Ở

O

O

O

N

TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2
--------------

N

K ẾN K N

N

ỆM

Tên đề tài:

MỘ
RON

Ố
Ờ

Ả P


Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: in

N

N M

1

c


Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT

. P ẦN MỞ ẦU
I.

DO CHỌN ĐỀ T I:
1. ề mặt lý luận

Một trong những tư tưởng đổi mới GD& ĐT hiện nay là tăng cường giáo dục
toàn diện cho học sinh cả về đạo đức và trí tuệ để bắt kịp và hội nhập quốc tế.
Điều đó được thể hiện rõ trong nghị quyết số 40/2000/QH 10 ngày 9/2/2000 của
Quốc Hội khoá X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông với mục tiêu
“Xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, SGK phổ thông mới
nhằm nâng cao chất lượng toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nhu cầu phát triển
nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất Nước phù hợp với
thực tiễn và tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông của các nước trong khu vực và
trên thế giới”. uật giáo dục điều 24.2 đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông
phải phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc

thi Đại Học nên đa số các em không chú ý đến cái hay và mặt tích cực trong bộ
môn này. Về phía giáo viên, mặt nào đó vẫn chưa có một phương pháp dạy học
thật sự phù hợp, chưa tạo được hứng thứ cho học sinh yêu thích bộ môn này. Đó
là lý do tại sao tôi chọn đề tài “MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO
HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC MÔN TIN HỌC ỚP 11 Ở TRƯỜNG THPT”.
II. M C Đ CH NGHIÊN CỨU:
Đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục môn tin học ở trường THPT
và phương pháp giảng dạy của giáo viên, thông qua đó đề ra biện pháp giáo dục
phù hợp có hiệu quả giúp cho các em hứng thú và hăng say hơn với môn Tin
học.
III. ĐỐI TƯ NG NGHIÊN CỨU:
- Học sinh khối 11 trường THPT Yên Định 2;
- Chương trình Tin học 11;
- Ngôn ngữ lập trình Pascal.
IV. NHI M V NGHIÊN CỨU:
- Nghiên cứu một số vấn đề về cơ sở lý luận học môn Tin học;
- Tiến hành điều tra thực trạng của công tác học tập và giảng dạy, phân tích
nguyên nhân;
- Tìm ra những biện pháp liên quan đến công tác này để từ đó đề ra biện pháp
học tập và phương pháp dạy học tích cực trong giai đoạn hiện nay.
V. GIỚI HẠN C

ĐỀ T I:

Nghiên cứu về thực trạng học tập và phương pháp dạy học môn Tin Học ở
trường THPT Yên Định 2 – Thanh Hóa.

Trang 3




I. THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY MÔN TIN HỌC
1. Kết quả k ảo sát c ất l ợn
Từ thực tế giảng dạy tại trường THPT thuộc huyện Yên Định, trường Hà
Tông Huân (cũ). Tôi có ghi lại bảng khảo sát chất lượng giữa kì I năm học
2012 – 2013 như sau:
Lớp

iểm >=8

ĩ số

SL

TL%

ới B

Trên TB
SL

TL%

SL

iểm < .5

TL%

SL


11

29.7

14

37.8

Vì trong thời gian nghiên cứu tôi chỉ tham gia giảng dạy môn tin ở 2 lớp khối
11 nên nội dung nghiên cứu chủ yếu dựa trên tình hình học tập, đặc điểm tâm lí
học sinh mà tôi trực tiếp giảng dạy.
2. Một số đặc điểm t ể iện

c sin k ôn

ứn t ú với môn

c.

2.1. Không nắm được kiến thức cơ bản của một số môn như Toán, Tiếng
Anh… và vận dụng kiến thức đó vào môn Tin Học.
Như chúng ta đã biết kiến thức Tin Học 11 là về lập trình và các bài toán
tin học thường liên quan đến Toán Học. Nếu học sinh không nắm vững kiến
thức Toán thì sẽ rất khó để tư duy thuật toán trong Tin Học dẫn đến khả năng
viết chương trình gặp nhiều khó khăn. Ví dự như:
Viết chương trình tính: S = N! N được nhập từ bàn phím.
Một số học sinh thậm chí còn không biết N! là gì và bằng cái gì
Hay tìm UC N của 2 số nguyên dương M, N. khi được hỏi thì một số em
không nhớ UC N của 2 số nguyên dương là như thế nào.

While i:=1 to N do
S:= S+ 1;
2.3. Năng lực tư duy yếu, kém:
Do kiến thức cơ bản của môn Tin Học có liên quan nhiều đến môn Toán
Học nên những học sinh học yếu môn Toán thì cũng đồng nghĩa với việc tư duy
viết chương trình môn Tin Học cũng rất kém. Đến lúc này việc áp dụng kiến

Trang 6


Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT

thức Tin Học để làm bài tập thực hành gặp rất nhiều khó khăn, chỉ trông chờ vào
giáo viên giải bài trên lớp và chép vào vở.
Đơn giản như thuật toán:
S = 1+ 1/2 + 1/3 +…+1/ N ,N được nhập từ bàn phím
Tổng này khá tương tự như tổng trên nhưng hầu hết học sinh khó có thể
viết chính xác đoạn chương trình tính tổng bằng cách sử dụng vòng lặp For – do.
S : = 0;
For i : = 1 to N do
S : = S + 1/ i ;
Hoặc một số học sinh biết cách sử dụng vòng For nhưng viết câu lệnh sau
đó lại sai:
S:=0;
For i : = 1 to 1/N do
S: = S + i ;
2.4. Thao tác với máy tính chưa thành thạo hoặc biết sử dụng máy tính
quá ít.
Do điều kiện cơ sở vật chất vẫn chưa hoàn thiện nhiều trường học được
trang bị chỉ có một phòng máy với một số lượng rất hạn chế mà học sinh của

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, học sinh phải làm việc nhà nhiều hoặc làm
thêm để kiếm sống nên không chú ý đến học tập.
Không chỉ đối với riêng môn Tin học mà còn nhiều môn khác. Sự quan tâm
của phụ huynh cũng ảnh hưởng đến việc học của học sinh. Nếu như trên lớp đã
không chịu tập chung nghe giảng về nhà không xem lại bài thì các em học sẽ
càng kém hơn, có suy nghĩ chán nản hơn và thiếu tích cực. Nhiều học sinh thuộc
diện khá giả nhưng do bố mẹ bận công việc nên không biết các em học hành như
thế nào? ại có những học sinh vì hoàn cảnh gia đình khó khăn bố mẹ đều phải
đi làm ăn xa không ở bên cạnh để các em ở nhà tự xoay sở, vì tuổi còn nhỏ nên
các em không đủ ý thức để vươn lên bằng cách tự giác học tập mà chỉ đến lớp
cho có còn hầu như không có ý thức tiếp thu bài giảng.
3.2. Yếu tố tâm lý, xã hội.
Có lẽ do áp lực của các kì thi tốt nghiệp cũng như đại học nên hầu hết học
sinh chỉ coi trọng những môn trong các kì thi mà tỏ ra xem nhẹ các môn khác.
Nếu như môn Toán hay 1 số môn ngoài học trên lớp chính khoá các em còn
được học thêm và về nhà các em dành hết thời gian cho chúng vậy thì còn thời
gian nào các em dành cho Tin học.

Trang 8


Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT

Sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin cùng với internet, các dịch vụ
vui chơi, giải trí hấp dẫn lôi cuốn các em hơn là nhiệm vụ học tập nhất là các
môn học có tính tư duy cao như môn Tin học. Thực tế dạy học môn Tin ở
trường hiện nay cho thấy nhiều học sinh chán học, lười học và có khuynh hướng
ham chơi hơn ham học.
3.3. Nhiều giáo viên dạy Tin chưa có phương pháp phù hợp.
Chưa bao giờ chúng ta thấy báo chí và các phương tiện, diễn đàn trên mạng

nguyên nhân do đâu, cần phải làm sao để học sinh có thể hứng thú với môn học.
Chủ động tiếp thu kiến thức, tăng khả năng tự học đáp ứng được yêu cầu của xã
hội đối với con người trong xã hội ngày nay.
Để tạo cho học sinh một niềm hứng khởi với môn học tôi đưa ra một số giải
pháp khắc phục tình trạng trên.
1. ạo tâm lí t oải mái c o

c sin

Một trong những yếu tố khiến các em không có hứng thú khi tiếp xúc với bộ
môn này là do giáo viên tạo áp lực cho học sinh. Một số giáo viên luôn đòi hỏi
cao đối với những học sinh nhưng không tìm hiểu xem liệu học sinh có thể đáp
ứng được những yêu cầu đó không. Chính vì vậy mà ngay từ khi tiếp xúc với
các em tôi đã tạo cho các em tâm lí thoải mái, sự thân thiện, chân thành tin cậy
trong các hoạt động dạy và học.
àm sao để cho học sinh thấy được đối với mỗi học sinh khi ngồi trên ghế
nhà trường chúng ta phải thật sự nỗ lực để tiếp thu những kiến thức phổ thông
sau này có thể học cao hơn hoặc áp dụng vào thực tế, chứ không phải học chỉ để
vượt qua các kì thi mà những kiến thức này lại xem nhẹ.
Trong quá trình dạy giáo viên phải có thái độ nhẹ nhàng khi các học sinh mắc
khuyết điểm, cư xử khéo léo với các em, xử lí tốt các tình huống sư phạm.
Việc đánh giá nhận xét phải công bằng, khách quan và công tâm, công khai
kết quả trong các giờ kiểm tra và nhận xét bài làm của học sinh. Không nên
đánh giá quá thấp sẽ làm cho học sinh chán nản, nên tạo cho học sinh một niềm
tin khi học môn này.
Phải có kiến thức vững vàng để giải đáp thắc mắc một cách thuyết phục,
khuyến khích các em mạnh dạn hỏi bài khi chưa hiểu.
Xây dựng cho các em thói quen học tập tích cực, động viên kịp thời những
học sinh tiến bộ, cung cấp cho các em phương pháp học tập đúng đắn, khuyến
khích các em không ngừng cố gắng, tạo điều kiện để mọi học sinh trong lớp đều

như giáo viên thường xuyên cho các em thực hành trong giờ dạy cũng như giờ
thực hành thì học sinh sẽ rất hào hứng trong giờ học.
Để giờ thực hành đạt hiệu quả thì cần có sự chuẩn bị thật tốt:
Đối với giáo viên: Cần chuẩn bị thật kĩ tiến trình bài thực hành, lựa chọn nội
dung phù hợp với từng lớp. Giáo viên có thể lựa chọn các chương trình đơn giản
đã viết trên lớp làm nội dung buổi thực hành sau đó có thể thực hành thêm nội
dung trong sách giáo khoa vì có những lớp kiến thức của các em khá kém các
em không nắm bắt được hết nội dung trong sách giáo khoa của tiết đó.
Đối với học sinh: Cần nghiên cứu trước nội dung buổi thực hành và phải
mang đầy đủ sách vở cần thiết tránh hiện tượng không nắm được trước nội dung
sẽ không chủ động trong quá trình thực hành.
Trong buổi thực hành giáo viên có thể hướng dẫn trước một số công việc trên
máy chiếu trong phòng thực hành để học sinh quan sát sau đó để các em tự thực
Trang 11


Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT

hành. Giáo viên cần phải thường xuyên quan sát trong phòng máy vì rất nhiều
em tranh thủ chơi điện tử hoặc thực hành không đúng nội dung mà giáo viên yêu
cầu.
3. ử dụn bài iản điện tử, min

oạ từ t ực tế.

Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật và bùng nổ công nghệ thông tin làm
cho tất cả các lĩnh vực đều ảnh hưởng trong đó có giáo dục. Nếu như trước đây
hoạt động dạy và học chủ yếu theo phương pháp truyền thống và kiến thức mà
học sinh thu nhận được chủ yếu là từ giáo viên thông qua phương tiện truyền tải
chính là sách giáo khoa thì giờ đây trong giờ học học sinh không phải nhàm

sử dụng thêm chiếc cốc thứ 3 đóng vai trò là biến trung gian t trong đoạn
chương trình sau:
t:= x;
x:= y;
y:= t;
Ví dụ: Tìm số lớn nhất trong 3 số a,b,c.
Học sinh sẽ rất khó khăn trong việc đưa ra ý tưởng đúng cho thuật toán . Bây
giờ hãy đặt ra vấn đề này cho học sinh: Chúng ta hãy đưa ra cách tìm bạn cao
nhất trong 1 bàn có 3 người. Có thể học sinh sẽ đưa ra nhiều cách trong đó có 1
cách là so sánh 2 bạn ban đầu tìm người cao hơn sau đó sẽ so sánh người cao
hơn với người thứ 3 sẽ tìm được người cao nhất đó chính là tư tưởng của thuật
toán trên học sinh sẽ nhanh chóng hiểu ra vấn đề và nhớ kĩ.
Var a,b,c, max : real;
Begin
If a> b then max: = a
Else max := b;
If max< c then max: = c;
Write( „so lon nhat la:‟ ,max)
End.
Việc giáo viên sử dụng những liên hệ gần gũi từ thực tế này giúp cho quá
trình dạy và học diễn ra một cách sôi nổi và hấp dẫn giúp học sinh chủ động
nắm vững kiến thức.
4.

ú tr n đến dạy t duy t uật toán c o

c sin

Có thể nói mục tiêu chính của môn Tin học 11 không phải là dạy một ngôn
ngữ lập trình cụ thể. Ngôn ngữ lập trình pascal được sử dụng như là công cụ để

Var cho, ga : byte;
Begin
Cho:= 1 to 36 do
Ga := 1 to 36 do
If cho* 4 + ga*2 =100 then write(„cho=‟, cho :3, „ga=‟, ga);
Trang 14


Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT

End.
Chương trình 2:
Var cho: byte;
Begin
Cho:= 1 to 36 do
If cho*4 + (36 – cho) *2 =100 then write(„cho=‟ ,cho: 4, „ga=‟,36- cho);
End.
Chương trình 3:
Var cho: byte;
Begin
For cho: = 1 to 24 do
If cho*4 +(36-cho)* 2= 100 then write(„cho=‟ ,cho: 4, „ga=‟,36-cho);
End.
Giáo viên sẽ yêu cầu học sinh đi phân tích xem thuật toán nào là tối ưu nhất.
Trong quá trình phân tích sẽ lôi cuốn học sinh vào tiết học một cách sôi nổi và
hào hứng. Khi đi tìm một ý tưởng, thuật toán cho một bài toán nào đó học sinh
không chỉ ôn tập và rèn luyện kiến thức môn Tin học mà còn là vận dụng và
tổng hợp kiến thức môn Toán và rất nhiều môn học khác nhau và trong thực tế
cuộc sống hằng ngày. Tại sao mà biến (cho
hiện và đánh giá tổng kết kết quả làm việc của các nhóm. Như vậy công việc của
giáo viên trong làm việc theo nhóm là không bao giờ thừa, trái lại đó là sự cần
thiết để giúp các nhóm đạt được kết quả trong việc tìm ra giải pháp, câu trả lời
trong việc giải quyết vấn đề được đưa ra.
Để thực hiện được phương pháp này giáo viên cần lập kế hoạch bài dạy cụ
thể và chi tiết. Dự kiến cách chia nhóm, số lượng nhóm, nhiệm vụ và thời gian
thảo luận trình bày. Thiết kế bài giảng cần chuẩn bị hệ thống câu hỏi, nhằm
khuyến khích học sinh tích cực, hào hứng suy nghĩ ở mức độ cao và sâu hơn.
Đặt biệt đối với môn Tin Học việc chia nhóm để thực hiện khá dễ dàng. Vì
mỗi nhóm có thể viết 1 chương trình con nhỏ hay một đoạn của chương trình lớn
sau đó ghép tất cả các nhóm thành một chương trình lớn. Hoặc chúng ta có thể
để cho mỗi nhóm tiến hành 1 công đoạn trong công việc lập trình trên máy tính
như: ý tưởng, viết chương trình, hiệu chỉnh, chạy các bộ test.

Trang 16


Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT

6. Kết quả đạt đ ợc.
Bằng việc áp dụng các giải pháp để tạo hứng thú cho học sinh đã trình bày
trên đây, kết hợp với phương pháp dạy học mới, cùng với sự nỗ lực của thầy và
trò, chất lượng môn Tin của các lớp 11C8, 11C11 ở trường THPT Hà Tông
Huân (cũ) chuyển biến khả quan.
Điểm tổng kết môn Tin học kì 1 năm học 2012 - 2013
Lớp

iểm >=8

ĩ số

25

59.5

5

11.9

0

0

11C11

37

5

13.5

25

67.6

7

18.9

0


thức, chưa có mục đích và phương pháp học tập đúng đắn, để tạo hứng thú cho
học sinh tôi đã áp dụng các giải pháp nêu trên vì vậy mức độ mong muốn đạt
được ở các em học sinh:
Về mặt nhận thức: Các em cần nhận thức được là học tập để làm gì và phải
học tập như thế nào để nắm được kiến thức cơ bản.
Về mặt hành động: Các em chú ý đến bài giảng, tham gia hăng say vào các
hoạt động dạy và học do giáo viên đề ra.
Do điều kiện công tác và do năng lực của học sinh hạn chế nên tôi mới áp
dụng giải pháp này ở trường THPT Hà Tông Huân (cũ) học kì I năm học 2012 –
2013. Nhưng tôi tin rằng với các giải pháp trên sẽ khắc phục được tình trạng học
sinh thờ ơ với môn học hiện đại này.
Với khả năng nghiên cứu và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế, tôi rất mong
nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến của tổ chuyên môn, sự góp ý của đồng
nghiệp để giải pháp được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn.
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến do tôi nghiên cứu và viết ra trong quá
trình giảng dạy từ thực tế.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
ác n ận c a t
đ nv

tr ởn

Th nh H

, ngày 15 tháng 05 năm 2013

ôi in cam đoan đây là KKN c a m n viết,
k ôn sao c p nội dun c a n ời k ác
à ghi r họ tên


1. Kết quả k ảo sát c ất l ợn ............................................................................5
. Một số đặc điểm t ể iện c sin k ôn ứn t ú với môn c. ...............5
2.1 . Không nắm được kiến thức cơ bản của một số môn như Toán, Tiếng
Anh… và vận dụng kiến thức đó vào môn Tin Học. .......................................5
2.2. Tiếp thu kiến thức chậm, không nắm được cú pháp và ý nghĩa của các
câu lệnh. .............................................................................................................6
2.3. Năng lực tư duy yếu, kém: .........................................................................6
2.4. Thao tác với máy tính chưa thành thạo hoặc biết sử dụng máy tính quá
ít. ......................................................................................................................... 7
2.5. Thái độ học tập thờ ơ, phương pháp học tập chưa tốt. ............................. 8
3. Nguyên nhân ......................................................................................................8
3.1. Hoàn cảnh gia đình, điều kiện học tập khó khăn .....................................8
3.2. Yếu tố tâm lý, xã hội. ..................................................................................8
3.3. Nhiều giáo viên dạy Tin chưa có phương pháp phù hợp. ........................ 9
3.4. Do đặc thù của môn học .............................................................................9
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH ................................ 9
1. ạo tâm lí t oải mái c o c sin ..................................................................10
. ăn c ờn sử dụn p
n tiện dạy c, t ực ành. ............................... 11
. ử dụn bài iản điện min oạ từ t ực tế. ...............................................12
4.
ú tr n đến dạy t duy t uật toán c o c sin .....................................13
5. íc cực oá oạt độn n óm. .......................................................................16
6. Kết quả đạt đ ợc. ............................................................................................ 17
III. MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT .............................................................................17
. P ẦN KẾ LUẬN .................................................................................................18

Trang 19