nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Tuần 19 NHỚ RỪNG Ngày soạn:
Tiết 73 THẾ LỮ Ngày dạy:
I. MUC TIÊU
Giúp học sinh:
• Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thự tại tù túng, tầm
thường giả dối, được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bò nhốt ở Vườn Bách thú.
• Thấy đượcgiá trò nghệ thuật đặc sắc, bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bài thơ.
II. CHUẨN BỊ:
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn đònh lớp
2. Kiểm tra bài cũ : -Kiểm tra việc soạn bài của học sinh
3. Giới thiệu bài mới :
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
Gọi hs nêu vài nét về tác giả
Hoạt đông 1: Đọc và tìm hiểu văn bản
Gv đọc mẫu và hướng dẫn học sinh đọc
? Bi thơ đó có bố cục như thế nào? Ý chính của
từng phần?
(5 đoạn)nhưng có 3 ý lớn và chúng ta phân tích theo
3 ý
+Tình cảm con hổ trong vườn bách thú. (đoạn 1+4)
+Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vó của nó
(đoạn 2+3)
+Lời nhắn gửi của con hổ (phần còn lại)
Gọi hs đọc đoạn thơ đầu
? Dưới tên tác phẩm, nhà thơ ghi chú “Lời con hổ ở
vườn Bách thú”. Đọc xong bài thơ, em hiểu con hổ
nói điều gì vvề tâm trạng của nó?
? Hai câu thơ này nói lên điều gì về hoàn cảnh và
tâm trạng của con hổ?
vườn Bách thú
_Gặm một khối căm hờn
_. . . nằm dài trông ngày tháng
dần qua.
_Khinh lũ người kia ngạo mạn,
ngẩn ngơ…giễu oai linh.
_… bọn gấu dở hơi
_… cặp báo… vô tư lự.
Tâm trạng căm hờn uất hận và
nỗi ngao ngán trong cảnh tù hãm.
_ Ghét …cảnh…không đời nào
thay đổi,
_ …. . sửa sang,tầm thường giả
dối.
_ Dải nước…giả suối……bắt chước
vẻ hoang vu.
Tâm trạng chán ghét cảnh
sống hiện tại
Tâm trạng uất hận, căm hờn,
nỗi chán ghét cao độ.
IV- TỔNG KẾT:
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
1
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
điệu ấy? Nghệ thuật
Nội dung
4. Củng cố : Đọc lại bài thơ
5. Dặn dò : Học thuộc lòng bài thơ
Tuần 19 NHỚ RỪNG Ngày soạn:
Tiết 74 THẾ LỮ Ngày dạy:
do mãnh liệt).
Câu hỏi thảo luận
? Tâm sự ấy có gì gần gũi với tâm sự của người Việt Nam
đương thời?
Đó là tâm trạng của nhân vật lãng mạn, đồng thời cũng là tâm
trạng chung của người Việt Nam mất nước khi đó. Có thể nói,
bài thơ đã chạm tới huyệt thần kinh nhạy cảm nhất của người
dân Việt Nam đang sống trong cảnh nô lệ, bò “nhục nhằn tù
2. Cảnh con hổ trong chốn
giang sơn hoang dã.
_. . . . . bóng cả,cây già.
_ . . tiếng gió gào ngàn,
giọng nguồn hét núi.
_. . . thét khúc trường ca dữ
dội.
_. . . bước chân dõng dạc
đường hoàng.
_Lượn tấm thân như sóng
cuộn nhòp nhàng,
_Vờn bóng âm thầm, lá gai,
cỏ sắc.
Vẻ đẹp mãnh liệt oai hùng
của chúa rừng giữa thiên
nhiên hoang dã.
Còn đâu?
_. . . những đêm vàng……uống
ánh trăng tan
_. . . những ngày mưa…ngắm
giang sơn
3. Lời nhắn gửi.
4. Củng cố : Nhắc lại những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
5. Dặn dò : Học thuộc lòng bài thơ
Tuần 19 CÂU NGHI VẤN Ngày soạn:
Tiết 75 Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
Giúp HS
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn. Phân biệt
câu nghi vấn với các kiểu câu khác.
- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn : dùng để hỏi
II. Chuẩn bò:
III. Tiến trình dạy và học:
1. Ổn đònh.
2. Bài cũ:không
3. Bài mới:
Khởi động: ? Câu chia theo mục đích nói gồm mấy kiểu câu
G: Câu nghi vấn là một trong những kiểu câu chia theo mục đích nói chuyển ý vào bài mới
HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG
Hoạt động 1:Gọi HS đọc VD trong sgk.
?Trong đoạn đối thoại sau đây câu nào là câu
nghi vấn?
I. TÌM HIỂU BÀI:
VD:
_ Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm
không?
_ Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn
khoai? Hay là u thương chúng con đói quá?
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
3
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Mục đích: dùng để hỏi
II. BÀI HỌC
GHI NHỚ :( sgk)
III. Luyện tập:
1. Xác đònh câu nghi vấn:
a. Chò khất tiền sưu đến chiều nay phải
không?
b. Tại sao con người lại phải khiêm tốn như
thế?
c. Văn là gì?. . . Chương là gì?
d. Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
Đùa trò gì?
Cái gì thế
Chò Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta đấy
hả?
Đ. Thầy cháu có nhà không?
Mất bao giờ?
Sao mà mất?
2. a, b có từ “ hay” câu nghi vấn, không
thể thay thế bằng từ khác được.
3. Không. Vì đó không là những câu nghi
vấn.
4. Khác biệt về hình thức: bao giờ đứng đầu
và cuối câu.
Ý nghóa: a hiện thực; b phi hiện thực.
4. Củng cố
-Câu nghi vấn chủ yếu dùng để làm gì? Nhưng trên thực tế cũng có hình thức câu nghi vấn
nhưng mục đích là cầu khiến hay cảm thán. Vì vậy để xác đònh câu nghi vấn, chúng ta cần xác
đònh hình thức và mục đích của nó.
5. Dặn dò :
H: Thảo luận trả lời : từ chủ đề là Phạm Văn Đồng các câu
tiếp theo cung cấp thông tin về Phạm Văn Đồng theo lối liêt
kê các hoạt động đã làm.
Hoạt động 2 : Nhận xét và sửa lại đoạn văn thuyết minh
bút bi.
H: Đọc đoạn văn viết về cây bút bi.
H: Xác đònh nội dung từng câu, nội dung từng đoạn .
G: Đặt vấn đề : Nếu giới thiệu cây bút bi thì nên giới thiệu
thế nào ? Đoạn văn trên nên tách đoạn và mỗi đoạn viết lại
thế nào ?
G:Yêu cầu H làm bố cục ra giấy, giáo viên kiểm tra và cho H
sửa lại đoạn văn trên.
H:Nhóm lớp thảo luận sửa lại cho hợp lý đoạn văn.
G:Đònh hướng.
- Phần văn bản (a) có thể thành hai đoạn văn.
+ Đoạn 1: Phần vỏ bút bi.
+ Đoạn 2: Phần ruột bút bi.
Hoạt động 3:Nhận xét và sửa lại đoạn văn viết về đèn
bàn.
G:Yêu cầu H chỉ rõ những chỗ không hợp lý.
H: Nêu cách sửa và viết lại.
G: - Nên giới thiệu đèn bàn bằng phương pháp nào ? Từ đó
nên cách ra làm mấy đoạn ?
H:Thảo luận trả lời :
- (Mỗi đoạn nên viết như thế nào)
- Đoạn 1: Phần đèn .
- Đoạn 2: Phân chao đèn .
- Đoạn 3: Phần đế đèn.
I. Bài tập:
1/ Nhận dạng đoạn văn:
Đồng để viết tiếp về chủ tòch HCM .
Bài tập 1: Đối tượng trung bình, yếu
Bài tập 2: HS khá giỏi viết 5 phút
Bài tập 3 :về nhà
II. Bài học :
Khi viết đoạn văn thuyết
minh, cần xác đònh ý lớn .
- Hình thành câu chủ đề,
từ chủ đề.
- Sắp xếp các ý theo thứ
tự
III. Luyện tập
4. Củng cố :
- Đọc bài viết hay của HS.
5. Dặn dò :
- Học bài, làm bài tập, chuẩn bò bài :Thuyết minh về một phương pháp.
Tuần 20 QUÊ HƯƠNG Ngày soạn:
Tiết 77 ( Tế Hanh ) Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
Giúp hs :
Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả
trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả.
II. Chuẩn bò:
III. Tiến trình dạy và học
1. Ổn đònh:
2. Bài cũ : - Đọc thuộc lòng diễn cảm đoạn 1, 4, 5 bài thơ “Nhớ rừng”, phân tích tư thế tâm trạng
của con hổ bò nhốt trong vườn bách thú.
- Đọc thuộc lòng diễn cảm đoạn 2 phân tích vẻ đẹp tạo hình của hai câu thơ :
“ ta bước lên … sóng cuộn nhòp nhàng”.
Đọc 1 - 4 bài “ Nhớ rừng của Thế Lữ” - Phân tích tâm trạng của con hổ.
Nam ( cho H xem chân dung )
- Bài thơ “ Quê hương” viết 1939, khi nhà thơ tròn 18 tuổi
đang học trung học tại Huế.
Hoạt động 2 : Hướng dẫn tìm hiểu Đọc hiểu văn bản.
H : Đọc qua 4 chú thích sgk.
H : Đọc 1 lần bài thơ sau đó phân chia bố cục.
- Hai câu đầu : Giới thiệu chung về “ làng tôi”.
- 6 câu kế : Cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá.
- 8 câu tiếp theo : là cảnh thuyền cá trở vào bến.
- 4 câu cuối : Nỗi nhớ làng của tác giả.
Hoạt động 3 : Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết.
H : Đọc 2 câu đầu.
G : Đặt vấn đề : Nhà thơ giới thiệu chung về làng quê của
mình như thế nào ?
G : Hướng dẫn H phân tích những từ ngữ :
- “ Làng tôi” vang lên âm điệu thân mật, yêu thương, tự
hào.
- Cách giới thiệu tự nhiên mộc mạc nêu rõ : nghề
nghiệp truyền thống của làng : làng đánh cá, vò trí
của làng : “ sống chung với nước . ”
- H : Đọc 6 câu :
G : Nêu câu hỏi : ? Cảnh làng chài ra khơi đánh cá được
miêu tả ra sao ?
H : - Trả lời : Hình ảnh con thuyền cùng trai tráng của làng
ra khơi được miêu tả trong buổi sớm mai hồng, gió nhẹ, trời
trong.
G : Nêu câu hỏi : Trong khổ thơ có những hình ảnh nào
đáng chú ý.
H : Trả lời : Hai hình ảnh đáng chú ý là con thuyền và cánh
buồm.
nhỏ giữa bốn bề sông nước.
- Hình ảnh so sánh, động tác
mạnh mẽ thể hiện một niềm tin
lớn của người làng chài. “ Chiếc
thuyền … Trường Giang”
- So sánh vật độc đáo cánh
buồm như mang nặng tâm hồn
phóng khoáng dáng dấp hiên
ngang đầy sinh khí của người
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
7
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
tả một cuộc đời qua nhiều mưa nắng.
H : Đọc 8 câu tiếp theo.
G : ? Không khí bến cá. Khi thuyền đánh cá từ biển trở về
được tái hiện như thế nào ?
H : - Được miêu tả trong không khí ồn ào, tấp nập, đông
vui, niềm vui tràn ngập lòng người.
G : Giảng : câu thứ 3 của đoạn được đặt trong dấu ngoặc
kép tác giả miêu trích nguyên văn lời cảm tạ trời yên biển
lặng cho dân chài trở về an toàn cho chuyến ra khơi đầy
thắng lợi.
G : ? Người dân chài và con thuyền ở đây được miêu tả như
thế nào ? câu thơ “ cả thân hình nồng thở vò xa xăm” có
điều gì vô lý.
H : - Hình ảnh người dân chài khoẻ mạnh, can trường được
tôi luyện trong sóng gió đại dương. Hai chữ “ nồng thở” rất
thân tình làm nổi bật nhòp sống lao động hăng say, dũng
cảm của những dân chài mang tình yêu biển. Hình tượng
thơ mang vẻ đẹp lãng mạn.
1. Cảnh đoàn thuyền về bến.
- Đoàn thuyền về bến trong
không khí hết sức rộn ràng vui
tươi thỏa mãn.
- Hình ảnh người dân làng chài
với “làn da đen rám nắng”. Cần
mẫn chòu đựng thử thách với
mưa nắng. Mùi “nồng mặn”
cảm nhận tinh tế tô điểm sự gần
gũi, thân thương.
Cuộc sống vui tươi, ấm no
hạnh phúc.
3. Nỗi nhớ quê của tác giả :
- Hình ảnh quen thuộc : cá bạc,
thuyền, buồm vôi gắn liền với
điệp từ “ nhớ”. Gợi tả cảm xúc
thương nhớ đằm thắm mênh
mang.
IV. Tổng kết :
Ghi nhớ sgk.
V. Luyện tập.
4. Củng cố :
Đọc thêm bài “ Nhớ con sông quê hương” (Tế Hanh ).
5. Dặn dò:
Học bài, chuẩn bò bài “ Khi con tu hú”- Tố Hữu
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
8
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Tuần 20 KHI CON TU HÚ Ngày soạn:
Tiết 78 ( Tố Hữu ). Ngày dạy:
Phần cho thơ phần để em yêu”
…Là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm cù bất cù bơ. ”
Hoạt động 2 : Đọc hiểu văn bản:
H : Xem sgk.
G : Cung cấpthêm : bầy ( đàn ) lúa chiêm ( lúa cấy vào tháng 11
- 12 gặt vào tháng 4 - 5 ).
H : Bố cục : 6 câu đầu : Tiếng chim tu hú thức dậy mùa hè rực rỡ
trong lòng nhà thơ.
4 câu cuối : Tiếng chim tu hú bừng lên khát vọng tự
do cháy bỏng trong lòng người tù.
G : Giúp hs tìm hiểu nhanh tiêu đề “ Khi con tu hú” nhan đề chỉ
I. Giới thiệu.
1. Tác giả :
Tố Hữu (1920-2002) tên
khai sinh Nguyễn Kim Thành,
quê tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Ông được coi là lá cờ đầu của
thơ ca cách mạng và kháng
chiến.
2. Tác phẩm :
Bài “ Khi con tu hú”
viết vào tháng 7 năm 1939,
khi tác giả bò tù trong nhà lao
Thừa Thiên.
II. Đọc hiểu văn bản:
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
9
G : ? Tâm trạng của đoạn này khác với đoạn trên như thế nào ?
H : So sánh :
- Tâm trạng của tác giả ở đoạn trước : cảnh ở 6 câu đầu chủ yếu
là tưởng tượng - bức tranh tự do tâm trạng nao nức của nhà thơ
hòa vào, ẩn sau bức tranh.
- Ở đoạn cuối tâm trạng bộc lộ trực tiếp.
H : Phân tích :
- Cách ngắt nhòp thay đổi khác thường : 2 -2 -2, 6 -2, 3 -3, 6 -2
cùng với các động từ : đạp tan, ngột, chết mất.
- Các tình thái từ : hè ôi ! thôi ! làm sao !
Tâm trạng u uất, ngột ngạt đầy đau khổ.
G : ? Tiếng chim tu hú mở đầu và kết thúc gợi cho người đọc liên
tưởng gì ?
H : Thảo luận :
- Tiếng chim tu hú ở phần đầu gợi mùa hè trong tưởng tượng với
tâm trạng náo nức, bồn chồn. Tiếng chim tu hú ở đoạn cuối nhấn
mạnh vào tâm trạng và cảm giác u uất, bực bội, ngột ngạt, ý
muốn tung phá để giành lại tự do.
- Tiếng chim tu hú chính là tiếng gọi của tự do, tiếng gọi tha thiết
III. Tìm hiểu văn bản :
1. Bức tranh mùa hè.
Chọn lọc chi đặc sắc, động từ
mạnh mẽ. Tác giả vẽ lên cảnh
mùa hè rộn rã âm thanh, rực
rỡ sắc màu, ngọt ngào hương
vò, phần nào ẩn chứa sự khát
khao tự do.
2. Tâm trạng của tác giả :
- Nhòp thơ thay đổi đột ngột
gợi cảm giác bực bội.
4. Củng cố :
- Đọc bài : Từ ấy, Tâm tư trong tù, Một tiếng rao đêm.
5. Dặn dò :
Học bài, soạn bài : Tức cảnh Pác Pó.
Tuần 20 CÂU NGHI VẤN Ngày soạn:
Tiết 79 ( tt ) Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
Giúp hs
- Hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu
khiến, khẳng đònh, phủ đònh, đe dọa, bộc lộ tình cảm, cảm xúc.
- Biết sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp
II. Chuẩn bò: bảng phụ
III. Tiến trình dạy và học
1. Bài cũ :
Câu nghi vấn là gì ? nêu đặc điểm và chức năng chính của câu nghi vấn ?
Đặt 3 câu nghi vấn với những từ nghi vấn khác nhau?
2. Bài mới :
Giới thiệu bài:
Thực tế trong cuộc sống giao tiếp, có những câu ngoài mục đích để hỏi còn dùng vào những
mục đích khác. Bài học hôm nay giúp chúng ta tìm hiểu các chức năng khác của câu nghi vấn.
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
Hoạt động 1 : Tìm hiểu các chức năng khác của câu nghi
vấn.
G : Treo đồ dùng dạy học lên bảng phụ, hs quan sát và đọc ví
dụ.
H : Xác đònh những câu nghi vấn trong đoạn trích :
G : ? các câu nhi vấn trên có dùng để hỏi không ? vì sao ?
I. Tìm hiểu bài:
a. Hồn ở đâu bây giờ ?
c. Sao ta không ngắm sự biệt li theo tâm hồn một chiếc (không
phải câu nghe lá nhẹ nhàng rơi ?) cầu khiến - bộc lộ cảm
xúc.
d. “ Ôi nếu thế thì còn đâu quả bóng bay” ? phủ đònh bộc lộ
cảm xúc.
Gợi ý bài 2 : Xác đònh câu nghi vấn, đặc điểm hình thức của nó
a. “ Sao cụ lo xa quá ? Tội gì bây giờ nhòn đói mà tiền để lại ?
n mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì lo liệu ?
b. Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra người ra ngợm ấy,
chăn dắt làm sao ?
c. Thằng bé kia mày có việc gì ? sao lại đến đây mà khóc ?
4. Củng cố :
Đọc lại ghi nhớ sgk.
5. Dặn dò
- Làm bài tập 3 - 4
- Chuẩn bò bài : Luyện tập làm văn thuyết minh.
c. Có biết không ? Lính đâu ?
sao bây để nó chạy xồng xộc
vào đây như vậy ? không còn
phép tắc gì nữa à ?
d. Một người hàng ngày chỉ
cặm cụi lo lắng vì mình … há
chẳng phải … văn chương hay
sao ?
e. Con gái tôi vẽ đấy ư ?
II. Bài học :
1. Các chức năng khác của
câu nghi vấn
- Câu nghi vấn còn dùng để :
+ Cầu khiến
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
12
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Tiết 80 ( CÁCH LÀM ) Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
Giúp hs biết cách thuyết minh về một phương pháp thí nghiệm
II. Chuẩn bò: bảng phụ nhóm
III. Tiến trình dạy và học
1. Ổn đònh .
2. Bài cũ : Kiểm tra vở soạn của HS
3. Bài mới :
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
Hoạt động 1 :
H : Đọc kó mục a và trả lời các câu hỏi.
G : Nêu vấn đề : Văn bản thuyết minh cách làm đồ chơi gì ?
- Các phần chủ yếu của văn bản thuyết minh một phương pháp là gì ?
Phần nào quan trọng nhất vì sao ?
- Phần nguyên liệu nêu ra để làm gì ? có cần thiết không ?
- Phần cách làm được trình bày như thế nào ? theo trình tự nào ?
- Phần yêu cầu thàng phẩm có cần thiết không ? vì sao ?
-Với kiểu văn bản thuyết minh một đồ chơi có thể thêm phần gì nữa ?
H : Trả lời các vấn đề :
- Văn bản thuyết minh kiểu loại này thường gồm 3 phần chủ yếu :
1. Nguyên vật liệu
2. Cách làm (quan trọng nhất )
3. Yêu cầu thành phẩm ( sản phẩm khi đã hoàn thành )
H : Nêu rõ :
- Phần 1:Nguyên vật liệu không thể thiếu vì nếu không thuyết minh,
giới thệu đầy đủ các nguyên vật liệu thì không có điều kiện vật chất
để tiến hành chế tác sản phẩm
theo thứ tự nhất đònh.
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
13
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Hoạt động 2 :Luyện tập.
G :Hướng dẫn H làm bài tập.
Bài 1 :
-Bước 1 :Nêu một đề bài :Thuyết minh một trò chơi thông dụng của trẻ
em (cướp cờ, ô quan, đánh đũa …) hướng dẫn HS nắm vững yêu cầu
của đề.
- Bước 2 :Cách làm bài :3 phần (mở bài, thân bài, kết bài)
. Mở bài :Giới thiệu khái quát trò chơi :
- Thân bài :Phải có các mục :
a. Số người chơi, dụng cụ chơi.
b. Cách chơi, thế nào thì thắng, thế nào thì thua, thế nào phạm
luật.
c. Yêu cầu với trò chơi.
G :Cho H tự chọn trò chơi suy nghó sau đó trình bày trước lớp.
II. Bài học:
Ghi nhớ :SGK
III. Luyện tập :
Bài tập 1
4. Củng cố :
- Cách sử dụng các cụm từ từng phần của bài thuyết minh.
5. Dặn dò :
-Học bài chuẩn bò bài “Tức cảnh Pác pó”
Tuần 21 TỨC CẢNH PÁC PÓ Ngày soạn:
Tiết 81 ( Hồ Chí Minh ) Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
đại của dân tộc Việt Nam.
2. Tác phẩm :
2 - 1941, khi Bác sống và làm
việc ở Pác Pó.
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
14
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Bác về … im lặng con chim hót
Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ”.
( Theo chân Bác ).
- Bình sinh, Bác Hồ rất yêu thiên nhiên và đặc biệt thích thú khi
được sống giữa thiên nhiên, hòa mình với suối rừng, gió trăng, non
xanh nước biếc. Bài thơ cho thấy rõ “ thú lâm tuyền” của Bác Hồ.
G : Chuyển ý sang phần 2.
Hoạt động 2 : Tìm hiểu chú thích.
G : Hướng dẫn H đọc : giọng vui pha chút hóm hónh, nhẹ nhàng,
thanh thoát, thoải mái, sảng khoái, rõ nhòp thơ 4/3 hoặc 2/2/3.
H : Giải thích từ khó sgk, G cung cấp thêm từ : chông chênh.
G : - Yêu cầu nhắc lại thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
- Lưu ý cho H thấy được đây là bài thơ viết theo chữ quốc ngữ.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu bài thơ.
G : Đặt vấn đề : cảm nhận chung của em về giọng điệu bài thơ,
tâm trạng của chủ thể trữ tình - Nhà thơ ?
H : Giọng điệu chung của bài thơ là ung dung, thoải mái, thể hiện
tâm trạng vui, sảng khoái của chủ thể trữ tình.
- Nhắc lại bố cục bài thơ.
G : Yêu cầu H đọc câu 1 : “ Sáng ra bờ suối, tối vào hang”
Câu thơ trên nói về việc gì ? gợi lên nề nếp sinh hoạt của Bác Hồ
như thế nào ?
H : Câu thơ đầu nói về việc ở và nề nếp sinh hoạt hàng ngày của
Thất ngôn tứ tuyệt.
III. Tìm hiểu văn bản.
1. Thú vui lâm tuyền.
- Câu thơ 1 : Có thời gian, không
gian, hoạt động. Mọi thứ đều
thành nề nếp, đó chính là tinh
thần làm chủ hoàn cảnh rất chủ
động, lạc quan.
- Câu thơ 2 : Hình ảnh cháo bẹ rau
măng những thức ăn bình thường
dân dã. Vẫn sẵn sàng cách nói
hóm hónh là cách nói lạc quan yêu
đời, vượt lên gian khổ .
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
15
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
Vượn hót chim kêu suốt cả ngày
Non xanh nước biếc tha hồ dạo
Rượu ngọt chè tươi mặc sức say”
- Sống giữa núi rừng, muốn ăn gì có nấy, mặc sức hưởng thụ.
H : Đọc câu thơ 3 : “ Bàn đá chông chênh dòch sử Đảng”
G : Nêu vấn đề : Câu tả sự việc gì ? Hình ảnh Bác Hồ ngồi bên
bàn đá chông chênh dòch sử Đảng có ý nghóa gì ?
H : Thảo luận trả lời :
- Câu 3 nói về công việc hàng ngày của Hồ Chí Minh.
- Bàn đá chông chênh : gợi ý tượng trưng cho thế lực cách mạng
nước ta còn đang trong thời kỳ còn khó khăn.
- Bác ngồi với tư thế uy nghi, giống như bức tượng đài vó đại. Dòch
sử Đảng là làm tài liệu giáo dục cán bộ, tìm cách để xoay chuyển
tình thế.
I. Mục tiêu:
Giúp hs :
− Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cầu khiến. Phân biệt câu cầu khiến với các kiểu câu
khác.
− Nắm vững chức năng của câu cầu khiến. Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống
giao tiếp.
II. Chuẩn bò: bảng phụ
III. Tiến trình dạy và học
1. Ổn đònh .
2. Bài cũ .
? Thế nào là câu nghi vấn ? Chức năng của câu nghi vấn ?
Cho ví dụ về câu nghi vấn.
- Câu chứa các từ nghi vấn như: không , chưa, hả , hử… kết thúc bằng dấu chẩm hỏi. Chức năng
để hỏi.
3. Bài mới :
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
16
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
* Giới thiệu bài: Trong giao tiếp có những lúc ta muốn mời gọi, khuyên bảo, yêu cầu muốn thực
hiện chúng ta cần xác đònh kiểu câu nào trong 4 kiểu câu chia theo mục đích nói ? ( H trả lời)- G vào
bài.
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
Hoạt động 1 : Tìm hiểu đặc điểm và chức năng của câu cầu khiến.
H : Đọc ví dụ : a, b sgk/ 30.
G : Yêu cầu H xác đònh câu cầu khiến trong những đoạn trích nhờ vào
đặc điểm hình thức của kiểu câu này.
H : Nhờ chức năng của các câu cầu khiến.
- Thôi đừng lo lắng. ( khuyên bảo )
- Cứ về đi ( yêu cầu )
- Đi thôi con ( yêu cầu )
II. Bài học:
* Câu cầu khiến là câu có
những từ cầu khiến như :
hãy, đừng, chớ … đi, thôi,
nào.
- Dùng để ra lệnh yêu cầu,
đề nghò khuyên bảo.
- Khi viết câu cầu khiến
thường kết thúc bằng dấu
chấm than, có khi bằng dấu
chấm.
III. Luyện tập.
4.Củng cố:
G : Đưa ra câu “ Tôi yêu cầu quý vò trật tự”. Có phải là câu cầu khiến không ?
Đây là câu ngôn hành có hình thức câu trần thuật nhưng chức năng dùng để cầu khiến.
5.Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập.
- Chuẩn bò bài “ Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh. ”
Tuần 21 Tập làm văn: Ngày soạn:
Tiết 83 THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH Ngày dạy:
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
17
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
I. Mục tiêu:
Giúp hs biết cách viết bài giới thiệu một danh lam thắng cảnh.
II. Chuẩn bò: tranh về hồ Hoàn Kiếm
III. Tiến trình dạy và học :
1 1. Ổn đònh .
2 2. Bài cũ : Khi cần thuyết minh cách làm một đồ vật, ta thường nêu những nội dung gì? Cách làm
được trình bài theo thứ tự nào?
học về giữ gìn và tôn tạo thắng cảnh.
. Phần thân bài nên bổ sung và sắp xếp lại một cách khoa hơn.
Chẳng hạn : về vò trí của hồ, diện tích, độ sâu qua các mùa, cầu
Thê Húc, nói kó hơn về tháp Rùa, về Rùa hồ Gươm, quang cảnh
đường phố quanh hồ.
G : Chốt ý :
H : Đọc ghi nhớ sgk.
Hoạt động 2 : Hướng dẫn luyện tập.
G : hướng dẫn H luyện tập.
I.Bài tập :
Giới thiệu một danh lam
thắng cảnh.
Văn bản : Hồ Hoàn Kiếm và
đền Ngọc Sơn
II. Bài học:
- Muốn viết bài giới thiệu về
một danh lam thắng cảnh thì
tốt nhất phải đến nơi thăm
thú, quan sát hoặc tra cứu
sách vở, hỏi han những
người hiểu biết về nơi ấy.
- Bài giới thiệu nên có bố
cục 3 phần.
- Lời văn cần chính xác và
biểu cảm.
* Ghi nhớ :
III. Luyện tập.
Bài tập 1:
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
18
G : Đọc cho H nghe bài mẫu.
- Hà Tây - miền đất du lòch.
- Khung cảnh hùng tráng Điện Biên Phủ.
6 5. Dặn dò :
Học bài, chuẩn bò bài “ Ôn tập về văn bản thuyết minh”.
Tuần 21 Tập làm văn: Ngày soạn:
Tiết 84 ÔN TẬP VỀ VĂN THUYẾT MINH Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
Giúp hs
- Ôn lại khái niệm về văn bản thuyết minh và nắm cách làm văn bản thuyết minh.
II. Chuẩn bò: bảng phụ nhóm
III. Tiến trình dạy và học :
1. Ổn đònh .
2. Bài cũ :Kiểm tra trong tiết học.
3. Bài mới :
Giới thiệu bài:
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
Hoạt động 1: Ôn khái niệm, cách làm các kiểu bài
thuyết minh.
-Giáo viên cho nhắc lại các kiến thức đã học về văn
thuyết minh.
I. Ôn tập lý thuyết
- Khái niệm về văn bản thuyết minh
- Tính chất
- Đặc điểm
- Các phương pháp thuyết minh
- Các kiểu bài thuyết minh
II. Luyện tập
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
19
-Thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng
trong mọi lónh vực đời sống nhằm cung cấp
cho người đọc (nghe) tri thức ( kiến thức )
về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân, ý
nghóa … của các hiện tượng, sự vật trong tự
nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày,
giới thiệu, giải thích
- Các yếu tố, miêu tả, tự sự (kể chuyện),
nghò luận … Không thể thiếu được trong
văn bản thuyết minh, nhưng chiếm tỉ lệ
nhỏ, được sử dụng hợp lí.
5. Dặn dò:
- Lập dàn ý đề bài trong số các đề còn lại
- Học bài, chuẩn bò bài viết bài viết số 5.
Tuần 22 NGẮM TRĂNG, ĐI ĐƯỜNG Ngày soạn:
Tiết 85 (Hồ Chí Minh ) Ngày dạy:
I. Mục tiêu bài dạy:
Giúp hs:
− Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên đ b sâu sắc của Bác dù trong hoàn cảnh tù ngục.
− Hiểu được ý nghóa tư tưởng bài thơ: Từ việc đi đường gian lao mà nói lên bài học đường đời, bài
học cách mạng.
− Rèn kỹ năng cảm thụ phân tích thơ.
II. Chuẩn bò: tranh, bảng phụ.
III. Tiến trình:
1/Ổn đònh
2/ Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng bài thơ “Tức cảnh Pác Bó ? Nêu đại ý bài thơ ?
Nêu nội dung nghệ thuật bài thơ ? Qua bài thơ em suy nghó gì về Bác Hồ ?
- Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian
khổ ở Pác Bó. Với người làm cách mạng, sống hòa hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn.
?2 câu thơ Bác sử dụng nghệ thuất gì ?T/D biện
pháp nghệ thuật đó ?
HS …. trả lời …
GV nhận xét chốt ý …HS đọc ghi nhớ (sgk )
HĐ2: GV cho hs đọc bài thơ Đi Đường
HS đọc …. HS đọc ….
?Bài thơ được sáng tác theo thể thơ gì ?
?Câu khai đề nói lên điều gì
HS trả lời …
?Câu thừa nói lên điều gì ?
Nghệ thuật sử dụng trong 2 câu trên ?
HS thảo luận trả lời ….
?Phân tích câu 2 và câu 4 để làm nổi bật nỗi
gian lao vất vả của người đi đường và niềm vui
sướng của người đứng trên cao ngắm cảnh?
HS:Thảo luận trả lời …..
?Theo em đây có phải là bài thơ tả cảnh kể
chuyện không ?
HS suy nghó trả lời…
GV nhận xét chốt ý.
HS đọc ghi nhớ (sgk)
II/Đọc hiểu
Văn bản1:NGẮM TRĂNG
1/ Đọc.
2/ Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt .
III- Tìm hiểu văn bản:
1/Hai câu thơ đầu:
“ Trong ……………hờ “
Điệp từ không c/s thiếu thốn về vật chất tt
trong tù.
Học bài cũ Câu cầu khiến.
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
21
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
-------------------------------------------o0o--------------------------------------------------
Tuần 22 Tiếng Việt Ngày soạn:
Tiết 86 CÂU CẢM THÁN Ngày dạy:
I. Mục tiêu bài dạy :
Giúp hs:
− Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cảm thán. Phân biệt câu cảm thán với các kiểu câu
khác.
− Nắm vững chức năng của câu cảm thán. Biết sử dụng câu cảm thán phù hợp với tình huống
g/t.
− Rèn kỹ năng thực hành..
II. Chuẩn bò: Bảng phụ..
III. Tiến trình:
1/Ổn đònh
2/ Kiểm tra bài cũ:
? Nêu đặc điểm, hình thức, chức năng câu cầu khiến ?VD ?
− Chứa những từ ngữ cầu khiến, thường kết thúc bằng dấu chấm than, chức năng chính là để
yêu cầu , sai bảo.
? Làm bài tập 3 sgk ?
3/ Bài mới:
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
HĐ1:
GV cho hs đọc mục 1 sgk.
HS đọc …
?Trong đoạn trích trên câu nào bộc lộ t/c, c/x?
HS trả lời.. Hỡi ơi lão Hạc …than ôi… Gv đó là câu
cảm thán.
II/ Bài học:
Ghi nhớ (sgk)
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
22
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
đều là câu cảm thán không ?Vì sao ?
HS làm … hs nhận xét …
GV sửa cho điểm.
HS đọc xác đònh bài tâp 2
HS làm HS bổ sung …
GV nhận xét cho điểm. GV gợi ý bài tập 3, 4 về nhà
làm.
GI Ý: bài tập 3 :
- Tìm trong thơ ca những câu cảm thán.
Điền những từ thích hợp để tạo câu cảm thán.
- Một chú chim non, bay giữa bầu trời tự do.
- Mẹ đã về.
III/Luyện tập:
bài tập 1: Than ôi!.. . ..
Có thay …nguy thay…Hỡi cảnh rừng ….
Chao ôi!...
bài tập 2: Tát cả đều là câu cảm thán.
4/Củng cố ;
Nêu đặc điểm, hình thức, chức năng câu cảm thán ?
Khi viết kết thúc bằng dấu gì ?
5/Dặn dò:
Nắm nội dung ghi nhớ SGK
Làm hết bài tập còn lại.
Soạn bài: Ôn tập văn thuyết minh. Chuẩn bò cho bài viết TLV số 5 tại lớp.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
chính tả.
+5-4: Bài viết có nội dung trên nhưng
sai chính tả nhiều hơn. Bố cục còn sơ
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
23
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
không làm mờ đi tri thức, tính chính xác về đối tượng.
)
+Kết luận: Giá trò danh lam thắng cảnh đó cho đến
ngày nay và mai sau.
sài.
+1-3: Lạc đề, không rõ nội dung.
+ 0 : để giấy trắng.
4/ Dặn dò:
- Soạn bài câu trần thuật.
- Học bài cũ câu cảm thán.
Tuần 23 Tiếng Việt Ngày soạn:
Tiết 89 CÂU TRẦN THUẬT Ngày dạy:
I. Mục tiêu bài dạy :
Giúp hs:
− Hiểu rõ đặc điểm, hình thức câu trần thuật. Phân biệt câu trần thuật với các kiểu câu khác.
− Nắm vững chức năng của câu TT. Biết sử dụng câu TT phù hợp với tình huống giao tiếp.
− Rèn kỹ năng thực hành.
II. Chuẩn bò: Bảng phụ.
III. Tiến trình:
1/Ổn đònh
2/ Kiểm tra bài cũ:
? Nêu đặc điểm, hình thức chức năng câu cảm thán ?
− Chứa các từ ngữ cảm thán, thường kết thúc bằng dấu chấm than, dùng để bộc lộ cảm súc, tình
cảm.
+Chức năng: Dùng để yêu cầu bộc lộ t/c,
c/x.
+Hình thức:
Khi viết kết thúc bằng dấu chấm. (. )
VD: ngày mai tôi đi chơi.
(kể)
Ghi nhớ (sgk)
III/ Luyện tập:
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
24
nguyenkhanh, Dong Ngu, Tien Yen, Quang NInh 360.yahoo.com/nguyenkhanh_vnn
HĐ2: Luyện tập.
Hs xác đònh yêu cầu bài tập 1
?Xác đònh kiểu câu và chức năng của những câu
trong bài tập ?
HS làm …HS nhân xét …
GV sửa cho điểm.
?Xác đònh yêu cầu bài tập 2
HS làm bài tập 2….
GV nhận xét cho điểm.
GV gợi ý bài tập 3 về nhà làm.
Câu a : Câu cầu khiến, ý nghóa mang tính chất ra
lệnh.
Câu b : Nghi vấn, mang ý đề nghò nhẹ nhàng.
Câu c : Trần thuật, mang ý nghóa đề nghò nhẹ nhàng.
Bài tập 1: a. 1 Câu TT kể ….
a. 2 Bộc lộ c/x ….
a. 3 nt
b. 1 Câu TT kể ….
2/ Kiểm tra bài cũ:
? Nêu nội dung và NT bài thơ Ngắm trăng ? Qua bài thơ thấy h /ả Bác hiện ra ntn ?
Tứ tuyệt bình dò, hàm súc, cho thấy tình yêu thiên nhiên đến say mê và phong thái ung dung
của Bác Hồ ngay cả trong ngục tù tối tăm cực khổ
? Nêu nội dung và NT ………………Đi đường ? Bài học rút ra từ văn bản này ?
Từ việc đi đường núi đã gợi ra chân lí đường đời, vượt qua gian lao chồng chất, sẽ tới thắng
cợi vẻ vang.
3/Bài mới:
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
HĐ1: I- Giới thiệu chung:
THCS DONG NGU TIEN YEN< QUANG NINH, cua 0977082750
25
Copyright: Tài liệu đại học ©