Sở giáo dục & đào tạo lào cai
Trung tâm GDTX số I . thành phố lào cai
==============&==============

SNG KIN KINH NGHIM
I MI QUN Lí T CHUYấN MễN NHM
NNG CAO CHT LNG HOT NG CA T,
GểP PHN NNG CAO CHT LNG GIO DC
TON DIN TTGDTX S 1. TP LO CAI.
_____________________

H v tờn tỏc gi: Hong Th Thm
Chc v: T trng chuyờn mụn t Vn húa
T chuyờn mụn: Vn húa
n v cụng tỏc: TTGDTX S 1 TP Lo Cai.

Lo Cai, thỏng 5 nm 2014

1


MỤC LỤC
Danh mục chữ cái viết tắt:
- Trung tâm Giáo dục thường xuyên số 1 – viết tắt TTGDTX số 1
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu ở các TTGDTX.
3. Một số giải pháp cụ thể trong đổi mới quản lý tổ chuyên môn.
4. Hiệu quả áp dụng của sáng kiến kinh nghiệm.
III. KẾT LUẬN

tác tổ trưởng và việc quản lí của các tổ trưởng chuyên môn ở các TTGDTX có
những đặc thù riêng so với các trường phổ thông. Năm học 2013-2014, Ban
Giám đốc của TT GDTX số 1.TP Lào Cai căn cứ vào điều kiện thực tế và yêu
cầu triển khai nhiệm vụ cụ thể của năm học, đã thành lập 2 tổ chuyên môn: Tổ
Dạy các môn văn hóa ( bao gồm Văn, Toán, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa, ) và Tổ Tin
học- Ngoại ngữ và Dạy nghề.
Tôi được Ban giám đốc giao nhiệm vụ làm Tổ trưởng chuyên môn tổ Dạy
các môn Văn hóa ( gọi tắt là tổ Văn hóa) bao gồm 10 thành viên thuộc cả các
môn khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Hơn 10 năm công tác tại TTGDTX
số 1, nhiều năm được giao nhiệm vụ tổ trưởng chuyên môn song đây là lần
nhận nhiệm vụ khiến tôi có nhiều trăn trở, Trung tâm đang bước vào giai đoạn
chuyển giao, đứng trước nhiều cơ hội và thách thức mới - đòi hỏi những người
quản lý phải tìm ra phương cách đổi mới để Trung tâm luôn đứng vững và ngày
càng phát triển mạnh mẽ hơn. Làm thế nào để tổ chuyên môn mang tính đặc thù
ở TTGDTX bao gồm cả các môn tự nhiên và xã hội hoạt động có hiệu quả ?.
Câu hỏi đó, thôi thúc tôi đi tìm các giải pháp đổi mới quản lý tổ chuyên môn.
Chọn đề tài đổi mới quản lý tổ chuyên môn tôi xác định rõ ý nghĩa, tác dụng
của đề tài là nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của Trung tâm.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu:
1.1 Quản lý, quản lý giáo dục
Quản lý là quá trình tác động có kế hoạch, có chủ đích, hợp qui luật của chủ
thể quản lý đến đối tượng quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, các
cơ hội của tổ chức; đưa tổ chức đạt đến mục tiêu đã xác định. Có bốn chức năng
quản lý cơ bản mà người quản lý nào cũng phải thực hiện đó là: chức năng kế
hoạch, chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo và chức năng kiểm tra. Vậy nói

3


Căn cứ vào qui định của điều lệ trường học về nhiệm vụ của tổ chuyên môn
và của tổ trưởng chuyên môn, có các nội dung cơ bản quản lý tổ chuyên môn
sau:
+ Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch hoạt động của tổ; hướng dẫn
giáo viên xây dựng các kế hoạch cá nhân tương ứng với nhiệm vụ của họ
+ Quản lý hoạt động dạy học, giáo dục: quản lý thực hiện chương trình giáo
dục, dạy học theo qui định, quản lý việc soạn bài của giáo viên, quản lý việc dạy
học trên lớp, quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, quản
lý hồ sơ chuyên môn….
+ Xây dựng và phát triển đội ngũ: phân công giảng dạy, tổ chức bối dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng thường xuyên , bối dưỡng qua thăm lớp dự
giờ, qua hội giảng, qua tổ chức hội thảo theo chuyên đề qua viết sáng kiến kinh
nghiệm…; tham gia kiểm tra đánh giá xếp loại giáo viên hàng năm theo qui
định.
+ Thực hiện công tác tham mưu phối hợp các hoạt động: tham mưu tổ chức
thực hiện các hoạt động giáo dục dạy học, phối hợp với các tổ chuyên môn khác,
4


với các đoàn thể, giáo viên chủ nhiệm…. trong giáo dục học sinh và phát huy
nguồn lực phát triển nhà trường.
+ Quản lý cơ sở vật chất tài sản của tổ chuyên môn….
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu ở các TTGDTX
Công tác tổ trưởng và việc quản lý của tổ chuyên môn ở các TTGDTX nói
chung và ở TTGDTX số 1 TP Lào Cai nói riêng trong những năm gần đây đã
được quan tâm song hiệu quả hoạt động chưa cao. Các tổ chuyên môn chưa
phát huy được vai trò, vị trí của mình trong việc góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến công tác quản lý của tổ
chuyên môn chưa đạt hiệu quả. Qua trao đổi học tập kinh nghiệm, qua việc quan
sát, điều tra và thực tế làm công tác tổ trưởng, tôi nhận thấy có một số nguyên

được thể hiện trong kế hoạch hoạt động được lập từ đầu năm học để tăng tính
chủ động và khả năng phối hợp giữa các thành viên khi thực hiện nhiệm vụ.
Đối với BGĐ kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn là một phương tiện
quan trọng trong công tác quản lý, chỉ đạo đồng thời là một trong những cơ sở
5


cho hoạt động kiểm tra, đánh giá. Đối với mỗi tổ trưởng chuyên môn, kế hoạch
hoạt động của tổ chuyên môn có ý nghĩa như là phương tiện, công cụ quản lý
quan trọng giúp tổ trưởng tổ chức, chỉ đạo, điều hành, kiểm tra đánh giá một
cách thống nhất các hoạt động của tập thể tổ chuyên môn, cũng như của từng
thành viên trong tổ. Còn đối với mỗi thành viên trong tổ là cơ sở pháp lý cho
mỗi thành viên xác định kế hoạch hoạt động trong năm học.
Trong những yêu cầu đối với việc xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn: đảm
bảo tính mục đích, tính hệ thống nhất quán, tính khoa học, tính cụ thể, tính thực
tiễn, linh hoạt và tính dân chủ… Qua tìm hiểu thực tế, tôi nhận thấy nhiều tổ
trưởng chuyên môn trước đây thường ít chú trọng hoặc không làm tốt yêu cầu
đảm bảo tính dân chủ: tổ trưởng chuyên môn tự lập bản kể hoạch rất chi tiết tỉ
mỉ theo những mẫu có sẵn, rồi trình lên Ban Giám đốc duyệt, sau đó tổ trưởng
phổ biến xuống các tổ viên làm căn cứ để thực hiện. Cách làm tắt đó xuất phát
từ một số lí do : do tâm lí quá tự tin, do quan điểm quản lý gia trưởng của người
tổ trưởng, do khi duyệt bản kể hoạch yêu cầu đảm bảo tính dân chủ khó có thể
kiểm định.… Nhưng theo kinh nghiệm thực tế, nếu không thực hiện tốt yêu cầu
mở rộng dân chủ trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ sẽ ảnh hưởng
đến khâu thực hiện kế hoạch. Để bản kế hoạch hoạt động của tổ khoa học, thiết
thực và những hoạt động chuyên môn khi triển khai đều được các thành viên
trong tổ hưởng ứng một cách hăng say, nhiệt tình thì người quản lý nhất định
phải mở rộng dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể. Vì nếu quá trình xây dựng kế
hoạch hoạt động tổ của tổ, mỗi thành viên trong tổ đều được biết, được chia sẻ,
bàn bạc và thống nhất sẽ là cơ sở liên kết, tập hợp những nỗ lực hành động

nhiệt tình hoặc nghiêm trọng hơn bỏ bẵng không sinh hoạt chuyên môn, chỉ đạo
triển khai nhiệm vụ, trao đổi hoàn toàn qua thư điện tử, các văn bản…Tất cả
cách trên đều ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt của tổ. Giải pháp đổi mới: Tổ
trưởng chuyên môn - người quản lý phải nắm rõ diễn biến tình hình của ngành
giáo dục nói chung: tinh thần, quan điểm đổi mới và xu hướng chung của ngành,
yêu cầu phát triển giáo dục của địa phương, của đất nước…; diễn biến tình hình
thực tế của đơn vị nói riêng: điều kiện về cơ sở vật chất, các điều kiện về đội
ngũ và đặc điểm của đối tượng học viên…. Đặc biệt phải phân tích tình hình
thực tế, tìm hiểu tường tận, xác định những vấn đề cơ bản then chốt trong từng
thời điểm, phát hiện những vấn đề mà các thành viên trong tổ còn đang lúng
túng, vướng mắc trong việc tìm các giải pháp thực hiện. Nhanh chóng chọn
lựa những nội dung sinh hoạt thiết thực, cụ thể, đưa ra những biện pháp đúng
đắn và kịp thời giúp đỡ các tổ viên: tổ chức hội thảo chuyên đề, tổ chức đi học
tập kinh nghiệm ở các đơn vị bạn…..
Khoa học, thiết thực, cụ thể trong cách thức tổ chức các buổi sinh hoạt
chuyên môn: Để tránh láng phí thời gian, rút kinh nghiệm từ cách làm cũ các
buổi sinh hoạt chuyên môn thường không được chuẩn bị chu đáo từ trước,
nhiều thành viên đến họp mới biết cuộc họp hôm đó có những nội dung gì, nên
có tham góp ý kiến cũng không thật sâu sắc, nhiều ý kiến còn lan man, không
tập trung vào chủ đề của buổi sinh hoạt, dẫn đến nhiều tranh cãi ngoài lề mất
thời gian, khó có những thống nhất chung. Cách làm đổi mới đem lại hiệu quả
là: các buổi sinh hoạt chuyên môn dù là bất cứ nội dung gì kiểm điểm tình hình,
báo cáo tiến độ hay sinh hoạt chuyên môn theo chuyên đề, sinh hoạt chuyên
môn theo nghiên cứu bài học… đều được cả tổ chuẩn bị chu đáo trước ít nhất
hai ngày: tổ trưởng thông báo cụ thể, rõ ràng trên bảng tin về thời gian, chủ đề,
những nội dung chính, yêu cầu chuẩn bị cá nhân…. Vì vậy mà tất cả các thành
viên của tổ có thời gian chuẩn bị kĩ lưỡng, suy nghĩ thấu đáo về những vấn đề
cần thảo luận. Khi sinh hoạt chuyên môn, tập trung thảo luận vào những vấn đề
trọng tâm của chủ đề buổi sinh hoạt. Thêm vào đó, trong các buổi sinh hoạt
chuyên môn tôi luôn đề cao việc phát huy tinh thần phê và tự phê trong các

môn:
Chú trọng việc học tập đầy đủ quy chế chuyên môn của các tổ viên: người
giáo viên không nắm vững quy chế chuyên môn thì sẽ không thể làm tốt nhiệm
vụ chuyên môn của mình. Nhiều khi do chủ quan, người tổ trưởng thường chỉ tổ
chức cho các tổ viên học tập một lần vào thời điểm đầu mỗi năm học. Do thói
quen làm theo kinh nghiệm nhiều tổ viên không nhớ hoặc nhớ không rõ ràng
những qui định đã thay đổi dấn đến làm sai. Nên việc làm thế nào cho các tổ
viên học tập nắm vững quy qui chế chuyên môn là rất cần thiết. Ngay đầu mỗi
năm học tôi cũng tổ chức cho các tổ viên học đầy đủ qui chế chuyên môn.
Nhưng sau đó, trong từng giai đoạn cụ thể giành thời trong các buổi sinh hoạt
chuyên môn cho các thành viên thảo luận nhắc lại ngắn gọn những điểm cơ bản,
cần lưu ý. Thêm nữa, còn soạn thảo thành văn bản, phô tô phát cho các thành
viên nghiên cứu và học tập thường xuyên….
Chú trọng việc tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cả về lí luận khoa học và
thực tiễn của từng thành viên: Thường xuyên kiểm tra việc tự bồi dưỡng, dự giờ
thăm lớp, khuyến khích các giáo viên tự giác dự giờ các đồng nghiệp học hỏi,
trao đổi kinh nghiệm. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá, rút kinh nghiệm.
Ngoài việc tổ trưởng kiểm tra, phân công kiểm tra chéo giữa các giáo viên nhất
là các giáo viên cùng bộ môn để các giáo viên học tập trao đổi rút kinh nghiệm,
giúp đỡ lẫn nhau. Đặc biệt quan tâm bồi dưỡng các đồng chí giáo viên trẻ - thế
hệ tiếp nối có năng lực chuyên môn nhưng còn thiếu kinh nghiệm...
Coi trọng công tác giáo dục, thuyết phục: Phát động các phong trào thi đua
khen thưởng, quan tâm việc động viên khuyến khích về mặt tinh thần kết hợp
với sự đánh giá công việc một cách công khai, công bằng. để mỗi thành viên có
động lực và niềm tin phấn đấu công tác.
4. Hiệu quả của áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Tôi đã áp dụng sáng kiến này trong năm học 2013-2014 và nhận thấy hiệu
quả hoạt động chuyên môn của tổ Văn hóa do tôi quản lý tăng lên rõ rệt, tinh
8


của tôi đã giúp cho công việc quản lý tổ chuyên môn không mất nhiều thời gian,
khoa học mà hiệu quả, đạt được mục tiêu góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục chung của toàn Trung tâm.
2. Những bài học kinh nghiệm, nhận định chung
Bài học kinh nghiệm: Khi thực hiện các giải pháp, không máy móc mà phải
linh hoạt gắn liền với tình hình thực tế; Người tổ trưởng phải trau dồi phẩm
chất, năng lực, gương mẫu dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, đồng
thời phải luôn biết cách tập hợp, định hướng dẫn dắt các thành viên trong tổ
thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
Nhận định chung về việc áp dụng khả năng phát triển của sáng kiến kinh
nghiệm: Đổi mới quản lý tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
của tổ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các nhà trường,
luôn luôn là những trăn trở của những người tổ trưởng có tinh thần trách nhiệm
cao, nhận thức sâu sắc, đúng đắn về vai trò, nhiệm vụ của mình. Đề tài của tôi
sẽ là một gợi ý tốt về một số kinh nghiệm quản lý tổ chuyên môn trong các nhà

9


trường, nhất là đối với các TTGDTX. Rất mong được sự đóng góp ý kiến và
chia sẻ của các đồng nghiệp.
3. Kiến nghị để áp dụng sáng kiến có hiệu quả
- Đề nghị các phòng chức năng của Sở giáo dục và đào tạo tổ chức hội thảo
chuyên đề về công tác tổ trưởng chuyên môn riêng cho các TTGDTX để các tổ
trưởng chuyên môn ở các Trung tâm có điều kiện trao đổi, học hỏi.
Lào Cai, Ngày 20 tháng 5 năm 2014
Người viết sáng kiến

Hoàng Thị Thơm