Kh¶o s¸t vËt chuyÓn ®éng
trªn quü ®¹o trßn
Lùc qu¸n tÝnh li t©m
3
2
1
B
L1
B
L2

Khảo sát vật chuyển động trên quỹ đạo tròn
Lực quán tính li tâm
3
2
1
B
L
1
B
L
2
I. Mục đích thí nghiệm
Thí nghiệm chứng minh lực hướng
tâm tỷ lệ với khối lượng của vật, vận
tốc góc và bán kính quỹ đạo tròn.
II. Dụng cụ thí nghiệm
Bộ dụng KS lực quán tính li tâm , có các đặc tính kỹ thuật :
* có ba tỷ số tốc độ quay,
* có hai tỷ số bán kính quỹ đạo quay.

lệ với khối lượng của vật, vận tốc góc và
bán kính quỹ đạo quay.
vật chuyển động tròn -
lực hướng tâm và lực quán tính ly tâm.
3
1
2
B
L1
B
L2
Khi ta quay tay quay 3, nhờ các đai truyền kéo c hai đĩa
1, 2 quay theo. Thay đổi vị trí đai truyền trên các rãnh
Puli, ta thay đổi được tỷ số tốc độ quay của hai đĩa. ở tâm
mỗi đĩa có lắp lực kế lò xo L1 và L2, có các cơ cấu
đòn bẩy có thể nén lò xo, đồng thời để lộ ra các vành
tròn dùng chỉ thị độ lớn của lực.

Trên các rãnh của đĩa ta đặt các viên bi. Nếu đĩa quay đều hoặc vận
tốc quay tăng, giảm từ từ, viên bi sẽ được giữ ở trên rãnh và quay
theo đĩa. Nếu thay đổi tốc độ quay đột ngột, thành phần gia tốc tiếp
tuyến đủ lớn, lực quán tính sẽ làm viên bi văng ra khỏi rãnh, rơi
xuống đất.
Ngay cả khi đĩa quay đều, do véc tơ vận tốc viên bi luôn hướng
theo phương tiếp tuyến với quỹ đạo tròn, làm cho viên bi luôn có
khuynh hướng bị văng ra theo phương bán kính. Nhưng nó bị cáí lẫy
của cơ cấu đòn bẩy B giữ lại. Thông qua cơ cấu đòn bẩy, lực đàn hồi
của lò xo giữ cho viên bi quay đều trên một bán kính xác định. Lực
do lẫy tác dụng vào viên bi, có phương dọc theo bán kính, chiều hư
ớng vào tâm : đó là lực hướng tâm, giữ cho viên bi chuyển động tròn.