đại học quốc gia hà nội
khoa luật

vũ thị thúy hằng

pháp luật chống cạnh tranh
không lành mạnh ở Việt nam
chuyên ngành luật kinh Tế
mã số 60105

luận văn thạc sỹ luật học

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm duy nghĩa

Hà nội-năm 2005


Lời Mở đầu

1. tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Cạnh tranh là một quy luật vận động cơ bản của nền kinh tế thị tr-ờng, đồng
thời nó còn là động lực quan trọng thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Vì vậy, bảo đảm
trật tự cạnh tranh có hiệu quả đã trở thành một nguyên tắc cơ bản cho các chế độ
kinh tế dựa trên nền tảng cơ chế thị tr-ờng.
Hầu hết các quốc gia có nền kinh tế thị tr-ờng phát triển đều quan tâm đến
việc kiểm soát và điều tiết cạnh tranh bằng pháp luật nhằm chống lại những hành vi
cạnh tranh không lành mạnh và hạn chế cạnh tranh nhằm khuyến khích, bảo vệ
cạnh tranh, kiểm soát và chống xu h-ớng độc quyền.
Hiến pháp năm 1992 của n-ớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (đ-ợc
sửa đổi, bổ sung năm 2001) đã thừa nhận quyền tự do kinh doanh và bình đẳng

kiện Luật cạnh tranh 2004 mới đ-ợc ra đời ở Việt Nam, cũng sự bổ sung, sửa đổi
Bộ luật dân sự 1995, Luật Th-ơng mại 1997, tôi đã chọn vấn đề "Pháp luật chống
cạnh tranh không lành mạnh ở Việt Nam" làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao
học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài:

ở Việt Nam, trong những năm gần đây, nghiên cứu về pháp luật cạnh tranh
(trong đó có pháp luật về độc quyền và pháp luật về chống cạnh tranh không lành
mạnh) đã thu hút đông đảo sự quan tâm của các nhà khoa học. Đã có nhiều công
trình khoa học ở mức độ và phạm vi tiếp cận khác nhau về đề tài này. Có thể liệt kê
một số đề tài sau: Viện nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ T- pháp "Chuyên đề về
cạnh tranh, chống cạnh tranh bất hợp pháp và kiểm soát độc quyền" năm 1996;
Viện Nghiên cứu Nhà n-ớc và pháp luật "Cạnh tranh và xây dựng pháp luật cạnh
tranh ở Việt Nam hiện nay" năm 2001; Nguyễn Nh- Phát và Bùi Nguyên Khánh


"Tiến tới xây dựng pháp luật về cạnh tranh trong điều kiện chuyển sang nền
kinh tế thị tr-ờng ở Việt Nam" năm 2001; Nguyễn Nh- Phát "Xây dựng pháp luật
cạnh tranh trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng ở n-ớc ta hiện nay" Tạp chí Dân
chủ và pháp luật số 3/1997; Phạm Duy Nghĩa "Chuyên khảo Luật kinh tế" năm
2004; Đặng Vũ Huân "Pháp luật về kiểm soát độc quyền và chống cạnh tranh
không lành mạnh ở Việt Nam" năm 2004 v.v... Đáng chú ý là vấn đề xây dựng
pháp luật cạnh tranh cũng đã thu hút và trở thành đối t-ợng nghiên cứu của một số
dự án quan trọng do các tổ chức quốc tế thực hiện nh-: dự án VIE/94/003 về "Tăng
c-ờng năng lực pháp luật tại Việt Nam"; dự án VIE/97/016 về "Các vấn đề pháp
lý về thể chế về chính sách cạnh tranh và kiểm soát độc quyền kinh doanh";
ch-ơng trình nghiên cứu Việt Nam - Hà Lan, Báo cáo tổng hợp kết quả nghiên
cứu các giải pháp kiểm soát độc quyền và chống cạnh tranh không lành mạnh
trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế ở Việt Nam...
Tuy nhiên, đây là những công trình đ-ợc nghiên cứu trong điều kiện Luật


Luận văn đ-ợc thực hiện trên cơ sở vận dụng những quan điểm của chủ
nghĩa Mác - Lênin về Nhà n-ớc và pháp luật cũng nh- đ-ờng lối, quan điểm, định
h-ớng của Đảng và Nhà n-ớc ta. Trong quá trình nghiên cứu đề tài, luận văn có sử
dụng các ph-ơng pháp nghiên cứu chủ yếu, phù hợp với nội dung của đề tài nhph-ơng pháp tổng hợp, ph-ơng pháp phân tích, ph-ơng pháp so sánh
5. Bố cục của đề tài


Ngoài Lời mở đầu, Phần kết luận và Phần mục lục, luận văn đ-ợc kết cấu
thành 3 ch-ơng:
Ch-ơng 1:Một số vấn đề lý luận về pháp luật chống cạnh tranh không lành mạnh
Ch-ơng 2: Thực trạng pháp luật chống cạnh tranh không lành mạnh và thực tiễn áp
dụng ở Việt Nam
Ch-ơng 3: Một số giải pháp nhằm tăng c-ờng hiệu lực thi hành pháp luật chống
cạnh tranh không lành mạnh ở Việt Nam


Ch-ơng 1
Một số vấn đề lý luận về
pháp luật chống cạnh tranh không lành mạnh

1.1. Khái quát về cạnh tranh
1.1.1. Khái niệm cạnh tranh

Khi kinh tế thị tr-ờng là mục tiêu phát triển kinh tế của hầu hết các quốc gia
trên thế giới thì song song với nó khái niệm cạnh tranh cũng ngày càng trở nên
quen thuộc hơn.
Lịch sử ra đời và tồn tại của cạnh tranh gắn liền với lịch sử ra đời và phát
triển của nền kinh tế hàng hóa mà đỉnh cao là nền kinh tế thị tr-ờng. Cạnh tranh là
một trong những quy luật vận động của nền kinh tế thị tr-ờng, nếu không có cạnh

tranh trong cơ chế thị tr-ờng đ-ợc định nghĩa nh- sau: Cnh tranh l sự ganh
đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh trên thị tr-ờng nhằm tranh giành cùng
một ti nguyên sn xuất hoặc cùng một loi khch hng về phía mình[45,tr.17].
Điều 4 Luật Th-ơng mại lành mạnh Đài Loan đ-a ra định nghĩa cạnh
tranh:Thuật ngữ cnh tranh được dùng để chỉ những hnh động theo đó hai hay
nhiều doanh nghiệp đ-a ra thị tr-ờng mức giá, số l-ợng, chất l-ợng, dịch vụ -u đãi
hơn hoặc những điều kiện khc nhm ginh cơ hội kinh doanh.


Theo quyển Từ điển Tiếng Việt - Bách khoa tri thức phổ thông giải thích
cạnh tranh theo nghĩa kinh tế, triết học là hoạt động ganh đua giữa những ng-ời sản
xuất hàng hóa, giữa các th-ơng nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế nhằm
giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị tr-ờng có lợi nhất.
tài liệu tham khảo

I- Văn bản pháp luật (xếp theo thứ tự hiệu lực từ cao xuống thấp)
1. Hiến pháp n-ớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992 (sửa đổi, bổ
sung năm 2001).
2. Bộ luật Dân sự n-ớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1995, 2005.
3. Bộ luật hình sự n-ớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1999.
4. Luật Th-ơng mại 1997, 2005.
5. Luật Cạnh tranh 2004.
6. Pháp lệnh Chống bán phá giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam 2004.
7. Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính 2002.
8. Pháp lệnh Quảng cáo 2001.
9. Pháp lệnh Giá 2002.
10. Pháp lệnh bảo vệ ng-ời tiêu dùng 1999
11. Nghị định số 40/HĐBT ngày 25.4.1991 của Hội đồng Bộ tr-ởng (nay là
Chính phủ) quy định việc kiểm tra và xử lý các hành vi làm hàng giả và buôn bán
hàng giả.

24. Ngô Vĩnh Bạch D-ơng, Bảo vệ quyền lợi ng-ời tiêu dùng trong pháp luật
cạnh tranh, Tạp chí Nhà n-ớc và Pháp luật, tháng 11/2000.


25. Hải Đức, Giới thiệu sai sự thật trên nhãn mác, bao bì, tờ rơi về sản phẩm
sơn coi th-ờng ng-ời pháp luật, lừa dối ng-ời tiêu dùng, Báo Pháp luật, ngày
27/12/2004.
26. Phạm Hoàng Giang (2001), Xây dựng pháp luật cạnh tranh ở Việt Nam
Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Luân văn Thạc sĩ luật học, Tr-ờng Đại học
Luật Hà Nội, Hà Nội.
27. Phạm Hoàng Giang, Bản chất của hành vi cạnh tranh không lành mạnh
và độc quyền trong pháp luật cạnh tranh, Tạp chí Nhà n-ớc và Pháp luật, số
4/2003.
28. Ngô Quỳnh Hoa (2004), 142 Tình huống pháp luật về Sở hữu công
nghiệp, NXB Lao động Xã hội, Hà Nội.
29. Đặng Vũ Huân (2004), Pháp luật về kiểm soát độc quyền và chống cạnh
tranh không lành mạnh ở Việt Nam, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
30. D-ơng Đăng Huệ, Nguyễn Hữu Huyên, Những vấn đề lý luận cơ bản của
cạnh tranh, Tạp chí Nhà n-ớc và Pháp luật, số 9/2004.
31. D-ơng Đăng Huệ, Nguyễn Hữu Huyên, Một số vấn đề cơ bản của Luật
Cạnh tranh, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số 6(147)-2004.
32. Nguyễn Hữu Huyên (2004), Luật cạnh tranh của Pháp và liên minh
Châu Âu, NXB T- pháp, Hà Nội
33. Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo Luật kinh tế, NXB đại học Quốc
gia, Hà Nội.
34. Phạm Duy Nghĩa (2000), Tìm hiểu Luật Th-ơng mại, NXB Đại học Quốc
Gia, Hà Nội.
35. Phạm Duy Nghĩa, Pháp luật cạnh tranh ở Việt Nam - nhu cầu, khả năng
và một vài kiến nghị, Tạp chí Nhà n-ớc và Pháp luật, số 11/2000.


và thể chế về chính sách cạnh tranh và kiểm soát độc quyền kinh doanh - Dự án
hoàn thiện môi tr-ờng kinh doanh VIE/97/016, NXB Giao thông vận tải, Hà Nội.
48. Vụ Công tác lập pháp - Văn phòng Quốc hội (2005), Những nội dung cơ
bản của Luật Cạnh tranh, NXB T- pháp, Hà Nội.