SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1"


PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lý do chọn đề tài:
Chương trình Tiếng Việt Tiểu học hiện hành đã kế thừa các thành tựu và kinh
nghiệm dạy học trong nhiều năm qua và đã có những bước tiến quan trọng đạt được
nhiều thành tựu to lớn. Chứng tỏ rằng môn Tiếng Việt ở lớp Một chiếm vị trí không kém
phần quan trọng. Là nền tảng giúp các em học tốt các môn học và chỉ khi đọc thông, viết
thạo, học sinh mới có thể tiếp thu chắc chắn kiến thức ở những lớp tiếp theo.
Ngoài ra, môn tiếng Việt còn rèn cho học sinh một số phẩm chất: cung cấp cho học sinh
những hiểu biết sơ giản về tự nhiên - xã hội và con người, bôi dưỡng tình yêu tiếng Việt,
góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Thế nhưng đối với lứa tuổi này, các em rất dễ nhàm chán khi nghe những lời nói mang
tính chất mệnh lệnh, bắt buộc hoặc những yêu cầu khô khan mà các em phải thực hiện
theo. Đề tạo hứng thú cho học sinh chú ý vào tiết học, tích cực tham gia các hoạt động
học tập là một giáo viên chủ nhiệm lớp không thể không suy nghĩ, tìm tòi để đưa ra
phương hướng giảng dạy mang lại hiệu quả nhất định. Và điều cần thiết không thể thiếu
đó là lồng ghép trò chơi có nội dung bài học vào các hoạt động dạy học.


Trò chơi là một nhu cầu không thể thiếu đối với lứa tuổi tiểu học. Nhất là học sinh
lớp Một, Giai đoạn chuyển từ chơi là hoạt động chủ đạo sang hoạt động chính là học.
Mặt khác khi chơi trò chơi học tập, các em phải huy động nhiều giác quan để tham gia.
Rất dễ nhận thấy điều này khi quan sát một tiết học của học sinh lớp Một: các em chỉ
tập trung nghe bạn, nghe cô nói một lúc đầu, sau đó thì đa số trẻ bắt đầu mất trật tự,
không chú ý hoặc làm việc riêng. Phải làm thế nào để thu hút mọi học sinh trong lớp vào
việc học mà không gây cho các em cảm giác mệt mỏi, là vấn đề vô cùng khó khăn đối với

1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, của phụ huynh học sinh.
- Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ.
- Đồ d ng dạy học và các phương tiện hỗ trợ dạy học tương đối đầy đủ.
- Học sinh đa số đã được học qua mẫu giáo.
2. Khó khăn:
- Còn một số phụ huynh có ít thời gian chú ý đến việc học tập, chưa thực sự quan tâm đến
việc học tập của con em mình.
- Học sinh còn thụ động trong việc học, chưa tự giác tham gia các hoạt động học tập.
- Học sinh lớp Một thường phát âm sai vần, sai âm đầu, và sai cả âm cuối.



PHẦN III: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
- Học sinh lớp Một chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập điều này sẽ
gây cho học sinh mệt mỏi, chính vì vậy giáo viên phải tạo điều kiện cho các em học sinh
học mà chơi - chơi mà học bằng cách kết hợp trò chơi trong học tập để dạy tốt nhằm tạo
ra không khí lớp học sinh động, vui vẻ.
- Học sinh tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thức một cách
thoải mái, nhẹ nhàng, ph hợp với lứa tuổi.
a)

Đọc : Thực tiễn cho thấy học sinh lớp Một thuộc tương đối nhanh bài vừa học.
VD: Khi học bài vần “ăt” – “ât” học sinh sẽ đọc rất nhanh những từ ứng dụng có

trong sách giáo khoa. Nhưng với những chữ ngoài sách giáo khoa có vần “ăt”, “ât” học
sinh sẽ lúng túng, đánh vần rất chậm.
Đó là do đặc điểm tâm lý lứa tuổi: học sinh lớp Một ghi nhớ máy móc, tư duy trực quan,
khả năng tập trung chú ý không cao, nên rất dễ dẫn dến học vẹt.
Từ đặc điểm tâm lý này, người giáo viên nên có cách riêng để tổ chức cho học sinh

“bàn ghế” thành “bàng ghế”
Tôi đã thử nghiệm bằng cách dạy các em phát âm đúng để viết chính tả đúng nhưng
kết quả không như mong muốn. Vì trong thực tế các em chỉ nghe một mình cô dạy đọc
“cái bàn”, “bàn tay” còn xung quanh cha mẹ, bạn bè, giao tiếp đều đọc “cái bàng”, “bàng
tay”. Vậy thì làm cách nào để học sinh viết đúng chính tả?. Nguyên tắc: “thực hành nhiều
sẽ thành kĩ năng” tôi lại đem áp dụng ở đây. Và trò chơi học tập là một phương tiện có
hiệu quả .
VD: Để giúp học sinh nhớ quy tắc viết : g - gh tôi đã tổ chức cho học sinh chơi trò
“ Tìm nhà cho chữ” (minh họa trò chơi ở phần sau)
c) Mở rộng vốn từ: Hiểu nghĩa của từ cũng là một mục tiêu cần đạt khi dạy Tiếng
Việt lớp Một. Mặc d mục tiêu này không đặt nặng nhưng chỉ cần giáo viên có một chút
tìm tòi thì học sinh sẽ có cơ hội mở rộng sự hiểu biết và ham thích học tập. Thiết nghĩ


đây cũng là việc giáo viên nên làm. Trong thực tế, ở mỗi tiết học tôi thường đưa ra một
câu đố (thường là câu đố dân gian) để kích thích trí tò mò, ham tìm hiểu của học sinh .
VD: Khi đọc vần “âu” giáo viên ra câu đố về con trâu, học vần “uôi” giáo viên ra
câu đố về con muỗi (minh họa trò chơi ở phần sau)
Tóm lại, để đạt được mục tiêu giáo dục đã định, tôi đã đưa ra những trò chơi học
tập ph hợp với tâm lý lứa tuổi. Và thực tế đã có kết quả rất khả quan.
Dưới đây tôi xin trình bày minh họa một số trò chơi .


MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TIẾNG VIỆT LỚP 1
1. Trò chơi rèn kĩ năng chính tả:
 Trò chơi “ Tìm nhà cho chữ”
* Mục tiêu : Rèn luyện cho học sinh kĩ năng viết đúng quy tắc chính tả
* Chuẩn bị :
VD : Để ghi nhớ quy tắc chính tả viết /ng/, /ngh/ giáo viên cần chuẩn bị
+ 2 x 6 thẻ chữ ng/ngh

 Trò chơi “ Ai nhanh tay”
* Mục tiêu: Luyện kĩ năng đọc và viết từ ứng dụng.
* Chuẩn bị: Giáo viên có các thẻ ghi từ ứng dụng (ghi thiếu vần). Học sinh có
bảng con.


* Tổ chức: Giáo viên gắn các thẻ từ lên bảng, cả lớp ghi vào bảng con vần cần
điền. Tổ nào có nhiều bạn chính xác và nhanh sẽ thắng.
 Trò chơi “chung sức”
* Mục tiêu: Rèn kĩ năng viết đúng chính tả.
* Chuẩn bị: Giáo viên in phiếu (minh họa ở dưới)
* Tổ Chức: Giáo viên phát phiếu cho các tổ học sinh, học sinh các tổ ghi chữ
còn thiếu vào ô trống , tổ nào nhanh và đúng sẽ thắng.
VD: Khi dạy tập đọc bài “Quyển vở của em”, giáo viên hướng dẫn học sinh
ôn vần bằng phiếu.


Đáp án:

(1) Tuyết rơi

(3) Tiết kiệm

(2) Hiểu biết

(4) Tuyệt đẹp

2. Trò chơi rèn kĩ năng đọc nhanh từ ứng dụng :
 Trò chơi “ Ai tinh mắt”
* Mục tiêu: Luyện đọc nhanh từ ứng dụng


 Trò chơi “câu cá”
* Mục tiêu: Giúp mở rộng vốn từ, ôn vần đã học, rèn kĩ năng đọc.


* Chuẩn bị: 2 nón có gắn vần ôn. Những con cá có ghi từ có vần ôn, đính
trên bảng lớp.
* Cách chơi: Học sinh đội nón có vần nào, tìm những từ có tiếng mang vần đó
xếp qua một bên. Đội nào nhanh và đúng là thắng.
VD: Khi ôn vần anh / ach (bài chính tả “Cái Bống”)
* Chuẩn bị:

anh

túi xách tay

quyển sách

hiền lành

róc rách

ach

hộp bánh

nhanh nhẹn

bức tranh


-

Không phải trâu

-

Uống nước ao sâu

-

Lên cày ruộng cạn
(bút mực – dạy bài vần “ ưc” )


5. Lựa chọn phương pháp:
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp học theo nhóm.
- Phương pháp động não.
- Phương pháp thực hành.
- Phương pháp thi đua khen thưởng.
- Việc lựa chọn vận dụng phối hợp các phương pháp một cách hợp lý, linh hoạt sẽ nâng
cao hiệu quả trò chơi, vì không có phương pháp nào là vạn năng. Sẽ giúp các em học tốt
và phát triển năng khiếu tư duy ham học hỏi.


PHẦN IV: KẾT QUẢ
1. Kết quả của việc ứng dụng đề tài.
- Với phương pháp dạy học bằng trò chơi vào giờ học Tiếng việt giáo viên chỉ là người
tổ chức hướng dẫn, học sinh tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo trong việc củng cố và
lĩnh hội tri thức mới một cách nhẹ nhàng, tự nhiên không mang tính áp đặt. Trò chơi tạo

2010 –


* Kết quả học tập:

Loại

Đầu năm học

Cuối Học Kỳ I

24/34 học sinh

11/34học sinh

Đọc + Viết theo tốc độ 10/34 học sinh

23/34học sinh

Đọc + Viết chậm

quy định


PHẦN V: BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua thực tiễn giảng dạy tôi rút ra được một số kinh nghiệm khi thiết kế và tổ chức
trò chơi học tập Tiếng Việt lớp Một như sau:
 Trò chơi có thể được tổ chức ở bất kì ở mỗi bước lên lớp của một giờ : kiểm tra bài cũ,
hình thành bài mới, củng cố bài…
 Mỗi trò chơi học tập phải là một bộ phận của tiến trình lên lớp và phải giải quyết được