Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

MỤC LỤC ............................................................................................................Trang
A. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
I. SỰ CẦN THIẾT HÌNH THÀNH GIẢI PHÁP:.......................................................

VẬN DỤNG MÔ HÌNH PHÂN TÍCH SWOT KHI LẬP KẾ HOẠCH
CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HỌC SINH TẠI TRƯỜNG THPT NGUYỄN DU

A. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
I.

SỰ CẦN THIẾT HÌNH THÀNH GIẢI PHÁP
Trong các văn kiện trình Đại hội XII (nhiệm kì 2016-2020), Đảng ta

nhấn mạnh sự quan tâm đặc biệt và làm rõ hơn lập trường, quan điểm, tính nhất
quán về sự cần thiết phải đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển
nguồn nhân lực. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn
nhân lực, đã từng được khẳng định trong các văn kiện Đảng trước đây, đặc biệt
là trong Nghị quyết số 29 của Hội nghị Trung ương 8, khóa XI, khẳng định đây
không chỉ là “quốc sách hàng đầu”, là “chìa khóa” mở ra con đường đưa đất
nước tiến lên phía trước, mà còn là “mệnh lệnh” của cuộc sống.
Trong Văn kiện đại hội XII lần này, kế thừa quan điểm chỉ đạo của
nhiệm kỳ trước, Đảng ta đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục,
đào tạo, phát triển nguồn nhân lực. Đảng cũng chỉ rõ trong giáo dục thì công tác
quản lí giáo dục và đào tạo có mặt còn yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ
quản lí giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu. Trong văn kiện cũng
nêu rõ trong hệ thống giải pháp phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020, thì đổi
mới quản lý giáo dục được xem là mục tiêu quan trọng và được quan tâm hàng

một số ít giáo viên và học sinh trong nhà trường. Từ đó dẫn đến chất lượng giáo
dục trong nhà trường hàng năm chưa cao, kết quả đạt được chưa thật sự phản
ánh đúng năng lực chuyên môn vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao của đội
ngũ trong nhà trường. Đồng thời chưa tương xứng với điểm xét tuyển đầu vào
hàng năm cao, chưa tương xứng với bề dày thành tích và vị thế của nhà trường.
Bản thân tôi với vai trò là một người cán bộ quản lý hoạt động chuyên môn
của nhà trường, đòi hỏi tôi phải nghiên cứu sâu hơn về thực trạng công tác chuyên
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 2

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

môn nhằm đưa ra giải pháp phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học
sinh của nhà trường, đó là vấn đề nhằm khẳng định vị thế của nhà trường. Nhận
thức được từ lý do khách quan và chủ quan đó, mà tôi chọn vấn đề: “Vận dụng
mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch quản lý chuyên môn nhằm nâng cao
chất lượng học sinh tại trường THPT Nguyễn Du” làm đề tài nghiên cứu.

II.

MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Mục tiêu giải pháp
Mô hình phân tích SWOT hay thực chất chính là phân tích môi trường bên

trong và môi trường bên ngoài, đó là một trong nhiều phương pháp dùng để phân

thực tế.
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: phương pháp điều tra, thống kê,
so sánh, phân tích và xử lý số liệu.

III. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
1. Giới hạn đề tài
Mô hình phân tích SWOT có phạm vi rất rộng, đó là mô hình nổi tiếng
trong phát triển kinh doanh của các doanh nghiệp, nhưng cũng có thể áp dụng
phân tích nhằm xây dựng kế hoạch trong quản lý giáo dục. Vì vậy; đề tài ở đây
chỉ tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn của mô hình vào quản lý chuyên
môn. Từ đó chỉ đạo việc vận dụng vào trong các hoạt động để quản lý hoạt động
học và đánh giá quá trình học tập của học sinh, để nâng chất lượng học tập của
học sinh ở trường THPT Nguyễn Du hiện nay.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài có nhiệm vụ nghiên cứu:
- Làm rõ cơ sở lý luận chung về mô hình phân tích SWOT, từ đó cần thiết
phải vận dụng mô hình vào lập kế hoạch quản lý trong hoạt động chuyên môn
của nhà trường hiện nay.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác chuyên môn, những nguyên nhân
dẫn đến tỉ lệ học sinh những năm trước ở trường THPT Nguyễn Du còn thấp.

Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 4

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du


thực hiện.

Sản phẩm

Bản kế hoạch

- Đọc tài liệu, nghiên cứu - Nắm bắt được khái
2

Từ tháng 09/2014
đến tháng 04/2015

lý thuyết để viết cơ sở lý niệm, đặc điểm đề tài.
luận.

Tập hợp tài liệu, viết
đề cương.

- Thử nghiệm đề tài.
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 5

- Kết quả thử nghiệm.
Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

đồng thẩm định cấp
cơ sở.

B. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lý luận khoa học
Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận rút ra từ đặc trưng mô hình phân
tích SWOT, tinh thần Nghị quyết 29 Đại hội XI và văn kiện Đại hội XII (nhiệm
kì 2016-2020) của Đảng, các văn bản chỉ đạo có tính pháp lý Đảng và Nhà
nước, của ngành Giáo dục về công tác đổi mới quản lý giáo dục nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục.
1.1. Đặc trưng mô hình phân tích SWOT
Phân tích SWOT là tập hợp viết tắt từ những chữ cái đầu các từ tiếng
Anh : S-Strengths (điểm mạnh, Ưu thế), W-Weakness (điểm yếu, khuyết điểm),
O-Opportunities (cơ hội, thời cơ) và T-Threats (nguy cơ, thách thức). Đây được
xem là một mô hình nổi tiếng trong kinh doanh, nhưng cũng có thể áp dụng
phân tích nhằm xây dựng kế hoạch trong quản lý giáo dục.
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 6

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

Hình ảnh của mô hình phân tích SWOT thể hiện bảng gồm 4 ô tương ứng
với 4 yếu tố:
Điểm mạnh

- Sắp xếp thành hệ thống, bỏ những điểm trùng lặp, chú ý nhấn mạnh
những điểm quan trọng.
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 7

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

- Phân tích một cách cụ thể để thấy ý nghĩa của từng điểm.
- Hoạch định cụ thể những hoạt động cần làm, củng cố các kĩ năng quan
trọng, đồng thời loại bỏ những mặt còn hạn chế.
- Tập trung vào khai thác các cơ hội, nhưng cũng phải bảo vệ để tránh
khỏi những nguy cơ, rủi ro có thể xảy ra nhằm cản trở sự phát triển nhà trường.
- Thường xuyên cập nhật thông tin, số liệu vào biểu đồ SWOT, để làm
tăng thêm tính hoàn thiện và hiệu quả kế hoạch nhằm tìm ra hướng phát triển
chắc chắn nhất.
1.3. Vận dụng phân tích SWOT trong việc lập kế hoạch quản lý chuyên
môn nhà trường
Theo chuyên đề « Lập kế hoạch phát triển nhà trường phổ thông » trong
tài liệu bồi dưỡng CBQL do tập thể tác giả của trường CBQL TP.HCM biên
soạn, thì việc vận dụng mô hình phân tích SWOT vào quản lý chuyên môn nhà
trường là: Trong quản lý nhà trường xác định rõ mục tiêu cần đạt và các hoạt
động cụ thể trong công tác chuyên môn. Từ đó giúp người quản lý và các thành
viên trong nhà trường hiểu hơn về những nhân tố quan trọng thực sự và tiềm
tàng trong chuyên môn mà có thể xem đó là những chiến lược. Những chiến
lược này tồn tại cả bên trong và bên ngoài nhà trường, nó ảnh hưởng lâu dài

quản lý, giảng dạy và học tập. Nếu chỉ tập trung đổi mới phương pháp dạy học,
mà không chú trọng đổi mới phương pháp quản lý, cụ thể là phải nâng cao năng
lực quản lý bằng việc xây dựng kế hoạch chiến lược, định lượng hóa trong chỉ
đạo điều hành, kiểm tra đánh giá, gắn với công việc thúc đẩy công tác thi đua
khen thưởng, thì việc đổi mới sẽ có hiệu quả cao.
Bản thân tôi khi được giao nhiệm vụ quản lý công tác chuyên môn của
nhà trường dù mới được 3 năm, nhưng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tôi
luôn nhận thức rõ công tác chuyên môn luôn là một vấn đề trọng yếu của nhà
trường. Vì vậy; tôi thấy việc vận dụng mô hình phân tích SWOT trong quá trình
xây dựng kế hoạch quản lý là một việc cần thiết, nhằm nâng cao chất lượng dạy
học trong nhà trường.
II. THỰC TRẠNG VÀ MÂU THUẪN.
1. Những thực trạng
Thực tế của việc khi vận dụng mô hình phân tích SWOT vào lập kế hoạch
trong quản lý chuyên môn tại nhà trường, nó giúp cho bản thân có được tính hệ
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 9

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

thống nhằm hỗ trợ cho công việc, giám sát và đánh giá việc dạy và học trong
nhà trường cho đúng chỉ tiêu đề ra. Để qua đó biết được những hạn chế nhằm
khắc phục, điều chỉnh kịp thời cho đạt kết quả như mong đợi. Đồng thời nhờ mô
hình phân tích SWOT sẽ giúp cho bản thân xác định rõ mình sẽ làm gì? Làm
như thế nào? Làm khi nào và ai sẽ làm? Khi đã giải quyết được các câu hỏi


đội ngũ Cán bộ - giáo viên có trình độ 100% đạt chuẩn và trình độ trên chuẩn là
trên 10% nên năng lực chuyên môn tốt, đặc biệt là có sự kết hợp chặt chẽ giữa
các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong việc giáo dục học sinh.
* Những khó khăn khi triển khai đề tài
- Vì tỉ lệ đầu vào hàng năm cao chính là yếu tố tạo áp lực, thách thức đối với nhà
trường nói chung và chuyên môn nhà trường nói riêng.
- Tình hình dạy thêm – học thêm tại địa bàn còn nhiều phức tạp, học sinh chịu
sự tác động, chi phối từ nhiều yếu tố khách quan nên ảnh hưởng đến kết quả học
tập.
- Do thực trạng chung là học sinh và gia đình chú trọng đầu tư nhiều cho việc thi
Đại học - Cao đẳng, nên phần lớn các em học lệch môn.
- Do một số ít giáo viên còn chưa nhận thức tốt về đổi mới phương pháp giảng
dạy, còn nặng về truyền thụ kiến thức. Một số giáo viên chưa đổi mới việc kiểm
tra đánh giá học sinh, còn hiện tượng cảm tính trong đánh giá.
- Phân phối chương trình còn quá tải, tạo áp lực lớn cho học sinh nên ảnh hưởng
đến việc dạy và học, nhất là kết quả học tập của học sinh.
2. Những mâu thuẫn
Khi mô hình phân tích SWOT được vận dụng với mục tiêu sau cùng là để
lập kế hoạch chuyên môn một cách hiệu quả, từ đó góp phần nâng cao tỉ lệ dạy
học. Nên khi phân tích thực trạng đòi hỏi phải có sự đối chiếu, phải gắn liền với
công tác thi đua khen thưởng của đội ngũ trong nhà trường để khích lệ, và để có
chỉ số cụ thể để làm cơ sở xét thi đua đòi hỏi phải đặt ra chỉ tiêu thi đua cụ thể
cho giáo viên đăng kí. Vì vậy, khi đưa ra chỉ tiêu thi đua phần lớn đội ngũ đồng
tình và phối hợp để hướng tới việc đạt mục tiêu chung. Bên cạnh đó vẫn còn gặp
phải khó khăn, đó là có một số ít giáo viên cho là chạy theo thành tích.
III. CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Người viết: Nguyễn Đình Biên


nào sẽ góp phần thúc đẩy họ cống hiến nhiều nhất cho hoạt động chuyên môn.
Đồng thời hiệu phó chuyên môn cần làm gì để nhận biết rằng họ rất muốn và sẽ
sẵn sàng ủng hộ, thực hiện tốt nhiệm vụ giao phó.
3.1.2. Cách đặt và trả lời các câu hỏi cho cả phía HS và GV
- Những đối tượng đó có quan tâm như thế nào tới kết quả chuyên môn?
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 12

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

- Sự quan tâm tới kết quả chuyên môn của họ tích cực hay chưa tích cực?
- Họ cần điều gì ở hiệu phó chuyên môn và công tác chuyên môn?
- Điều gì sẽ thúc đẩy họ quan tâm hơn tới chuyên môn?
- Họ mong muốn điều gì? Và họ muốn tiếp cận như thế nào?
- Quan điểm của họ về hoạt động chuyên môn?
- Những người nào ảnh hưởng tới quan điểm của họ? Ai có thể làm thay
đổi quan điểm của họ nhanh nhất?
- Điều gì sẽ khiến họ ủng hộ và thực hiện tốt công tác chuyên môn?
- Điều để kiểm soát họ nếu họ không ủng hộ cho hoạt động chuyên môn?
Từ việc đạt và trả lời những câu hỏi về các đối tượng cụ thể cả phía GV
và HS, để từ đó phân tích cụ thể từng đối tượng. Qua quá trình phân tích kĩ
người quản lý chuyên môn sẽ xác định được ai sẽ là đối tượng góp phần vào
việc lập và thực kiện kế hoạch chuyên môn một cách hiệu quả.
3.3. Xác định định hướng chiến lược cho công tác chuyên môn
3.3.1. Xác định tầm nhìn

- Những chuẩn mực về đạo đức nhà giáo, nội quy, quy chế.
- Quy chế dân chủ.
- Chất lượng giáo dục.
* Cách xác định hệ thống giá trị:
- Người CBQL chuyên môn cần liệt kê những giá trị cốt lõi đang có.
- Biết xem xét kĩ tầm nhìn, sứ mệnh để thêm bớt, thay đổi những giá trị
cốt lõi.
- Trình bày hệ thống giá trị một cách khoa học.
3.4. Xác định mục tiêu chiến lược cho công tác chuyên môn
* Xác định mục tiêu chung:
Là tuyên bố chung về kết quả chất lượng mà nhà trường mong đạt được,
trong kế hoạch mục tiêu chung là cần phải có.
* Xác định mục tiêu cụ thể:
Là những kết quả mong muốn đạt được, nó là số lượng các bước chuyển
tiếp nhằm đạt mục tiêu chung và tầm nhìn lâu dài. Nhưng mục tiêu cụ thể phải
đo được và có giới hạn cụ thể về thời gian.
3.5. Xác định giải pháp chiến lược cho công tác chuyên môn
Giải pháp đó là những hoạt động cần thực hiện đảm bảo thực hiện được
mục tiêu, để làm sao có thể vượt qua các nguy cơ, rào cản.
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 14

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

Các giải pháp cần được nêu và phân tích rõ mục tiêu, nội dung, cách thức,



Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

- Phân tích cca1 yếu tố bên trong – bên ngoài.
- Xác định hệ thống mục tiêu kế hoạch.
- Dự thảo biện pháp nhằm xây dựng mục tiêu.
- Phân biệt chỉ tiêu-nhiệm vụ-biện pháp.
- Phương pháp xác định mục tiêu: kết quả thực trạng chỉ ngành;
+ Mục tiêu chung: Mục tiêu 1; Mục tiêu 2; Mục tiêu 3…
+ Mục tiêu cụ thể: kết quả cụ thể đạt được.
- Hệ thống mục tiêu cụ thể: duy trì số lượng, chất lượng dạy – học, chất
lượng GD, xây dựng đội ngũ…
3.7.2. Bước 2: Soạn thảo kế hoạch
3.7.3. Bước 3: Tổ chức thảo luận
- Trình dự thảo qua Hội đồng nhà trường.
- Thảo luận ở Hội đồng bộ môn.
- Thảo luận ở tổ chuyên môn.
3.7.4. Bước 4: Hoàn chỉnh kế hoạch, trình duyệt cấp trên
- Tiếp thu ý kiến đóng góp, điều chỉnh.
- Trình Hiệu trưởng duyệt.

IV. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
Lập kế hoạch chuyên môn là một trong những chức năng cơ bản của quản
lý chuyên môn, nhằm hoạch định chương trình, mục tiêu, chiến lược mà người
CBQL chuyên môn mong đợi và cần đạt được. Trọng tâm của lập kế hoạch
hướng tới mục tiêu tương lai, xác định việc cần hoàn thành. Từ việc xác định rõ
vai trò của việc lập kế hoạch và từ những thực trạng trong công tác chuyên môn
của nhà trường, tôi nhận thấy với những khả năng, năng lực của đội ngũ cán bộ,


Học Lực
Tổng
số

Năm
học
2013-2014

Hạnh Kiểm

Giỏi Khá

TB

Yếu

Kém

Tốt

Khá

TB

Yếu

149

341

2015-2016
HKI
2016-2017

1208
1160

177
236

661
645

330
256

40
22

0
1

1062
1081

126
74

17
4

dạy học giữ vai trò, vị trí rất quan trọng trong công tác quản lý nói chung và
quản lý chuyên môn nói riêng, góp phần để nâng cao hơn chất lượng giáo dục
trong nhà trường.
C. KẾT LUẬN
I. Ý NGHĨA ĐỀ TÀI.
Quán triệt theo tinh thần nghị quyết 29 của Đảng, Trường THPT Nguyễn
Du càng phải xác định rõ nhiệm vụ quan trọng là đào tạo và phát triển nhân tài.
Để nâng cao chất lượng giáo dục, nhất là tỉ lệ học sinh giỏi, nhà trường phải thay
đổi là lấy học sinh làm trung tâm, tạo cho học sinh một môi trường học tập, rèn
luyện thật tốt để phát triển khả năng của mình.
Vì vậy, cán bộ quản lý mạnh dạn thay đổi thì sẽ kỳ vọng đạt được hiệu quả
tốt. Vận dụng mô hìnhphân tích SWOT sẽ chứng minh được sự cần thiết và tất
yếu của sự thay đổi trong quản lý chuyên môn nói riêng và quản lý nói chung. Để
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, khẳng định vị thế của
nhà trường trong xu thế đổi mới giáo dục chung của nước ta hiện nay.
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN.
1. Bài học kinh nghiệm.
Người viết: Nguyễn Đình Biên

Trang 18

Năm học: 2016 - 2017


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

Qua việc thực hiện chuyên đề, tôi đã rút ra được bài học:
Trong công tác quản lý nói chung và quản lý chuyên môn nói chung, đòi
hỏi người cán bộ quản lý phải xây dựng kế hoạch, đề ra những giải pháp hiệu


Đề tài: Vận dụng mô hình phân tích SWOT khi lập kế hoạch chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng học
sinh tại trường THPT Nguyễn Du

dục. Đầu tư hơn nữa nguồn kinh phí cho hoạt động chuyên môn để hoạt động có
hiệu quả. Quan tâm, động viên khuyến khích bằng vật chất và tinh thần đối với
giáo viên và học sinh đạt thành tích cao. Đầu tư các trang thiết bị phục vụ cho
việc giảng dạy nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đề ra.
- Đối với học sinh: Các em cần xác định rõ vị trí, vai trò, trách nhiệm của
mình khi còn ngồi trên ghế nhà trường, phải có ý thức tự giác trong học tập, rèn
luyện, phải xác định được mục đích của học tập để đạt thành tích cao nhất.
- Đối với các cấp chính quyền cần triển khai và nhân rộng mô hình trong
nhà trường phổ thông, để qua đó có sự triển khai đồng bộ.
Xác nhận, đánh giá, xếp loại của đơn vị:
……………………………………………..

Châu Đức; ngày 15/01/2017
Tôi xin cam đoan sáng kiến

…………………………………………….. kinh nghiệm trên đây là của bản
…………………………………………….. thân tôi viết, không sao chép.
…………………………………………….. Nếu có sai sự thật tôi xin hoàn
…………………………………………….. toàn chịu trách nhiệm
Thủ Trưởng đơn vị:

Người viết:

Nguyễn Văn Tâm

Nguyễn Đình Biên