MỘT VÀI BIỆN PHÁP TRONG VIỆC CHUẨN BỊ
CHO TRẺ VÀO LỚP MỘT
I Đặt vấn đề:
1. Cơ sở pháp lí
Theo Luật Giáocdục, Giáo dục mầm non có mục tiêu hình thành
những yếu tố đầu tiên của nhân cách cho trẻ mầm non và được chuẩn bị
cho trẻ vào lớp một. Kết quả chăm sóc, giáo dục của trường mẫu giáo,
phản ánh khi trẻ vào lớp một tiểu học và rõ nét nhất là giai đoạn đầu lớp
1.Nghiên cứu phân tích, đánh giá khả năng đầu lớp 1 qua các lĩnh vực:
phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm xã hội giúp
chúng ta có cơ sở đề xuất những biện pháp tác động đến 3 môi trường
giáo dục (nhà trường, gia đình, xã hội) nhằm nâng cao hơn kết quả chuẩn
bị cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi vào lớp 1; đáp ứng tốt mục tiêu giáo dục
tiểu học mới theo tinh thần Nghị quyết 40/NQ-QH của Quốc hội về đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời góp phần làm rõ mối
quan hệ liên thông giữa mục tiêu giáo dục mầm non với mục tiêu giáo
dục tiểu học cũng như vai trò của mục tiêu giáo dục mầm non với mục
tiêu giáo dục tiểu học theo tinh thần Luật giáo dục 2005.
Thực hiện Quyết định số 239/QĐ-TTg ngày 5 tháng 2 năm 2010
của Chính phủ về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi là điều kiện
thuận lợi cho việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1.
Trường mầm non là môi trường quan trọng để giúp trẻ có một tâm
thế sẵn sàng bước vào lớp 1. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ
phát triển toàn diện các lĩnh vực: phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ,
thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho
trẻ vào lớp 1, hình thành ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực
và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp
với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt
nền tảng cho việc học ở cấp học tiếp theo và cho việc học suốt đời.
2. Cơ sở thực tiển
Ở mẫu giáo, hoạt động chủ đạo của trẻ là hoạt động vui chơi khi

lạ, nề nấp sinh hoạt mới, cô giáo và bạn bè mới thường để lại cho trẻ
những dấu ấn không dễ chịu chút nào và đó chính là nguồn nguyên nhân
trẻ lo lắng.
Vì vậy chúng ta phải chuẩn bị thế nào để trẻ đạt hiệu quả cao trong
học tập ? Các bậc cha mẹ nên hiểu rắng, chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1
là một nhiệm vụ lâu dài. Vì để bồi dưỡng trẻ có khả năng học tập, có thói
quen học tập và niềm thích thú với việc học cũng như khả năng tham gia
vào các hoạt động tập thể là cả một quá trình. Trẻ phải được thay đổi từ
việc lấy các hoạt động vui chơi ở lớp mẫu giáo là chính chuyển sang việc
tập trung vào học tập khi bước vào cuộc sống của học sinh tiểu học. Thế
nên cần phải chuẩn bị đầy đủ cho trẻ về các mặt như: thể chất, trí tuệ,
tâm lí, ngôn ngữ, các thói quen sinh hoạt sinh hoạt để trẻ có thể dể dàng
đón nhận những thay đổi mới trong cuộc sống.
II. Thực trạng:
1. Thuận lợi:
Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ
Giáo dục Đào tạo yêu cầu nội dung giáo dục mầm non:
Đảm bảo tính khoa học tính vừa sức và nguyên tắc đồng tâm phát
triển từ dễ đến khó, đảm bảo tính lien thông giữa các độ tuổi, giữa nhà
trẻ, mẫu giáo và cấp tiểu học; thống nhất giữa nội dung giáo dục với
cuộc sống hiện thực, gắn với cuộc sống kinh nghiệm của trẻ, chuẩn bị
cho trẻ từng bước hòa nhập vào cuộc sống.
Phù hợp với sự pháp triển tâm sinh lí của trẻ em, hài hòa giữa nuôi
dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ phát triển cơ thể cân đối, khỏe
mạnh, nhanh nhẹn; cung cấp kỹ năng sống phù hợp; giúp trẻ em biết
kinh trọng, yêu mến, lễ phép với ông bà, cha mẹ, thầy giáo, cô giáo; thật
thà, mạnh dạn, tự tin và hồn nhiên, yêu thích cái đẹp; ham hiểu biết,
thích đi học.
Mục tiêu Quyết định 239/QĐ-TTg ngày 9 tháng 2 năm 2010 của
Thủ tướng Chính phủ. Bảo đảm hầu hết trẻ em 5 tuổi ở mọi vùng miền

chú ý, dần dần thói quen không chú ý được hình thành. Điều này ảnh
hưởng xấu đến khả năng tiếp thu, thói quen học tập của trẻ.
Các bậc phụ huynh có xu hướng bà trông cháu, chị trông em. Vì
không cần học xong chương trình mầm non trẻ vẩn vào được lớp 1, hay
gửi trẻ váo điểm giử trẻ gia đình nào đó để tiện đi làm mà không quan
tâm đến chế độ dinh dưỡng nhu cầu phát triển sức khỏe và trí tuệ cho trẻ.
Họ luôn nghĩ rằng trẻ đến trường mầm non chỉ được múa hát vui chơi…
chứ không có các hoạt động giúp trẻ rèn luyện khả năng học tập ở bậc
tiểu học. Đa số trẻ không học ở các trường mẫu giáo, mầm non nên ngay
ngày đầu trẻ đến trường trẻ rất sợi bị bỏ rơi, sợ chổ đông người mà lại có
rất nhiều người lạ, với bao nhiêu quy định, nào là đi học đúng giờ, ngồi
ngay ngắn nghe giảng, làm bài tập ở lớp, bài vế nhà… Trẻ không còn
được tự do vui chơi như trước. Điều này làm trẻ sợ đến trường vào ngày
hôm sau và những ngày tiếp theo.
Trước những khó khăn đối với các bậc phụ huynh và nhiều áp lực
đối với trẻ khi trẻ vào học lớp 1. Để khắc phục vấn đề này, Tôi đề ra một
số biện pháp cụ thể yêu cầu giáo viên thực hiện để giúp các cháu tự tin
hơn cho những ngày đầu tiên bước váo lớp 1.
III.Giải pháp và kết quả:
Vào lớp 1 là bước ngoặt lớn trong cuộc đời của mỗi trẻ. Trẻ đang
từ cuộc sống khá thoải mái về thời gian cũng như tinh thần, bé chuyển
qua môi trường mới đòi hỏi “làm việc”một cách thật sự phải tập trung
chú ý trong một tiết học dài. Vào những tuần lễ đầu thật là khó với bé.
1.Giải pháp:
- Chuẩn bị sức khỏe cho trẻ: Không đơn thuần là sự chuẩn bị về
lượng chiều cao và trong lượng cơ thể mà còn sự chuẩn bị về chất, năng
lực làm việc bền bỉ, dẻo dai, có khả năng chống lại mệt mỏi của thần
kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy của các giác
quan. Sự dẻo dai, bền bỉ để không bị mệt mỏi khi trẻ học liên tục cả buổi,
cả ngày. Để có được những tư chất đó cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn

khuyến khích tất cả trẻ cùng tham gia, cùng nhận xét sản phẩm làm ra.
Tạo cơ hội cho trẻ nhận kết quả của việc đã làm hướng khắc phục những
việc chưa làm được. Bằng những lời động viên của cô, của mẹ để trẻ có
kế hoạch tiếp theo sắp xếp khoa học hơn và sáng tạo hơn. Giáo viên, cha
mẹ trẻ phải là tấm gương trong thực hiện kế hoạch giúp trẻ hiểu được
những khó khăn và thuận lợi khi đến trường tiểu học.
Giáo viên và phụ huynh không gây áp lực cho trẻ mà phải nhẹ
nhàng, ân cần, gần gũi trẻ, tạo cho trẻ tâm lí mỗi ngày đến trường là một
niềm vui. Ngoài ra cũng cần khen trẻ, một lời khen, khuyến khích đúng
lúc có tác dụng tích cực giúp trẻ tự tin hơn khi đến trường.
Chuẩn ngôn ngữ cho trẻ : Đây là tiền đề quan trọng chuẩn bị tốt
cho trẻ vào lớp 1, không gây trở ngại việc hình thành và phát triển nhân
cách cho trẻ. Phụ huynh nên rèn luyện trẻ kỹ năng giao tiếp, ở trường
giáo viên mầm non cũng cần chú trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Trong việc giao tiếp là việc nói tốt tiếng mẹ đẻ có thể nói là quan trọng
cho việc trẻ học đọc, học viết khi vào lớp 1. Thực tế cho thấy, trẻ muốn
giỏi các môn khác thì trước tiên phải giỏi môn tiếng Việt. Ở trường mầm
non, giáo viên mở rộng vốn từ những gì gần gũi, thân yêu nhất cho trẻ,
phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Ở nhà cha mẹ có thể ôn lại những
bài học đó cho con hoặc bằng những thực tiễn cuộc sống hằng ngày cha
mẹ giúp trẻ phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ trong cuộc sống. Nói
chuyện với con cắt nghĩa của từ cho con hiểu là sự chuẩn bị tốt cho việc
đọc, viết ở lớp 1của trẻ. Vì chúng ta biết “ngôn ngữ là phương tiện hình
thành và phát triển nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh. Ngôn ngữ
là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, đồng thời ngôn
ngữ là công cụ giúp trẻ hòa nhập công đồng”. Cha mẹ phải tạo cho con
lòng tự tin, ý thức kỷ luật, hành vi văn minh ,tình thương với mọi người,
biết chăm sóc vật nuôi cây cảnh, thương yêu giúp đỡ mọi người và có ý
thức giữ gìn của công…Đó là những việc đơn giản nhưng thiết thực để
hình thành kỹ năng sống cho trẻ ở bậc học tiếp theo. Không cho trẻ học

triển toàn diện thì giáo viên cần nắm rõ tính cách, sở thích của từng trẻ
để kịp thời điều chỉnh, bổ sung cho kế hoạch giáo dục tiếp theo. Ví dụ
rèn luyện tính kiên nhẫn cho trẻ thì cần ghi laị thời mà trẻ chờ đợi, ghi lại
quá trình hoạt động của trẻ vì trong việc thực hiện các bài tập rèn tính
kiên nhẫn thường thì giáo đưa ra giải thưởng theo ý trẻ thích, giao cho
bài tập khi hòan thành trẻ được nhận phần thưởng đó. Giám sát trẻ phải
hoàn thành bài tập bằng chính năng lực của trẻ. Giáo viên cần khích lệ
trẻ bằng những lời khen đúng lúc và tặng cho trẻ phần thưởng đó. Điều
này giúp trẻ hào hứng hơn, tự tin hơn khi hoàn thành nhiệm vụ một cách
xuất sắc. Việc dạy trẻ biết chờ đợi rất có ích vì nó giúp trẻ hiểu được ý
nghĩa của thời gian, rèn tính nhẫn nại và cần cố gắng hoàn thành tốt
nhiệm vụ mà người lớn giao.
Rèn tính tự tin cho trẻ: Giáo viên cần hiểu được mục đích chơi ở
trường mẫu giáo là “học mà chơi, chơi mà học để khi chuyển đến trường
tiểu học nhiệm vụ chính là “học tập”, không đặt nặng vấn đề điểm 10 mà
hãy trò chuyện với trẻ như người bạn giúp trẻ hiểu được trẻ đã lớn
“người lớn” điều này giúp trẻ tự tin, tự giải quyết mọi việc như ngươi lớn
và là học sinh tiểu học, tuyệt đối không được dung việc vào lớp 1 dọa nạt
trẻ tạo áp lực cho trẻ.
Rèn luyện cho trẻ tính tự lập: Tập cho trẻ thói quen tự phục vụ từ
hành động đế suy nghĩ VD: Chơi xong tự cất đô chơi; Khi trẻ cảm thấy
trời nóng trẻ nghĩ đế việc bỏ nón, cởi bớt áo…Chúng ta luôn luôn chú ý
quan sát và tham gia cùng trẻ để trẻ tự tin hơn thực hiện mọi việc phục
vụ cho bản thân, giúp đỡ mọi người xung quanh và là điều kiện thích
ứng với cuộc sống sau này của trẻ. Nhà trường và gia đình cần phối hợp
chặt chẽ trong việc hình thành nhân cách cho trẻ, nên nhẫn nai trả lời các
câu hỏi của trẻ, đừng bao giờ trả lời rằng “ con còn nhỏ, lớn lên tự nhiên
con sẽ biết” trả lời hết các câu trẻ hỏi giúp trẻ bày tỏ suy nghĩ, tính tò mò
ham tìm hiểu của trẻ, trả lời trẻ tạo sự gần gũi với trẻ tạo hứng thú cho
trẻ quan sát mọi vật xung quanh và khả năng sáng tạo của trẻ sau này.

Tuyệt đối không nôn nóng áp đặt trẻ, ép trẻ học trước những gì trẻ
sẽ học một cách bài bản ở trường tiểu học sau này. Điều đó sẽ gây cho
trẻ những chán nản, chủ quan chểnh mảng dẫn đến mất hết hứng thú học
tập ngay từ những buổi học đầu, gây không ít khó khăn cho giáo viên
tiểu học trong việc khắc phục, uốn nắn những sai sầm mà trẻ mắc phải.
Tổ chức tập huấn công tác tuyên truyền cho giáo viên, mỏi giáo
viên là một tuyên truyền viên giỏi. Thực hiện công tác tuyên truyền trong
cộng đồng về việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, đặc biệt là chuẩn bị về tâm
lí và ngôn ngữ.
Kiên Giang, ngày 20 tháng 5
năm 2012
Người viết
Trần Ngọc Thạch
Tài liệu tham khảo:
1. Quyết định 239/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về PCGDMN cho
trẻ 5 tuổi.
2. Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ
Giáo dục Đào tạo về thực hiện chương trình GDMN.