SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

“NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY TỐT MÔN MĨ THUẬT
LỚP 1”



ĐẶT VẤN ĐỀ :

1/ Cơ Sở Nhận Thức :

- Tôi nhận thấy chương trình tiểu học đổi mới hiện nay nhằm giáo dục học sinh
phát triển toàn diện trong đó có môn Mĩ thuật ( Vẽ ) chiếm vị trí rất quan trọng , không
thể thiếu trong các môn học ở cấp tiểu học trong trường phổ thông .
Được học tập về các chuyên đề và chương trình thay sách môn Mĩ thuật ở các khối
lớp tôi nhận thấy : Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật , nhiệm vụ chính là củng cố nâng
cao những kiến thức ban đầu về Mĩ thuật về kĩ năng thực hành thẩm mĩ như ( vẽ hình , tô
màu , sắp xếp bố cục ...) cho học sinh , nhằm giáo dục thẩm mĩ tạo điều kiện cho các em
cảm nhận được cái đẹp , yêu thích và vận dụng kiến thức Mĩ thuật vào học tập , sinh hoạt
trong cuộc sồng hằng ngày . Hơn thế nữa Mĩ thuật còn là một phương tiện để diễn tả tình
cảm , tư duy và những nét đẹp các em ưa thích .
Thông qua môn học Mĩ thuật nhằm giáo dục tính thẩm mĩ , tạo điều kiện cho học
sinh tiếp xúc , làm quen , cảm nhận được vẽ đẹp của thiên nhiên , của đời sống và yêu
quý những kết quả sản phẩm của Mĩ thuật do các em làm ra .


Qua đó để cung cấp cho học sinh một số kiến thức ban đầu về Mĩ thuật nói chung
và Mĩ thuật ở bậc tiểu học nói riêng . Đồng thời bồi dưỡng năng lực quan sát , phân tích ,
làm quen một số kĩ năng đơn giản về vẽ và nặn , phát huy tính tưởng tượng , sáng tạo ,


- Riêng tôi và học sinh các lớp do tôi giảng dạy là vùng nông thôn , đa số các em
gặp hạn chế về khả năng tạo hình ở các bài tập nặn nói chung và những bài vẽ nói riêng
cũng còn hạn chế . Sự hiểu biết về môn học này cũng còn có mặt khó khăn, hạn chế nhất
định . Việc thiếu tài liệu tham khảo , mẫu vật thật , thiếu phương tiện giáo cụ trực quan là
việc thường xuyên trăn trở của thầy và trò hàng ngày ...


-

Sau khi biết rõ nguyên nhân chủ quan và khách quan tôi cố gắng , tìm hiểu ,

vạch ra một kế hoạch thực hiện trong bốn năm nay , tôi cố gắng biến những nguyên nhân
, khó khăn trở ngại này không còn là trở ngại , khó khăn nữa và tìm những biện pháp hay
hơn nữa nhằm đóng góp để nâng cao chất lượng để dạy tốt môn Mĩ thuật , ở lớp 1 và ở
bậc tiểu học và hiện nay tiết dạy Mĩ thuật của tôi cũng đạt được kết quả khả quan hơn .

II: Giải Quyết Vấn Đề:

1- Những việc làm trước đây chưa có kết quả cao:

Tôi là giáo viên chuyên trách môn Mĩ thuật thuộc Trường Tiểu Học Ngọc Đông 1 ,
ở nơi tôi công tác là một vùng sâu , học sinh đa số là con em nông dân nghèo , có nhiều
hoàn cảnh khó khăn , thiếu thốn phương tiện , đồ dùng học tập cho môn học Mĩ thuật ,
gia đình thiếu quan tâm mua sắm đồ dùng học tập cho học sinh vì thế nên còn hạn chế về
nhiều mặt . Nên khi đến tiết dạy Mĩ thuật tôi rất lo lắng , vì đến lúc cho các em thực hành
công việc vẽ , thì có một số em nói với tôi rằng .

- Cô ơi ! em không vẽ được . Không biết cách tô màu như thế nào ?


tạp chí , những tác phẩm hội họa , điêu khắc hay đẹp để tích luỹ thêm vốn kinh nghiệm
cho quá trình giảng dạy , để tiết dạy Mĩ thuật của tôi đạt kết quả cao hơn .

a. Khảo sát chất lượng vẽ của các em :
- Trong tuần đầu năm học tôi tiến hành cho các em vẽ kiểm tra theo chú tích để
phân loại xem khả năng vẽ của các em như thế nào .

 Kết quả được phân loại như sau :
 Năm học : 2006 – 2007 :


 Tổng số trẻ khối 1 : 83

học sinh

 Chia ra 3 loại :
 Vẽ tốt về nội dung : 28 học sinh
 Vẽ khá – TB , thiếu ít về bố cục : 45 học sinh
 Kĩ năng vẽ chưa tốt , thiếu nhiều bố cục : 10 học sinh
 Năm học : 2007 – 2008 :

 Tổng số trẻ khối 1 : 82

học sinh

 Chia ra 3 loại :
 Vẽ tốt về nội dung : 27 học sinh
 Vẽ khá – TB , thiếu ít về bố cục : 44 học sinh
 Kĩ năng vẽ chưa tốt , thiếu nhiều bố cục : 11 học sinh
 Năm học : 2008 – 2009 :

kĩ năng cho các em : là gia đình buôn bán , khá giả , cán bộ , viên chức , hộ nông dân , hộ
nghèo ...

c. Tự học hỏi để nâng cao khả năng vẽ của giáo viên:

Trong tiết Mĩ thuật tôi trong những năm đầu dạy học còn gặp khó khăn nhất là tôi
vẽ còn hạn chế cho nên để nâng cao khả năng vẽ tốt , tôi đã thực hiện cách làm sau đây .

+ Học hỏi đồng nghiệp : Các năm qua tôi đều tham gia BDTX và các lớp thay
sách môn Mĩ thuật , tôi cố gắng học hỏi trao đổi với thầy cô , đồng nghiệp có nhiều năm


giảng dạy về bộ môn Mĩ thuật những cái hay , tránh những thiếu sót hạn chế trong khi
dạy

+ Nghiên cứu kĩ môn Mĩ thuật : Tìm xem các đĩa VCD về đề tài tiết dạy mẫu
môn Mĩ thuật do BGH phổ biến tôi điều xem đi , xem lại nhiều lần để khắc sâu kiến thức
cơ bản về môn Mĩ thuật , yêu cầu của từng loại tiết , các phương pháp để bổ sung vào
những thiếu yếu của mình .

Đối với chương trình môn Mĩ thuật lớp 1 có các đề tài sau :

-

Vẽ theo mẫu :

Nhìn mẫu thật để vẽ - mô phỏng lại cách nhìn , cách nghỉ của người vẽ , không dùng
thước và compa để vẽ các nét thẳng và nét cong .

- Vẽ trang trí : học sinh vẽ hình và tô màu vào những bài trang trí trong vỡ bài tập

giờ chuyển tiết hoặc trong tiết học đầu giờ khoảng 5 phút , thời gian còn lại tôi để cho các
em vẽ và nếu các em nào vẽ không được , thì tôi đến bên để gợi ý hoặc hướng dẫn lại
cách vẽ lên bảng một lần nữa để các em tự vẽ vào giấy của các em .

 Chú ý đến những hạn chế thiếu , yếu của các em :

Ngoài dạy vẽ cho các em khi vẽ phải hướng dẫn tư thế ngồi , chú ý cách cầm bút
thoải mái , cách vẽ tô màu , cách quan sát mẫu vật thật hoặc mô hình , tranh mẫu , tôi đặc
biệt chú ý đến những thiếu , yếu sau và tôi chia ra 3 dạng .

 Đối với các em vẽ nghèo về nội dung :


Đối với các em ở khối 1 đến tiết vẽ tranh tôi thường cho các em quan sát kĩ tranh
mẫu , gợi ý cho các em xem tranh .

Ví dụ : Bức tranh vẽ những gì ?
- Hình ảnh chính trong tranh là hình ảnh nào ?
- Trong tranh sử dụng màu nào ?
Với tiết vẽ cá , các em chỉ vẽ đơn giản có một con cá và nước , tôi gợi ý cho các em
bằng các câu hỏi như : dưới ruộng , ao hồ ( hoặc sông ) có nhiều cá không ? ( nhiều cá ) .
Vậy các em vẽ thêm nhiều cá nữa nhé , và cá còn nhiều hình dáng và màu sắc khác nhau ,
lớn nhỏ khác nhau và khi bơi cá không quay đầu về một phía , mà có con quay bên trái ,
con quay bên phải , giống như tranh mẫu mà cô cho các em xem .
Sông ( ao hồ ) còn thiếu gì nữa ? ( rong rêu ) đúng rồi , các em phải vẽ thêm những
nhánh rong , uốn quanh con cá nữa nhé . Đối với các chi tiết khác tôi cũng gợi ý như thế
để các em hoàn thành một bức tranh chứ không phải vẽ cá , không như đề tài đã yêu cầu .

 Đối với các em vẽ yếu về bố cục :


khi phụ huynh đưa các em đến lớp tôi sẽ gặp riêng các phụ huynh để tìm hiểu nguyên
nhân . Đồng thời tôi cũng nói lên ích lợi của các em khi có bút màu để học vẽ , để thể
hiện kết quả của bức tranh của mình và tôi đưa bức vẽ bằng chì màu đem cho phụ huynh
xem để phụ huynh so sánh vẽ với chì đen với bức vẽ có nhiều màu sắc ( vì em nào không
có màu vẽ tranh tôi cho các em vẽ bằng chì đen để tác động đến phụ huynh có sự so sánh
, nhận xét ) quan tâm hơn nữa tôi giải thích thêm cho phụ huynh thấy , các em nào có đủ
đồ dùng học tập để vẽ sẽ kích thích các em có nhiều tư duy , hứng thú vẽ và thể hiện
được khả năng của mình và giúp cho các môn học TV – Toán .....sẽ có nhiều kết quả tốt
vì bài vỡ , chữ viết , con số luôn sạch , đẹp , ngăn nắp sẽ được nhiều điểm tốt .
Đối với các em trong lớp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn thì tôi tham mưu với BĐD
CMHS ủng hộ và trích l phần tiền cá nhân mua cho em đó một hộp bút màu để học .


h. Không gò ép các em :
Khi gặp các em vẽ tôi không gò bó bắt buộc, các em vẽ đúng mẫu để phát triển trí
tưởng tượng của các em .
Ví dụ : Với đề tài vẽ cá , vẽ quả dạng tròn .
Đối với vẽ cá thì các em muốn vẽ quay đầu về hướng nào cũng được , hoặc khi các
em vẽ quả dạng tròn , thì các em vẽ quả gì cũng được ( Nếu đó là quả dạng tròn ) hoặc
khi vẽ chân dung bạn thì các em vẽ có thể vẽ bạn trai hoặc bạn gái , tóc ngắn hay tóc dài
tuỳ thích của các em ( trừ khi các em vẽ yếu thì tôi mới gợi ý ) từ đó mới phát triển được
tính tư duy độc lập , tính sáng tạo , trí tưởng tượng của các em .

k. Dạy các em ngoài tiết học:
Đối với những em ngoài kĩ năng vẽ yếu , ngoài giờ phụ huynh dạy thêm ở nhà tôi
còn dạy thêm các em ngoài tiết học , Tôi dành vào cuối buổi học hoặc trong những tiết
dạy lớp 2B/ ngày của buổi thứ hai tôi tập trung dạy các em vẽ các nét cơ bản để tạo thành
sản phẩm

Ví dụ : Tôi vẽ nhạt ( lợt ) rồi cho các em đồ tô lại những nét phát thảo cơ bản , sau

 Các em có kĩ năng vẽ chưa tốt đạt : 01 Học sinh 1,20 %
 Các em vẽ nghèo về nội dung đạt :

0 Học sinh

 Các em vẽ thiếu , yếu về bố cục đạt : 0 Học sinh
 Cuối năm học 2007 – 2008 với kết quả khối 1 :

 Các em vẽ tốt đạt :

35 Học sinh

42,68 %

 Các em vẽ khá đạt : 44 Học sinh

53,65 %

 Các em có kĩ năng vẽ chưa tốt đạt : 01 Học sinh

1,21 %

 Các em vẽ nghèo về nội dung đạt : 02 Học sinh

2,43 %

 Các em vẽ thiếu , yếu về bố cục đạt : 0 Học sinh
 Cuối năm học 2008 – 2009 với kết quả khối 1 :

 Các em vẽ tốt đạt :


Ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm chặt , đi sát , động viên , khích lệ kịp thời
các em vào nề nếp học tập , đi sâu tìm hiểu hoàn cảnh gia đình các em để có biện pháp
giáo dục tích cực cho từng đối tượng .

- Dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của các em từ giai đoạn Mẫu giáo bước vào lớp 1
để giáo dục về mặt thẩm mỹ , tình cảm , đạo đức cho các em thông qua các bức tranh .
Quan hệ chặt chẽ với cha mẹ học sinh góp phầm giúp đỡ , tạo điều kiện cho các em học
tập , rèn luyện thêm ở gia đình , giúp các em có những điều kiện học tốt hơn ở môn học
này . Giáo viên phải hợp tác với phụ huynh trong trang bị dụng cụ học tập và dạy cho các
em mọi lúc mọi nơi để các em yếu theo kịp các bạn , tạo niềm tin , tự khẳng định bản
thân vươn lên trong học tập .

- Hướng dẫn các em cho hợp lý và vừa sức tiếp thu của các em , kết hợp kiểm tra
đi sát từng nhóm , tổ và cá nhân , tập trung việc ôn luyện , củng cố sửa chữa những chỗ


sai các em thường mắc phải , chú trọng tính rèn luyện , quan sát , khéo léo , thẩm mỹ ,
yêu thích cái đẹp và tư duy sáng tạo .

- Bản thân tôi không ngừng học tập , trau dồi , tự học tự rèn về chuyên môn ,
nghiệp vụ để nâng cao hơn nữa kiến thức Mĩ thuật , tính nghệ thuật , tìm hiểu trau dồi rút
kinh nghiệm ở các bạn đồng nghiệp , phương pháp giảng dạy phải luôn cải tiến , sáng tạo
áp dụng linh hoạt cho phù hợp với thời lượng tiết học , điều kiện dạy và học của từng đối
tượng học sinh ở từng lớp được phân công dạy Mĩ thuật , đặc biệt phù hợp trình độ và
khả năng học tập của từng lớp học và từng học sinh có hoàn cảnh thuận lợi hoặc khó
khăn . Khai thác triệt để sự tương đồng giữa thuộc tính thực hành của cá nhân và tập thể
của môn học với thuộc tính hoạt động cộng đồng của tổ chức trường học , phối hợp gia
đình , để hổ trợ cho hoạt động giảng dạy của bộ môn , khắc phục những hạn chế trong
phương pháp , thực tiễn trên lớp góp phần làm phong phú hơn cho tiết học , thực hiện

phẩm nghệ thuật , đồng thời giúp học sinh tạo ra cái đẹp và sử dụng vào cuộc sống , góp
phần xây dựng môi trường thẩm mỹ cho cộng đồng và xã hội .

Vẽ là một hình thức biểu hiện tình cảm của mình qua bức tranh cho nên cần phải
tạo cho các em có cảm xúc đẹp hứng thú trong khi vẽ để bức tranh được hoàn hảo nhưng
việc làm này không phải là dễ . Qua kinh nghiệm khi lên tiết dạy Mĩ thuật cho thấy , các
em vẽ tốt phần nào do các em có năng khiếu còn phần lớn là do nhiệt tình của giáo viên
đi sát giúp đỡ , động viên các em tạo hứng thú cho các em .

Giáo viên phải nhiệt tình , kiên nhẫn chịu khó , tự học hỏi để nâng cao khả năng vẽ
của mình như tích cực đi dự giờ đồng nghiệp , tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn , trao
đổi kinh nghiệm các trường bạn và học hỏi nhờ đồng nghiệp những người vẽ tốt hơn
mình giúp đỡ vẽ theo đó , đồng thời nhờ thêm hoạ sĩ vẽ tranh mẫu bằng viết chì mờ , để
giáo viên vẽ theo ( đối với mẫu khó ) để bài vẽ được đẹp , gây hứng thú , ham thích cho
học sinh .


Phải khảo sát mức độ kiến thích vẽ của các em ngay đầu năm học và hoàn cảnh
sống của mỗi gia đình học sinh để đưa ra những giải pháp , cách dạy cho phù hợp theo
từng đối tượng học sinh mình phụ trách .

Trên đây là những kinh nghiệm của tôi để góp một phần nào đó nhằm nâng cao
chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật lớp một nói riêng và cấp tiểu học nói chung . Tôi hy
vọng rằng Quí Thầy , ( Cô ) và đồng nghiệp sẽ có nhiều biện pháp hay hơn nữa nhằm
đóng góp cho Tôi để nâng cao chất lượng dạy - học môn Mĩ thuật , ở lớp 1 và ở bậc tiểu
học .

Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này , ngoài sự nổ lực của bản thân nghiên
cứu và thực hiện còn có sự đóng góp giúp đỡ của BGH trường và đồng nghiệp trong đơn
vị đã quan tâm giúp đỡ Tôi hoàn thành . Tuy nhiên do kinh nghiệm còn ít nên đề tài này