm
Nội dung : Tác
phẩm thể hiện lòng
thơng cảm sâu sắc
của tác giả dành cho
những cảnh đời bất
hạnh nh em bé bán
diêm, qua đó nêu lên
số phận những trẻ
em thiếu thốn về cả
vật chất và tình cảm
trong một xã hội
thiếu vắng tình ngời;
phê phán những con
ngời lạnh lùng trớc
số phận kẻ khác.
_ Cách kể chuyện