SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“MỘT VÀI BIỆN PHÁP TRONG VIỆC CHUẨN BỊ CHO TRẺ VÀO
LỚP MỘT”


I. Đặt vấn đề:
1. Cơ sở pháp lí
Theo Luật Giáocdục, Giáo dục mầm non có mục tiêu hình thành những yếu tố đầu
tiên của nhân cách cho trẻ mầm non và được chuẩn bị cho trẻ vào lớp một. Kết quả chăm
sóc, giáo dục của trường mẫu giáo, phản ánh khi trẻ vào lớp một tiểu học và rõ nét nhất là
giai đoạn đầu lớp 1.Nghiên cứu phân tích, đánh giá khả năng đầu lớp 1 qua các lĩnh vực:
phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm xã hội giúp chúng ta có cơ
sở đề xuất những biện pháp tác động đến 3 môi trường giáo dục (nhà trường, gia đình, xã
hội) nhằm nâng cao hơn kết quả chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi vào lớp 1; đáp ứng
tốt mục tiêu giáo dục tiểu học mới theo tinh thần Nghị quyết 40/NQ-QH của Quốc hội về
đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời góp phần làm rõ mối quan hệ liên
thông giữa mục tiêu giáo dục mầm non với mục tiêu giáo dục tiểu học cũng như vai trò
của mục tiêu giáo dục mầm non với mục tiêu giáo dục tiểu học theo tinh thần Luật giáo
dục 2005.


Thực hiện Quyết định số 239/QĐ-TTg ngày 5 tháng 2 năm 2010 của Chính phủ về
phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi là điều kiện thuận lợi cho việc chuẩn bị cho trẻ
vào lớp 1.
Trường mầm non là môi trường quan trọng để giúp trẻ có một tâm thế sẵn sàng
bước vào lớp 1. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện các lĩnh
vực: phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên
của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, hình thành ở trẻ em những chức năng tâm sinh
lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp với

Sự thay đổi giữa môi trường gia đình và trường học có tác động không nhỏ tới quá
trình phát triển tâm lí trẻ. Có thể nhận thấy một cách rõ ràng về mặt cảm xúc, những trẻ ở
lứa tuổi chuẩn bị vào lớp 1 còn phụ thuộc nhiều vào người lớn. Khi đến trường đối diện
với khung cảnh xa lạ, nề nấp sinh hoạt mới, cô giáo và bạn bè mới thường để lại cho trẻ
những dấu ấn không dễ chịu chút nào và đó chính là nguồn nguyên nhân trẻ lo lắng.
Vì vậy chúng ta phải chuẩn bị thế nào để trẻ đạt hiệu quả cao trong học tập ? Các
bậc cha mẹ nên hiểu rắng, chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1 là một nhiệm vụ lâu dài. Vì
để bồi dưỡng trẻ có khả năng học tập, có thói quen học tập và niềm thích thú với việc học
cũng như khả năng tham gia vào các hoạt động tập thể là cả một quá trình. Trẻ phải được
thay đổi từ việc lấy các hoạt động vui chơi ở lớp mẫu giáo là chính chuyển sang việc tập
trung vào học tập khi bước vào cuộc sống của học sinh tiểu học. Thế nên cần phải chuẩn


bị đầy đủ cho trẻ về các mặt như: thể chất, trí tuệ, tâm lí, ngôn ngữ, các thói quen sinh
hoạt sinh hoạt để trẻ có thể dể dàng đón nhận những thay đổi mới trong cuộc sống.

II. Thực trạng:
1. Thuận lợi:
Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ Giáo dục Đào
tạo yêu cầu nội dung giáo dục mầm non:
Đảm bảo tính khoa học tính vừa sức và nguyên tắc đồng tâm phát triển từ dễ đến
khó, đảm bảo tính lien thông giữa các độ tuổi, giữa nhà trẻ, mẫu giáo và cấp tiểu học;
thống nhất giữa nội dung giáo dục với cuộc sống hiện thực, gắn với cuộc sống kinh
nghiệm của trẻ, chuẩn bị cho trẻ từng bước hòa nhập vào cuộc sống.
Phù hợp với sự pháp triển tâm sinh lí của trẻ em, hài hòa giữa nuôi dưỡng, chăm
sóc và giáo dục; giúp trẻ phát triển cơ thể cân đối, khỏe mạnh, nhanh nhẹn; cung cấp kỹ
năng sống phù hợp; giúp trẻ em biết kinh trọng, yêu mến, lễ phép với ông bà, cha mẹ,


thầy giáo, cô giáo; thật thà, mạnh dạn, tự tin và hồn nhiên, yêu thích cái đẹp; ham hiểu



nhàm chán, không chú ý, dần dần thói quen không chú ý được hình thành. Điều này ảnh
hưởng xấu đến khả năng tiếp thu, thói quen học tập của trẻ.
Các bậc phụ huynh có xu hướng bà trông cháu, chị trông em. Vì không cần học
xong chương trình mầm non trẻ vẩn vào được lớp 1, hay gửi trẻ váo điểm giử trẻ gia đình
nào đó để tiện đi làm mà không quan tâm đến chế độ dinh dưỡng nhu cầu phát triển sức
khỏe và trí tuệ cho trẻ. Họ luôn nghĩ rằng trẻ đến trường mầm non chỉ được múa hát vui
chơi… chứ không có các hoạt động giúp trẻ rèn luyện khả năng học tập ở bậc tiểu học.
Đa số trẻ không học ở các trường mẫu giáo, mầm non nên ngay ngày đầu trẻ đến trường
trẻ rất sợi bị bỏ rơi, sợ chổ đông người mà lại có rất nhiều người lạ, với bao nhiêu quy
định, nào là đi học đúng giờ, ngồi ngay ngắn nghe giảng, làm bài tập ở lớp, bài vế nhà…
Trẻ không còn được tự do vui chơi như trước. Điều này làm trẻ sợ đến trường vào ngày
hôm sau và những ngày tiếp theo.
Trước những khó khăn đối với các bậc phụ huynh và nhiều áp lực đối với trẻ khi trẻ
vào học lớp 1. Để khắc phục vấn đề này, Tôi đề ra một số biện pháp cụ thể yêu cầu giáo
viên thực hiện để giúp các cháu tự tin hơn cho những ngày đầu tiên bước váo lớp 1.


III. Giải pháp và kết quả:
Vào lớp 1 là bước ngoặt lớn trong cuộc đời của mỗi trẻ. Trẻ đang từ cuộc sống khá
thoải mái về thời gian cũng như tinh thần, bé chuyển qua môi trường mới đòi hỏi “làm
việc”một cách thật sự phải tập trung chú ý trong một tiết học dài. Vào những tuần lễ đầu
thật là khó với bé.
1.Giải pháp:
- Chuẩn bị sức khỏe cho trẻ: Không đơn thuần là sự chuẩn bị về lượng chiều cao và
trong lượng cơ thể mà còn sự chuẩn bị về chất, năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai, có khả
năng chống lại mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy
của các giác quan. Sự dẻo dai, bền bỉ để không bị mệt mỏi khi trẻ học liên tục cả buổi, cả
ngày. Để có được những tư chất đó cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn uống nghỉ ngơi,

làm hướng khắc phục những việc chưa làm được. Bằng những lời động viên của cô, của
mẹ để trẻ có kế hoạch tiếp theo sắp xếp khoa học hơn và sáng tạo hơn. Giáo viên, cha mẹ
trẻ phải là tấm gương trong thực hiện kế hoạch giúp trẻ hiểu được những khó khăn và
thuận lợi khi đến trường tiểu học.
Giáo viên và phụ huynh không gây áp lực cho trẻ mà phải nhẹ nhàng, ân cần, gần
gũi trẻ, tạo cho trẻ tâm lí mỗi ngày đến trường là một niềm vui. Ngoài ra cũng cần khen


trẻ, một lời khen, khuyến khích đúng lúc có tác dụng tích cực giúp trẻ tự tin hơn khi đến
trường.
Chuẩn ngôn ngữ cho trẻ : Đây là tiền đề quan trọng chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1,
không gây trở ngại việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Phụ huynh nên rèn
luyện trẻ kỹ năng giao tiếp, ở trường giáo viên mầm non cũng cần chú trọng phát triển
ngôn ngữ cho trẻ. Trong việc giao tiếp là việc nói tốt tiếng mẹ đẻ có thể nói là quan trọng
cho việc trẻ học đọc, học viết khi vào lớp 1. Thực tế cho thấy, trẻ muốn giỏi các môn
khác thì trước tiên phải giỏi môn tiếng Việt. Ở trường mầm non, giáo viên mở rộng vốn
từ những gì gần gũi, thân yêu nhất cho trẻ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Ở nhà
cha mẹ có thể ôn lại những bài học đó cho con hoặc bằng những thực tiễn cuộc sống hằng
ngày cha mẹ giúp trẻ phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ trong cuộc sống. Nói chuyện
với con cắt nghĩa của từ cho con hiểu là sự chuẩn bị tốt cho việc đọc, viết ở lớp 1của trẻ.
Vì chúng ta biết “ngôn ngữ là phương tiện hình thành và phát triển nhận thức của trẻ về
thế giới xung quanh. Ngôn ngữ là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ,
đồng thời ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hòa nhập công đồng”. Cha mẹ phải tạo cho con


lòng tự tin, ý thức kỷ luật, hành vi văn minh ,tình thương với mọi người, biết chăm sóc
vật nuôi cây cảnh, thương yêu giúp đỡ mọi người và có ý thức giữ gìn của công…Đó là
những việc đơn giản nhưng thiết thực để hình thành kỹ năng sống cho trẻ ở bậc học tiếp
theo. Không cho trẻ học trước chương trình lớp 1 mà chỉ cho trẻ phát âm, tô đúng 29 chữ
cái trong chương trình mẫu giáo, rèn luyện cơ tay, phối hợp các trò chơi vận động giúp

kế hoạch giáo dục tiếp theo. Ví dụ rèn luyện tính kiên nhẫn cho trẻ thì cần ghi laị thời mà
trẻ chờ đợi, ghi lại quá trình hoạt động của trẻ vì trong việc thực hiện các bài tập rèn tính
kiên nhẫn thường thì giáo đưa ra giải thưởng theo ý trẻ thích, giao cho bài tập khi hòan
thành trẻ được nhận phần thưởng đó. Giám sát trẻ phải hoàn thành bài tập bằng chính
năng lực của trẻ. Giáo viên cần khích lệ trẻ bằng những lời khen đúng lúc và tặng cho trẻ
phần thưởng đó. Điều này giúp trẻ hào hứng hơn, tự tin hơn khi hoàn thành nhiệm vụ một
cách xuất sắc. Việc dạy trẻ biết chờ đợi rất có ích vì nó giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của
thời gian, rèn tính nhẫn nại và cần cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ mà người lớn giao.
Rèn tính tự tin cho trẻ: Giáo viên cần hiểu được mục đích chơi ở trường mẫu giáo
là “học mà chơi, chơi mà học để khi chuyển đến trường tiểu học nhiệm vụ chính là “học
tập”, không đặt nặng vấn đề điểm 10 mà hãy trò chuyện với trẻ như người bạn giúp trẻ
hiểu được trẻ đã lớn “người lớn” điều này giúp trẻ tự tin, tự giải quyết mọi việc như


ngươi lớn và là học sinh tiểu học, tuyệt đối không được dung việc vào lớp 1 dọa nạt trẻ
tạo áp lực cho trẻ.
Rèn luyện cho trẻ tính tự lập: Tập cho trẻ thói quen tự phục vụ từ hành động đế suy
nghĩ VD: Chơi xong tự cất đô chơi; Khi trẻ cảm thấy trời nóng trẻ nghĩ đế việc bỏ nón,
cởi bớt áo…Chúng ta luôn luôn chú ý quan sát và tham gia cùng trẻ để trẻ tự tin hơn thực
hiện mọi việc phục vụ cho bản thân, giúp đỡ mọi người xung quanh và là điều kiện thích
ứng với cuộc sống sau này của trẻ. Nhà trường và gia đình cần phối hợp chặt chẽ trong
việc hình thành nhân cách cho trẻ, nên nhẫn nai trả lời các câu hỏi của trẻ, đừng bao giờ
trả lời rằng “ con còn nhỏ, lớn lên tự nhiên con sẽ biết” trả lời hết các câu trẻ hỏi giúp trẻ
bày tỏ suy nghĩ, tính tò mò ham tìm hiểu của trẻ, trả lời trẻ tạo sự gần gũi với trẻ tạo hứng
thú cho trẻ quan sát mọi vật xung quanh và khả năng sáng tạo của trẻ sau này.
Ngoài những kỹ năng trẻ được rèn luyện trong trường mẫu giáo thì còn một số kỹ
năng cần thiết chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1: trẻ biết chào hỏi người lớn một cách lễ phép mà
không chờ cha mẹ nhắc, trẻ biết cách tự sắp xếp góc riêng của mình nếu bày ra thì phải
dọn, trẻ biết làm chủ được chính mình khi hòa nhập với môi trường tập thể …


phải.


Tổ chức tập huấn công tác tuyên truyền cho giáo viên, mỏi giáo viên là một tuyên
truyền viên giỏi. Thực hiện công tác tuyên truyền trong cộng đồng về việc chuẩn bị cho
trẻ vào lớp 1, đặc biệt là chuẩn bị về tâm lí và ngôn ngữ.

Kiên Giang, ngày 20 tháng 5 năm 2012
Người viết

Trần Ngọc Thạch


Tài liệu tham khảo:

1. Quyết định 239/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về PCGDMN cho trẻ 5 tuổi.
2. Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ Giáo dục Đào tạo về
thực hiện chương trình GDMN.