Người viết : Đặng Cao Nguyên
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh khối lớp 4 trong giờ
học môn âm nhạc”.
LỜI CẢM ƠN
Trong quá tình thực hiện đề tài này bản thân tôi gặp không ít khó khăn vì
kinh nghiệm viết đề tài chưa có, nhưng nhờ sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của
Ban giám hiệu nhà trường, cùng các đồng nghiệp trong trường tiểu học Lê Văn
Tám, Xã Ea knuếc, Huyện Krông Pắc, Đăc Lắc đã giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài
này. Qua đây tôi xin chân thành cảm ơn tới quý thầy cô giáo trong nhà trường,
ghi nhận sự đóng góp của các em học sinh đã giúp tôi hoàn thành đề tài này.
Nhưng bên cạnh đó đề tài của tôi vẫn còn nhiều thiếu sót, kính mong sự
đóng góp ý kiến của lãnh đạo cấp trên cùng toàn thể bạn đọc để bản thân tôi có
kinh nghiệm trao đối nghiệp vụ chuyên môn, mang lại hiệu quả trong quá trình
giảng dạy và áp dụng đề tài trong thực tế đạt được kết quả cao.
Xin chân thành cảm ơn!
Người thực hiện
Đặng Cao Nguyên
1
Người viết : Đặng Cao Nguyên
A. PHẦN MỞ ĐẦU:
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Bậc tiểu học là cái nội quan trọng của hệ thống giáo dục, là bậc học mà các
em học sinh bắt đầu hình thành, phát triển về mọi mặt,về thể chất, trí tuệ , nhận
thức. v. v. là bậc tạo nên những cơ sở ban đầu thật bền vững giúp trẻ tiếp tục phát
triển, hình thành, nhận thức theo hướng tích cực ở các bậc học sau này.
Chính ở bậc học này những gì thuộc về năng khiếu, về kỹ năng, sự khéo
léo và mềm dẻo của các bạn nhỏ đều được hình thành.Một trong những môn học
ở bậc tiểu học thể hiện ở những đặc điểm ấy chính là bộ môn âm nhạc, có thể nói
môn âm nhạc đóng vai trò quan trọng, góp phần không nhỏ trong việc hình thành
hứng thú đến học sinh đối với bộ môn âm nhạc, làm sao ở một tiết học âm nhạc
là một tiết học âm nhạc thật sự là một niềm vui đối với các em, và chính ở môn
học này các em được bộc lộ suy nghĩ, tình cảm của mình làm sao tạo được một
không gian thực sự thoải mái đến với các em.Giúp các em được bộc lộ năng
khiếu của mình. Tôi tin chính bộ môn âm nhạc tạo cho các em học sinh mạnh
dạn, tự tin trước tập thể, biết yêu quý lẫn nhau, biết sống tình cảm và khéo léo
hơn.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Với 35 học sinh khối 4 trường tiểu học Lê Văn Tám . Thôn Tân Hòa II.Xã
Ea Knuếc , Huyện Krông Pắc , Đăc Lắc .
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Qua thực tế việc dạy bộ môn âm nhạc tôi rút ra được một vài kinh nghiệm
trong việc ứng dụng một vài phương pháp nghiên cứu sau đây.
1. Phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các tài liệu, tổng hợp các
kiến thức và tìm hiểu cơ sơ của việc dạy bộ môn âm nhạc trong trường tiểu học:
3
Người viết : Đặng Cao Nguyên
2. Phương pháp quan sát: Thông qua các tiết thao giảng trong tổ âm nhạc
và dự các tiết dự giờ của các đồng nghiệp.Tìm hiểu về đối tượng học sinh cũng
như thực trạng của địa phương.
3. Phương pháp điều tra: Điều tra thực tế việc học âm nhạc của học sinh
trường tiểu học Lê Văn Tám nói chung và các em học sinh khối 4 nói riêng.
V. Ý NGHĨA THỰC TIỄN:
Đề tài có ý nghĩa thực tiễn trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy
bộ môn âm nhạc cho học sinh khối 4. Góp phần nâng cao trình độ hiểu biết, cảm
thụ âm nhạc của các em học sinh tạo cho các em sự tự tin, mạnh dạn, sáng tạo
trong học tập,trong cuộc sống hàng ngày, và điều quan trọng là giúp các em có
được sự hưng phấn đối với các môn học khác.Vì vậy tạo hứng thú cho học sinh
trong quá trình giảng dạy là rất cần thiết với mỗi giáo viên nói chung và giáo viên
âm nhạc nói riêng.
ngày lễ lớn như : 20/11, 22/12, v.v.Qua từng buổi biểu diễn như thế sẽ có tác
động không nhỏ đến nhìn nhận, suy nghĩ của các em học sinh về bộ môn âm nhạc
hướng tới cái Chân – Thân – Thiện – Mỹ trong môn âm nhạc, phong phú về đời
sống tinh thần cho các em.
II. CHƯƠNG TRÌNH MÔN ÂM NHẠC LỚP 4 Ở BẬC TIỂU HỌC:
Chương trình môn âm nhạc lớp 4 ở bậc tiểu học bao gồm 1 tiết/1 tuần x 35
tuần =35 tiết.Trong đó các khối lớp 1,2 và 3 chương trình học ở các khối lớp này
chủ yếu là: Học hát, vận động theo nhạc, giới thiệu nhạc cụ, nghe nhạc, qua đó
các em học sinh được rèn luyện về kỹ năng tai nghe, trí nhớ âm nhạc, phát triển
nhạc cảm và làm quen với việc thể hiện chính xác về cao độ, trương độ vủa âm
thanh trên cơ sở giai điệu của bài hát. Cuối chương trình học lớp 3 thì học sinh
được làm quen với 7 nốt nhạc Đồ - Rê – Mi - Fa- Son - La – Si (C-D-E-F-G-A-
B), và nhận biết một số ký hiệu ghi chép nhạc như khuông nhạc, khóa son, hình
nốt . . .
Riêng đối với chương trình học bộ môn âm nhạc ở khối lớp 4 thì được
nâng cao hơn vì ở đây các em còn có chương trình học là tiết học tập đọc nhạc .
5
Người viết : Đặng Cao Nguyên
Đây là một tiết học đòi hỏi kỹ năng nghe, đọc tốt và đòi hỏi các em học sinh phải
thực sự yêu thích và ham học thì mới đạt kết quả tốt trong tiết học này. Giúp các
em học sinh không phải bỡ ngỡ trước bộ môn âm nhạc khi lên cấp II.
* Về tập hát:
- Củng cố, ôn tập một số bài đã học.
- Các em được học 10 bài hát ngắn (Trong đó có 2 bài dân ca Việt Nam, 1
bài dân ca nước ngoài).
- Tập hát rõ lời, gọn tiếng, hát đúng những tiếng có luyến 2-> 3 âm, biết
lấy và giữ hơi khi hát.
- Thể hiện được tính chất của bài hát.
* Về khả năng phát triển âm nhạc:
- Giới thiệu và nghe 4-> 5 bài, gồm dân ca, bài hát mới hoặc nhạc không
học tập của học sinh.
2. Nguyên nhân khách quan: Cơ sở vật chất có nhưng chưa đáp ứng được
nhu cầu trong quá trình giảng dạy, chưa có phòng chức năng riêng với đặc thù
của bộ môn gây nhiều khó khăn cho giáo viên và học sinh.
3. Điều tra khảo sát học sinh ở khối 4 trường tiểu Lê Văn Tám :
Tổng số học sinh gồm có: 35 em học sinh trong đó nữ 12, dân tộc 07, trình
độ nhận thức của các em khá đồng đều.Mức độ yêu thích bộ môn âm nhạc được
khảo sát ở 3 mức độ sau:
TS
HS
Không thích môn âm nhạc Yêu thích môn âm nhạc Rất thích môn âm nhạc
SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %
35 4 11,4 % 10 28,6 % 21 60 %
Qua bảng số liệu khảo sát trên ta thấy được các em học sinh rất yêu thích
bộ môn âm nhạc, còn các em không yêu thích chiếm 11,4 %, chính vì vậy trách
7
Người viết : Đặng Cao Nguyên
nhiệm của mỗi giáo viên âm nhạc đứng lớp như tôi luôn phải tìm tòi, học hỏi
được những phương pháp tạo hứng thú để thu hút được các em học sinh ham mê
tiết học bộ môn âm nhạc.
CHƯƠNG III: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC
SINH KHỐI LỚP 4 TRONG GIỜ HỌC MÔN ÂM NHẠC
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trường tiểu học. Qua
thời gian công tác và giảng dạy tôi đã tìm hiểu được những nguyên nhân dẫn đến
việc học sinh không yêu thích, không hứng thú với tiết học âm nhạc chính vì vậy
tôi mạnh dạn đưa ra một số phương pháp giúp các em yêu thích bộ môn âm nhạc
ở bậc tiểu học nói chung và khối lớp 4 nói riêng, say mê giúp các em thoải mái
về tinh thần trong tiết học này, cụ thể thực hiện các phương pháp sau:
I. PHƯƠNG PHÁP SẮM VAI:
Ở lứa tuổi này, các em dễ bắt chước làm theo nhất là về nghệ thuật nên
sinh cầm quả địa cầu quay tròn và nhún theo nhịp. Câu hát tiếp theo “Yêu từng
gốc đa… rộn rã lời ca” 1 học sinh đại diện cho nhóm1 hai tay giơ bức tranh lên
và đung đưa theo nhịpcủa bài,cứ như thế cho đến hết bài hát.
Ví dụ 2: Bài hát (tiết 4): Bạn ơi lắng nghe – Dân ca Ba Na.
* Chuẩn bị: Trang phục dân tộc, gùi. Giáo viên phân nhóm thực hiện: 2
nhóm, mỗi nhóm ½ số học sinh của lớp.
* Cách thực hiện: Cho 2 nhóm đứng chéo ở hai bên cánh gà ( Các em có
mang gùi được chia đều cho 2 đội). Giáo viên điều khiển 2 nhóm hát đối đáp với
nhau, kèm với động tác phụ hoạ theo điệu xoan Tây Nguyên. Sau đó cho các em
hát nối tiếp ( Mỗi học sinh hát một câu, cứ hết lời ca thì quay lại câu đầu tiên)
vừa hát vừa đi về chổ ngồi, thực hiện như vậy đến khi học sinh cả lớp về hết thì
dừng lại.
Ví dụ 3: Bài hát (tiết 12) Cò lả - Dân ca đồng bằng bắc bộ.
* Chuẩn bị: 5 đến 7 học sinh đóng vai “ Cò bay”.
9
Người viết : Đặng Cao Nguyên
* Cách thực hiện: Đối với bài hát này giáo viên có thể chia thành nhiều
hình thực biểu diễn như: Đơn ca, song ca, tam ca, tốp ca …( tất cả các hình thức
đều có múa phụ hoạ động tác Cò bay. Như vậy chắc chắn lớp học sinh động hơn,
học sinh thích thú hơn.
Ví dụ 4: Bài hát (tiết 21):Bàn tay mẹ - Nhạc và lời : Bùi Đình Thảo.
* Chuẩn bị: Giáo viên giao cho nhóm 1 thực hiện: Học sinh tự phân vai,
chuẩn bị trang phục phù hợp với bài hát. Nhóm 2 chọn những bạn có thân hình
nhỏ đóng vai con.
* Cách thực hiện: Giáo viên cho học sinh biểu diễn tốp ca trong đó có một
học sinh đóng vai mẹ ôm âu yếm các con vào lòng, đồng thời múa phụ hoạ theo
giai điệu của bài hát ( động tác phụ hoạ được học sinh chuẩn bị trước độ 1 tuần).
Có thực hiện được như thế thì học sinh càng hiểu về nội dung bài hát, học sinh
biết yêu quí bố mẹ hơn qua bài hát.
Qua những tiết học được tôi chọn phương pháp “sắm vai” biểu diễn này,
trong tiết học, sẽ tác động rất lớn đến tinh thần học tập của các em trên lớp học
hàng ngày.
Phương pháp này tạo cho các em học sinh một cái nhìn đúng đắn hơn về ý
thức học tập của mình. Từ đó các em sẽ tự cố gắng rèn luyện tinh thần học tập
đạt kết quả cao hơn.
III. PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI:
Có thể nói đây là một phương pháp đòi hỏi người giáo viên phải làm chủ
được thời gian, không gian của tiết học vì ở đây học sinh ở lứa tuổi nhỏ nên rất
ham chơi, các em dễ bị cuốn vào trò chơi mà quên đi phần nội dung của bài học.
Vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải biết sử dụng phương pháp này đúng với nội
dung của bài học, đúng thời điểm, đúng với không khí của tiết học giúp các em
thoải mái hòa mình với tiết học. Nếu phương pháp này được áp dụng phù hợp sẽ
giúp cho các em có được sự tập trung cao độ.
11
Người viết : Đặng Cao Nguyên
Đây là phương pháp gần như sử dụng thường xuyên trong mỗi tiết học âm
nhạc, nhưng đây cũng không phải là phương pháp dễ thực hiện.Chính vì vậy đòi
hỏi người giáo viên phải có sự chuẩn bị thật chu đáo trong việc lựa chọn những
trò chơi phù hợp với thời gian, không gian, tâm sinh lý của học sinh để làm sao
sau mỗi tiết học các em đều say mê, thích thú với tiết học này, giáo viên tránh tạo
sự hụt hẫng và nuối tiếc cho học sinh sau mỗi tiết học.
Ví dụ 1: Tiết 6 – Nội dung 2: Giới thiệu một vài nhạc cụ đân tộc.
* Cách thực hiện: Chia lớp thành 2 đội, xếp hàng theo thứ tự, sau hiệu lệnh 2
đội ghi tên các nhạc cụ dân tộc mà em biết lên bảng ( các em đã chuẩn bị trò chơi
này cách đây 1 tuần). Sau thời gian 3 phút, đội nào ghi nhiều nhạc cụ dân tộc
đúng nhất thì thắng cuộc ( giáo viên – học sinh nhận xét tuyên dương và thưởng
cho đội thắng cuộc một tràng pháo tay…).
Ví dụ 2: Trò chơi “Luyện tập cao độ”.
Trò chơi này được sử dụng thường xuyên trong những tiết học có tiết Tập
đọc nhạc.Tùy thuộc vào số nốt cần luyện đọc theo bài học mà giáo viên chọn số
trung tâm, giáo viên chỉ đóng vai trò hướng dẫn dìu dắt các em, có tính tập thể và
cùng đoàn kết xây dựng tiết học đạt hiệu quả cao.
Chính vì vậy sẽ tạo cho giáo viên có cơ hội được tìm hiểu rõ tâm lý của
các em để có những hướng bồi dưỡng học sinh đạt thành tích và gần gũi chia sẽ
với các em chưa mạnh dạn, chính vì vậy theo tôi môn âm nhạc rất cần thiết đối
với các em, là môn học giúp các em phát triển về mọi mặt nếu các em được học
tập đúng nghĩa của bộ môn âm nhạc.
2. Đối với học sinh:
Có thể nói qua thực hiện đề tài này thì người giáo viên đã thấy được những
gì mà học sinh đạt được, lớp học sôi nổi, năng động, hứng thú và rất tự nhiên,
giữa cô và trò không còn khoảng cách nhưng vẫn đạt được kết quả cao trong tiết
học âm nhạc. Thay đổi được suy nghĩ tiêu cực ban đầu của các em về môn âm
nhạc, và sau khi thực hiện để tài này đối với các em học sinh bậc tiểu học nói
13
Người viết : Đặng Cao Nguyên
chung và các em học sinh khối lớp 4 ở trường tiểu học Lê Văn Tám , bản thân tôi
đã thu được những kết quả tích cực sau:
TS
HS
Không thích môn âm nhạc Yêu thích môn âm nhạc Rất thích môn âm nhạc
SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %
35 2 5,7 % 07 20 % 26 74,2%
II. Bài học kinh nghiệm:
Trước khi lên lớp giáo viên cần nghiên cứu kỹ bài dạy, tìm phương pháp dạy
phù hợp đối với từng đối tượng học sinh, để đạt được kết quả cao học tiếp thu bài
nhanh và hiệu quả.
Chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học có liên quan đến nội dung của bài học của
tiết dạy.
Giáo viên cần sử dụng nhiều phương pháp trong quá trình lên lớp, tạo được
để đề tài của tôi đạt hiệu quả cao trong thực tiễn .
Krông pắc , ngày 18 tháng 11 năm 2014
Người thực hiện
Đặng Cao Nguyên
15
Người viết : Đặng Cao Nguyên
Nhận xét của BGH
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
…………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
…………………………………………………
16
Người viết : Đặng Cao Nguyên
MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU 1
I. Lý do chọn đề tài 1