IăH CăQU CăGIAăHÀăN I
KHOAăLU T
HOÀNGăV NăHI U
VAI TRß B¶O VÖ QUYÒN CON NG¦êI
TRONG Tè TôNG H×NH Sù CñA VIÖN KIÓM S¸T NH¢N D¢N QUA THùC TIÔN TP H¶I PHßNG
LU NăV NăTH CăS ăLU TăH C
HÀăN Iă- 2016
IăH CăQU CăGIAăHÀăN I
KHOAăLU T
HOÀNGăV NăHI U
VAI TRß B¶O VÖ QUYÒN CON NG¦êI
TRONG Tè TôNG H×NH Sù CñA VIÖN KIÓM S¸T NH¢N D¢N QUA THùC TIÔN TP H¶I PHßNG
Chuyên ngành:ăLu tăHi năphápă- Lu tăHƠnhăchính
Mã s : 60 38 01 02
LU NăV NăTH CăS ăLU TăH C
Ng
iăh
ngăd năkhoaăh c:ăPGS. TS V ăCỌNGăGIAO
g ngăn ăl căc aăb năthân.
L iă đ uă tiênă tôiă xină bàyă t ă lòngă bi tă nă chână thành,ă sâuă s că t iă
PGS. TSăV ăCôngăGiaoălàăng
tìnhăh
iătr căti păh
ngăd năkhoaăh c,ăđãăt nă
ngă d nă choă tôiă c ă chuyênă mônăvàă ph
ngă phápănghiênă c uăvàă
ch ăb oăchoătôiănhi uăkinhănghi mătrongăth iăgianăth căhi năđ ătài.
Tôiăxinăchânăthànhăcámă năcácăth y,ăcôăgiáoătrongăKhoaăLu tătr că
thu că
iăh căQu căgiaăHàăN i,ăcácătácăgi ăcóăcôngătrình,ăbàiăvi tăkhoaă
h cămàătôiăđãăs ăd ngăđ ăthamăkh oăvàăb năbèăđãăgiúpăđ ătôiătrongăquáă
trìnhăh căt păc ngănh ătrongăquáătrìnhăhoànăthànhălu năv nănày.
M cădùăv iăs ăn ăl căc ăg ngăc aăb năthân,ălu năv năkhôngătránhă
kh iănh ngăthi uăsót.ăTôiămongănh năđ
căs ăgópăỦăchânăthànhăc aăcácă
Th yăCô,ăđ ngănghi păvàăb năbèăđ ălu năv năđ
căhoànăthi năh n.
cătr ngăc aăho tăđ ngăb oăv ăquy năconăng iătrongăt ăt ngă
hìnhăs ăc aăVi năki măsátănhânădân ... Error! Bookmark not defined.
1.3.
Cácănguyênăt căt ăt ngălàmăn năt ngăchoăvi căb oăv ăquy năconă
ng iăc aăVi năKi măsátănhânădânătrongăt ăt ngăhìnhăs Error! Bookmark not d
1.4.
Cácăph ngăth căb oăv ăquyênăconăng iătrongăt ăt ngăhìnhăs ă
c aăVi năkiêmăsátănhânădân ................ Error! Bookmark not defined.
1.4.1. B oăv ăquy năconăng iăthôngăquaăho tăđ ngăth căhànhăquy nă
côngătôăvaăkiêmăsatăviêcăkh iătô, điêuătraăcacăvuăanăhốnhăs Error! Bookmark no
1.4.2. B oăv ăquy năconăng iăquaăcácăho tăđ ngăth căhànhăquy nă
côngătôăvaăkiêmăsatăxetăx ăcacăvuăanăhốnhăs Error! Bookmark not defined.
1.4.3. B o vê quyên con ng i trong viêc kiêm sát t m gi , t m giam
và thi hành án hình s ........................ Error! Bookmark not defined.
Ti uăk tăCh ngă1 ........................................... Error! Bookmark not defined.
Ch
ngă2: TH CăTR NGăB OăV ăQUY NăCONăNG
IăTRONG
TỌăTUNGăHINHăS ăCUAăVIÊNăKIÊMăSATăNHỂNăDỂNă
THÀNHăPH ăH IăPHọNG................Error! Bookmark not defined.
2.1.
Kháiăquátăv ăh ăth ngăVi năki măsá
tănhânădână ăthanhăphôă
H iăPhòn g .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.
Th cătrangăbaoăvêăquyênăconăng iătrongăhoatăđôngăth căhanhă
quyênăcôngătôăvaăkiêmăsatăviêcăkh iătô, điêuătraăcacăvuăanăhốnhăs ă
Tiêuăkêtăch ngă3 ............................................ Error! Bookmark not defined.
K TăLU N .................................................... Error! Bookmark not defined.
DANHăMUCăTAIăLIÊUăTHAMăKHAO ....................................................... 8
M ă
U
1. Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi
B oăv ăquy năconăng
vi că xâyă d ngă Nhàă n
ng
iălàăm tătrongănh ngăyêuăc uăvàăm căđích c aă
că phápă quy nă XHCN ă n
i,ăt oăm iăđi uăki năthu năl iăcho conăng
đi mă c ă b n,ă xuyênă su t, đ
Nhàăn
că ta.ă Ch mă loă đ nă conă
iăphátătri nătoànădi n là quan
că th ă hi nă trongă nhi uă v nă ki nă c aă
c Vi tăNam. B oăv ăquy năconăng
m nh vi c th c hi n chi n l
ngă c ngă đ tă raă
c pháp quy n XHCN, trong đó đ y
c c i cách t pháp đ n n m 2020, xây d ng h
th ng t pháp trong s ch v ng m nh, b o v công lý, tôn tr ng và b o v
quy n con ng
i” [11].
T ăt ngăhìnhăs ălàă m tă m tăho tăđ ngăc aă Nhàăn
c, cóăs ăthamăgiaă
c aă nhi uă c ă quan,ă trongă đó VKSND gi ă vaiă tròă r tă quană tr ng.ă i uă 107ă
Hi năpháp n mă2013ăquyăđ nh: VKSND th căhànhăquy năcôngăt ,ăki măsátă
ho tăđ ngăt ăpháp.ăHi năphápăc ngăquyăđ nhăvaiătròăc a VKSND nhânădân,
i: “VKSND có nhi m v b o v pháp
đóăđ ăcaoăvaiătròăb oăv ăquy năconăng
lu t, b o v quy n con ng
i, quy n công dân, b o v ch đ XHCN, b o v
1
VKSND
. Côngătacă
THQCT vàăki măsátăđi uătraăcònănhi uăl ăh ng , dânăđênăviêcăcacă C ăquană
điêuătra (CQ T) ăm tăs ăn i , trongămôtăsôăth iăđiêmăconăapădungăcacăbiênă
phápătráiălu t, b căcung, dùngănh căhìnhăđ iăv iăng
iăbiătamăgi , b ăcan. Cóă
nhi uă nguyênă nhână d nă đ nă nh ngă h nă ch ă đãă nêu,ă trongă đóă nhi uă nguyênă
nhână đãă đ
că làmă rõ,ă trongă khiă cóă nhi uă nguyênănhânăcònăch aăđ
cănh nă
di năđ yăđ . Doăvây, vi cănghiênăc uăv ăvaiătròăbaoăvêăquyênăconăng
iătrongă
t ăt ngăhìnhăs ăc a VKSND hi nănayălàăcóăỦăngh aăthi tăth căc ătrênăph
diênălyăluânăvaăth cătiên .ă âyă đ ngă th i làăm tăyêuăcâuăcâpăthi
trongăbôiăcanhăLuâtăTôăch c VKSND đ
ngă
t, đ căbi tă
căbanăhanhăn mă2014 đaăcoăhiêuăl că
iătrongăhoatăđôngătôătungăhốnhăs . Tuyănhiên, bênăcanhănh ngăk tăqu ăđ tă
c, viêcăthêăhiênăvaiătroăbaoăvêăquyênăconăng
iăcua
VKSND H iăPhòng
cònănhi u h năch ăb tăc p. Nh ngăh năch ,ăb tăc pănàyădoănhi uănguyênănhân,ă
2
trongăđóăngoàiănh ngănguyênănhânăchung,ăcònăcóănh ngănguyênănhânăđ căthùă
ăđ aăph
ng, đòiăh iăph iănghiênăc uătìmăraăgi iăphápăkh căph c.
Làăm tăcánăb ăđangălàmăvi cătrongăngànhăki măsátă ăđ aăph
ng,ătr
că
tìnhă hìnhă trên, h că viênă quy tă đ nhă ch nă đ ă tàiă “Vai trò b o v quy n con
ng
i trong t t ng hình s c a Vi n ki m sát nhân dân - qua th c ti n TP
H i Phòng” đ ăth căhi nălu năv năth căs ăc aămình,ăv iămongămu nătìmăraă
cácăgi iăphápănângăcaoăhi uăqu b oăv ăquy năconăng
chuyênăkh oăc aăTS. Tr năQuangăTi p,ăNXBăChốnhătriă quôcăgiaă n m 2004;
“B o v các nhóm d b t n th
ng trong t t ng hình s ” Nguy nă
ngă
Dung, Ph m H ngăThái,ăLêăV năC m,ăV ăCôngăGiao,ăLãăKhánhăTùngă(đ ng
ch biên),ăNXBă HQGăHàăN i, 2011; “B o đ m quy n con ng
t ng hình s trong đi u ki n xây d ng Nhà n
i trong t
c pháp quy n xã h i ch ngh a
Vi t Nam" c aăPGS.ăTS.ăNguy năTháiăPhúcăt iăH iăth oăv ăQuy năconăng
iă
trongăt ăt ngăhìnhăs ă(do VKSND t iăcaoăvàă yăbanănhânăquy năAustraliaăt ă
ch căthángă3-2010); "B o đ m quy n con ng
i trong ho t đ ng t pháp
Vi t Nam hi n nay”,ălu năánăti năs ălu tăh căc aăNguy năHuyăHoàng,ăb oăv ă
t i H căvi năchínhătr ăqu căgiaăH ăChíăMinhăn mă 2011; "B o v quy n con
ng
i trong t t ng hình s Vi t Nam" lu nă ánă ti nă s ă c aă Nguy nă Quangă
sâuăv ăvaiătròăc a VKSND trongăvi căb oăv ăquy năconăng
iătrongăt ăt ngă
hìnhăs .ăThêmăvàoăđó,ăh uăh tăcácăcôngătrìnhănghiênăc uăđãănêuătrênăch aăc pă
nh tănh ngăquyăđ nhăm iăv VKSND vàăv ăb oăv ăquy năconăng
iătrongăt ă
t ngăhìnhăs ătrongăHi năphápăn mă2013,ăLu tăT ăch c VKSND n mă2014ăvàă
hai B ălu tăHìnhăs ,ăBLTTHS m iăs aăđ iăn mă2015. Vìăv y, lu năv nănàyălàă
r t c năthi tăvàăcóăgiáătr ălỦălu n,ăth căti n.
3. M căđích, nhiêmăvuănghiênăc u
3.1. M c đ́ch nghiên c u
M căđíchănghiênăc uăc aăđ ătàiălàăphânătíchălàmărõăc ăs ălỦălu n,ăphápă
lỦă vàă th că ti nă v ă vaiă tròă c a VKSND,ă đ ngă th iă đ ă xu tă cácă gi iă phápă đ ă
nângăcaoăhi uăqu ăb oăv ăquy năconăng
ăn
iăc a VKSND trongăt ăt ngăhìnhăs ă
căta.
3.2. Nhiêm vu nghiên c u
Xu tă phátă t ă m că đíchă nghiênă c uă nóiă trên,ă lu năv nă xácă đ nhă nh ngă
nhi măv ănghiênăc uăsauăđây:
- H ăth ngăhoáănh ngăv năđ ălỦălu năv ăvaiătròăb oăv ăquy năconăng
iă
i c a VKSND trong t ăt ngăhìnhăs
cătaăt ăth căti n thànhăph ăH iăPhòng.
iăt
4.
4.1.
ngăvƠăpham viănghiênăc u
it
iăt
ng nghiên c u
ngănghiênăc uăc aăđ ătàiălàăvaiătròăvàăs ăth ăhi năvaiătròăb oăv ă
quy năconăng
iăc a VKSND trongăt ăt ngăhìnhăs ă ăthànhăph ăH iăPhòng.
4.2. Ph m vi nghiên c u
V ăn iădung,ăđ ătàiăch ăt pătrungănghiênăc u vaiătròăb oăv ăquy năconă
ng
iă c a VKSND trong t ă t ngă hìnhă s , khôngă m ă r ngă đ nă cácă c ă quană
ti năhànhăt ăt ngăkhác.
V ăkhôngăgian,ăđ ătàiăch ăt pătrungănghiênăc uăth cătr ng vaiătròăb o v ă
căVi tăNamăv ăquy năconăng
Lu năv năk tăh păs ăd ngăcácăph
i.
ngăphápăsauăđâyăđ ăgi iăquy tăcácă
nhi măv ănghiênăc uăđ tăra:
- Cácăph
ngăphápăt ngăh p,ăphânătíchăcácăcôngătrìnhănghiênăc uăhi nă
cóă vàă cácă tàiă li uă khácă đ ă làmă sángă t ă nh ngă v nă đ ă lỦă lu nă v ă vaiă tròă c a
VKSND trongăb oăv ăquy năconăng
nayă( ăCh
iătrongăt ăt ngăhìnhăs ă ăn
cătaăhi nă
ngă1).
- Cácăph
ngăphápăt ngăh p,ăth ngăkê,ăphânătích,ăsoăsánhăcácătàiăli u,ă
báoăcáoăchuyênămônăc a VKSND đ aăph
6
iăc a VKSND trong t ăt ngăhìnhăs ă ăthànhăph ăH iăPhòng.ăLu năv n
c ngălàăm tătrongăs ăítăcôngătrìnhănghiênăc uăchuyênăsâuăvàătoànădi năv ăv nă
đ ăb oăđ măquy năconăng
iăc a VKSND ăn
cătaăt ătr
căđ nănay.
Vìăv y,ălu năv năcungăc pănhi uăki năth c,ăthôngătin,ălu năđi măvàăđ ă
xu tăm iăcóăgiáătr ăthamăkh oăv iăcácăc ăquanănhàăn
că ătrungă
ngăvàă ă
thànhăph H iăPhòng trongăvi căhoànăthi năphápălu tăvàăc ăch ăđ ănângăcaoă
hi uăqu ăb oăv ăquy năconăng
iăc a VKSND trong t ăt ngăhìnhăs .
Bênăc nhăđó,ălu năv năcóăth ăđ
căs ăd ngălàăngu nătàiăli uăthamăkh oă
choăvi căgi ngăd y,ănghiênăc uăcácăchuyênăngànhălu tăcóă liênăquanănh ălu tă
hi năpháp,ăhànhăchính,ălu tăhìnhăs ,ălu tănhânăquy nă ăKhoaăLu tă HQGăHàă
trongăt ăt ngăhìnhăs ăc aăVi năki măsátănhânădânăt ăth căti năTPăH iăPhòng.
7
iă
DANHăMUCăTAIăLIÊUăTHAMăKHAO
I.ăTƠiăli uăti ngăVi t
1.
MaiăB ă(2007),ă"S aăđ i,ăb ăsungăcácăquyăđ nhăc aăBLTTHSăv ănh ngă
bi năphápăng năch n",ăKi m sát, (20).
2.
NguyênăNgocăChốă (2014), “Baoăvêăquyênăconăng
iăb ngăphapăluâtătôă
t ngăhìnhăs ”, T p chí Khoa h c HQGHN, Kinhătêăậ Luât, HàăN i, (23).
3.
Nguyênă
ngăDungă - V ăCôngăGiaoă - LãăKhánhăTùngă (
(2009), Giáo trình lý lu n và pháp lu t v quy n con ng
ngăch ăbiên)
i , NxbăChốnhă
8.
ngă C ngă s nă Vi tă Namă (2005),ă Ngh quy t s ́9-NQ/TW ngày 02/6
c a B Chính tr v chi n l
9.
ng đ n n m 2020,ăHàăN i.
c c i cách t pháp đ n n m 2020,ăHàăN i.
ngăC ngăs năVi tăNamă(2006),ă V n ki n
i h i đ i bi u toàn qu c
l n th X,ăNxbăChínhătr ăqu căgia,ăHàăN i.
10.
ngăC ngăs năVi tăNamă(2010),ăK t lu n s 79/KL-TW ngày 28/7 c a
B Chính tr v
án đ i m i t ch c và ho t đ ng c a Tòa án,
VKSND, C quan đi u tra,ăHàăN i.
8
11.
21. Qu căh iă(1988),ăB lu t T t ng hình s ,ăHàăN i.
22. Qu căh iă(1990),ăB lu t T t ng hình s (s a đ i, b sung),ăHàăN i.
23. Qu căh iă(1992),ăLu t T ch c VKSND nhân dân,ăHàăN i.
9
24. Qu căh iă(1993),ăB lu t T t ng hình s (s a đ i, b sung),ăHàăN i.
25. Qu căh iă(2000),ăB lu t T t ng hình s (s a đ i, b sung),ăHàăN i.
26. Qu căh iă(2002),ăLu t T ch c VKSND nhân dân,ăHàăN i.
27. Qu căh iă(2003),ăB lu t T t ng hình s ,ăHàăN i.
28. Quôcăhôiă(2013), Hiên phap, HàăN i.
29. Quôcăhôiă(2014), Luât Tô ch c Viên kiêm sat, HàăN i.
30. Quôcăhôiă(2015), Bô luât Tô tung hinh s , HàăN i.
31. Nguy năQuangăThànhă(2011),ă"M tăs ăgi iăphápănângăcaoăhi uăl c,ăhi uă
qu ăb năyêuăc uăđi uătraăc aăKi măsátăviên",ăKi m sát, (16).
32. LêăH uăThêă (Ch ăbiên) (2011), Nh ng vân đê ly luân va th c tiên câp
bách v vi c đ i m i th t c t t ng đáp ng yêu c u c i cách t pháp
Viêt Nam hiên nay, NxbăChốnhătriăquôcăgia, HàăN i.
33. Trungătâmănghiênăc uăquyênăconăng iă - quyênăcôngădân , KhoaăLuâtă aiăhocăQuôcăgiaăHaăNôiă (2012), Gi i thiêu Công c quôc t v các
quyên Kinh tê, xã h i và v n hóa, NxbăHôngă c.
34. Trungătâmănghiênăc uăquyênăconăng iă - quyênăcôngădân , KhoaăLuâtă aiăhocăQuôcăgiaăHaăNôiă (2012), H i đáp v Quy n con ng i , Nxbă aiă
h căqu căgiaăHàăN i, HàăN i.
35. Tr ngă iă h că Lu tă Hàă N iă (2005),ă Giáo trình Lu t t t ng hình s ,
NxbăCôngăanănhânădân,ăHàăN i.
36. Vi nă Khoaă h că ki mă sátă ậ VKSND t iă caoă (2005),ă Nh ng gi i pháp
nâng cao ch t l ng th c hành quy n công t và ki m sát các ho t đ ng
t pháp,ă ătàiăkhoaăh căc păB ,ăHàăN i.
37. Vi năKhoaăh căki măsátăậ VKSND t iăcaoă(2005),ăVai trò c a VKSND
trong vi c th c hành quy n công t và ki m sát các ho t đ ng t pháp
11