SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Xã hội luôn vận động và phát triển, khoa học công nghệ, thông tin
bùng nổ như vũ bão, đòi hỏi con người phải năng động sáng tạo trong mọi
tình huống. Để có được những con người như vậy thì nền giáo dục giữ một
vai trò rất quan trọng. Vậy nhiệm vụ của nền giáo dục hiện nay là làm thế
nào để có thể cùng một lúc cung cấp cho người học một lượng thông tin
lớn, phong phú, nhưng đồng thời cũng phải xây dựng nên người học sinh
có bản lĩnh, có năng lực, chủ động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, thích ứng
với đời sống xã hội luôn phát triển.
Trường THPT Nguyễn Trường Tộ đóng chân trên địa bàn biên giới
huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Biên giới là vanh đai là nơi trọng yếu của
nước. Nơi đây có địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, dân cư thưa, có
nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, cơ sở hạ tầng kinh tế – kĩ thuật chậm phát
triển, tập tục lạc hậu, hoạt động buôn bán qua biên giới rất lộn xộn, nhiều tệ
nạn xã hội có nguy cơ phát triển. Chính vì vậy ở nơi này tỉ lệ học sinh nghỉ
học hàng năm để tham gia vào các hoạt động nương rẫy, buôn bán hàng
hóa qua biên giới rất cao; tỉ lệ học sinh cá biệt có những biểu hiện suy đồi
về đạo đức, tỉ lệ học sinh lười học đến trường chỉ mang tính chất trốn việc
nương rẫy...
Trong khi đó mục tiêu của giáo dục đào tạo là đào tạo con người Việt
Nam phát triển toàn diện về đạo đức, trí thức, sức khỏe, thẩm mĩ, nghề
nghiệp và hình thành nhân cách, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Do vậy, cần giáo dục cho
học sinh ở đây biết được tầm quan trọng của việc học; hiểu được vị trí vai
trò của mình trong việc phát triển kinh tế văn hóa và xây dựng bảo vệ Tổ
quốc, bảo vệ biên giới.

không thuận lợi.

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

2


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

PHẦN II. NỘI DUNG
I. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA HỌC SINH THPT Ở VÙNG ĐẶC BIỆT
KHÓ KHĂN
1. Tình trạng bỏ học giữa chừng và trốn học giữa buổi cao
Bỏ học là hiện tượng xảy ra trong phạm vi nhà trường. Đó là hiện
tượng học sinh rời khỏi ghế nhà trường khi đang ở giai đoạn được giáo dục
thuộc cấp học mà học sinh đó được tuyển sinh.
Bỏ học trước hết là ảnh hưởng đến bản thân học sinh sau đó ảnh
hưởng đến gia đình và xã hội.
Đối với bản thân học sinh sẽ làm cho học sinh không có đủ những
kiến thức cơ bản để đi vào cuộc sống lao động sản xuất hoặc tiếp tục học
lên trên. Hiện nay, trong lao động sản xuất đòi hỏi người lao động phải có
một trình độ nhất định về văn hoá phổ thông và trình độ về kĩ năng nghề
nghiệp. Bỏ học ở bậc trung học phổ thông còn là gánh nặng cho gia đình và
xã hội. Gia đình phải tốn kém hơn về kinh tế, phải bỏ ra một khoản tiền đầu
tư thêm cho con em mình học lại, xã hội phải tốn kém hơn về công sức và
tiền của trong việc đầu tư sức lực và kinh phí để giải quyết vấn đề nâng cao
dân trí.
Mặt khác, học sinh bỏ học sẽ ảnh hưởng đến quá trình thực hiện mục

bề ngoài bình thường, hơi có vẻ như đần độn, trong học tập thì dạy mãi,
học mãi chẳng nhập tâm được cái gì (hay nói cách khác là thuộc diện
“chậm hiểu”).
- Loại 3: Là những em thuộc diện khuyết tật (nói ngọng hoặc không nói
được, mắt, tai, tay chân…) dẫn dến không đủ giác quan, phương tiện để
học tập bình thường như những bạn khác.
* Học sinh cá biệt về đạo đức, lối sống:
Thường có những biểu hiện như
- Hay trốn học đi chơi điện tử, lừa dối cha mẹ, thầy cô, giả tạo chữ kí của
bố mẹ trong sổ liên lạc hoặc giấy xin phép.
- Dọa nạt bạn bè thậm chí đánh nhau; lảng tránh các hoạt động tập thể.
- Tiêu sài các khoản phí của bố mẹ cho để đóng góp với nhà trường; Càn
quấy, ý thức tổ chức kỷ luật kém, thích “chơi trội” theo kiểu con nhà đại
gia giàu có cụm lại với nhau đối lập với tập thể lớp. Họ thích ăn chơi phá
phách hơn là học hành tử tế; Thậm chí còn có cả ăn cắp, ăn trộm tiền, quỹ
lớp hoặc đồ dùng học tập có giá trị của các bạn trong lớp trong trường.
- Khéo léo, nhanh trí trong việc giở những trò tinh nghịch với thầy cô, bạn
bè; Hay xem thường, trêu ngươi, khiêu khích trước thầy cô, bạn bè nhằm
Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

4


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

thỏa mãn những nhu cầu tinh nghịch được xắp sẵn trong đầu óc chúng. Có
cách nói năng, ăn mặc, đi đứng hành động khác thường để gây sự chú ý.
- Có biểu hiện thích yêu đương, phân tán tư tưởng, thích diện, hay cãi lí với


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

Kỹ năng phân biệt hành vi hợp lý và chưa hợp lý; Kỹ năng giải quyết các
xung đột trong nhóm; Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm cùng với khả năng
thích ứng với thay đổi về tổ chức, công việc.
* Kỹ năng nhạy bén đối diện với những khó khăn
Đây cũng là một trong những kỹ năng cơ bản mà học sinh bắt buộc
cần phải có, bao gồm các kỹ năng như: khả năng ứng phó với những tệ nạn
xã hội – trong đó chú ý tới việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc; Kỹ năng
phòng, chống tai nạn giao thông; phòng, chống thiên tai; Kỹ năng tìm kiếm
và xử lý thông tin; Kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định, Kỹ năng
chăm sóc bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sức khoẻ, Kỹ năng tìm kiếm sự
hỗ trợ.
II. NGUYÊN NHÂN TẠO NÊN MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA HỌC
SINH THPT Ở VÙNG ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN
1. Nguyên nhân gây tình trạng bỏ học giữa chừng và trốn học giữa
buổi
Hiện tượng bỏ học mang tính chất xã hội và trốn học giữa buổi đi
chơi thường xảy ra trong mỗi trường học có nhiều nguyên nhân khác nhau.
- Do bản tính ham chơi nhất là các trò chơi điện tử, lười học nên xuyên trốn
học đi chơi….
- Học sinh thường có học lực yếu kém hoặc thiếu căn bản dẫn đến lưu ban,
bỏ học.
- Học sinh đi xa nhà, vào ngày mùa thu tiêu, thu cà phê, lượm điều... gia
đình các em thường cho con ở nhà tham gia vào lao động, dần dần làm cho
các em chán học và bỏ học.
- Học sinh hay gây rối trong trường học, không được bạn bè và thầy cô yêu

gian dài nhất, chính vì thế môi trường sống của gia đình có ảnh hưởng rất
lớn đối với các em, những thái độ, hành vi, cách cư xử trong gia đình sẽ
hình thành cho các em nền móng để các em tiếp xúc ngoài xã hội. Những
em thiếu may mắn sinh ra trong gia đình cha mẹ bất hoà, cách cư xử của
cha mẹ thô bạo, rượu chè bê bết... đã tạo cho các em một ấn tượng không
tốt điều đó có thể dẫn đến tình trạng học sinh trở nên lầm lì ít nói, có em
ảnh hưởng những thói quen không tốt đó cũng có những hành vi cử xử
không tốt với mọi người....Hình thành nên tính cách cá biệt trong học sinh.
* Nguyên nhân về phía nhà trường:
Đây là ngôi nhà thứ hai của các em, nơi để phụ huynh gởi gắm niềm
tin vào việc giáo dục con em của họ, từ đây các em được học tập, được hiểu
biết, được lớn lên về mọi mặt. Nhưng để đạt được đúng như điều vừa nêu
Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

7


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

cũng không phải là dễ, trong thực tế cũng có một vài trường chưa thực hiện
được chức năng là ngôi nhà thứ hai của các em, bởi vẫn còn đâu đó có
những thầy cô giáo chưa nhiệt tình, chưa thật sự yêu nghề, chưa có tâm
huyết với sự nghiệp giáo dục nên chưa nhiệt tình với các em, chưa thật sự
là nơi đáng tin cậy. Cũng có một vài thầy cô giáo do cách cư xử chưa phù
hợp nên đâu đó cũng xúc phạm học sinh, đối xử thiếu công bằng với các
em, ngại khó khi phải giáo dục những em cá biệt, cáu giận, sĩ nhục học
sinh... đã làm mất lòng tin ở các em, tạo ra một khoảng cách không đáng
có giữa thầy và trò và chính điều này đã dẫn đến biểu hiện chống đối lại từ

tránh khỏi.
Những học sinh cá biệt ta thường gặp phần lớn là những em có năng
lực học tập yếu kém, điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu bởi nhận thức của các
em kém thì làm sao có hành động tốt được. Việc hạn chế trong tiếp thu kiến
thức của các em cũng dẫn đến sự lười biếng, chán nản, muốn phá phách,
nhất là đối với học sinh nam. Xét ở một khía cạnh khác thì cũng có thể các
em vì tự ái về sự chê cười của thầy cô và bè bạn, các em muốn chứng minh
cho mọi người thấy rằng mình học không tốt nhưng mình có thể nổi trội
hơn về mặt khác, hoặc các em muốn thầy cô chú ý mình hơn chẳng hạn,
chính vì thế mà các em có những hành động vượt ra khỏi những quy định
chung.
3. Nguyên nhân gây thiếu những kỹ năng sống cần thiết
a. Nguyên nhân do giáo dục
- Chương trình giáo dục hiện nay còn nặng về kiến thức, ít quan tâm đến kỹ
năng sống.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa bắt buộc, chưa đưa giáo dục kỹ năng sống
thành một môn trong trường học mà chỉ yêu cầu các trường học lồng ghép
trong các giờ học chính khoá - không thể mang lại hiệu quả rõ rệt.
- Đối với các nhà trường chủ yếu tập trung dạy cho học sinh kỹ năng học
tập ; việc giáo dục kỹ năng sống chưa quan tâm nhiều.
b. Nguyên nhân từ phía giáo viên.
Một bộ phận không nhỏ giáo viên cũng chưa hiểu kỹ năng sống là
gì? Bản thân họ cũng còn thiếu kỹ năng sống; không ít giáo viên nghĩ rằng
kỹ năng sống chính là các bài dạy về đạo đức. Bên cạnh đó áp lực về công
tác chuyên môn là quá lớn, cho nên họ chủ yếu tập trung thời gian, công
sức để làm tốt công tác chuyên môn; ít có thời gian để nghiên cứu, tìm
hiểu, sưu tầm tài liệu về kỹ năng sống.

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ


khó khăn để đạt kết quả cao trong học tập.
- Cần phát huy vai trò tự quản của các em, lưu ý phải có niềm tin đối với
học sinh, trước hết là các em trong ban cán sự lớp vì hầu hết các em là
những học sinh đều là học sinh học giỏi, hiền ngoan, có tinh thần trách
nhiệm với công việc. Trong quá trình sinh hoạt học tập và vui chơi các em
gần gũi với nhau nên dễ dàng nắm bắt được tình hình hoàn cảnh điều kiện
Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

10


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

cụ thể của mỗi em khi có biểu hiện dẫn đến tình trạng bỏ học. Vì vậy, cần
định hướng cho các em biết cách tự quản lớp học của mình, phản ảnh kịp
thời những học sinh bỏ giờ , tạo ra dư luận tập thể, giúp đỡ và tạo điều kiện
để các em khắc phục những tồn tại thiếu sót mà tiếp tục việc học.
b. Đối với giáo viên
- Giáo viên bộ môn:
Phải đến trường đến lớp đúng giờ, chấp hành đúng qui chế chuyên
môn. Thực hiện đúng phân phối chương trình, áp dụng việc đổi mới
phương pháp giảng dạy, nhiệt tình trong công tác, chuẩn bị đầy đủ các loại
hồ sơ theo qui định. Thường xuyên tham gia sinh hoạt chuyên môn, dự giờ
thăm lớp, trao đổi chuyên môn nghiệp vụ. Mỗi giáo viên phải là một tấm
gương sáng về tự học và sáng tạo để giảng dạy thật tốt, để lôi cuốn thu hút
tạo sự hứng thú học tập của học sinh đối với bộ môn mình phụ trách. Bên
cạnh sự nhiệt tình trong công tác giảng dạy mỗi giáo viên bộ môn cần phải
quan tâm đến đối tượng học sinh đặc biệt chú trọng học sinh có hoàn cảnh

trào thi đua trong học tập, thi đua giữa các tổ trong lớp có hình thức khen
thưởng động viên kịp thời những em học sinh có tiến bộ.
Giáo viên chủ nhiệm thực sự là linh hồn của một tập thể lớp bằng
tình thương và trách nhiệm luôn luôn gần gũi với các em nắm bắt hoàn
cảnh từng em, hiểu được tâm tư nguyện vọng; nắm vững và kịp thời
nguyên nhân dẫn đến học sinh bỏ học mà đề xuất các biện pháp giáo dục
thích hợp để nhà trường có biện pháp xử lý, hạn chế học sinh bỏ học.
Giáo viên chủ nhiệm cần phải làm tròn trách nhiệm là cầu nối giữa
nhà trường với phụ huynh, thường xuyên thông báo kết quả rèn luyện và
học tập của học sinh ở trường đến với phụ huynh học sinh, đồng thời cũng
thăm hỏi nắm bắt việc học tập ở nhà của học sinh. Lưu ý giữa giáo viên chủ
nhiệm với phụ huynh học sinh phải liên hệ chặt chẽ kịp thời, thống nhất các
biện pháp để giáo dục các em.
Để làm tốt công tác chủ nhiệm đòi hỏi người giáo viên phải nắm bắt
am hiểu hoàn cảnh gia đình và bản thân từng học sinh với tinh thần trách
nhiệm và tình thương yêu đối với học sinh mà nhiệt tình năng nổ trong
công tác.
c. Đối với nhà trường
Ngay từ đầu năm học nhà trường chỉ đạo tổ chức khảo sát chất lượng
đầu năm của học sinh ở từng khối lớp.Từ đó phân lọai trình độ của học
sinh, chú trọng đến học sinh yếu kém để có kế hoach phù đạo, dạy kèm cho
các em.Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, thường
Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

12


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

13


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

sự nghiệp giáo dục là sự nghiệp của mọi người, mọi tầng lớp, mọi đối
tượng cùng tham gia.
2. Giáo dục làm giảm tỉ lệ học sinh cá biệt
a. Dùng tình cảm để cảm hóa học sinh cá biệt
Quan hệ thầy trò vốn là mối quan hệ tách biệt từ ngàn xưa. Trong
nền giáo dục hiện tại, quan hệ đó đã được thay đổi, thầy trò ngày nay có
tình cảm thân mật gắn bó hơn, có như vậy thì chúng ta mới thực hiện tốt
được nhiệm vụ giáo dục toàn diện được. Bởi có quan hệ gần gũi thì mới
biết được những tâm tư nguyện vọng của các em chúng ta mới có những
biện pháp giáo dục thích hợp được.
Đối với học sinh cá biệt việc gần gũi với các em quả là một vần đề
không đơn giản, nếu GVCN thiếu tế nhị một xíu thì khó mà có thể gần gũi
với các em được, chẳng hạn thường xuyên phê bình, dùng nhiều lới xúc
phạm đến các em ... đều có thể làm tổn thương đến mối quan hệ này. Hơn
nữa vì các em thường xuyên vi phạm nên các em càng lẩn tránh tiếp xúc
với giáo viên nhất là giáo viên chủ nhiệm lớp.
Để thấy được hết cá tính của học sinh, GVCN cần tạo đựơc mối quan
hệ gần gũi với các em, thật sự là chỗ dựa đáng tin cậy nhất sau cha mẹ của
các em. Chú ý khi giao tiếp với các em ta phải luôn cởi mở, chân tình, vui
vẻ dễ cảm hóa được các em, khi có được mối quan hệ tốt các em sẽ thổ lộ
những tâm tư tình cảm với giáo viên chủ nhiệm mà không một chút ngần

trường hợp hay tùy đối tượng mà xử lí, tôi không xử lí một cách cứng nhắc.
Dù lỗi lầm lớn nhưng nếu em đó biết nhận lỗi và sửa lỗi thì tôi luôn tạo cho
học sinh đó cơ hội tự làm chủ bản thân, có niềm tin nghị lực để vươn lên.
Thế nhưng đối với những học sinh lỗi vi phạm không đáng kể nhưng lại vi
phạm thường xuyên thì tôi không thể bỏ qua mà xử lí một cách linh động
tùy theo từng đối tượng. Dù các em vi phạm ở mức độ lỗi lớn hay nhỏ tôi
cũng xử lí trên cơ sở giáo dục các em, cụ thể cho em đó biết chuộc lỗi, làm
một việc tốt, giao cho em đó thời gian thử thách.
b. Kiên trì tạo niềm tin.
Chúng ta hãy thử hòa mình vào phong cách sống của các em xem
sao? Để điều hành được học sinh “cá biệt”, người thầy phải sắm đủ các vai.
Khi thì nhà mô phạm nghiêm khắc, lúc lại là cái vai cho các em gục đầu
vào. Khi thì nhà tâm lý, lúc lại là bác sĩ trị liệu, khi thì ông trọng tài, lúc
khác lại là người cố vấn... Cứ như thế, kiên trì cho đến khi các em tự nhận
ra tại sao mình phải thay đổi.

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

15


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

Từ cảm giác cô đã không chối bỏ mình, không chê mình, luôn khen
ngợi, động viên và tặng trái tim ghi điểm thưởng..., các em dần phát hiện ra
giá trị của bản thân, cảm thấy mình hữu ích và được việc... Thế là tinh thần
học tập được nhân lên, tạo ra sự tương tác và cộng hưởng.
Giáo viên nên thường xuyên trò chuyện, quan tâm, gần gũi, nhắc


Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

những em có quan hệ gần gũi với HS cá biệt, cũng có thể các em ngại
không dám nói ra sự thật vì sợ sự đe doạ của các bạn... Nhưng phải nói
rằng tất cả những suy nghĩ, những việc làm của các em cá biệt thì chính các
em học sinh cùng lớp, cùng khối là biết rõ nhất.
Về vấn đề này giáo viên chủ nhiệm cần khéo léo trong cách điều tra,
có thể là điều tra bằng cách giao nhiệm vụ theo dõi tìm hiểu cho ban cán sự
lớp hoặc một đối tượng học sinh đáng tin cậy nhất nào đó và sẽ trao đổi
với các em bằng cách bảo mật thông tin. Thường thì những em này sẽ cung
cấp cho chúng ta nguồn tin chính xác nhất.
Sau khi nắm được thông tin, phân tích tình hình, tôi hướng dẫn các
em gần gũi và giúp đỡ bạn, nên tạo được quan hệ tốt và nhất là tạo cho
những em cá biệt có niềm tin với mình. Phải nói rằng trong quan hệ bạn
bè các em sẽ bộc lộ rõ cá tính không e ngại. Tôi thường xuyên giữ mối
quan hệ với các em này tìm hiểu những khó khăn khi phải thuyết phục học
sinh cá biệt để tháo gỡ khó khăn cho các em, thường xuyên cung cấp biện
pháp xử lý kịp thời những biến động của các đối tượng và động viên các
em, tạo cho các em có niềm tin thuyết phục, giúp đỡ học sinh cá biệt tiến
bộ.
Tạo không khí lớp học thoải mái, đoàn kết, không cô lập học sinh cá
biệt đối với tập thể.
Khi học sinh cá biệt gây ra lỗi giáo viên không xúc phạm và làm tổn
thương danh dự của học sinh trước tập thể. Một lời nói cũng cần phải thận
trọng. Không quá khắc khe xử lý mạnh tay bằng những hình thức kỷ luật
nặng nề, đe dọa, thành kiến không dùng lời lẽ nặng nề dao to búa lớn, mà
bản thân mỗi giáo viên hãy nên biết lắng nghe và giải quyết bằng tình cảm.
d. Giáo viên phải biết làm mới tiết dạy của mình:
Giáo dục học sinh cá biệt còn một yêu cầu quan trọng, thầy, cô phải

Hãy mạnh dạn giao việc cho chúng, hướng dẫn các em để chúng làm
theo định hướng của mình nhưng vẫn phải để “Đất” cho các em thể hiện
tính sáng tạo, tuyệt đối không được áp đặt.
Không bỏ mặc và phủ nhận những chuyển biến của học sinh cá biệt.
Những thay đổi theo chiều hướng tích cực của học sinh – dù nhỏ cũng đáng
trân trọng và phải ghi nhận. Có như vậy các em mới dần nhận thấy giá trị
của bản thân và ngày càng nỗ lực vươn lên trong cuộc sống và học tập.
f. Phối hợp chặt chẽ các lực lượng giáo dục trong nhà trường, xã hội
Chúng ta cần biết sử dụng và phát huy hợp lí giá trị, tác dụng của dư
luận xã hội.
Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

18


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

Phát huy vai trò của ban đại diện hội cha mẹ học sinh.
Có thể trao đổi qua các cuộc họp phụ huynh học sinh chung của lớp,
GVCN báo cáo kết quả rèn luyện của từng em và có thể mời phụ huynh các
đối tượng này ở lại để trao đổi riêng, tránh sự mặc cảm của phụ huynh.
Có thể trao đổi qua việc đến thăm gia đình học sinh. Thường học
sinh cá biệt thì lại có phụ huynh cá biệt ; một là không quan tâm đến việc
học của con em, hoặc không dám đối diện với sự thật về những sai phạm
của con mình...thường những phụ huynh này ít tham gia vào các cuộc họp
chung kể cả những lúc có giấy mời riêng cùng không đến. Đối với đối
tượng này GVCN cần nhiệt tình hơn, có thể đến thăm gia đình để tìm hiểu
điều kiện sinh hoạt của gia đình và nắm được tình hình của các em ở nhà,

như Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý ... Giáo
viên bộ môn có những nhiệm vụ sau đây:
- Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục; soạn bài; dạy
thực hành thí nghiệm, kiểm tra, đánh giá theo quy định; vào sổ điểm, ghi
học bạ đầy đủ, lên lớp đúng giờ, quản lý học sinh trong các hoạt động giáo
dục do nhà trường tổ chức, tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn;
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương;
- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để
nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục.
- Trong giảng dạy môn học giáo viên nên lồng ghép kĩ năng sống vào từng
bài học để học sinh học tập tốt hơn.
- Đổi mới, thực hiện linh động nhiều phương pháp học tập để thông qua đó
các em tự hình thành kĩ năng cho riêng bản thân mình. Ví dụ: Giáo viên có
thể sử dụng các phương pháp sau:
+ Đặt tình huống có vấn đề: Giáo viên nêu câu hỏi hoặc một vấn đề
nào đó. Sau đó khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều
càng tốt. Sau đó cho các em phân loại các ý kiến và làm sáng tỏ những ý
kiến chưa rõ ràng. Như vậy các em nhút nhát có khả năng sẽ trở nên bạo
dạn hơn, các em học được cách trình bày ý kiến cả mình, biết lắng nghe,
biết phê phán ý kiến của bạn, từ đó giúp học sinh dễ hoạt động vào hoạt
động nhóm, tạo cho các em sự tự tin, hứng thú trong học tập.
+ Hoạt động nhóm nhỏ: Giáo viên nêu vấn đề, cho các em làm việc
theo nhóm nhỏ (5-6 học sinh). Với phương pháp này học sinh sẽ bàn bạc,
thảo luận trong nhóm nhỏ, sẽ giúp cho học sinh tham gia một cách chủ
động vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho các em có thể chia sẻ kiến thức,
Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

20



trường chào đón....
b. Giáo viên chủ nhiệm lớp:

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

21


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong một lớp được giao về mọi mặt
để có biện pháp tổ chức giáo dục sát đối tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ
của cả lớp.
Tiết sinh học lớp vào cuối mỗi tuần không nên quá cứng nhắc, thay
vào đó hãy tổ chức thể một số trò chơi về nghề nghiệp, ứng xử. Như vậy
các học sinh trong lớp sẽ thân thiện với nhau hơn và rèn được nhiều kỹ
năng sống, trong đó có kỹ năng hòa nhập cộng đồng, kỹ năng ứng xử.
Cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các
giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các tổ chức xã
hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh của lớp
mình làm chủ nhiệm.
Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học, đề
nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh, đề nghị danh sách học sinh được lên
lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ
nghỉ hè, phải ở lại lớp, hoàn chỉnh việc ghi vào sổ điểm và học bạ học sinh.
c. Đoàn trường và tổ bộ môn:
Thường xuyên tổ chức ngoại khóa, hoạt động câu lạc bộ dưới nhiều
hình thức. Thông qua vui chơi, học sinh có thể học tập và tự rèn rất nhiều

thức tôi luôn đầu tư để đổi mới phương pháp day nên những năm chủ
nhiệm tỉ lệ học sinh bỏ học của lớp tôi không nhiều. Bản thân làm Đoàn
trường, thường xuyên tiếp xúc với học sinh cá biệt, học sinh thiếu kỹ năng
sống. Nhưng bằng tình cảm và cách xử lí nhẹ nhàng của mình bản thân ôi
dã cảm hóa được nhiều học sinh. Hiện tại đã có rất nhiều học sinh đã từng
có ý định bỏ học khi đang ngồi trên ghế nhà trường, có rất nhiều học sinh
khi đi học được các bạn gọi là “quậy’, nhưng khi được tôi quan tâm,
khuyên bảo giúp đỡ đã tiếp tục ở lại trường và đạt được ước mơ nghề
nghiệp của mình.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nho nhỏ của bản thân trong quá
trình nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, làm phó bí thư Đoàn trường.
Trong phần trình bày chắc hẳn không tránh khỏi sai sót, rất mong nhận
được sự góp ý của các bạn đồng nghiệp và ban giám khảo. Xin chân thành
cám ơn.

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

23


SKKN

Phương pháp giáo dục hoc sinh THPT ở vùng đặc biệt khó khăn

2. Kiến nghị:
Để hạn chế tỉ lệ học sinh bỏ học, cúp tiết đi chơi giữa giờ, hạn chế
học sinh cá biệt, tăng cường các kỹ năng sống cho học sinh, tôi có kiến
nghị như sau:
- Giáo viên chủ nhiệm khi muốn hạn chế học sinh bỏ học hoặc muốn giáo
dục tốt học sinh cá biệt thì phải: Điều tra nắm rõ nguyên nhân của hiện

2. Nguyễn Côn Khanh (chủ biên), Tư vấn tâm li tuổi vị thành niên, NXB
Đại học sư phạm, 2012
3. Nguyễn Quang Lũy, Giáo trình giao tiếp sư phạm, NXB Đại học sư
phạm, 2014
4. Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên), Giáo trình Tâm lí học đại cương, NXB
Đại học sư phạm, 2014

Hoàng Tám Thuận - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

25