SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1"
PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lý do chọn đề tài:
Chương trình Tiếng Việt Tiểu học hiện hành đã kế thừa các thành tựu và kinh
nghiệm dạy học trong nhiều năm qua và đã có những bước tiến quan trọng đạt được
nhiều thành tựu to lớn. Chứng tỏ rằng môn Tiếng Việt ở lớp Một chiếm vị trí không kém
phần quan trọng. Là nền tảng giúp các em học tốt các môn học và chỉ khi đọc thông, viết
thạo, học sinh mới có thể tiếp thu chắc chắn kiến thức ở những lớp tiếp theo.
Ngoài ra, môn tiếng Việt còn rèn cho học sinh một số phẩm chất: cung cấp cho học sinh
những hiểu biết sơ giản về tự nhiên - xã hội và con người, bôi dưỡng tình yêu tiếng Việt,
góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Thế nhưng đối với lứa tuổi này, các em rất dễ nhàm chán khi nghe những lời nói mang
tính chất mệnh lệnh, bắt buộc hoặc những yêu cầu khô khan mà các em phải thực hiện
theo. Đề tạo hứng thú cho học sinh chú ý vào tiết học, tích cực tham gia các hoạt động
học tập là một giáo viên chủ nhiệm lớp không thể không suy nghĩ, tìm tòi để đưa ra
phương hướng giảng dạy mang lại hiệu quả nhất định. Và điều cần thiết không thể thiếu
đó là lồng ghép trò chơi có nội dung bài học vào các hoạt động dạy học.
Trò chơi là một nhu cầu không thể thiếu đối với lứa tuổi tiểu học. Nhất là học sinh
lớp Một, Giai đoạn chuyển từ chơi là hoạt động chủ đạo sang hoạt động chính là học.
Mặt khác khi chơi trò chơi học tập, các em phải huy động nhiều giác quan để tham gia.
Rất dễ nhận thấy điều này khi quan sát một tiết học của học sinh lớp Một: các em chỉ
tập trung nghe bạn, nghe cô nói một lúc đầu, sau đó thì đa số trẻ bắt đầu mất trật tự,
không chú ý hoặc làm việc riêng. Phải làm thế nào để thu hút mọi học sinh trong lớp vào
việc học mà không gây cho các em cảm giác mệt mỏi, là vấn đề vô cùng khó khăn đối với
một giáo viên phụ trách lớp Một. Bởi vì chỉ khi học sinh tự giác tham gia vào các hoạt
động học thì lúc đó các em mới thực sự tiếp thu bài học và biến sự “hiểu biết” thành
kiến thức, kĩ năng của chính mình.
Qua nhiều năm dạy lớp Một tôi đã cố gắng đi tìm lời đáp cho câu hỏi: “Làm thế nào
để thu hút học sinh tích cực, tự giác tham gia các hoạt động học tập?” Sau khi tìm

việc học tập của con em mình.
- Học sinh còn thụ động trong việc học, chưa tự giác tham gia các hoạt động học tập.
- Học sinh lớp Một thường phát âm sai vần, sai âm đầu, và sai cả âm cuối.PHẦN III: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
- Học sinh lớp Một chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập điều này sẽ
gây cho học sinh mệt mỏi, chính vì vậy giáo viên phải tạo điều kiện cho các em học sinh
học mà chơi - chơi mà học bằng cách kết hợp trò chơi trong học tập để dạy tốt nhằm tạo
ra không khí lớp học sinh động, vui vẻ.
- Học sinh tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thức một cách
thoải mái, nhẹ nhàng, phù hợp với lứa tuổi.
a) Đọc : Thực tiễn cho thấy học sinh lớp Một thuộc tương đối nhanh bài vừa học.
VD: Khi học bài vần “ăt” – “ât” học sinh sẽ đọc rất nhanh những từ ứng dụng có
trong sách giáo khoa. Nhưng với những chữ ngoài sách giáo khoa có vần “ăt”, “ât” học
sinh sẽ lúng túng, đánh vần rất chậm.
Đó là do đặc điểm tâm lý lứa tuổi: học sinh lớp Một ghi nhớ máy móc, tư duy trực quan,
khả năng tập trung chú ý không cao, nên rất dễ dẫn dến học vẹt.
Từ đặc điểm tâm lý này, người giáo viên nên có cách riêng để tổ chức cho học sinh
có nhiều cơ hội luyện đọc. Việc luyện đọc âm, vần vừa học càng nhiều càng giúp các em
nhớ chữ và đọc trôi chảy.
Mặt khác cũng do tâm lý lứa tuổi, học sinh lớp Một không bao giờ tập trung vào
một việc làm quen thuộc trong một thời gian dài.
VD: Khi giáo viên muốn học sinh tự rèn luyện kĩ năng đọc từ và câu trong bài học,
giáo viên thường đưa ra yêu cầu: “các em hãy nhìn lên bảng và đọc bài” thì chỉ ít phút
sau đó lớp học đã lao xao tiếng nói và sẽ có nhiều em nói chuyện, làm việc riêng. Khi
giáo viên gọi học sinh đứng lên để kiểm tra thì kết quả giáo viên sẽ nhận được là kết quả
ngoài ý muốn - các em vẫn phải đánh vần từng chữ, thậm chí có những em không hề đọc
khi được giáo viên mời đứng dậy thì lúng túng, ngập ngừng thật lâu mới đánh vần được.
Vậy thì làm cách nào để học sinh tự giác, mong muốn đọc được những con chữ kia? Hãy

câu đố về con muỗi (minh họa trò chơi ở phần sau)
Tóm lại, để đạt được mục tiêu giáo dục đã định, tôi đã đưa ra những trò chơi học
tập phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Và thực tế đã có kết quả rất khả quan.
Dưới đây tôi xin trình bày minh họa một số trò chơi .
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TIẾNG VIỆT LỚP 1
1. Trò chơi rèn kĩ năng chính tả:
 Trò chơi “ Tìm nhà cho chữ”
* Mục tiêu : Rèn luyện cho học sinh kĩ năng viết đúng quy tắc chính tả
* Chuẩn bị :
VD : Để ghi nhớ quy tắc chính tả viết /ng/, /ngh/ giáo viên cần chuẩn bị
+ 2 x 6 thẻ chữ ng/ngh
+ 2 x 6 ngôi nhà có ghi:
….ỉ hè
bé …ủ
… ệ sĩ
…é ọ
tre …à
cá ….ừ
ng
ngh
ngh
ng
ngh
ng
Tổ chức chơi: Giáo viên gắn lên bảng những hình vẽ ngôi nhà có chữ còn thiếu âm ng/
ngh và thẻ chữ ng/ngh, học sinh thi đua (tiếp sức) gắn đúng thẻ chữ ng/ngh vào ngôi nhà
thích hợp. Đội nào nhanh, đúng sẽ thắng.
 Trò chơi “ Ai nhanh tay”
* Mục tiêu: Luyện kĩ năng đọc và viết từ ứng dụng.
* Chuẩn bị: Giáo viên có các thẻ ghi từ ứng dụng (ghi thiếu vần). Học sinh có

4. Trò chơi mở rộng vốn từ :
 Trò chơi “ ong tìm hoa"
* Mục tiêu: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc lưu loát, hiểu nội dung đọc
và mở rộng vốn từ.

Đông

Xuân

Hè

Thu
Cây bàng
* Chuẩn bị: Giáo viên có 10 chú ong có ghi nội dung từ + 10 bông hoa có ghi
từ, cụm từ.
VD : Khi dạy bài vần ang – anh ,giáo viên chuẩn bị :
5 x 2 hình vẽ hoa có ghi chữ: cây /buôn /hải / cành / hiền
5 x 2 hình vẽ ong có ghi chữ: chanh /làng /cảng /bàng /lành
* Tổ chức:
- Chơi tiếp sức
- Giáo viên gắn một cột bông hoa có chữ, một cột ong có chữ học sinh thi
đua gắn ong vào sát hoa để có từ và đọc từ. Đội nào đọc nhanh sẽ thắng.

làng
chanh
cảng
bàng
lành
buô
n

- Chẳng biết mặt mũi ra sao
Chỉ nghe tiếng nổ trên cao ầm ầm.
(sấm – dạy bài vần “âm” )
- Không chân không tay mà hay mở cửa.
(chìa khóa –dạy bài vần “oa” )
- Da cóc mà bọc trứng gà
Mở ra thơm phức cả nhà muốn ăn.
(quả mít – dạy bài vần “it” )
-Ruột dài từ mũi đến chân
Mũi mòn ruột cũng dần dần mòn theo.
(bút chì – dạy bài vần “ut” )
- Không phải bò
- Không phải trâu
- Uống nước ao sâu
- Lên cày ruộng cạn
(bút mực – dạy bài vần “ ưc” )

5. Lựa chọn phương pháp:
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp học theo nhóm.
- Phương pháp động não.
- Phương pháp thực hành.
- Phương pháp thi đua khen thưởng.
- Việc lựa chọn vận dụng phối hợp các phương pháp một cách hợp lý, linh hoạt sẽ nâng
cao hiệu quả trò chơi, vì không có phương pháp nào là vạn năng. Sẽ giúp các em học tốt
và phát triển năng khiếu tư duy ham học hỏi.
PHẦN IV: KẾT QUẢ
1. Kết quả của việc ứng dụng đề tài.
- Với phương pháp dạy học bằng trò chơi vào giờ học Tiếng việt giáo viên chỉ là người
tổ chức hướng dẫn, học sinh tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo trong việc củng cố và

PHẦN V: BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua thực tiễn giảng dạy tôi rút ra được một số kinh nghiệm khi thiết kế và tổ chức
trò chơi học tập Tiếng Việt lớp Một như sau:
 Trò chơi có thể được tổ chức ở bất kì ở mỗi bước lên lớp của một giờ : kiểm tra bài cũ,
hình thành bài mới, củng cố bài…
 Mỗi trò chơi học tập phải là một bộ phận của tiến trình lên lớp và phải giải quyết được
mục tiêu bài học.
Sau mỗi trò chơi, giáo viên phải giúp học sinh rút ra được bài học từ trò chơi đó.
 Giáo viên cần lựa chọn cách chơi sao cho trong mỗi trò chơi càng nhiều học sinh được
tham gia càng tốt.
 Giáo viên cần tỏ thái độ quan tâm, khích lệ, động viên những học sinh chậm; học sinh
chưa hoàn thành nhiệm vụ. Tránh để các em này có tâm lý “mình dở, mình luôn thua
bạn”.
 Giáo viên cần tự học tập và rèn luyện cho mình khả năng quan sát, óc phán đoán và
hiểu tâm lý trẻ để mỗi lần tổ chức trò chơi là một lần học sinh được tạo điều kiện để phát
triển tối đa khả năng, kinh nghiệm, năng lực của mình.

PHẦN VI: KẾT LUẬN
Trước yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học, đổi mới phương pháp dạy học, đòi
hỏi những người trực tiếp giảng dạy phải nghiên cứu tìm ra những biện pháp nhằm phát
huy tính tích cực, tư duy sáng tạo của học sinh. Một tiết dạy giáo viên không chỉ nắm
chắc nội dung kiến thức mà phải biết phối hợp vận dụng linh hoạt các phương pháp để
không ngừng nâng cao kết quả dạy học đáp ứng yêu cầu ngày càng cao mục tiêu giáo dục
Tiểu học.
Trên đây là những kinh nghiệm nhỏ bé mà bản thân tôi đã thực hiện trong quá
trình dạy học. Tôi mong rằng đề tài này không chỉ góp phần giúp học sinh lớp Một thêm
hứng thú, say mê học Tiếng Việt; mặt khác, những trò chơi học tập này còn rèn luyện cho
học sinh kĩ năng đọc – viết Tiếng Việt tốt hơn.Và trên hết, những trò chơi được lồng
ghép vào các hoạt động học sẽ rèn luyện cho các em tính tự chủ, tự giác, lòng tự tin và
tinh thần đồng đội.